Latin

Аизга - 17

Süzlärneñ gomumi sanı 3122
Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2383
0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
Харантә иаауа уҭоурых наӡоуп.

Сашәақәа рашәа – ауаҩроуп,
Ашәы сшәызхуагьы убриоуп.

Сашҭа ӡырзго – сажәа ажәоуп,
Смалқәа ирмалу – са сбызшәоуп.

Ажәа ахьиуа – уаҩ дыԥсӡом,
Аӡыхь зхырхуа – ҭабаӡом.

Шьҭрала уи ашҭа аԥсы бжьоуп,
Иҭбаауп ачеиџьыка – иԥшьоуп.

Сашҭа ԥшӡоуп, иԥшӡоуп, иԥшӡоуп,
Аԥсра сзацәымшәо убри азоуп!

Тәым ҷанлыхӡам ҳгәашәқәа иҿоу,
Аԥсыуа гәашәқәоуп сзыҿҳәароу.
Ҳазшаз иџьысшьоит сыжәҩан ҭшәам,
Сызлаҟоу сымчоуп са сыхьшәам.
Аӡәгьы ихьсырсуам са сгәырҩа,
Иԥхьакуп суазра, ҿымҭ зымҩа.
Са снаҩсгьы иаламшәо уԥхыӡ,
Мышкы урхамшәо са сыхцәхәыц.
Сашҭа шәҭуп, ишәҭуп, ишәҭуп,
Сашҭаҿ ижәбо – са исхатәуп.
Исҩызцәам малла иҽырбо,
Жәанызқьла амза иазырбо.
Атыҩ иакызар – зхы зҵәахуа,
Амца уцразар згәы ҭԥраауа.

АԤСУЕИ АԤСАБАРЕИ
Аԥсуа ихәрашәа раԥхьа иҿызҵааз ираҵлақәа роуп.
(Асаӡ ҳәамҭа)

Аԥсабара – аԥсуа ирхәыцга,
Иҟазара ларҭас иазҭоу.
«Пана-Флеита» злырхуа аҵиаа,
Аорӷан абжьы ссир мҩас иандоу.
Бжьы-шьхак урхымҵын аԥсуа идырраз,
Шьха ӡыхьк уаҿыхәаргьы иузхоит.
Ԥсыла еиҵеиҵаргьы аҭырас,
Адабла зысыз деиқәнархоит.
Ажәлар рашәа Аԥсноуп аԥҵарҭа,
«Ахәрашәа» ачараҿгьы сыԥсоуп.
Ирҳәоит, Раҵлоуп иҿызҵааз раԥхьа,
Агарақәа залырхуаз уи азоуп.

***

Ԥсабарала поетцәан аԥсуа жәлар,
Ржәар уҳәеит ҳәа дара рхатә жәар.
Аԥхара ануҭаху – имроуп,
Убз артаруеит – имариоуп.
Ахраҿ умҩақәа унарбоит,
Умҩа арҿыцуеит, иаанартуеит.
Зны ижәҩануп, иҳаракуп,
Баграт поезиоуп – игәыкуп.
Ажәа аԥсықәроуп, исоу цәаҳәоуп,
Ажәа хьырҵәаҵәоуп, ишәоуп, изоуп.
Аԥсынтәылеиԥш иара разуп,
Агәқәа арҿыхоит, иласуп.
Иԥшқарахуп, ихьчалатәуп,
Тәым хәҭаҷк алам, иухатәуп.
Ихион рхымҭеиԥш ражәа анаршә,
Угәаҟрақәа зымҩа иныԥхьаршәҭ.
Сыжәлар рпоезиа – са с-Баграт,
Салҵит «Уажәа» – агәы раҳаҭ.
Иагьаҩы аԥшаап уаҵәазы,
Иаҿыхәап уашәа ухьӡ ҳәаны.
Умцажәла ҩашьом, сыҽҳәатәоуп,
Ҿыц еиҵысхырц са исыхәҭоуп.
Жәлар рпоезиа – Баграт уахшеит,
Саргьы сацәеижьны сызиршеит.

Баграт поезиа – блақәас исхоуп,
Сыԥсраны, иарала сеиқәырхоуп!
СХЫСГА НАЦӘА – СНАРШӘ РХИАГА
Ахысга нацәа ахьӡ ашәарах ирхылаԥшу ихьӡ аҟнытә иаауеит
(Асаӡ ҳәамҭа)

Схысга нацәа – снаршә рхиага,
Ирхаԥыруа сцәаҳәақәа.
Сҭоурых ԥыртыга – са сҿахәҳәага,
Сыхәҭаҷ цыра хьыҵәҵәақәа.
Схысга нацәа – гәыӷра ҿырпыга,
Изқәыскыз шьхазар – иҳаракхоит.
Ашьхацамҩа ԥшӡа саныга,
Иззыскыз мразар – иҳаракхоит.
Далоусырбом ацәахыхга,
Ҭыԥҳа нацәа ҳаҭыр зқәу.
Хьыӡрацага, маӡа ҵәахыга,
Срифма ԥхьацага – са сзызку.
Рбага нацәа – наршә рхиага,
Изхаԥыруа сцәаҳәақәа.
Сыԥхьарца рахәыц рыххага,
Ирнысҵаз сажәа хьыҵәҵәақәа.
ШЬҬА СҚЬЫРСИАНУП
Аб Дмитри аӡы санӡааихуаз иара иоуп исыхьӡызтәыз Лиубов

Сыблақәа еимидон лассаамҭа,
Ҳаҩноуп сахьӡааихыз аӡы.

Дрыҵаԥшуан Анцәа иуасиаҭқәа,
Ҳазшаз диҳәон ираӡаны.
Схаҿсахьа даԥхьон нбан-нбанла,
Анцәа инцәара сшаԥсаз ибон.
Дшысхылаԥшуаз ламыс ԥшьала,
Дшазԥшыз сира, агәра игон.
Имариоума аӡы аҽӡаахра,
Ажәада изҵаарақәа рацәан.
Дрылан ахьыӡқәа еилырхуа,
Исамараз аԥшаара цәгьан.
Жәҩангәашәԥхьара сзаатларц лыԥхала,
Дашьҭан сыжәлар ргәы иҭҳәааны.
«Абзиабара» алихит ихала,
Са сзын ишшоу, иҳәеит иаартны.

Сыздыруа сыццышәқәа дрыцәхҟьаӡом,
Аҷыхьи аурҭи рзы иӡыҭӡом.
Схаҭа исҩызахеит – ишәаӡом,
Амцаҿ ишәҭхьоу – уи дажәӡом.
Ззын сыццышәхаз рыхьӡ ахуп,
Уарҩашьаӡом! Сара исхатәуп.
Сыццышә зхьызгӡаз хара дцоит,
Амҩа изылԥхоит, игәахәтәы наӡоит.
ҲНАЦӘКЬАРАҚӘА
Зхысга нацәа ҳаҭыр ззақәым шәарыцара дыргомызт, ҩы­зас­­
гьы дышьҭырхуамызт. Усмоу, иааигәара агылараҵәҟьа иа­цәыԥ­
ха­шьон, дыԥхашьаны.
(Асаӡ жәаԥҟа)

Иԥшьеит сырҿиара, сара сгәара,
Са схатәы жәҩан, сдунеи ахышә.
Сҵакыра игарҵхьаз, дара ргара,
Игарҵыз сажәа зхыԥрааз сгәашә.

Дара зегьы хьӡык-хьӡык рымоуп,
Ҳнацәхыԥ – абду ҳәа иԥхьаӡоуп.
Абҩаԥҵәа злардыруа иаралоуп,
Анацәкьыс – рызегь иреиҵбоуп.

Зны исыхьӡуп, зны исыжәлоуп,
«Абзиабара ахәура сҭаз.
Шәыбзиабара иазшоу сашәоуп,
Шәышькыл шыскыц акра саԥсаз!..

Шәнацәкьарақәа зыԥсоу жәдырла,
Иҟәнушьо иҟам ирыџьшьоу.
Еиҟаразҭгьы дара рыхәба,
Ахаангьы еиқәшәомызт рҳәоу.

СЫЦЦЫШӘҚӘА
Ана-ара сыццышәқәа каԥсоуп,
Сара сеиԥшҵәҟьа – даргьы ааԥсоуп.
Ԥсыԥхас ирхукаауа са сыԥсоуп,
Еиԥшӡам. Сыццышәқәа еихаԥсоуп.

Аишьцәа реиԥш еивагылоуп,
Ахысга нацәа изҵоу еиҳауп.
Уи арбагаҳәагьы иашьҭоуп,
Хьыӡрацагоуп, аламыс ԥшьоуп.
Шәхысга нацәа ҳаҭыр шәзақәыз, –
Дҳалабжьалон ҳаб есқьынгьы.

Бзыԥҭатәык ҳабацәа зырӡыз,
Нацәала дҳаимырбеит аӡәы.
Еимадазар ауми ламысла,
Уаԥсуареи ухысга нацәеи.
Арӡра ахаан рбага нацәала,
Гәнаҳала заҟаҩы ндырҵәеи.
Урҭ рыла дырдыруан аԥсыцқьа,
Дидыркылон ҳазшаз Анцәа.
Ҩызара дыргомызт асаӡқәа,
Иҳаҭырдаз зхысга нацәа.

***

Сԥырхьеит сара мҵәыжәҩак ала,
Шьапызаҵәлагьы скәашахьеит.
Схы еиқәыскхьеит сара схала,
Аԥсҭазаара адлаԥса сбылхьеит.
Ҩажәа рыла шәкы сырҭысхьеит,
Ҩажәантә скаршьхьеит сеиҟәшаны.
Кәицзаҵәыла сымца еиҵысххьеит,
Баша ицеит сара сыжны.
Адгьыл аҿынтә сара иснырхьеит,
«Еҵәаџьаа» хьшәашәоу, ма иԥхоу.
Аеҵәақәа зыԥсоу идырхьеит,
Сара сеиԥш рхаҵкы ицахьоу.
О, егьараан сыццышәқәа рыла,
Иццышәха иргаз дзыԥшаахьоу.
Зыбаҩ бжьаӡыз, са сыԥсала,
Рыԥсқәа ықәхәаа иаазгахьоу.

Сашҭа аҿынтә срыкәшо мацара,
Икыдшәаз аеҵәа зхәышәтәхьоу.
Дара ирҳәоит сара слаӡара,
Алаԥш аҭәҳәала иԥзыртхьоу.
Иԥырхьоу нас мҵәыжәҩак ала,
Шьапызаҵәла икәашахьоу.
«Еҵәаџьаа» дрыцуп шәышықәсала,
Еҵәацк кыдымшәарц зыԥсы зшахьоу.
ЕҴӘАЗАҴӘЫКОУП
Еҵәазаҵәыкоуп ажәҩан дуӡӡа,
Уахак икыдшаауа зынӡа.
Ҩызара азуа ицәырҵит амза,
Иҩаҵаԥшлак, ирызхаратәа.
Аеҵәеи амзеи рҳәоу еибыҭа,
Убас идырлашон Аԥсны.
Икыдшәахьаз зегь рыԥсқәа рхоушәа,
Сынрылаԥшт рызегь еизганы.
Исҿыхәон аеҵәа, нас амза,
Ҩнашәк шакымыз агәра сдыргон.
О, наџьнатәгьы ҳаӡәкқәа рыла,
Ҳшеиқәхоз аргама исдырбон.

***

Ҳԥацхалҩа афҩоуп сзырҿыха,
Ҳан дшаҵәуа абысҭа луеит.
Згәыҵа сныҵслоз ҳара ҳҽыхәа,
Акьыркьыршьа шәсырҳауеит.

Аԥсыуа цырақәак нарҳәы-аарҳәуа,
Асаӡқәарцәажәашьа ҟасҵоит.
Ҳбыҳәоит, даҽа знык иҳарҳа ҳәа,
Сашьцәа сзыԥшуп, ркьатеиах ԥҵәоит.
Акәацрҩа ҳаб ажьхы иахеиҵан,
Амца иҽҳәарҵәиуа аӡра даҿуп.
Ҳасас гәашә иалашәҭит сылаԥш,
Шьыри, сасык даҳҭаар сҭахуп.
Саҳәшьа ирыԥхны адәыкрынқәа,
Лыхда иахалҵеит акакаҷ ацынхәрас.
Шә-сахьак рцәыргақәҵа са сҿаԥхьа,
Ҳамҭас ҳашҭаҿ иаартуп иахьа.
Ҳаб иаҳәшьа счыҭҵкы лӡахызаап,
Исшәылҵан дсыкәшоит лгәы ҭҷҷаауа.
Иҳагымхааит, схәыҷра хынҳәызаап,
Ҳаӷоу дахашҭааит ихәыҷра…
АҬӘАҴЛА НЫҲӘАРА
Аԥхьарца аҟаҵашьа уԥа иурҵаанӡа, зны илааӡатәуп иара
злыр­хуа Аҭәаҵла абхьӡык еиԥш ҳаҭыр ақәҵашьа, акы ыҵҩаар
хԥа шеиҭаҳатәу, еихак шадмырбо. «Аҭәаҵла ныҳәара» – ари
ҳажә­лар рашәақәа реихаҳара иадыргоуп.
(Асаӡ ҳәамҭа)

Сшьардаамҭа – са саб Уҭәаҵла,
Сыхәҭаҷ-хьрыц – зҭоурых хырҷоу.
Ҳжәытә ашәақәа – абра сзызуа,
Уламыс – ҳӡыхьхәы иџьбароу.
Улакҭала садырт Уҭәаҵла,
Уацшәаҳәо излухлоз аԥхьарца.

Уа уеиԥш срышьҭоуп иахьанӡа,
Урҭ аҵлақәа – сашҭа амшынҵа.
Срифма-сритма, цыра-цыра,
Дунеи ҿыцк сзаартуа сзааӡахьаз.
Уҭәаҵла инадҵа сара сӡамҩа,
Ажәеинраала аҩышьа сзырҵаз.
Уҭәаҵла ҳабахә иаҿагылан,
Аҭәаҵла ныҳәара схаан иууан.
Ҳраҵлеи ҳҭәаҵлеи еиқәҿырҭуан,
Рыбжьара ҳхәыҷра агәы ҭԥраауан.
Ахьӡ ануҳәо уахаҵгылон,
Ари ссиршәа са исԥхьаӡон.
Схәыҷра мцажәлаха еиқәылон,
Аҭәаҵла ныҳәара – агәра згон.
Аӡәы ианхиҵәа амца азыҳәа,
Аҳәҳәабжь слымҳақәа ҵнахуан.
Са сакәын иабылуаз амца,
Ҳаԥхьарцеи сареи ҳҵысҵысуан.
Шәсызхәыц аҭыԥаҿ хԥа зааӡаша,
Еихак анақәук – уцеит сышьны.
Са соуп ихуҵәаз уи анхуҵәа,
Аԥсны ианагха Аԥхьарца абжьы…
АԤХЬАРЦОУП САРА СЗЫХШАЗ
Ԥшӡала аирахь схы сырхаанӡа,
Сырхамшәарц ахҭыԥқәа зырӷьаз.
Излоу Аԥсуара акәицқәа,
Уаардырзар Аиааира иазҳәаз.

Заҟаҩы еиқәхахьаз уа ула,
Заҟаџьара еиԥушьхьаз сдақәа.
Ашәӡыкьаса еицәаз алҩа,
Сугеит сналԥаа сыԥсы ҭакуа.
Ԥхьацагас уиман аԥсуа,
Сабхьӡоуп иуабхьӡу иахьагьы.
Игәаҵа ишалаз аԥса,
Уирцәажәон, иаӷа дшьаҽны.
Уҟанаҵ исықәӡам хьаҵра,
Ҳфырхацәа реиԥш уԥхьаӡаны.
Сдоуҳа анӡыроуга иахьанӡа,
Аԥхьарцоуп сзыхшаз сыԥхьарцаны…

***

Шәышықәсала ишкәакәоуп иажәра,
Зхьыӡҳәара иаршәҭыз зцәаҳәақәа.
Деибыҭоуп, дҩычоуп ашәала,
Игәашә дынҭыҵуеит дхьыҵәҵәаха.
Абзиа зуз абзиара иԥылоит,
Д-Ерцахәуп аеҵәақәа рзын.
Алаԥшыцәгьа ишәҭыц хбалоит,
Дҳарамуп: узын, рзын, са сзын.

***

Иԥшьам ҭыԥк Аԥсны иуԥылом,
Аԥсуара аԥшра зыԥшрам.
Ашьха иҵҵыз аӡыхь иамбом,
Ҳазшаз илаԥш-хаа зхьыршам.
Сӡамҩа надсҵар ахаҳә хьшәашәа,
Зымҩа исзадгом игәаӷьны,

Иҟам ҵиаак изхымшо ашәа,
Иумыхо ажәҩан агәахьы.
Баша иашьҭам Анцәа иҭыԥ ҳәа,
Амӷгьы иацуп гәыбылрак.
Уара уеиԥш агәаҵа ҭыԥраа,
Абар иахьсзыхынҳә ҽа ааԥынрак.

***

Сааԥынроуп ааԥынрала,
Сышәҭышха саагәылҵуеит.
Цәаҳәак сашьҭоуп еинраала,
Сныҳәа-ныԥхьо саадәылҵуеит.
Ҟармаҵыск шәаҳәоит аҽхьакны,
Иаҿыԥшуеит сашәа аҳәашьа.
Ԥшахаак шьацәхыртәит исхыкны,
Иабазаап сыхәра арӷьашьа.
Иахьа самбеит аԥсабара,
Иара азынгьы сшыԥсабароу.
Сыԥсаҵан ишыҟоу аԥсҭбарҭа,
Цәахьчаҩыс сыԥсы шамоу.
Ааԥын зааиуа ҿыц сбылларцоуп,
Башаӡа имҩасуа лакәӡам.
Саб сзихылҵыз сшәаҳәаларцоуп,
Сҵәыуаларц азыҳәан акәӡам.
РАБИА ЛЫЧЧАԤШЬ
Рабиа – саӡ ҭыԥҳа хьӡуп. Дара ртәала абас ицәажәон ашь­
ҭыбжьқәа: «Ра» – араҵла, «б» – аб иаҳәшьа, «иа» – зҳәақәас иры­
ман анҵыра ду, араҵлеи агареи реигымхара…

Иссируп иссир Рабиа лыччаԥшь,
Ашҭа нҭыҵуаа мҩахнагоит.
Гәырӷьак иеиԥшым нас лгәырӷьабжь,
Амш бааԥсызар иахнагоит.

Сцәеижь уналҵзар блас усхами,
Схатәы ԥсабарала илашо.
Суцнаҵ умҩақәа харами,
Аӡыхьқәа рыԥсахра зылшо.

Иазыӡырҩыз – игәы ҿыцхоит,
Шәкы дырҭысхьаз – уи дҿахоит.
Акәашарахь еиҭа исыԥхьоит,
Иузымдыруазаргь – иунарҵоит.

Сҵәатәы шьаҟа, ҩада исыхо,
Сҭоурых баашқәа рҿахәы зҳәо.
Сымца мҿыцәарц инеиҵыхзо,
Аԥсҭазаара сгәазырԥхо…

Зны исыҵоуп, зны исықәуп,
Жәа-биԥарак рзы ишьаҭоуп.
Лыччаԥшь сыцнаҵ лара слықәлоуп,
Уахәаматә цәымзашәа сыԥшьоуп.
Лыхьӡ еиԥшуп, еиқәырхагоуп,
Излоуп, изҳәоуп, агәқәа ирҭҳәаауп,
Лыччаԥшь ҟасҵо џьысшьар схагоуп.
Знык иаҿыхәаз деизҳалап.
Зны исыҵоуп, зны исықәуп,
Жәа-биԥарак рзы ишьаҭоуп.
Лыччаԥшь сыцнаҵ слыцуп, слықәлоуп,
Уахәаматә цәымзашәа сыԥшьоуп.

***

***

Рацәак сашьҭамызт схазын,
Аӡәгьы изҳәом: дшыбзаз дыԥсын.
Исааӡаз сыҵлоу? – Шәа ишәхатәыз,
Схаҳә шәахымҟьашарц ишәҭыз.
Сызԥылоз шәсыман ансызшоз,
Шәхьаақәа зааӡа саазырԥшлоз.
Зыҽнадҵа сажәа зынзыршуаз,
Бҳацхраа, бааи ҳәа сзыԥшаалоз.
Сымчгьы камԥсеит – смааԥсаӡеит,
Сзыхьӡаз аншәыхәа, мап, сымԥсӡеит.
Ишәыхьша шәаԥхьа еиҭа сахьӡеит,
Сыҟоуп сшыҟац – сымхаӡеит.

Апоезиа – сышьаҭа мырӡга,
Апоезиа – суалԥшьа хадоуп.
Дгьыли жәҩани реибаркыра,
Усбаагәароуп, усгәыӷырҭоуп.

Исзеиҵимхит ҳәа инапы,
Уаҩы синымӡбеит снатәаны.
Исырԥшӡаз нсыжьуеит шәара шәзы,
Гәыла-ԥсыла, ишәа, изаны.

Ахра кнаҳа ахаҩаӡара,
Ӡыхьҿак аҵҵра агәазырԥхо.
Сашьҭазымҵо схы мацара,
Споезиа – ахымхәа ԥхьа дызго.

Изӡом! Ихьанҭан сара сызҵаз,
Изнызгаз снымсҩоу? Шәзы имаӡаз.
Ишынсыжьуаз здыруан урҭ зегьы,
Уиоуп мыцхәы изсыргәаҟыз схы…

УА САБАЦӘА, САБАЦӘА!
Уа сабацәа, – ажәа хатәрақәа,
Исзырҟаҵо алкаақәа.
Исгәылшаауа шәҿаԥыц ҳәамҭақәа,
Сырхьызгӡо сыгәҭакқәа.
Иреиӷьу ԥызоуп шәажәаса,
Шәажәаԥҟақәа шәа ишәԥсҭынхоу.
Иахьанӡагьы сҵара, сдырра,
Ԥызас исымоу ирхадоу.
Сабацәа – сышьҭа рыԥшӡагақәа,
Сшыц лабашьақәа сызкәахшоу.
Ахьынапқәа, хьыӡрацагақәа,
Ссаркьа нашанақәа – инцәахшоу.
Уа сабацәа, – ажәа хатәрақәа,
Сжәытәра, сҿатәра, сылкаақәа.
Зышькыл иангылоу шәыхьӡ хаҭәаақәа,
Сыԥсадгьыл Аԥсны агәҭакқәа!

Исгәылшеишеиуеит уа узхәыцра,
Ашәа иацптыз – лажәа ажәоуп.
Уразҵаа сашәақәа реимхәыцҭра,
Ашәақәа руднеиаҿ са сашәоуп.
Ашәақәа срыциит сгәы зыхҭнысҵо,
Уареи сареи ҳаиԥш ҳаиҿҳәароуп.
Иҟалашам сара сызхьымӡо,
Рҿаԥхьа агәаҟрақәа ҿаҳәоуп.
Ашәа иахьша есшар сзаҿыхәо,
Урзыӡырҩы, дара рхала ирҳәап.
Аԥсуа иламлац иарбан ԥҽыхоу,
Сеилкаараз Гагрыԥшьгьы узхап.
Агәра згеижьҭеи ажәа амшьҭа,
Ашкәакәа сшәызҵаз ублақәа сшәуп.
Иҿиеит сцәеижьаҿ, иӡӡом ашьҭа,
Ажәа зыԥсахуа – дыхәшәын, дыхәшәуп!
АЖӘА
Ажәеи ашәеи еилаӡароуп,
Ажәа аныҟам ашәа нҵәароуп.
Б. Шьынқәба

АШӘАҚӘА СРЫЦИИТ
Ашәақәа срыциит, схы зыхҭнысҵо,
Исшәылоит, ишсшәылац, са сышәҭуп.
Исыцнаҵ, сыҟам мшык сызхьымӡо,
Ашәақәа зызшәымҵо – уи длашәуп.
Сзырҿыхазоуп ублақәа рҿаԥхьа,
Амра ацкаҷҷашьа сзырҵаз.
Сыԥсы надкыла унаҿыхәа,
Нас еилукаап исаԥзырҵаз.

Иаасыхеит аԥсымҩа санықәыз,
Иароуми ҩаԥхьа сызнықәыз.
Иаҿцәажәаша сымоуп сықәра,
Аҳәоу иахьызыгӡаша сгәара.
Ашәеи ажәеи рҳәоуқәа ԥхьаҟацагоуп,
Ари рҵагоуп, имҩақәҵагоуп.

Ажәа рҿиагоуп, жәла рӷьацагоуп,
Ажәеи ашәеи са исхатәымцоуп.
Ажәа бааԥсы – шьаҭа хырҵәагоуп,
Ажәа – ишҳаму гәашә ҿыблаагоуп.
Ажәа лыԥшаах – ҳмалқәа ирмалу,
Уа иаҳҟәыблаауп иҳараму.
Ажәа аҳәашьа умч анақәха,
Ахала даԥшаап ашәа алзхша.
Ашәа зыхьчаша, еиҵазааӡаша,
Баграт еихеиҳаз иацызҵаша.
Ажәеи ашәеи еиҽырбароуп,
Рыҩба еизызшаз – Абзиабароуп!

***

Ажәҵыс авсуам ҳара ҳбарҵа,
Ҳарҩашьом. Иаҳҭаалоит сасра.
Иҷырҷыруеит ианцо иныҵԥраа,
Ахӡы канаршәит асаара.
Инеиӡом иахьамоу ацҭәашәа,
Укәасқьаҿы аҭыԥ аҳаӡом.
Сзын игарашәоуп ажәҵыс ашәа,
Ҳаиԥшызаап, ашәа сазхаӡом.
Ицоит иавсны аԥсыцәгьа иашҭа,
Ԥсыуаҵас ацқьароуп изышьҭоу.
Ажәҵыс иамаӡам агәхашҭра,
Иаԥшаауеит иахьыҟаз аҭыԥ иԥшьоу.

Ҳбарҵа алнамхт ажәҵыс баша,
Игәасҭеит саԥсшәа шагәаԥхаз.
Амра акәзар, ишаԥшаԥуа,
Аԥацәа ныҳәаноуп ишарԥхаз.
Есышьыжь сысас сныҳәаныԥхьан,
Иадыруан сыжәҩан шазыԥшыз.
Игәырӷьо сӡыхь-хәы инаҿыхәан,
Ианцоз иацсҵон сажәа имшыз.
Еиҭа иаҳҭааит шьҭа ссасым ҳәа,
Ҳтама быбышхоит ианшәаҳәо.
Сынтәоуп иангәасҭа ҳбызшәала
Шакәу, уи ашәақәа иаҳәо.
ГАГРА АҚАЛАҚЬ САНАЛСУА
Гагра, еиқәырхоу џьабаала,
Саналсуа сгәы ҭынчым, сеимдоит.
Избом Кьахьыриԥа, Чамагәуа,
Арафеиԥш сӡыҭны скаҭәоит.
Исԥылазшәа рыбжьқәа снырҿыхәоит,
Ақалақь саналсуа сыццакӡом.
Сышҟа саарыхоит, амшқәа гәхьаазгоит,
Рыхьӡқәа сԥырҵны хара ицаӡом.
Шамиль Ԥлиа, Ражден Гәымба,
Арҿиара аусзуҩцәа «Асаӡ».
Валери Дауҭиа, Павел Логәуа,
Схатәы бызшәа, узцазеи убжьаӡ?
Олиа Ԥлиаԥҳа дамоуп аиарҭа,
Дҳазхаӡом! Данаҭахыз иаҳа.

Ақалақь саналсуа шьапыла,
Шәышьҭақәа ҿырҭуеит лабҿаба.

Тәымџьара иҟаларгьы ҳаԥсырҭа,
Ҳаԥсқәа ахьыҟоу Аԥсноуп ҳәа ирԥхьаӡон.

Аԥсшәа сарҳәоит тәым бызшәала,
Аԥсышәак уаҳаӡом, ҳаӷеиҭа.
Ҳаҷкәынцәа, шәҭахама нас баша,
Шәшьала иҿышәхынеи ҳбызшәа.

Ирҳәоит, ирнаҭон ҳәа адырра,
Шьхакаҿ аҵҵра аҽаназнакуа.
Аӡыхьи асаӡи акакәын рдырга,
Рҳәамҭақәеи сареи ҳаиԥш еиҿԥсаауа.

Згәы каҳауа среиуам, аха ҳаӡуеит,
Сықалақь аҿы иаԥшәымам ҳбызшәа.
Уабаҟоу, ҳабаҟоу, сычҳара хыҵуеит,
Ақырҭуара ахаан ушьҭыхнеи ара!
Абаақәа, Анацәа, шәа шәҿыха,
Шәаҵаԥш ҳбызшәа иацу адоуҳа.
Мдыршақә иалаҳҵаз аԥҽыха,
Аналшәымх усҟаноуп ҳанҭаха.
АСАӠ ӠЫХЬҚӘА
Асаӡ-напы – аӡыхь хыртыга, асаӡ бызшәа – ажәаса ԥыртыга.
Наԥҳа Кьагәа

Асаӡ напы – аӡыхь хыртыга,
Рыхьӡқәа рхызи заҟа цыха-ӡыхь.
Рыжәлақәа ирыԥшьымзи рхыҵхырҭа,
Иныҵхәраауан рылаԥш анырхьыс.
Ауаҩ ҿыц иира иаҩырхуан,
Иааидгыланы еибаныҳәон дара.
Ахьӡқәа рхырҵон, еигәырӷьон,
Рӡыхьқәа ирықәымларц ҭабара…
Саӡқыҭ иҭабаргьы, зны Бзыԥҭа,
Ианыҵхәраа ҳара ҳаӡӡом, рҳәон.

Харак ицомызт асаӡ идырраз,
Ҿамҩак Ԥалӡыхь уа иазхон.
Ахьӡ ахырҵомызт иҳаҭырдаз,
Ԥҳазоуӡыхьла ухәра дырӷьон…
Ҿамҩак Чрыгӡыхь, ахәшә еиҵаҵага,
Мқьалӡыхь, Цандрыԥшьӡыхь ус заҟа.
Мҳаҵәзаҵәык Гечӡыхь – ԥхьаҟацага,
Баӷӡыхь иуцнаҵон уаҟара.
Сашҭоуп рхыҵхырҭа асаӡ ӡыхьқәа,
Шәырҿыхәала, ԥшӡала, ишәыхьуам хыхь.
Са соуп рыҩнду – рҳәамҭа лыԥшаахқәа,
Ирдырган ҳӡыхь иахьӡыз: «Асаӡӡыхь»…
ЗНЫ СУԤҲАЗАР, ҼАЗНЫ СУԤОУП
Хьацак аныҵҩаалаак асаӡқәа х-хьацаҿыск еиҭарҳауан. Рыԥ­
сабаратә (рҵыс) бызшәеиԥш аԥсабареи дареи рыԥсқәа еихәлан.

Бзыԥҭа, зны суԥҳазар – зны суԥоуп,
Ахнышьреиԥш уҳәамҭақәа еиҿарԥоуп.
Уара уӡыхьоуп уаҵәгьы сзааӡо,
Хәрак унызар – са сыҟны изымӡо.

Исхазмыршҭуа иацы иуԥхаз,
Уа уоуп рыҿцәажәашьа сзырҵаз.
Сԥацхаҿ сымцажәла иҿаҳәоу,
Иԥырти, иубап сшаҿҳәароу.
Сара шсакәу уаҟа иҽҳәоу,
Баша цәажәароу, ма ҽхәароу.
Схәыҷра иавымсит ажәасак,
Бзиашәа исмырӡит жәытәашәак.
Снышәнапқәа – схалагьы изжхьеит,
Маалықьк ихьмырс схьаа сыршәхьеит.
Снапсыргәыҵаҿ схаҳәқәа шәҭуеит,
Сшьаргәыҵаҿы сыдгьылқәа шәаҳәоит.
Х-хьацак зааӡоз, иҵҩаар хьацак,
Сыԥсхылҵ ракәзар – сазбылуам мцак.
Ахнышьреиԥш ҳәамҭала сеиҿарԥоуп,
Бзыԥҭа суԥҳазар – Саӡқыҭ суԥоуп.

***

Жәашықәсала сызгоз ахьаа,
Аԥшалас ашьҭан иҭҵаауа.
Сдақәа ҭызблаауаз ихьухьууа,
Са саԥхьа исыкәшон маӡала.
Исахәыҭхәыҭуан иахак аргама,
Ахрақәа ирҿалакьуаз мҩак ҳанын.
Сацәцар ҳәа ишәошәа икны сыжәҩа,
Сцәа иалаз аилкаара аҭахын.

Ҳахәнеит Мамзышьха аҳаракыра,
Иааиҵасын иаҿцәажәеит хаҳәык.
Мамзышьха абахә аибаркыра
Иахаԥыруа аԥсы ҭнахуан ҳәыҳәк.
– Арахьоуп, арахь! – ҳәа иаасыхеит,
Аԥшалас иашьышьуан сгәахы.
– Аброуп, абра, абра – ҳәа иахеит,
Ицон сшьапахьы, нас схахьы.
Сгәаҿы игәыԥсычҳаит ахәхәаҳәа,
Иуазыруа исхагылан еимдо.
Сыхәраҭыԥ аԥшааит са саԥхьа,
Иаҿаҭәҳәон ԥшахаак андо.
Аӡыхь снаҿырхәо акәараҳәа,
Исхагьежьуан Мамзышьха аханы.
Аҳацаҟьа инықәнаршәт акараҳәа,
Хызаарын сызмырцәоз иахагьы…
УОУП ИАХЬҬЫРҞӘШӘАЗ СЫБЛАҶЫЦҚӘА
Сыбла нҭааргьы сыԥхыӡ иалоуп,
Санлавс-ҩавсуа хьаала сҭәуп.
Уа сахьжызоуп, сахькылблаазоуп,
Амыткәмаз мыткәмак сызҳәатәуп.
Уоуп иахьҭырҟәшәаз сыбла ҷыцқәа,
Сыццышәқәа ццышәха иахькаԥсаз.
Уоуп анацәа ахьыӡрыжәха,
Уоуп иахьызбаз Ахацәа зыԥсаз.
Сшәыҳәоит, еиҭашәҳала ашәҭқәа,
Рыхьӡала шәаҿыхәа ӡыхь ҿамҩак.

Абиаҳәшьцәа рышьҭақәа шәрыԥхьа,
Шәынхнамхын уаҟа даҽа малк.

Аҭак змауз гәыӷуан, амҩа иаԥшуан,
Абацәа ҿымҭ, гәаныла еилашуан.

Сгәы иҵалоит, аҭыԥ гәхьаазгоит,
Ҳахьеицәажәоз абаҩқәеи сареи.
Џьоукы иахьырхашҭыз гәнызгоит,
Ирыцәҩашьеит аԥсреи абзареи.

Дҭахеит ҳәа ҽнак Грышьа иҭаацәа,
Убас ироуит ашәҟәы еиқәаҵәа.
Анацәа, зыҷкәынцәа алаблыз убра,
Ашәаџьҳәа дзымбазгьы аауан гәырдара.

Ауарбажәҵәҟьа мҩасит игәаҟуа,
Абжьы мыргакәа аҿы еихакны.
Ардәына ашәа ҿахҵәеит уаҟа,
Аԥацәа хнамхыцт уа игәаӷьны.
Нхарҭа ҭыԥӡам! Ихҟьоуп шьала,
Ижәба шәнеины, уа ишәԥшьала.
Абаақәа, Нелираа рыбжьала,
Ибжьаӡыз Арзикраа шәыԥшаала!
АЛАКӘ ЛАБҾАБА
Изыскуеит Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡа иалахәыз
Ха­гәышь Грышьа Константин-иԥа

Аибашьра еилгеижьҭеи акыр ҵуан,
Насыԥны еиқәхаз рыҩныҟа иаауан.
Анацәа гәаҟуан, амшқәа рԥхьаӡон,
Ргәыӷрақәа есааира иӷьацон.
Ашәқәа аатуан џьоукы рыҩнаҭа,
Агәашә нылашәон егьырҭ, ҳаӷеиҭа.
Иуԥымлоз дарбаныз, разҟыда инхоз,
Зажәра храӡагаха азԥшра иархоз.
Дыӡу дынхоу ҳәа иалазҵоз ашәҟәқәа,
Иршәылон, иршәылон ашәқәа.

Грышьа Хагәышь ируан иԥсхәра,
Ихҭәасааит ахәрақәа, ируан алаура.
Алакә лабҿаба! Рызегь ааҳәит,
Иеныхра дақәшәан, Грышьа дхынҳәит…

СЫШӘНЫҲӘА, СЫШӘНЫҲӘА, СЫШӘНЫҲӘА
Ирҳәоит, амза атыҩ ианаку шә-хык
рахьынтә акы ақәшәоит ҳәа

Са схала, са схала, са схала,
Сгәы камыжь сашьҭан маҵәак.
Лыԥхала, лыԥхала, лыԥхала,
Иахылҵит, сзырӷьашаз бӷьыц иаҵәак.
Абыларҭәҳәа! Аҭәҳәа, уи аҭәҳәа,
Сымахә хәыҷ сырба игәырӷьаҵәа.
Сышәныҳәа, сышәныҳәа, сышәныҳәа,
Схы здыруазар – изымуц цәгьара.
Ишәныҳәа, ишәныҳәа, ишәныҳәа,
Агарашәа шәаҳарц, сашҭа иҭыҩ.
Аԥсцәаҳа шәиԥхьаӡла шәиеихсла,
Шәынтә шәанхыслак, акы ақәшәоит атыҩ…

САРА СЫԤСЫ
Лассы-ласс амзахь исыцәцоит,
Амза аҽнавак зны аҽаӡоит.
Аԥсы аҭиуеит ажәак азы,
Иашшуам ахаангьы аказы.
Ицәгьам азы згәахәтәы иахьӡаз,
Сыԥсы иаџьшьами сахьӷьацаз.
Сыԥсы ухҭнысҵоит зыԥсы цқьоу,
Сыԥсала исныруеит уԥсы злаҭоу.
Саргьы сыԥсы ахац иакуп,
Сыԥсы – Аԥсҭазаара иазкуп.
Иалшаӡозеи иара ахац,
Изҿу қәԥарами уеиқәхаларц.
Ахәыц иаку убри аԥсоуп,
Изаарго рахәыцла убри азоуп.
Арахәыц – ацқьара иазҳәоуп,
Аԥсыраӡа зсабхьыӡхаз уи азоуп.
Аԥсы хәыҷӡоуп узырӷьацаз,
Иаџьшьоуп узлаҟоу, узыхьӡаз.

САРА СЫГӘҚӘА
Гәаҟрак саниацԥхьаӡа жәа-гәык сызҭалазшәа, аҳаҳаи! – ҳәа
иаа­сывагылоз Абжьқәа ракәзаарын.
Ацанба Урыч

Заҟа гәы сымоу ԥхьаӡаӡам,
Иахьанӡа шәзыҳәан еилкааӡам.
Сшәахсҭақәа – акаҿы еизакуп,
Ацқьареи сыгәқәеи еизгәыкуп.
Сгәызаҵә аҟны уара уҵәахуп,
Угәаҵеи сгәаҵеи еигәыцхәуп.
Гәыблышьала агәқәа еиԥшӡам,
Агәы зызҭам, иблақәа ԥшӡаӡам.
Ачҳароуп иазишаз даҽакы,
Сеицазымкуа, еснагь сҿаны.
Ахԥатәи – ажәылара иазхиоуп,
Иамҳәацт: схьаҵроуп, шьҭа иазхоуп.
Ианиз амшаҿ инхеит егьи,
Хәыҷҵас икьаасуеит игәынқьны.

Иахьынӡаухоу иақәҵа пату,
Сҭалом истәым гәашәк ахьату.

Ҽа гәык лҽыжәԥоит, хаҵа гәуп,
Сыхьӡала имцажәлаха еиқәуп.

Цәаҳәак сшашьҭоу уаҵәы сҭахар,
Ахра аҿыгара аҭаххар.

Синыҳәоит исызҭаз лахьынҵас,
Санԥсра сахзырԥо саӷа ицас.

Шәара шәшыцәоу шәҭахәхәа,
Сыԥсала исыма саап иаҿхәаа.

Ус симшазҭгьы убри Ҳанцәа,
Сыблыр алшон ҽнак мҩабжа.

Аԥсра санаҳәоз иааизаны,
Заҟантә сахдырԥеи сыԥсраны.
Сыжра ианашьҭаз сыԥсы шҭаз,
Игәы сызҭеиҵеит са сызшаз.
Сгәызаҵә ала жәа-гәык сырҳаит,
Ишышәкхоз Бзыԥҭагь иснарҳаит.
Аԥсуа иныхеиԥш агәра гоуп,
Агәқәа еизызгаз – акоуп, акоуп.
Ишәцәызӡом! Гәыкоуп исзыҭоу,
Иззеиԥшхаз роуми измадоу.

Ари ажәа амацара,
Иацы акәӡам ианснаҭа азин.
Схаҳәқәа иуарҳәоит имӡакәа,
Ҵакыс иамоу аԥсуаа ҳзын.
Улашәын азы уцон уахысны,
Зынгьы исҿухырц сара сбызшәа.
Уамшьҭит ус баша усеихсны,
Аҳақ уамшьҭит, уамшьҭит «Аԥсҳа».
Анбанқәа цәажәоит рхала,
Сара сыда – Аԥсҳа шлаҳәу.
Аԥсны ахьӡала лыԥхала,
Иуанаҳәоит сыԥсы шыхнырҳәу.

***

Суҳәоит, уаԥхьа сылахь иану,
Шәанӡалоит сыжәлар шәшеизаку.

Сдунеи лыԥшхаауп, иразуп,
Арашь иаҩызоуп, иласуп.

Жәа-гәык сызҭоушәа сзырӷәӷәоз,
Иҭабуп, бымшәан, быӷәӷәаз! – зҳәоз.

Адунеи иакәшоит, итәаӡом,
Иџыр лыхуп, аха иҭәаӡом.

Аԥсы акы ицәӡатәуп, рҳәоит аха,
Аӡәы ак ицәызымӡацт сара.

Хә-дунеик аԥсахуеит – иҭшәаӡам,
Дыжәбахьоума хатәык змаӡам.

Ихала исхеиҵеит Кьахьба иԥсы,
Кьагәа исызҭеиҵеит имшәоз игәы.

Сдунеи иаздырӡом: стәап, сааԥсоуп,
Ԥсыс иахалаз сабхьыӡ аԥсоуп.

АԤСҲА
Аԥсуаа ишҳамаз аҳәынҭқарра,
Иара ахала «Аԥсҳа» иаҳәоит.
Уцеит баша умақаруа,
Аԥсҳа сарҩашьом, са исызхоит.

Сдунеи иамоуп ахатәы жәҩан,
Хьаҵра аздырӡом: сыԥсып, сшәап.
Иаргьы саргьы убас ҳаизшоуп,
Сдунеи маалықьуп, инцәахшоуп.
Дунеик иашьҭоуп, изҿу ԥшаароуп,
Иҩашьом, иамоу сара сыԥшроуп.

***

– Изеиԥшразеи уахьыҟаз ашьха? –
Зҵаарала дыхҭасклон са саб.
Ажәала иҭыхуа Зоу асахьа,
Исирбон абнаџьма, ақәасаб.
Ҩада ихалоз амҩахәасҭа,
Еимамлакәа са исзыԥшын.
Хьчас дахьыҟаз жәашықәсала,
Ишьхацамҩақәа уажә сырнын.
Ахра ихыҵыз ашьха ԥшалас,
Исԥылеит шсакәыз анаҳа.
Саб ахьча ахәыцра дшалаз,
Ҳҩеит иҭыԥаҿ хәылбыҽха.
Дҵа еиҭаҳәарак исзаҩыза,
Сҩеиуеит Ахьара агәахьы.
Саб убжьыраз Зоу исаԥыза,
Сама ихалоит ахәахьы.
Сгәыднакылоит уантә Ԥшаҳәышьха,
Ԥсҭазаарас иахьамаз ацыӷ.
Ныҳәаԥхьӡуп иахылҵуа аҳәишра,
Ихәыҵҵәраа илеиуа Аҳаԥӡыхь.

Еиҭа суҭааит Зоу ссир ашьха,
Ижәлеиԥш саб иԥсы ахьахаз.
Иҳәон: еиԥшуп ашәақь ашьхәа,
Уброуп ибжарак ахьызҳаз.
Ажәеиԥшьаа рашәа саб убжьала,
Изурҵаз Зоу инанагӡон.
Ԥыхьашәа ануоуз дара рыбжьара,
Иахьакәызшәа маӡак ԥдыртон.
АШӘА БЗИА
Ашәа бзиа,
Аԥсхылҵ иаҩсуа.
Гәыла-ԥсыла,
Аԥшахаа иасуа.
Ахгәарԥхага,
Амца уалзго.
Исаркьалха,
Уашьцәа еизызго.
Ашәа жәларзтәуа,
Иара ацәырҵшьа,
Удақәа еиԥызшьуа, –
Анагӡашьа.

Сырдырызшәа саб иԥшрала,
Аԥсшәа сарҳәон ишанханы.
Исыхәлаччон ахьхьа-хьхьаҳәа,
«Урсҟан-ӡыхь» измаз рыԥсы ҭакны.

Ажәеи ашәеи
Анеинаала,
Ишьуп ашәи,
Ахра ухала.

Акьыркьырбжьоуп иара иҽыхәа,
Ҵаҟа исзыԥшызшәа иаст ашақә.
Хаҳәи-махәи рҿахәы рҿыхуа,
Рҩашк агәыҵԥрааит ахра Шьмақь.

Знык снаҿырхәа,
Ҿамҩак уашәа.
Исҳәоит схала,
Изтәу ужәла…

***

Быӷәӷәагәышьан, Нели Ҭарба,
Раԥхьатәи ҳажәҵыс – аԥсуа ҭыԥҳа.
Аԥсуа ԥҳәызба – ажәа азҟаза,
Саҭанеи Гәашьа, бара сдоуҳа.
Бнапқәа еиҵыбхит сышҟа шәааи ҳәа,
Аԥсуа ҭыԥҳацәа еихьырԥшны.
Изнымԥшыда бара бшәахәа,
Былаԥш ҳакәбыршеит имшны.
Ба бызнысыз мҩа мариазма,
Шәахырбаауан шәхатәы бызшәа.
Шәнаҵаԥшыхыр руазма амза,
Аха ишәнымԥшит аӡәы хьшәара.
Бҳақ ҳазбзиаз, Нели Ҭарба,
Бықәра сакәыхшоуп сара.
Ҳӡиас бара, ҳӡыхьчча ҭамба,
Ес-ииуа ирыциуа бара.

***

Тәым жәҩанк саҵԥсаауан ԥхыӡла,
Барцыцԥҳа схырхыхт иӡаны.
Мҳаџьырҵас сцахит мшынк сынхыӡла,
Сахьнеилак исхьыӡсахуеит аԥсӡы.
Сызқәылалак ацҳақәа еилаҟәҿыхуан,
Ишҳамыркха сышьҭақәа ҿаҳәан.
Ақырҭшәоуп, ақырҭшәа! – исҿаркхуан,
Ԥхыӡлагьы аӡбахә сумырҳан.
Салнахзар аҵәаабжь: «уан, уан» ҳәа,
Атанкқәа ирԥыцкларкхьан Аԥсны.

Аха иҭахоз ԥсӡомызт хыԥшада,
Дҵәыуатәны даҳмоуит уаҩԥсы.
Аԥсра еиҭаԥсроуп сгәы ҭзырӡыӡо,
Аԥсра ҽеи азы субом сыхьшәа.
Дзаҵәызааит, дыҟам уцәа иҭамӡо,
Акоуп ҳазламӡо – Аԥсуа бызшәа!
Гарԥ, сентиабр 17, 1992

***

Лауубыжьқәак сеимаркит ҵхыбжьон,
Срыцәцар ҳәа ишәозшәа сырҷаԥшьон.
Напынҵақәак сырҭон сеимакны,
Ана-ара исԥылон сыхҭакны.
Аҩыза алақмар шәумырҳан,
Мыткәмоуп ирхыскаауаз бжеиҳан.
Исыханы сышьҭахьҟа сыргон,
Алу иаҿашәаз рыцҵас сырлагон.
Аццышәқәа срыццышәха скаԥсон,
Сыԥсыбаҩқәа рҿынӡа сеилԥсаауан.
Ауубыжьқәа сышьхақәа ирынԥон,
Атрышәбжьеиԥш ибжьаӡхьаз сдырбон.
Иҵҩааз раҵлак сыхцәа! – ҳәа ҿнаҭуан,
Гәашәлашәак ижәла сгәы ҭанаԥҽуан.
Ауубыжьқәа хықәкыла са исызкын,
Хьыӡҳәала иалкааны сыхьӡ рҿакын.

Иааԥса-икараха наӡарантә иаауан,
Ауубыжьқәа ууа шәаџьҳәара руан.
Ачархь саҿашәазшәа уа сырхуан,
Зынџьырла сыкнаҳазшәа схәыруан.
Иууан, иҵәаа-ҵәаауан, игәыкуан,
Сыхцәы кыднахуан, иаркәкәуан.
Аеҵәақәа кыдхуа игәынқьуан,
Ҩажәижәибжь иахаанзар ҟаларын,
Сара сакәын ауубыжьқәа зышьҭаз,
Раҟара сазҳәада зашҭақәа ирҭшьааз.
Ҩажәижәибжь схьыӡсон лаӷырӡны,
Алашбыжьқәа схьыкәкәон сымцаркны.
Идырӡыз срықәлазҭгьы сдырӡуан саргьы,
Схы хырҵәон, сырблуан сҷыҷны.
Акьырҭрақәа сырхәхон Абааҭа,
Ҳабацәа реиԥш харада сылбаада.
Бзиашәа, сиит акыр ихьшәаны,
Сыдлаԥса алауубыжьқәа ықәхон агәы.
Ажәак рызкӡамкәа ибжьаӡуан, ибжьаӡ,
Еиԥшха амцаԥшь иаблыз ашьац.

***

– Уаҳа ишԥаму бара бзыҳәа,
Дышшылабжьык иаршәытон сгәахы.
– Изыбмоузеи! – лҳәеит, – аԥсыха, –
Срыкәыхшоуп ибыдлаз, иаџьыбшьеит бхы.

Нарҭаа р-Нарҭаа – Нарҭ Сасрыҟәа,
Алахьынҵа идуразҭгьы игәашә.
Иҵәҩанашьап уи иԥсықәра,
Ҳәызбала ииҭозма акьымшәашә…
АРАСАӠЫХЬТӘИ ҲАЗҚӘАҬЫԤҚӘА…
Зыԥсхылҵ ила згәы ҵыблаахьаз хаҵак сиазҵааит: ишԥа­ры­
дыркыла уани уашьцәеи уҷкәын иабду икәа иҭаршәра мап ацәкны
акыр инацәыхараны изқәаҭыԥ аналухуаз. Ухаҭа иуҭахыҵәҟьаны
ирҿугоу, умч змырхоз мчы еиқәаҵәак уԥырхагахоу? – ҳәа. Ажәак
изахымҳәааит. Илаԥш – сыблақәа ирхышанхалеит. Сӡамҩақәа
кылрыблаауан илаӷырӡқәа. Гәаныла иныҵакны ахәрашәа аацәыр­
нагеит сгәы. Сҿаԥхьа иаагылеит аублаа хырҵәаны Ҭырқәтәылаҟа
ианыргоз Заурҟан Золак иан Наси Шаҭԥҳа аккаҳәа илҳәоз
амыткәма. Аублаа рнышәынҭрақәа раԥхьа иқьақьаӡа итәаны
иш­ҵәыуоз. Шаҭԥҳа анышәынҭрақәа дрыкәшо лыбжьы ныхҵааахҵа данҳәацәоз илҳәон абарҭ ажәақәа:
…Нани дади ишәыбаргәузеи, шәыԥсы сакәыхшоуп,
Шәыдгьыл гәакьа, шәыдгьыл бзиахә шәыбаҩ амадоуп,
Шәмоҭа хәыҷы шәгәы ирҿыӷьрым, уа дшәываршәуп,
Ҳара ҳгәаҟуп, ҳамҩа мшынуп, ҳамҩа ҵхылашәуп…
«Ацынҵәарах» аҟнытә…

Ргараҭыԥқәа раԥхьа иалырххьан сабдуцәа,
Арасаӡыхь абахәқәа ршьапаҿы.
Гәыҵхәыбаҩк исхымбаауа агәыҵаҳәҳәам уаҟа,
Саб иаҳәшьа слыцны схалалон есҽны.
Саб ицәгьара лымбарцаз даҳәон есымша,
Иҳамҭахт, иаԥхьа лҽалыргеит лшьамхы.
Иԥшьаҭыԥуп, шәазхәыцла, саҳалоит лыбжьала,
Идырӡыз рылымкаа иахылбаауан лхы.

Бжьы-мшынк срыргаз, рыхьӡқәа сыргәылоуп,
Ҳазқәаҭыԥқәа сыцуп, иахьыҟоу сгәаҟноуп.
Аишьцәа реиԥш абахәқәа рхагылоуп,
Рыразра, раԥсуара, рыуаҩра – рбаҟоуп.

Рыԥсы сакәыхшоуп, иудырбомызт ԥсыҽра,
Гәыӷрала ирҵәахуан ирылаз ахҿақәа.
Жәлар рымҩахь иалихуамызт аԥсуа иԥсыжра,
Иалырхуан иахьалагоз иабацәа ршьаҿақәа.

Рыхьӡала уа ихысҭәалоит идырӡыз саб иашьцәа,
Рыҷкәынцәагьы аибашьра дуаҿ иҭахаз.
Sez Abhaz-Abaza ädäbiyättän 1 tekst ukıdıgız.
Çirattagı - Аизга - 18
  • Büleklär
  • Аизга - 01
    Süzlärneñ gomumi sanı 3452
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2279
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 02
    Süzlärneñ gomumi sanı 3384
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2338
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 03
    Süzlärneñ gomumi sanı 3184
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2254
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 04
    Süzlärneñ gomumi sanı 3065
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2265
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 05
    Süzlärneñ gomumi sanı 3041
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2359
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 06
    Süzlärneñ gomumi sanı 3016
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2325
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 07
    Süzlärneñ gomumi sanı 3025
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2353
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 08
    Süzlärneñ gomumi sanı 3058
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2307
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 09
    Süzlärneñ gomumi sanı 3060
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2343
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 10
    Süzlärneñ gomumi sanı 3015
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2297
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 11
    Süzlärneñ gomumi sanı 3046
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2279
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 12
    Süzlärneñ gomumi sanı 3118
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2356
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 13
    Süzlärneñ gomumi sanı 3028
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2276
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 14
    Süzlärneñ gomumi sanı 3066
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2347
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 15
    Süzlärneñ gomumi sanı 3091
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2393
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 16
    Süzlärneñ gomumi sanı 3079
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2424
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 17
    Süzlärneñ gomumi sanı 3122
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2383
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 18
    Süzlärneñ gomumi sanı 3051
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 2311
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.
  • Аизга - 19
    Süzlärneñ gomumi sanı 1297
    Unikal süzlärneñ gomumi sanı 1103
    0.0 süzlär 2000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 5000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    0.0 süzlär 8000 iñ yış oçrıy torgan süzlärgä kerä.
    Härber sızık iñ yış oçrıy torgan 1000 süzlärneñ protsentnı kürsätä.