News Kazakh news add news

Qayrat Satıbaldınıñ Kaspi-ge qatısı jäne Sağıntaevtıñ "qımbat kiimge äues" qızı

Osı aptada basılımdar Kaspi-tiñ artında Qayrat Satıbaldı turuı mümkin degen boljam ayttı jäne Qazaqstannıñ bank sektorı Nazarbaev äuletiniñ töñiregine şoğırlanıp jatqanın jazdı. Buğan qosa şetel basılımdarı Sağıntaevtıñ qızı qımbat kiimder dükeniniñ "öte mañızdı satıp aluşısı" ekenin de söz etti.

Qazan ayında qazaqstandıq kaspi.kz kompaniyäsı London sauda birjasına aktsiyäların şığarıp, ülken tabısqa kenelgen. Aqparat quraldarı birer künde birneşe million aktsiyäsın satqan kompaniyänıñ negizgi aktsionerleri Vyaçeslav Kim men Mihail Lomtadze "milliarderler qatarına kirdi" dep jazğan. Forbes jurnalı Kaspi.kz-tiñ "şağın startaptan qarjılıq tehnika salasındağı alpauıtqa aynaluınıñ" artında ülken gäp bar deydi jäne Qazaqstannıñ eks-prezidenti Nursultan Nazarbaevtıñ nemere inisi Qayrat Satıbaldınıñ bul komaniyämen äli qatısı boluı mümkin dep boljaydı.

"Kaspi-diñ negizinde üş adam men jeke investitsiyälıq qor arasındağı milliardtağan dollar aqşa töñiregindegi kelisim jatır. London qor birjasınıñ, demeuşilerdiñ jäne qadağalauşılardıñ jiti baqılauına qaramastan, bul kelisim köp suraq tudıradı" deydi Forbes avtorı.

Üş adam dep otırğanı – Kaspi.kz-tiñ bastı aktsionerleri: direktorlar keñesiniñ törağası Vyaçeslav Kim men basqarma törağası Mihail Lomtadze jäne... "burınğı investor äri Qazaqstannıñ burınğı prezidenti Nursultan Nazarbaevtıñ "sayasi turğıda ıqpaldı" nemere inisi Qayrat Satıbaldı" dep jazadı basılım. Avtordıñ aytuınşa, ol biliktegi "Nur Otan" partiyäsınıñ "beldi adamı" äri eldegi "biznes jäne sayasat elitasınıñ ökili".

Kaspi.kz ökiliniñ basılımğa bergen deregi boyınşa, 2018 jılı Kim 390 million dollarday aqşasın jumsap, Kaspi aktsiyäların satıp aladı jäne sol kezde 500 million dollarğa bağalanğan ülesin "belgili bir aqşasız sıyaqığa" Lomtadzege tapsıradı. Avtordıñ jazuınşa, Kaspi ökili Kimniñ bul aktsiyänı satıp alu üşin jüzdegen million dollardı qaydan alğanın "tüsindirmegen".

On jılğa jeter-jetpes uaqıt işinde Kaspi Qazaqstandağı onlayn tölem jüyesin "jaulap" aldı dey kele basılım eldegi elektrondıq tranzaktsiyälardıñ 68 payızı osı kompaniyä arqılı jasalatının eskertedi.

"Qazaqstan ükimetimen tığız baylanısı bar Kaspi [ükimettiñ] salıq pen ayıppul töleytin beyresmi onlayn bankine aynaldı, ol bolmağanda bul röl äldebir memlekettik mekemege ya qızmet körsetuşige berilgen bolar edi, sonıñ arqasında el aumağında onıñ qoldanuşısı arta berdi. Ol tipti pandemiyä kezinde äleumettik tölemdi ülestiruge kömektesti" dep jazadı Forbes.

Äsirese koronavirus pandemiyäsı kezinde kompaniyä tabısı eselep ösken.

"Kaspi-diñ Qazaqstandağı jetistigi közge körinip tur, biraq ondağı menşik ieleriniñ jumbaq türde auısuı Kaspi-diñ qoğamdıq listingin jiti qadağalaytın Morgan Stanley, Citigroup, Renaissance Capital jäne Ulıbritaniyä qarjılıq äreketter basqarması men London qor birjası tärizdi asa ıqpaldı instituttardıñ tekseruinen qalay ötkeni tüsiniksiz".

Avtordıñ aytuınşa, Satıbaldı 2015 jılı Kaspi aktsiyäların satıp alıp, Kim jäne Baring Vostok kompaniyälarımen birge negizgi üş aktsionerdiñ birine aynaladı. 2017 jılğı jeltoqsanda aktsiyälardıñ 30 payızı Satıbaldığa, 21 payızı – Kimge, al 38 payızı Baring Vostok-qa tiesili bolğan.

Kaspi 2019 jılı IPO-ğa şığuğa alğaş talpınıs jasağan. Sonıñ aldında, 2018 jıldıñ şilde-qırküyek aylarında Qayrat Satıbaldı Kaspi-degi ülesin Qazaqstan qor birjasında tolıq satıp jiberedi. Däl osı kezde Kim 39,9 million aktsiyänı satıp alıp, Lomtadzeniñ atına jazadı.

Londondağı Chatham house sayasi zertteu ortalığınıñ ğılımi qızmetkeri "aktsiyälar ülesiniñ bir qoldan ekinşi qolğa eş tüsindirmesten tapsırıluı – nağız qazaqtarğa tän korporativtik minez-qulıq" deydi. "Qojayındardıñ arasında Satıbaldınıñ atı turğanda, listingke qızıqqan kez kelgen qarjı institutına qızıl eskertu berilgen bolar edi. Nazarbaevtıñ ülken äuleti sahna sırtında [Qazaqstandağı] bank sektorınıñ basım böligine ielik etedi, al Qayrat [Satıbaldı] – solardıñ eñ ıqpaldısı" deydi sarapşı Forbes-qa bergen suhbatında.

Mellinson Satıbaldını Qazaqstandağı "sayasi jäne ekonomikalıq biliktiñ bastı közi" Nazarbaevtıñ "senim artatın nemere inisi" äri "qazaq sayasi elitasındağı sahna sırtındağı eñ ıqpaldı oyınşılardıñ biri" dep ataydı. "Basqaşa aytsaq, Satıbaldı sayasi jağınan ayqın körinip turğan adam, sondıqtan ol IPO aldında baqılauşı aktsionerler tiziminde qala berse, qadağalauşı uyımdardıñ jiti nazarına ilikken bolar edi" dep jazadı avtor.

"Täuekeldi bağalau tobınıñ" zertteuşisi Dosım Sätpaevtıñ aytuınşa, "Qayrat Satıbaldınıñ Kaspi-den ketui tek formaldı boldı jäne bul IRO-men tikeley baylanıstı, sebebi onıñ aktsionerler tiziminde boluı IRO kezinde banktiñ bedeline keri äser etken bolar edi".

"Qayrat Satıbaldı öz aktsiyäların özge aktsionerlerge berip (nemese satıp), al ol aktsionerler aktivterdiñ nominaldı iesi retinde onıñ müddelerin eskeruge, şınayı qojayınnıñ talap etuine qaray ol aktsiyälardı qaytaruğa senimdi türde uäde bergen boluı mümkin" dep boljaydı Sätpaev.

Bank taqırıbın söz etken avtorı Paolo Sorbello da Qazaqstandağı qarjı instituttarınıñ Nazarbaev pen onıñ aynalasındağı sayasat pen biznes elitasınıñ qolında ekenin aytadı jäne eldegi bank sektorı tarılıp bara jatır dep boljaydı.

Qaraşanıñ basında Jýsan Bank qarsılası – "ATF bankti" satıp aluğa kelisti. "Jýsan Bank – ülken qarjı mekemesi bolğan, 2018 jılı "qutqarılıp", keyin 2019 jıldıñ basında is jüzinde [Qazaqstannıñ eks-prezidenti] Nazarbaev tiimdi basqarıp otırğan First Heartland kompaniyäsına satılğan "Tsesna banktiñ" rebrendingten ötken türi" dep jazadı avtor.

Banktiñ resmi saytında "First Heartland Securities" aktsionerlik qoğamı -"Nazarbaev universiteti", "Nazarbaev ziyätkerlik mektepteri" jäne "Nazarbaev qorı" derbes bilim beru uyımdarınıñ tobına tiesili qarjılıq holdingtik kompaniyänıñ investitsiyälıq bölimşesi" dep jazılğan. Avtor "Nazarbaev tiimdi basqarıp otır" degende bul mekemeler tek eks-prezidenttiñ atın ğana ielenip qoymay, oğan basqa jağınan da tiesili degendi aytqısı kelse kerek.

"ATF bankti" alğan Jýsan Bank aktivteriniñ kölemi boyınşa Qazaqstandağı ekinşi iri bankke aynaldı. Al alğaşqı orındağı "Halıq bank" narıqtıñ 32 payızına baqılau jasaydı jäne ol Nazarbaevtıñ ortanşı qızı Dinara Qulıbaeva men onıñ küyeui Timur Qulıbaevqa tiesili sanaladı. Qazaqstandağı eñ iri jeti bank narıqtıñ 78 payızına baqılau jasaydı. Tört jıl burın narıqtıñ osınday böligin toğız bank baqılağan bolatın.

Qarjılıq baqılau agenttigi "bul eldegi bank sektorınıñ turaqtılığın qamtamasız etedi" dep mämilege ge ruqsat berdi.

"Key sarapşılardıñ aytuınşa, kelisimniñ sayasi astarı köbirek" dep jazadı avtor. Onıñ aytuınşa, Jýsan Bank "jutıp qoyğan" "ATF bankti" soñğı jiırma jılda Nazarbaevqa jaqın adamdar bir-birine satıp jürgen. Banktiñ negizin qalauşı, prezidenttiñ is basqaruşısı, qauipsizdik keñesiniñ hatşısı siyäqtı qızmetterdi atqarğan Bolat Ötemuratov 2007 jılğı qaraşada onıñ 91,8 payız aktsiyäsın 2,1 mlrd dollarğa italiyälıq Unicredit Group tobına satqan. Al 2013 jılı onı "Samurıq-Qazına" ulttıq äl-auqat qorınıñ qazirgi basşısı, burınğı Almatı qalasınıñ äkimi Ahmetjan Esimovtiñ küyeu balası – Ğalımjan Esenovke tiesili kompaniyä "öte arzan" bağağa satıp alğan.

Forbes jurnalı Ötemuratovtıñ 2 mlrd 800 mln dollar baylığı bar dep boljağan.

Al Jýsan Bank 2019 jıldıñ aqpanına deyin bilikte lauazımdı qızmetter atqarğan, Qazaqstan prezident äkimşiligin, Astana qalasın basqarğan Ädilbek Jaqsıbekovke tiesili bolğan.

Bul eldiñ bank sektorında az, biraq budan küştirek oyınşılar boluı kerek degen Nazarbaevtıñ öz qalauın orındaydı" dep jazadı Sorbello.

2008 qarjı dağdarısı jäne biılğı koronavirus pandemiyäsı kezinde Qazaqstan ükimeti ekinşi därejeli bankterge milliardtağan dollar kömek körsetken.

Almatı qalası äkiminiñ qızı Europadan soñğı ülgidegi sän kiimderin äkeletin Net-a-Porter onlayn dükeniniñ "öte mañızdı satıp aluşı" (Extremely important person - EIP) märtebesine ie. Osı aptada britandıq Financial Times basılımı "London, Qazaqstan jäne Dubaydıñ arasında jüretin" Meruert İbragimniñ qımbat brendti kiimderdi qalay satıp alatının täptiştep jazdı. Al osı kezde onıñ burınğı küyeui Baqıt İbragim bank qarjısın urladı dep ayıptalıp, uzaq jılğa sottaldı.

Financial times tilşisi eñ tanımal brendi kiimder satatın Net-a-Porter dükeniniñ EIP satıp aluşısı röline enip körip, basınan keşkenderin bayandaydı. "Köz aldıñızğa elestete alsañız, bul VIP-dan da mañızdı, äri riteyler bul ataqtı aqşanı eñ köp jumsaytındarğa beredi" dep jazadı avtor. Onıñ aytuınşa, EIP märtebesi turaqtı klientterge "jeke satıp aluşı, premium sanattağı jetkizip beru, arnayı şaralarğa şaqıru" siyäqtı "qarapayım adamdarğa" berilmeytin köp artıqşılıq beredi. Olar, sonday-aq, jaña sän ülgileri saytqa şıqpay turıp erterek satıp alu mümkindigine ie boladı, jılına eki ret jeke satıp aluşısın jumsay aladı jäne altı ay burın aldın ala tapsırıs beruge haqılı.

EIP bolu üşin kez kelgen kategoriyä boyınşa belgili bir somağa sauda jasau kerek, biraq Net-a-Porter naqtı qanday soma boluı kerektigin aşıp aytpaydı, Financial Times osı märtebege ie bolu üşin tilşi esepşotına bir aptağa 10 mıñ funt-sterling (5 mln 662 mıñ teñge) salğan.

FT-diñ jazuınşa, Baqıtjan Sağıntaevtıñ qızı, Buro24/7 sändi kiimder jobasınıñ qazaqstandıq nusqsınıñ negizin qalauşı Meruert İbragim (jobanıñ saytında özin Meruert Äbdir dep jazğan, Äbdir – Sağıntaevtıñ äkesiniñ esimi) üş jıldan beri Net-a-Porter-diñ "öte mañızdı satıp aluşısı" eken.

Kiimderdi tañdap beretin jeke satıp aluşısın "qurbım siyäqtı bolıp ketti" dep tanıstırğan ol kiimder saytqa şıqpay turıp aldın ala tapsırıs beru, Net-a-Porter uyımdastırğan şaralarğa qatısu siyäqtı EIP märtebesiniñ igilikterin paydalanudıñ qır-sırına toqtalğan.

Tilşi brend kiimderdiñ bağasına da toqtalğan. Ondağı etik – 585 funt-sterling (331 mıñ teñge), jeyde – 515 funt-sterling (291 mıñ teñge), sömke – 1250 funt-sterling (707 mıñ teñge), plaş 2175 funt-sterling (1 mln 231 mıñ teñge) turadı.

16 qaraşada Almatınıñ Almalı audandıq sotı "RBK bankten aqşa jımqıru isi" boyınşa 37 adamğa qatıstı ükim şığardı, solardıñ arasında Qazaq banki-niñ burınğı aktsioneri, Sağıntaevtıñ burınğı küyeu balası Baqıt İbragim de bar. Ol Meruert İbragimmen nekede bolğan. Baqıt İbragim segiz jıl bas bostandığınan ayıru jazasına kesildi, mülki de tärkilenbek. Sottıñ uyğarımı boyınşa bankir Jomart Ertaevpen birge olar RBK Bank-ten uzaq jıl boyı qılmıstıq jolmen aqşa alıp, jaratıp kelgen. Ol 2018 jılı säuirde Germaniyäda tutqındalıp, keyin Qazaqstanğa ekstraditsiyälanğan.


5 days, 3 hours ago
0 visists
Source: www.azattyq.org