Latin

Mezgil Sabaktarı - 18

Toplam kelime sayısı 3826
Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2298
24.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
36.2 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
43.3 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
ads place
kadırdagan kalıs ırçı bolom deseñ, balam, el aralap köp jür. Çoñ komuzçulardı,
kıyakçılardı kör. Çoñ ırçılar menen ırdaş. Jaaktaşıp, jamandaşıp aytışpay, anın
aytkan sözünün salmagın bayka. Adamdın içki kasietin közü körüp turgan daanışman
ırçı bolso, andan jakşılap ülgü alıp kal».
Okuuçularına uşul akıldı bergen Tokom özü da eldik bay murastarıbızdan taalim
alganı baykalat. Biz zor akındın ırların okuganıbızda, küülörün ukkanıbızda
elibizdin oşol kezdegi başınan ötkörgön turmuşu, işi, emgegi, madaniyatı, küröşü
köz aldıbızga tartılat.
Oşentip, eldik bay poeziyadan, eldik sonun küülördön azıktanıp öz şıgın östürüp,
çeberçiligin arttırgan Toktogul poetikalık, muzıkalık çıgarmalarında, artisttik
atkaruu önördöründö jeke kert başının «sıymıgın» jeke «töl» çıgarmaların
dañktabayt. Al, özünö çeyinki eldik bay madaniyattı ulantuuçu daanışman zor talant!
Baa jetkis uşul kasietteri bar Toktogul — uluu adam!
TÜBÖLÜK EL MENEN
Artıkça jaş kezderde kulak ukkan küçtüü söz, köz körgön taasirdüü okuya ömür boyu
adamdın esinde kalat. Al jaman nerse bolso, adamdı dayım çoçutat, jiyirkentet,
jaltak, korkok kılıp koet. Al jakşı nerse bolso, adamdı çıyraltat, kızıktırat,
adamga özünün oşol jakşı taasirin tiygizip, adamdı jakşı jakka baştayt. Aytor,
jaş kezde kız-ulandar jakşı menen jamandı ılgay bilişse, alar ömürlörün tekke
ötkörüşpöy, maksattarın işke aşırat. Tilekterine jetet. Bul aydan aygine talaşsız
nerse! Öz uçurunda taamay aytılgan bir sözdün taasiri adamdı çoñ tilek, jarık
maksatka ündöörün biz öz başıbızdan ötkördük.
1920-jıldın küzündö Jañı ökmöt jibergen eki kızıl mugalim bizdin ayılga
kelişti. Mektep açılıp, jañıça okuy baştadık. «Jañıça» degen sözdün çoñ maanisi
bar. «Jañı ökmöttün jibergen kızıl mugalimderi baldarıbızdı emi jañıça okutat
eken!» degen dañaza bizdi köp nerselerge kızıktırdı. Jañı degen nerse, adamdı
kızıktırıp, çoñ, jarık maksatka çakırıp turarın men oşol bala kezimde sezdim.
Aytkanday ele, jañı okuu bizdi tez oygottu. Başta jıl boyu moldodon dars alıp, tek
tüşünüksüz sözdördü jattap, birok öz atın kagaz betine jaza albagan baldar, jañı
okuunu okuy baştaganda ele kat jazuunu üyrönüştü. Kitep okuuga kızıgıştı. Oşentip
jalpıbız ilimge talpıngan kezde mugalim bizge «Zarıgam» degen ırdı jattattı. Anı
başkalar da ırdaştı, men da ırdadım. Baarıbız ırdadık. Kızıl mugalimderdin
jetekçiligi menen mektep baldarı oyun koyuştu. Oşondoy oyun-zook keçesinde eñ aldı
uşul «Zarıgam» degen ır ırdalçu. Anı ukkanda kişiler ırdagan balanı alkaşçu:
— O, ünüñdön aylanayın. Zarıkkan tilegiñe jet, sadaga!
Birok, al ırdın avtoru kim ekenin elettik kişiler ança iliktebeyt. Egerde,
bilgenderi boluşsa: «Adam uşul «Zarıgam» degen ırdı çıgargan bul ele özübüzdün
Çoñ-Taştık boor Elebay degendin balası eken. Ata-enesinen tomoloy jetim kalıp,
jaş böböktörün jetelep uşul ırın ırdap jürüp, özü tilegine jetiptir. Özü içkerki
kalaaga çoñ okuuga ketiptir. Siler dele oşol agañarçılap tilegiñerge jetkile!» —
deşet.
Aytor jaş akın Mukaydın «Zarıgamı» jarık maksattuu jalpı jaştardı oşentip
ilimge çakırdı. Men al kezde körköm sözdün al taasirlüü küçün akıl menen tak, taasın
baamday albadım. Tek, anı sezdim. Kızıktım. «Uşul Mukayça ır jazar bekem, oşol
Mukay bargan içkerki çoñ kalaaga barıp, andagı çoñ okuudan okuur bekem» degen tilek
meni da tınçıtkan jok.
Akırı men da tilegime jettim. Frunzede okudum. Ir jazdım. Mukay menen
taanıştım! Bul 1929-jıldın küzü boluçu. Men anda on jetidegi kezegim. Mukay
jıyırma törttö eken. Birok, al menin közümö abdan ele toktolup kalgan öz jaşınan köp
uluu kişidey bolup köründü. Al meni menen süylöşköndö eñ ele toktoo tartıp,
aldanemnelerdi oylongonsup küñgürönüp koyup olturdu. Men andan sürdödüm. Birok, özü
menen birge okugan şakirtter janıbızga kelişse, Mukay alarga kandaydır bir kupuya
nerseni küñgürögönsüyt. Betireñi özgörülöt, akılduu közdörü oynoktoyt, külüñdöyt.
Keypinde jıldızduu kuudulduk payda bolot. Özü tek tomsorgonsup borboet... A tigil
şakirtteri kızık külkülüü sırdı kupuya sezişkendey külüşöt.
...Mukaydın ireñinen, kebete-keşpirinen, kıymılınan çoñ şık — şık bolgondo da
adamdı jımıytkan, kubantkan, adamdı özünö tartkan jıluu kuudulduktun, aga erişarkak kelgen asıl, tereñ oydun şıgı anı ergitip turgansıyt. Egerde Mukay, oşol jaş
kezinen sahnanın adamı bolso, andan çeber artist, çoñ rejisser çıgışı şeksiz
boluçu. Birok, al kuudulduktu, çoñ artisttik şıktı özündö saktap, negizgi şıgı —
akındıktı, jazuuçuluktu önüktürdü. Jıl ötkön sayın bayagı küçtüü kuudulduk andan
alıstap, anın ordun küñgüröntkön oyçulduk, ötö toktooluk birotolo eelep alganday
boldu. Aytor, jazuuçudagı bul özgörüü 1934-jılı, al özünün «Uzak jolun» jaza
baştagan kezden baykaldı. Keypi, öz başınan ötkörgön oor, kataal kündör jazuuçunun
köz aldına kayradan tartılgan kezde, al anı özgörtüp, oyçul kılıp jiberdi belem.
Jazuuçu oşol «Uzak jolun» jazıp jatkan jıldarı menin közümö al jekö ele jazuuçu
katarında emes, adabiyattı izildegen, anı taldagan mugalim sıyaktanıp körünçü. Sebebi,
iş arada biz adabiyat jönündö köp kep salışçubuz. Men öz oyumdu az aytıp, köbüröök
Mukaydın oyun uguuga kızıkçumun. Mukaydın taldooloru çınında ele maga kımbat
boluçu. Egerde, ayrım akındar «başkadan üyrönüp akın ır jazbayt. Irdı akındın
tubasa kesieti — talantı jazdırat. Al jazgısı kelbese da talant anı tınçıtpayt»
deşse, Mukay anı dagı keñeytip: «şıktı önüktürüp, şıktı tarbiyalabasa, akın
bilimsiz kalat. Şıktı tarbiya öörçütöt» degen pikirdi aytıçu. Anan al köp-köp
misaldardı keltirip, özünün baamında bizdin akın-jazuuçulardın jeke ele ömürjaşı tajriyba önüktürüü jagınan jaştık kılışpastan, alardın ali jazuuçuluk
kesipke üstürtön jeñil karaşkanın, çeberçilikti özdöştürüünü az üyröngöndörün
aytıp ökünüp, küñgürönüp kalçu. «Jañı ıkmanı kee biröölör ekilentip jürüşöt.
Ikmanı mazmuundan bölüp izdeştin keregi jok. Adabiyat kündö bir modanı tandagan
ekilüü kelinçek emes!»— degen pikirlerin ukkanımda çının aytsam, Mukay menin
közümö jañılıktı tanıp jatkan kişidey bolup körünçü. Anın kay bir pikirleri maga
jakpagansıyt. Al özünön mıktı akındı körö albay jatkansıp sezilçü. «Adabiyattı
ayrım kişilerdin paydasına emes, koomdun, eldik madaniyattın paydasına aylandırıp
karoo bizde kaçan bolot! Jeñildin astı, oordun üstü menen kana kalkıldap, eptep
birdemeni budalay salgan, adabiyattı kert başının keregine aylandırgan, mansapka
kızıkkan bir özümçüldük kaçan kalat! Betme-bet olturup kem-ketikterdi betke
aytışıp, biri biribizge çınıgı jazuuçularça kömöktöşüü, kemçilikti közgö aytkan
adamdın sarı izine çöp salıp, kızañdap, aga kekenbey, anı çın dosunça uguu bizde
kaçan bolor eken?» degen pikirlerdi Mukay ökünüp aytıçu.
Al jañıdan önügö baştagan bizdin jaş adabiyatıbızdın jakşı önügüp ketişine
bögöt öñdöngön ayrım kemçilikke çıdabay ketiçü:
— Men jalçılık, jokçuluk, kıskasın aytkanda, turmuştun ne bir kıyınçılıgın
köp keçirdim. Oşonun baarınan adam bolgon kezimdegi akmaktar jorugu janıma katuu
battı... Mukaktap, ejelep, sözdü birden sanap, jañılıp okugan kişiler sözdün
kasietin, daamın kantip bilet boldu eken? Bizde oşondoy söz daamın sezbes
koşomatçılar adabiyattı baalayt. Oşogo jan küyöt.
Uşul pikirlerdin Mukay küñküldöp içinen koburabastan taymanbay betke aytıçu.
Akın-jazuuçulardı çoñ çeberçilikti özdöştürüügö çakırçu. Sındı kötörö albagan
ayrım adamdar gana anı süyböy kalbasa, çoñ jazuuçunun al çınçıldıgın köpçülük
süyüşçü, anı jaktaşçu, anı jaktırışçu!
Öz tuşunda adabiyattı oşondoy jogoru baalap, çamasına jaraşa anı izildep, çoñ
çeberlerden taalim alıp, jaştarga öz tajiriybasın bölüşüp, taalimin bergen çoñ
akın, çınıgı jazuuçu — Mukay Elebaevdin kalamınan çıkkan meyli poetikalık,
meyli prozalık çıgarmaları bolsun alarda ar kıl temalar keñiri kamtılgan.
Körkömdük deñgeeli jetkileñ. Turmuştuk okuyalar janduu, çeber, elestüü süröttölgön
Mukaydın ırları, añgeme-povestteri adabiyatıbızga jañılık kiyirdi. Özünçö ünü,
özünçö kasieti, körkömdük baalulugu, tarıhıy çındıgı menen Mukaydın çıgarmaları
bizdin uluttuk madaniyatka çoñ salım, kımbat muras bolup koşulganın bul kezde
turmuş özü aykındadı!
Özünün kıska ömüründö çınıgı jazuuçuday talıbay kızmat ötöp, kanduu maydanda
jookerlerçe kurman bolgon çoñ jazuuçubuzdun kartaybas süyüktüü elesi, anın ölbös
çıgarmaları arkaluu tübölük el menen!
1965-j.
SIYLIKTIN BİRİNÇİ EELERİ
Adabiyat jana körköm önör boyunça 1967-jılı Kırgızstan Lenin komsomolu
atındagı respublikalık sıylıktardın tuñguç laureattarın biz basma jüzündö
kuttuktoo menen birge adabiyat jana iskusstvodogu iygilikterdi dagı bir jolu
belgileybiz.
Sıyloogo arzıy turgan bir katar çıgarmalar komissiyaga tüşkön. Birok berile turgan
sıylıktar ölçölüü boldu. Al emi komsomol atındagı sıylıktardın tunguç laureattarı
Uluu Oktyabr revolyutsiyasının elüü jıldıgına kart kelişinebiz ayrıkça
kubanıçtuubuz.
Elibiz süygön jana jalpı soyuzduk adabiy okuuçularga belgilüü talanttuu akın
Alıkul Osmonovdun çıgarmalarının eki tomdugu sıylıkka ıygarıldı. Komsomol
katarınan ösüp çıkkan Alıkul Osmonov jalınduu ırlarında, poemalarında al
köbünçö jaştarga kayrılıp, jaştardın ömür-tiriçiligin, işterin, demilge
tilekterin ırdagan. Emgekti süyüü, aga şıktanuu, ilimge kızıguu, aga berilüü, kesipti
biyik baaloo jana anı süyüü jönündö Alıkuldun ırları ayrıkça mildetti atkarat.
«Molyar», «Dubalçı», «Jumuşçunun münözü», «Plotnik», «Karabek» sıyaktuu eçen sonun
ırları jana poemaları körkömdügü menen karıjaşka birdey jetet. Jüröktü tolkutup,
çoñ oylordu tuudurat, mooktu kandırat, adamdın asıl sezimin oygotot. Kemenger
joldoş sıñarı adamdı oylontup, ergitip anı jakşılıkka karay çakırat. Ayrıkça
jaştardı jakşı jolgo karay ündöp, alarga jarık idealdardı, asıl maksattardı
taanıtuuda akın jaştardın aynıbas tarbiyaçısı, taalimçisi.
Alıkul on jeti jaşında ır jazdı. Birinçi ele tört sabak ırın akın «Bizdin jer»
dep atadı. Kırgız jergesindegi jürök tolkutaarlık jañılıktardı, kubanıçtardı,
bakıttı ırdap keleçekke karay umtulgan asıl maksattarın, jarık tilegin akın oşol
kupletten ele baykattı. Oşondon baştap ele eldi, jerdi süyüü, Mekendi dañazaloo
jana anı ak dilden süyüü, adamdın asıl sapattarın ırdoo, elderdin ortosundagı bekem
dostuktu ıyık dep sanap, anı elestüü ırdoo akındın eñ başkı mildetterinen boldu. Öz
elinin ertegisin izildep anı üyrönüü, alardı taldap baaloodo akın özünün kıska
ömüründö bir kıyla işterdi ötöp ketti.
«Jolbors terisin kiygen şerden» tartıp «Evgeniy Oneginge» çeyin «Hosrov
Şirin», «Layli Majnundan» tartıp «Otello» menen «On ekinçi tüngö» çeyin
düynölük klassikterdin ukmuştuu asıl murastarın Osmonov kırgız tiline kotordu.
Akındın kotormoloru tak, jatık, körköm, jetkileñ. Aytalık «Jolbors terisin kiygen
şeri» kırgız okuuçuları başka tilde kotorulgan çıgarma katarında emes, öz ene
tilinde jazılgan çıgarma katarında kabıl alıştı. Oşentip, öz işine çınıgı
akındık küçü menen jooptuu karagan Alıkul kotormo ekinçi tilde körköm jaralgan
çıgarma bolorun aykın dalildedi. Bul iygilik bir tuugan elderdi ata-murastarın
kırgız eline taanıtuudagı siñirgen zor jeñişi. Oktyabrdın tuusu astında jañı
düynönü jaratıp jatışkan köp uluttuu sovet elderinin dostuk birimdigin
çıñdoodogu ötögön akındık jana grajdandık mildeti.
Alıkul Osmonovdun düynödön ötkönünö birer mezgil bolso da zor akındın sonun
çıgarmalarının toluk basılışı — eki tomdugu jaştıktın sıylıgın aldı!
Akındın jaz künündöy jarık maksattuu ır-poemaları dayım jaş. Dayım akılman,
al ömürlüü.
Laureattardın tizmesinde jaş skulptor Turgunbay Sadıkov bar. Körköm önördün
maanilüü tarmagı skulpturalık çıgarmalar bizde soñku jıldarda bir kıyla önügüp
kaldı. Al emi skulptor Turgunbay Sadıkovdun jeñişi alardın içinde özünçö
ayırmalanıp turat. Talanttuu skulptordun uşul iygilikke jetkenge çeyinki ömür
jolu özünçö kızık. Anın jaştarga ülgü bolorluk sonun jagdayları bar. Jaş
Turgunbay öz şıgına, kesibine ılayık ilim aluu üçün Frunzege kelgen kezinde aga
ılayık okuu jayı bolbodu. Al birin-eki skulptorlordon özünçö üyröndü. Oşol kezde
Turgunbaydı Gapar Aytiev da öz tarbiyasına aldı. Turgunbaydın çoñ şıgın baykagan
Aytiev aga öz önörkanasınan jay berip, anı özü menen birge iştetip jürdü. Dal oşol
kezderde Turgunbay bir katar skulpturasın iştedi. Anın «Ene» degen skulpturası
jalpı soyuzduk körgözmögö koyuşka arzıdı. Oşentip Moskvada ötkön kezektegi jalpı
soyuzduk körgözmögö koyulgan «Ene» körüüçülör taraptan jakşı kabıl alındı.
Ayrıkça, al, zamanıbızdın zor skulptoru Sergey Timofeeviç Konenkovgo jagıp
kaldı. Toksongo tayap kalgan karı skulptor ansız da öz işteri köptügünö karabastan
bizdin Turgunbaydı özü çakırıp alıp, anı öz tarbiyasına aldı, aga taalimin berdi.
Oşentip uluu talanttan taalim algan bizdin Turgunbay az jıldın aralıgında
talanttuu jaralgan bir katar skulpturalık işterin berdi. Alardın içinen:
«Dirijer», «Eleçek orongon ayal», «Jılkıçı» degen skulpturaları komsomolduk
sıylıkka arzıdı.
Jaş rejisser koyuuçu, stsenarist Tölömüş Okeev, stsenarist Kadırkul Ömürkulov,
başkı operator Kadırjan Kıdıralievder da «Bizdin balalıktın asmanı»—
(«Bakaydın jayıtı») degen filmdi tüzüşköndügü üçün sıylanıştı.
Meyli skulptor Sadıkovdun «Dirijeru», «Eleçek orongon ayalı», «Jılkıçısın»
körgülö. Meyli Okeev, Ömürkulov, Kıdıraliev tüzgön «Bizdin balalıktın asmanın»
körgülö. Bul işterdi uşul iygilikke jetkirgen jagdaylar — çıgarmalardın jeke ele
körköm çeçilişinde emes, mında turmuş çındıgın körkömdük deñgeelge jetkire
berüüdö. Skulpturalarda bolsun, kartinanın kaarmandarında bolsun andagı
obrazduuluktar — tirüü adamdardın münözdörü, içki dünüyölörü, oy-tilekteri,
emgektegi talıbas küröştörü adamdık çoñ jana jarık kasietteri menen aykalış kelet.
Turmuş çındıgının körköm çagılıştarı çıgarmaçılık boektordun çeber
kistilerinen jaralıp, adamdardın jekeçe münözdörün aykın açıp turat. Körköm
obrazdardın çeçilişi bir jagınan turmuştagıday jönököy, kadimkidey janduu
öñdönüp tursa, ekinçiden oñoy-oltoñ baykalbas körköm önörlük biyik kasietterden
kuru emes.
Kırgız adamdarının kıyal-joruktarın, münözdörün, içki düynölörün avtorlor daana
körüşöt. Alardagı tiptüülüktü apırtpayt jana kemitpeyt. Kişilerdin oymaksattarı,
işteri, tilekteri, emgekte boluçu biri birine körsötkön çoñ ölök-jölöktük, adamdık
bekem dostuk kaarmandardın münözdörünön daana sezilet.
Jaş avtorlordun bul iygilikteri jañı menen jakşını körüüdö abdan izdengiç
ekendikterine kübö.
Ariyne, Lenin Komsomolunun atındagı respublikalık sıylıktardı algan bizdin
laureattarıbız ali özdörünün jaş ekendikterin, alardın elge berer işteri emi
mından arı iştelerin esterine bekem tutuşka ar biri mildettüü. Sıylık algandarı
üçün alar köbö tüşüügö akıları jok! Kayra özdörünün el aldında jooptuu ekenderin
sezişip, jañı ınta, jañı izdenüü, demilge menen öz şıktarın ulam östürüpönüktürüülörünö işenebiz.
Sıylıgıñar kut bolsun, jaş dostor!
Ar biriñerge uzun ömür, çıgarmaçılık sonun iygilikter kaalaybız.
1967-j.
JAÑI İYGİLİKTER
Kırgızstan Lenin komsomolu atındagı sıylıktın bıyılkı laureattarı bardıgı
jaştar. Bul biz üçün eki ese kubanıçtuu. Sebebi, şıktuu (talanttuu) jaş
talapkerleribizdin çıgarmaçılık emgekterindegi serpilişteri, ergip önügüü menen
alardın uuz şıktarının aykın taanılışı, jetilişi jalpı ele uluttuk
madaniyatıbızdın örköndöp ösüşünö çoñ öbölgö! Sıylıktardı ıygaruu boyunça iş
jürgüzgön komissiyanı kubandırgan jakşı jagday — ayrıkça bıyılkı sıylıkka
körsötülgön kandidattarıbız, adabiyat menen körköm önördün bardık türlöründö,
tarmaktarında at salışkan şıktuu jaştardan boluştu.
Aga koşumça, alardın ar birin taldagan kezde birinen birin bölüp karoogo da
bolbodu. «Külüktön külük çıksa, tört ayagı tıbırayt» dep elibiz aytkanday,
akındarıbızdan sürötçübüzdü, rejisserubuzdan biyçileribizdi bölö albadık. Ar biri
öz ordunda bekem, öz şıgında önümdüü, jetkileñ. Aytor, birinen biri kem kalbas üçün
«ataandaşıp» öz ara sotsialisttik jarışka çıgışkan sıyaktuu. Şıktuu jana önümdüü
akındarıbızdan
şıktuu jana
önümdüü
sürötçülörübüzdön,
biyçileribiz,
rejisserlorubuz kalışpas üçün ayabay at salışkanı bul jolu bizge aykın baykaldı.
Bul eñ jakşı jörölgö. Adabiyat jana körköm önör işmerleri ortosundagı eñ sonun
çıgarmaçılık jarış!
Çıgarmaçılıktı özünö kesip etken şıktuu adamdar, öz işin, jöndömdüülügün,
özünün bilimin, adamgerçiligin jana emgektegi kajıbastıgın baarıdan murda,
uşintip işi menen körsötüügö tiyiş. .
Bizdin baamıbızda şık eñ seyrek kolgo konuçu ıyık kuş sıyaktuu adamdagı asıl
sapat. Sapat jana kasiet desek da bolot. Birok uşul asıl sapattı baalap kütüp, süyüp
«kızganıp» ıyık asırabasa, al önükpöyt. Adamdagı şıktı önüktürböy, anı sooltup,
öñün öçürüp koyuuçu başkı kıyanat — menmensinüü.
Ayrıkça jaş talapkerler da uşul menmensinüüdön sak, andan oolak bolgondo gana al
öz aldındagı mildettin jooptuulugun sezet. Al emi adabiyat menen körköm önörgö öz
salımın koşuuga azdır köptür ümüttöngön jaştın aldıñkı işi asıl jana baaluu.
Sıylık — al meyli çoñ, meyli çakan ölçömdö bolsun. El tarabınan, koomçuluk
tarabınan oşol sıylangan kişinin özü üçün emes, al anın işi üçün berilgen belek.
Demek, sıylangan adam, oşol sıylangan kezinen tartıp, «men sıylıktın laureatımın»
dep jotonu kötörböstön — «men öz işim menen uşul sıylıkka çın arzıdımbı? Egerde
çın arzısam, uşul bügünkü deñgeelimden erteñ böksö tüşüp kalbas üçün emnelerdi
işteşim kerek» dep özünün erteñki işi üçün kam körüşü mildet!
Oşentip çıgarmaçılıkta at salışkan adamdın bügünkü iygiligi, anı tek maktoogo,
tek sıyga batırbastan, erteñki emgegin esine salat. Bügünküdön erteñ jigerdüü
işteşke mildettendiret.
Darak jemiştüü bolgon sayın iyilçeek deşet elibiz. Çıgarmaçılıkta iştegen adam
kançalık zor iygilikterge jetişken sayın al dal oşol jemiştüü darak sıyaktuu
kötörümdüü, çıdamduu, basmırt, tüyşükçül bolmoyun küçsüz. Jalakaylık emgekke
öbölgö bolboyt.
Çıgarmaçılık iygilikterin jogoru baalap, jañı laureattarıbızdı kuttuktoo
menen biz alarga agalık keñeşibizdi da ıygardık.
Laureattarıbız: kinorejisseru Bolot Şamşiev, sürötçü Belek Jumabaev, tatınakay
jaş biyçibiz Aysuluu Tokombaeva, akındarıbız Joldoşbay Abdıkalıkov, Turar
Kojomberdievderge berilgen bul sıylıktar, baarıdan murda, laurettarıbızdın
erteñki çoñ çıgarmaçılık iygilikterine öbölgö bolor deybiz.
Kırgızstan
Lenin
komsomolu atındagı
sıylıktın
bıyılkı
ençisi
laureattarıbızga Vladimir İliç Lenindin tuulgan künündö berildi. Ar biribiz ömür
boyu Leninçe iştöögö mildettüübüz!
Laureattarıbızdın bul mildetteri jalpı ele uluttuk madaniyatıbızdın jeñişi!
1970-j.
EL ÖMÜRÜ
Kaşkar bagıtında, Tekestin toolorunda öçpöstün otun jagıp, ölböstün künün körüp,
terbip jürgön kırgızdarga alıskı jañırıktay kabar jetti:
— Köl tınçıptır. Jañı ökmöt boluptur deyt! Al ezilgen eldi kanatının astında
kalkalap, jetim-jesirlerge köz salat eken! Önüp-öskön jerge kaytalı?
Jakşılıktan kabar kütkön kişiler tuulup öskön jerin samap beşten ondon
kuralışıp; kayra tartıştı. Dalayın ak şişik algan. Dalayı ırp eterge alı jok —
ooruluu. «Oo kagılayın Sarı özön Çüy, kasiettüü Isık-Köl, körör bekem?» degendey
bolso, ilkiy basat. Azoo, azoo aygırlardı kulaktap toktotçu eçen-eçen er azamattar
kolgo tayak karmap, butka çarık tartınıp, sabılıp sargarıp, jurt samsıp kelatışat.
— Tuulgan jerge jetsem? Ala-Too, Sarı özöndün suusunan kana jutup köz jumsam,
armanım bolbos, teñiri? — deşet kişiler.
Arıganınan basalbay kalgan karılar, oorusunan turbay kalgan şorduular üzülüüçü
uçuktay üldüröp arañ aytışat:
— Özüñör talaada kalbagıla. İlkiseñer da eptep tuulgan jerge jetkile...
Iraazımın.
Jakındarı anı tirüülöy kaltırgısı kelbeyt. Tıñıraaktar tigil üldüröp ölüp
baratkan adamdı jölöp-tayap, kötörmölöp alıp jürsök deşet. Birin-ekin unaası barlar,
tıñıraak bülöösü barlar köz juump ketkiçe ooruluusun kaltırbayt. Karalaşaarı jok
— jetim-jesirler ilkip, samsıp ulam arttap kala berişet. Aç bel, kuu jon aldıda.
Toonun börülörü mınday tursun talaada ölük jep, japayı bolup ketken itter jalgızjarım kişilerdi jep koyuşat.
Samsıgandar — padışaçıl biyliktin ezüüsünö karşı öz erkindigin talaşkan
kırgız emgekçileri boluçu. Miñ toguz jüz on altınçı jılkı kozgoloñdon kiyin
ayıpsız eldin başına çoñ korkunuç tüştü. Al kozgoloñ çıgargan ayıldardı örttöp,
adamdarın tıypıl kırış üçün general gubernatordun buyrugu menen atayı jazaloo
otryaddarı çıgıştı. Alarga jergiliktüü kulaktar jardamdaş boldu. Kırgın baştaldı.
Tuulup öskön jerlerin kaltırışıp, el kırgından kaçtı.
Bedeldi aşpay töö kaldı, Beybeçara jöö kaldı.
Jaydak turmuşta eptep kün körüp turgan kedey-kembagaldar oşentip aşuularda
kırgın tıbıştı. Kaşkardın katuu bagıtında, Tekestin ayazduu toolorunda kayran el
azdı, tozdu. İçeerge tamagı jok, kierge kiymi, minerge atı jok beçaralar suukta toñdu.
Dalay, dalay üylördün otu jagılbay, tündügü tartılbay, baş kötörgön adamı jok —
karañ kaldı.
Mal bazarga bışırıp, Şıyrak sattı kayran el. Arzan şıyrak mında dep Irdap
sattı kayran el. Aktay çiydi kızılga Çırmap sattı kayran el.
Ooba, ölüp baratkan kezde, jan baguu parız bele! Bir pudjarım pud ulpakka erkek
baldarın bergen ata-eneler boldu. Uşintti. Çet jerde kayran el eki jılday azıptozdu.
— KudaY jurtka booru oorusa kerek? Ak padışa kulaptır dep. Jurtka ıñkılap
boluptur! Ata Mekenge kaytalık! —.degen ayıñ menen Mekenge bizdin üy-bülö da
kelatkan. Meñ altıga jañı tolgon kezim. Janagı kalkak taştın tübündö jatıp kalgan
adamdı esteym. «Adam uşintip ölöt tura» deym. Darman ketip basalbay kalganımda,
enem közdün karegindey saktap kelatkan tuluptun tübündögü talkandan jalatat, kök
çalaptan jutkurat. Meñ kadimkidey çendee tüşöm. Alda emneden korkkonsup eleñdey,
erbeleñdep kelatsañ — butu-koluñ sınçuday ilmeñdep, özüñ kölökö deysiñ.
Kim bilet? Kança jol basıldı. Kança kün, kança tün jürdük? Aytor, kölgö jakın
kalsak kerek. Samsıgandardan eki tütün kaldık. Çoñdor — törtöö. Baldar da —
törtööbüz. Bardık tasmiyabız aksak baytalga jüktölgön. Tayak tayangan enem anı jetelep
algan. Karagayluu, arçaluu özöndü ördöy tastaygan jongo jakın kaldık. Enem oşol
jongo karay-karay:
— O, kagılayın tuulgan jeer! — deyt.
Kubat bütköndöy çoñdor jongo karay aşıga basışat. Tuu jongo çıgıp keldik.
İlkiy, ilkiy kabırgası karjaygan baytal moynu üzülçüdöy bolup ottop kaldı.
Çılbırdı boş taştap koyup, enem ünsüz-sözsüz meltirep turat. Berkiler da enemdin
katarında aldı jaktan közdörün alışpayt.
— Ooo, tuulgan jer, kasietiñden aylanayın, Isık-Köl! Seni çın kördükpü, kuday?
Zor, zor araanın tişterindey, arsaygan ak çokuluu toolordun kurçoosunda kökjaşıl meykinderdi, örköçtöngön adırlardı, tüzdördü körktöy uçu-kıyırına köz
jetpegen Isık-Köl opsuz zor küzgüdöy jaltırayt.
Kızılı kaçkan sumsaygan betterin jaş juup, enem ıylap turat:
— Tuulgan jer,— kagılayın Isık-Köl, kudayım seni çın körsöttübü? Je...
Keñ özöndör, tüzdör meltirep boş. Seyrek kıştaktar, tee alısta, köz uçunda
kalaanın dümpüygönü bolboso, elsiz kalgan jer-suu een, japayı. Birok, alda emnedey
kulpurup közgö jıluu körüngön tuulgan jer bizdi kuçak jayıp kütköndöy.
...Miñ toguz jüz on segizinçi jıldın iyun ayında tuulgan jerge uşintip
kaytkanbız. Bizden murun kelgender ölböstün künün körüşüp, öçpöstün otun jagışıp
eptep jansaktap turuşkan eken. Alarga biz koşulduk. Kara kendirden alaçık serbeytip
baş kalkaladık. Jan baguu kıyın boldu. İçeerge jok. «Kül jara jep, ışkındın
başın jarma kaynatıp içip eptep küzgü baarga jetsek, aman kalar bele?» degen tilek
menen el tıtalap ookat kıluuda. Dalayı şaarga tentip, dalayı kulaktarga jaldandı.
Oşol jılı noyabr ayında, biz eki üy-bülöö birigişip, bir ookattuu adamga
jaldanıp kettik...
***
...Bıyıl avgust ayında Keñ-Suu toosuna çıktım. Bayagıda enem olturgan jondo
boldum. Oşo biyikten turup oy, toogo, menmensingen Isık-Kölgö, meykin tüzdörgö
karap közüm toydu. Birine biri ulangan jaşıl kıştaktar, dümpüygön tutaş bakdaraktar. Alardın köbü jañı üylüü, köp imarattuu, keñ köçölüü, bakdaraktuu. Alar
alıstan düpüyüp, jaltırap şaarday körünöt. Keñ joldor, jogorku kubattuu elektr togu
ötkön zım karagayları şaar menen kıştaktı arçındap algan. Köl jeegine ornoşkon
kurorttor, jol boyuna tüşkön MTStar, özöndördü eelegen sovhoz fermaları çaçırap,
düpüyöt. Başta kakşıgan koolordun dalayında kölçölör jaltırayt. Kırk-elüü gektar
jerlerge tutaş aydalgan eginder sargaya baştagan. Darı-darmek ösümdügü aydalgan
ayanttar kögüş tartıp dalayı güldüü. Aytor, talaa, tüz köp köçöttüü saymaday köz
taygıltat.
Jürök tolkudu, köñülüm östü! Elimdin ötköndögü ömürü köz aldıma tartıldı. Köz
jaş menen ömürün ötközgön enemdi eskerdim. Emgek menen kögörgön elimdi süydüm.
Elderge ömür bergen Oktyabr tuusu bizge da erkindik alıp kelbese, küzdün künkü
kuuraydın çogunday bizdin eldin ömürü öçüp keter bele? Antken jok? Uluu Lenin
baştagan Oktyabr revolyutsiyasınan kiyin uluttuk erkindigin algan kırgız eli jañı
ömürün baştadı. Ayıl-ayılda mektep açıldı. Kedey-kembagaldardın baldarı japa
tırmak okuuga tartıldı. Segiz-toguz jaştagı baldar menen birge birinçi sınında ker
murutçan jigitter katar olturuştu. Eñ alıskı ayıldarga kızıl üylör açıldı. Kırgız
tilinde çıkkan gazetalar, jurnaldar, kitepter kele baştadı...
Oşentti! Adis bagban asırap öndürgön jemiş bagı sıñarı uşul kırk jıl içinde,
okuu ilim menen bizdin el tez kögörüüdö. Özünün uluttuk madaniyatın östürüüdö. Başta
kırgızda «uyçu», «jılkıçı», «koyçu» degen sıyaktuu kesipter ataluçu. Elibiz köçmön
turmuşta jaydak öttü. Buurusundap jer çiydirdi, kalpak menen ürön septi. Mañgeldep
orok oruştu, çiynelep çöp taşıştı... Aytor, eptep bir miñgiçke jetkeni ne töbösü
kökkö tiygendey bolup toodo, kırda erkegi atınan tüşpödü. Üy ookatına külala zayıbı
tañ künü ıpçadan çıkpadı...
Oşentken kırgızdardın azırkı uul-kızdarı mugalim, vraç, injener, jazuuçu,
artist, ilimderdin doktoru! Biri çabad, biri — kızılçaçı, şahter, pahtaçı, geolog,
slesar. Aytor, azır kesip eelerinin sanatınan jañılasıñ. Keñ meykin jaşıl tördün
añkıgan köp gülündöy ar türdüü kesipterdin çeberi boluşkan bizdin jaştardı
körgöndö çın sıymıktanasıñ! Jürök tolkuyt. Çın kubanasıñ!
Tüşkö kirbes nerseni azır bizdin kişiler özdörü başkarıl jürüşöt. Kıyaldı
ergitip, başta akıl menen baamday albas önördü azır bizdin jönököy kolhozçular
başkarat. Maselen, eldin tiriçiligine tıgız baylanıştuu dıykançılıktı alalı.
Başta eñ dıkan, eñ kambıl, büyrö adam mıktasa jarım teşe arpa, buuday aydaçu. Birok,
anı asıroo aga kımbatka turuuçu. Jaan-çaçınsız kaat jıldarda dıykandar .uy
tilindey tilkelerine suu jetkire alçu emes. Suu üçün bolgon küröş ömür üçün bolgon
küröşkö barabar salgılaştarda adam ölüçü. Alduu, küçtüülör beçaralardın jolun
torop, suu bermek turgay anın özün kordop, ızalap, jazalap salıçu. Azır bizdin
kolhozdorubuz, sovhozdorubuz suudan kemibeyt.' Suu çıkpagan sardalar, kayrak çöldör
dalay bar. Birok, alardın köbünö östöndör arçındap azır suu berüüdö. Too arası
tuyuktalıp, Orto-Tokoy kölü jaraldı! Tüştüktö, tündüktö dalay kakşıgan koolor,
oyduñdar bögölüp, anda kölçölör payda boluuda. Başta tomsorgon talaa tüzgö kıştaktar
ornoşuuda. El örköndöp, jer jañıruuda!
...Uşul ayda jazuuçulardın bir tobu Isık-Köl menen Frunze aymagın kıdırdık.
Adabiyat okurmandarı menen kezdeştik. Çının aytış kerek. Az murda el arasına
çıkkanıbızda keede ökünüp da kalçubuz. Ayrım uçurda emgek albay kalgan kolhozçular
jupunu jürüşçü. Bir katar kolhozdordo kuruluş işteri naçar boluçu. Aytor uşul
öñdüü işter öküntüp koyuçu. Soguştun zaldarı da... Tınççılık bolso, aldıñkı jıldar
elge bereke alıp kelet deçüsüñ. Çını munu dagı aldaraaktan kütköm. Bul jolu kaysı
kolhozgo kelsek da, al— millioner! Al turgay Isık-Köldögü Pokrovka rayonunun eñ
jardı degen kolhozdorunun bir jıldık kireşesi — eki milliongo tayap kalgan. Orto
kolhozdorunun kireşesi — törtbeş milliondoyt! Tigil Kuybışev atındagı kolhozdun
kırmanı taptakır jañı. Al mehanizatsiyalangan. Anda az gana kişi işteyt. Birok, anın
sutkada tazalap çıgargan kızılı—too!
. Eñ artta degen kolhozdordo da kolhozçular emgek akını aluu üçün ança aşıgışpayt.
El tok peyil, el köñüldüü, jaydarı. Ar bir üydö bereke!
Kıştaktı jañırtuu, ulam jañı kuruluş kuruu degen bardık jerde kızuu.
Mektepter, keñ jana jarık klubdar, monço, baldar bakçaları, uy sarayları, kampalar,
garajdar kuruluuda. Şifir je tunuke menen jabılgan tatınakay turak üydün
katarında keregesi kötörülüp je çatırı koyula baştagan kuruluş ar bir kıştakta.
Bayagı erksiz zamanda adamdı adam kordop koyçu, jılkıçıdan kor kim bar ele. Emi
kolhoz kıştagın aralasañ, jarık jañı üy körünöt.
— Tigil kimdiki?
— Al — koyçunun üyü! — degen joop ugasıñ.
Oşentip, azır adam emgegi, işi, kesibi menen baalanat. Okup bilim aluu, teñ ukukta
emgektenip, işinen bereke taap, üzür körüü — sovettik kişilerde saltanat! Bizdin
koomçuluktun kaysı çöyrösündö bolbosun, adamdar teñ ukukta. «Jogorku», «tömönkü»,
«ak», «kara» bizde, kan jagınan, uluttuk ajırımı menen ayrılbayt. Bizdin jerde
jaşagan bardık ulut bir üy-bülönün adamdarınday teñ ukukta, buzulgus dostuk bekem
çıñalgan. On-on beş uluttan baş koşkon kolhozdor bizdin respublikada köp. Mına
talaa jumuştarında, ne keçinde klub aldında jıynalgan şayır jaştar. Kırgız jigit
orus kızı menen biyleyt. Balkar kelinder özbek kızı menen azeldeşip, tatar balası
garmon tartıp, jaştardın tamaşasına kanıp, karılar çette maekteşet. Aytor, klub
içine iliç şamı nur berip, radiodon sozolongon obon kulak kurçun kandırıp, jaş
karının jarpın jazat!
Basa, kolhoz kıştaktarı, jumuşçu şaarçaları uşintip şañdanıp örköndögön
sayın alardıñ şaardan ayırması kaysı. Eñ çetki, eñ alıskı bir azıraak el jaşagan
punkttarga çeyin adam özün çette kalganday sezüü jok. Kar çulgagan bir çokuda lagerin
Kırgız edebiyatından 1 metin okudunuz.
Sonraki - Mezgil Sabaktarı - 19
  • Parçalar
  • Mezgil Sabaktarı - 01
    Toplam kelime sayısı 3925
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2168
    28.4 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    41.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    47.4 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 02
    Toplam kelime sayısı 3835
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 1945
    25.2 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    37.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.1 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 03
    Toplam kelime sayısı 3888
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2004
    26.2 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.0 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    44.3 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 04
    Toplam kelime sayısı 3917
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2109
    26.3 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.3 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    44.9 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 05
    Toplam kelime sayısı 3841
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2050
    24.3 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    41.9 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 06
    Toplam kelime sayısı 3908
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2175
    25.1 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    36.6 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.6 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 07
    Toplam kelime sayısı 3879
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2261
    24.6 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    36.6 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.1 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 08
    Toplam kelime sayısı 3889
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2322
    26.6 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.4 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.0 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 09
    Toplam kelime sayısı 3878
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2190
    26.2 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.2 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.0 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 10
    Toplam kelime sayısı 3881
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2101
    24.1 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    34.1 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    40.9 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 11
    Toplam kelime sayısı 3844
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2201
    23.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    42.6 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 12
    Toplam kelime sayısı 3898
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2270
    27.6 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    39.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    47.5 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 13
    Toplam kelime sayısı 3957
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2233
    28.2 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    40.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    47.0 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 14
    Toplam kelime sayısı 3766
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2212
    23.9 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.6 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    42.7 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 15
    Toplam kelime sayısı 3906
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2254
    27.6 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    40.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    47.2 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 16
    Toplam kelime sayısı 4040
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2326
    26.4 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.3 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    44.8 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 17
    Toplam kelime sayısı 3980
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2278
    27.1 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.4 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.3 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 18
    Toplam kelime sayısı 3826
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2298
    24.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    36.2 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.3 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 19
    Toplam kelime sayısı 4011
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2430
    25.2 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    37.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.0 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 20
    Toplam kelime sayısı 3935
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2383
    26.9 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    39.3 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.7 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 21
    Toplam kelime sayısı 3922
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2456
    24.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    42.8 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 22
    Toplam kelime sayısı 3905
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2360
    25.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    37.1 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.9 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 23
    Toplam kelime sayısı 3793
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2219
    25.4 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    36.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.2 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 24
    Toplam kelime sayısı 3857
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2269
    24.4 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    36.2 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.5 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 25
    Toplam kelime sayısı 3863
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2183
    23.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.4 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 26
    Toplam kelime sayısı 3856
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2325
    26.6 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    39.0 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.4 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 27
    Toplam kelime sayısı 3866
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2429
    25.2 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.8 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    42.8 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 28
    Toplam kelime sayısı 3971
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2417
    23.9 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    35.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    42.9 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 29
    Toplam kelime sayısı 3917
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2300
    24.3 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    36.2 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    42.4 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 30
    Toplam kelime sayısı 3926
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2169
    25.8 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    37.9 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    44.2 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 31
    Toplam kelime sayısı 3936
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2141
    26.9 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    39.3 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.3 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 32
    Toplam kelime sayısı 3916
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2096
    25.7 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    37.3 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    43.3 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 33
    Toplam kelime sayısı 3934
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 2181
    26.3 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    38.5 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    45.4 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.
  • Mezgil Sabaktarı - 34
    Toplam kelime sayısı 2486
    Benzersiz kelimelerin toplam sayısı 1435
    29.1 kelime en yaygın 2000 kelimede yer alıyor
    41.2 kelime en yaygın 5000 kelimede yer alıyor
    48.5 kelime en yaygın 8000 kelimede yer alıyor
    Her çubuk, en yaygın 1000 kelime başına düşen kelime yüzdesini temsil eder.