Yaralı Yöräk

(şiğırlär)

MÄHÄBBÄT, MÄHÄBBÄT İNDE...

IŞANMIYMIN

Işanmıymın ber dä sineñ,
«Yaratmıym»,- diyüeñä.
«Kabat kilep yörmä»,- diyep,
Bik kırıs äytüeñä.
«Söymim sine», - digän bulıp,
Bik tä yalındırasıñ.
Belep toram inde küptän
Sin yüri kılanasıñ.
Çönki kölä irennäreñ,
Cılı zäñgär küzläreñ.
Şundıy yagımlı yañgırıy,
Böten äytkän süzläreñ.
Sin äyt inde «Yaratam»,- dip
Min küklärgä çöyärmen.
Sinnän dä qaderlem bulmas,
Mäñgelekkä söyärmen.

YaZ KÖNENDÄ KIZLAR ŞAYAN BULA.

Yazga çıkkaç kızlar çibärlänä,
Şundıy matur bula yözläre.
Şul çagında yaratıp tuymaslık,
Nazlı bula serle küzläre.
Yaz könendä kızlar şayan bula,
Çakıra berär cirgä kaçarga.
Kaynar irennäre belän ezli,
Sine nazlap, übep- koçarga.
Yaz könendä kızlar ğaşıyq bula.
Koçkan sayın siña yılışa.
İke yöräk bergä tibä başlıy,
Söygän cannar bergä kavışa.

ÜTTE YaZLAR

Ğaşıyq bulalar ide iç,
Miña yap-yäş, çibär kızlar.
Eh, ütte bit bik tiz genä,
Şul bähetle, gamsez yazlar.
Kabatlanmas inde yazlar,
Kire kaytmas ütkän yıllar.
...Eh, özelep iskä töşä,
Yalanayak çapkan çaklar

NİÇEK ÄLE ÜTEP KİTMÄGÄNMEN

Berkön min sine töşemdä kürdem,
Annan önemdä dä oçrattım.
Ällä siherlädeñ inde mine,
Kürü belän sine yarattım.
Sine kürmi berkön yäşi almıym,
Küz aldımnan kitmi tösläreñ.
Sine sagınıp kön dä kötälär,
Siña ğaşıyq bulgan küzlärem.
Şul çagında oçratmagan bulsam,
Ezlär idem sine min haman.
Niçek äle ütep kitmägänmen,
Yalgış kına başka uramnan.
Yazmış bezne kinät oçraştırdı,
Oçraştırdı minem bähetkä.
İnde mähäbbätem bulıp kildeñ,
Yörägemnän mäñge kitmäskä.

AÇI YaZMIŞ BEZNE AYIRDI.

Söygänemne tabıp yugalttım.
Kavışular nasıyp bulmadı.
Açı yazmış torgan sagalap,
Mäñgelekkä bezne ayırdı.
Şatlık kilsä dä bik tiz kitte,
Kaygı kilsä, kire kitmäde.
Ä bähetle bulıp yäşärgä,
Gomerkäyem inde citmäde.

SİN DÄ MİNE EZLİSEÑDER.

( Cır)
Sin dä mine ezliseñder, bäğrem,
Min ezlägän kebek, tugaç ta.
Ber - berebezne oçrata almıy haman,
Yöribezder törle tarafta
Kuşımta: Barıber küreşerbez.
Berkön oçraşırbız.
Kiläçäktä bez,
Bergä bulırbız.
Min ışanam şul kön kiläsen.
Kuşılırlar bezneñ sukmaklar.
Ber- berebezne söyep tuya almaslık,
Bik küp bulır bähetle yıllar.
Kuşımta: Barıber küreşerbez.
Berkön oçraşırbız.
Kiläçäktä bez
Bergä bulırbız.

YOGIP KALDI.

Käyef kırılıp barganda,
Baksam, kızlar çır-çır kölä.
Ällä yogıp kaldı inde,
Gel dä yılmayası kilä.

***

«Altın, cihazlarga kümäm», - diseñ,
«Gamsez bulıp yäşärseñ», - diseñ.
Dönya baylıgına bitaraf min,
Kıymmäträk ber cılı süzeñ.

MİLLÄT, DİN...

İSLAM DİNE SİMVOLI BULIP

(Magnitogorskida yaña mäçet açılu uñayınnan)
Sörelgännär intektelär monda,
Hätta namaz ukıy almıyça.
Ukıdılar törle urınnarda,
Zalimnardan tik kaça-kaça.
Yaşädelär bik nık ışanıp,
Yaktı könnär kiläsen belep.
Häyer-sädakalar cıydı alar,
Yaña mäçet salırbız diyep.
Nihayät, ul yaktı könnär kilde:
Yaña mäçet bügen açıldı.
Altın aydan nurlar sibelde,
İ şatlandı halık, şatlandı.
Ä bik küplär kürä almıy kitte,
Şuşı tantanalı bäyrämne.
Barıber söyenäder ruhları,
Kürep şuşı şatlıklı könne.
Avır yıllar, kırıs yıllar aşa,
Kalıktı ul mäçet, balkıdı.
Yañgıradı azan ber moñ bulıp,
Färeştälär anı tıñladı.
Tudı bügen mäçet nurlar çäçep,
Nur taraldı böten cihanga.
Dönyada yaktılık arttı bügen,
Şuşı mäçet tugan bulganga.
Manarası kükkä barıp citkän,
Ay karşılıy anı yılmaep.
Ay belän manara mäñge balkır,
İslam dine simvolı bulıp.

ONITILMASLIK KÖNNÄR

(Kazan bäysezlege öçen köräşkän 1990 nçı
ellar, uramnarda miting bargan könnär)
Tatar kabat yarsıp kütärelde,
Bäysezlekne yaulap alırga.
Davıl kebek ırgıldı ul alga,
Çigenmäskä, bik nık torırga.
Agıla mäydanga halık şaşıp,
Bäysezlekne taläp itärgä.
Bar keşeneñ uyında ber teläk:
Bu köräştä kiräk ciñärgä.
Batır Fäüziyäbez dä bit monda,
Bezneñ çornıñ Söyembikäse.
Änä bit ul mäydan urtasında,
Nindi çibär gorur gäüdäse.
Tribunaga basıp väğaz söyli,
Erakka töbälgän küzläre.
Bombalardan katırak yañgırıy,
Korändäge ayät süzläre.
Härber äytkän süze - atılgan uk,
Doşman yörägenä kadala.
Şaytannar dogadan kurıkkan kük,
Doşman kurkıp yugalap kala.
Sulışın da almıy tıñlıy halık,
Sörtä-sörtä kaynar yäşlären.
Näfrätlänep, ya körsenep kuya,
Tıñlap tugrı, ğadel süzlären.
Doşmannıñ nervası bik kakşadı,
Şulkadärle kaynar süzläre.
Yarsıdı ul, çıgırınnan çıktı,
Kauşap kaldı, belmi nişlärgä.
Ahrı doşman korallanıp aldı,
Köçlär tigez tügel ide şul.
Halkım ber adım artka çigende,
Çigensä dä, ciñelmäde ul.
Vakıtlıça gına çigendelär,
Batırlarnı barlap çıgarga.
Törle yakka batırlar kittelär,
Millätpärvärlärne tuplarga...
Tatar tuplar köçen, korallanır,
Korallanır imanı belän.
Utlı çukmar alıp sugışmas ul,
Ciñär köçle akılı belän.
Kiläçäktä Musa, Fäüziyälär,
Bik küp bulıp tuıp üsärlär.
Tatar danın, anıñ däräcäsen
Töşermiçä dävam itärlär.

TATULIKKA Nİ CİTÄ?!

Başkort belän tatar bergä,
Dus yäşägän yänäşä.
Nigä äle alar bügen,
Bertuktausız tirgäşä.
Ällä ciren, ällä telen,
Bülä almıy sataşa.
Doşman kerepme araga,
Çöy kagarga mataşa.
Bälki, alda bu mäsälä,
Uñay yakka köyläner.
Läkin haman şulay bulsa,
Zur bälalär kiterer.
Moña duslar köyenerlär,
Doşmannar söyenerlär.
Bu halıklar yülär diyep,
Bezdän kölep yörerlär.
Yaşäü öçen ilebez bar,
Aşau-eçü, bar da bar.
Şulay bulgaç, närsä citmi?
Bälki, küñelebez tar?
Küñellärne kiñäytep,
Tatu yäşik tugannar.
Bezneñ tatulıknı kürep,
Könläşsennär doşmannar.

TATAR MOÑI

Bik küp bu dönyada millätlär.
Hämmäse dä alar maturlar.
Maturlardan da matur bit bezneñ,
Tıynak, gadi, moñlı tatarlar.
Talantlılar da bar bu dönyada.
Läkin alar fäqat sanarlık.
Ägär tatar millätenä kilsäk,
Alar bezdä bua buarlık.
Tatar moñın dönya Gimnı itep,
Yazar idem lä min märmärgä.
Tatar moñın ber tıñlar öçen dä,
Äzer canımnı da birergä.
Tatar moñı tılsımlı ul, serle,
Aña tiñnär yuk ul, älbättä.
Meñ yıl yäşi tatar, haman yäşär,
Moñ tatarnı haman yäşätä.
Çittägelär yılıy-elıy tıñlıy,
İşetsälär garmun uynavın.
Sukır küzdän yäşlär atılıp çıga,
Tıñlaganda tatar moñnarın.

YaRTI CİMERELGÄN İMPERİYÄ

Yartı imperiyä cimerelgän,
Küplär kaçkan anıñ zindanınnan.
Tatar haman ıçkına almıy bäydän,
Däü ayunıñ tabanı astınnan.
Canım ärni şul mähşärne kürep,
İreksezdän avır kamıt kigän.
Kaya karama ul bezneñ millät,
İmperiyä yögen tartıp kilgän.
Kimsetelgän halkım yäşi tüzep,
Tora-bara caylanır, dip kötep.
Kön dä kimep, erep bara üze,
Urıslarnıñ sanın kübäytep.
Bik citkänder inde bezgä vakıt,
Avır kamıtlardan arınırga.
Tıgız köräş saflarına basıp,
Bäysezlekne yaulap alırga.
İreşer ul izge maksatına,
Bäysezlekne yaulap alır tatar.
Söyembikä manarasına ul
Azatlık bayragın kadap kuyar.

KİLÄÇÄKTÄ KOL BULMABIZ!

Kiläçäktä tatar kol bulmas ul.
Bäysez bulıp irekle yäşär.
Azatlık bezgä ciñel birelmäs,
Alda kötä avır köräşlär.
Avırlıktan kurıkmıy ul tatar,
Kol buludan kurka bigräk.
Nikadärle avır bulsa köräş,
Tatlı bulır ciñü şulkadär.
Ütkännärne hisaplamıy torıyk,
Hälitkeçe äle alda ul.
«Bez haklı häm bez ciñärbez!»,- digän,
Köräşlärgä halkım äzer bul.
Davıl kuzgalganday kuzgalırbız,
Bezne tuktatırlık köç bulmas.
Bu izge köräşkä kuşılmagan,
Hiçber tatar keşese kalmas.
Bezneñ uramda da bäyräm bulır.
Tatar bäysezlekne yaulap alır.
Kazan kalabıznıñ üzägendä,
Ciñü bayragı cilferdäp torır.

GEL EZLÄNEP TORAM.

Bertuktausız gel ezlänäm:
Cirdä - ğadel keşelärne,
Küktä - yaktı yoldızlarnı,
Matur milli isemnärne.
Hakıykatne, ğadellekne,
Millät öçen köräşçene,
Duslar öçen ülep torgan,
Bik namuslı keşelärne.
Ezli torgaç, tabarmın min,
Tabalmagan här närsämne.
Bigräk tä şul adaşkan,
Nasıyp bulgan bähetemne.

OZAK SAYLAP YÖRDEM.

Saylap yördem tellärneñ törlesen,
Oşatmadım şunda kübesen.
Tatar telen kürep saylap aldım,
İñ moñlısın, iñ söykemlesen.
Gorurlanıp söyläşämen bügen,
Şul telemneñ belep qaderen.
Başka tellär buketında da ul,
Arttırıp kına tora yämen.
Minem şul güzäl tugan telemneñ,
Berkayçan da danı töşmäsen!
Mıskıllarga yäki pıçratırga,
Ber häşärät cörät itmäsen!

ŞULAY KİLMİ YaŞİSEM.

Yöz yıl yılap yäşisem kilmi lä,
Ber kön kölep yäşäü yämleräk.
Meñ yıl kollıkta yäşäü kiräkmi,
Ber irekle könem tämleräk.

İKE YaKLI KAYGI

Kaytmas yulga änise ozata,
Tabut belän kaytkan balasın.
Küplär urtaklaşırga kilgännär,
Urıs hatınınıñ kaygısın.
Tol çeçen hatını üksep yılıy,
Kısıp totkan ülgän balasın.
Meñlägän çeçennar ülep yata,
Kem soñ urtaklaşır kaygısın?

TATAR BULIP KİLÄ KALASIM.

Tatar digän zur, danlı isemne,
Belälär lä cir çitendä dä.
Ägär äytsäñ mişär, ya tiptär dip,
Tanımaslar üz ileñdä dä.
Tatar digän zur, gorur millätne,
Dönya külämendä belälär.
Min keräşen yäki bolgar disäñ,
«Şundıy millät yuk ul»,- diyärlär.
Berkemne dä kimsetäsem kilmi,
Min üzem dä mişär balası.
Läkin böyek tatar milläteneñ
Ulı bulıp kilä kalasım.

SABIR MİLLÄT

Şundıy mihnät çikkän halık yuktır,
İ, millätem, sin şundıy sabır.
Şunı uylap canım özgälänä,
Bügen dä bit siña bik avır.
«Sabır» digän ordennar koyıgız,
Sabırlarga diyep büläkkä.
İñ berençe itep tapşırıgız,
Tatar digän gorur millätkä.

TUKTARGA AŞIKMA ÄLE, YÖRÄK!

«Yäş gomerlär ütep kitte»,- diyep,
Nigä yöräk özgälänäseñ?
İnde tuktıym-tuktıym digän kebek,
Nigä şulay avır tibäseñ?
Avır zamannarda bireşmädek,
Ruhlanıp, kölep yäşädek.
Tuktarga aşıkma äle, yöräk,
Bez bit ber dä rähät kürmädek.
Urman kiskändä dä kiseldek bez,
Şahtalarda eşläp imgändek.
Tuktarga aşıkma inde, yöräk,
Bez bit äle bähet kürmädek.
Aşıkma äle, yöräk, yal itärgä.
Vakıt citär mäñge kitärgä.
Tormışlar gayät avır bulsa da,
Küñel yäş bit, teli yäşärgä.

ÇUKINGAN

Urısçanı naçar beläm,
Tatarça onıtılgan.
Ni tatarin, ni russkiy
Bulıp yörim çukıngan.
«Ul çukınçık» dip yörtälär,
Mine belgän tatarlar.
«Äy, tatarin»,- dip däşälär,
Gel belmägän urıslar.
Tatarlar mine yaratmıy,
Şul çukınganım öçen,
Ä urıslar küralmıy,
Tatar bulganım öçen.
İkeyözle bändälärne,
Ber keşe dä yaratmıy.
Satlıklarnı, mörtätlärne,
Böten dönya küralmıy.

DİÑGEZLÄRGÄ KİLÄ CİTÄSEM.

Moñsız, vayımsızlarnı cällimen,
Gomerläre gel buşka ütä.
Taşkınnarday görläp, utta yanıp,
Köräşep yäşäügä ni citä.
Häräkätsez yatkan küllär kebek,
Kilmi minem şulay yäşisem.
Taşlar yırıp akkan yılgalarday,
Diñgezlärgä kilä citäsem.

TATARLIKTAN ÄGÄR VAZ KİÇSÄK...

Tatarlıktan ägär vaz kiçsäk bez,
Yavız doşmannarnı söyenderep.
Babalarıbız da räncep yatar,
Bezneñ yünsezlegebezne kürep.
Tatarlıktan ägär vaz kiçsäk bez,
Kiläçägebez dä inde bulmas.
«Tatar» digän isem genä kalır,
«Tatar» digän millät cirdä kalmas.
Tatarlıktan ägär vaz kiçsäk bez,
Aldagı buınnar kilä almas.
Bulganmı bez, ällä bulmaganmı,
Bezne iskä aluçılar kalmas.

TATAR HALKI İMANLI

Küp ğasırlar nık basım astında,
Kimsetelep yäşäde tatar.
İzelsä dä, üzen saklap kaldı,
Dimäk, monda serle hikmät bar.
Gasırdan ğasırga yäşäp kilgän,
Tatar halkı imanlı bulıp.
Ä imanı anıñ kanga señgän,
Cimerelmäs kalkanı bulıp.
Şul imanı anıñ bit bügen dä,
Hezmät itä tugrı yäşärgä.
İman hiç sünmäs tatar kügendä,
Tatar yäşär gomer-gomergä.
Yäşi tatar, betmi, taralsa da,
Taralsa da, bit ul BERBÖTEN.
Yaşäsä dä törle taraflarda,
Onıtmıy ul goref-gadäten.

ÜKENERBEZ

Ükerep yılarday vakıt kiler,
Tugan telebezne onıtsak.
Ükenep betmäslek zaman kiler,
Tatarlıknı saklap kalmasak.

PAROHOD SUGA BATKANDA

Zur panika parohodta,
Ul tişelgän, suga bata.
Ber keçkenä sabıy bala,
Hiçber gamsez kölep yata.

UYATMAGIZ

Uyatmıyk äle bez tavışnı,
Tavış-gauga boza dönyanı.
Tınıçlık hakimlek itsen bügen,
Tähetkä utırtıyk bez anı.

NÄFESLE BÄNDÄ

Gomer buyı tuplıy baylık,
«Citte!» dimi, cıya saklık.
Kiräktän artık, bar da bar.
İ bäla, saulıkka kıtlık.

HÄR CANNIÑ ÜZ URINI BAR.

Här cannıñ üz urını bar häyätta,
Beräülär kazına çüplektä.
İkençelär yäşi çitlektä,
Bähetlelär genä cännättä.

AUÇI HÄM BÜRE

Bik küp yıllar buyı şögıllänä,
Yaman käsep tapkan üzenä.
Kön dä irtük kitä dä ul auga,
Koş-kort atıp kayta öyenä.
Bügen dä ul torıp auga çıktı,
İñsäsenä asıp koralın.
Oçlı küzen yıraklarga atıp,
Küzätte ul urman-kırların.
Şundıy matur ide tañ atkanda,
Moñlı turgay sayrıy basuda.
Maturlıknı toymıy tupas auçı,
Böten uyı koş-kort atuda.
Kötmägändä büre kilep çıktı,
Hätta auçı yugalıp kaldı.
Läkin bik tiz genä tözäp attı,
Büre kinät yuldan taypıldı.
Tañga kaldı auçı, gacäplände,
Nişläp büre kinät yugaldı?
Ällä yadräse barıp timäde,
Ällä çitkä kitep yıgıldı.
Aptırap ul ozak basıp tordı,
Şulay töz atıp ta timägäç.
«Şulay bulmas»,- dide, ışanmadı,
Üz küzläre belän kürmägäç.
Şuña kürä et kebek isnänep,
Kitte büre ezennän kerep.
Şatlandı ul «tidergänmen»,- diyep,
Kanlı ezlär kalganın kürep.
Ozak barsa da ul, yal itmäde,
Yaralangan büre artınnan.
Ä tegese haman kürenmäde,
Äyterseñ lä anı cir yotkan.
Ber urında basıp katıp kaldı,
Kinät kan ezlären yugaltkaç.
Büredän dä katı ulap aldı,
Kanlı eşe barıp çıkmagaç.
Şulay itep, buş kul belän genä,
Auçı kaytıp kerde öyenä.
Stenaga mıltıgın elgändä,
Ni säbäpter, attı üzenä.
Auçı köne şulay tämamlandı.
Koralı da üzenä attı.
Küräseñ, büre şulay üç aldı,
Büre kanı tiz kilep totı.

BÜRE

Gadättägeçä, bu könne büre,
Aşamlık ezläp çıkkan ide.
Şul yavız auçınıñ kilgänen dä,
Kızganıçka karşı sizmäde.
Kinät, yämsez tavış yañgıradı,
Nider tişep kerde tänenä.
Äle berni dä sizmiçä kurkıp,
Büre kaçtı urman eçenä.
Büre añlıy almıy, nişläp soñ,
Şulkadärle täne avırta.
Kürep tetrände, bit tänennän,
Bertuktausız kan agıp yata.
Ul tuktıy da, yaraların yalıy,
Yalasa da, kanı tuktamıy.
Bargan sayın köçe kimi bara,
Ayakları citez atlamıy.
Büre sizde ülem citäçägen,
Auçınıñ da arttan barganın.
İ ayanıç, mäñge taşlap kitä,
Tuıp üskän gaziz urmanın.
Köç-häl belän biyek tauga mende,
Näfrätlänep artka borıldı.
«Doşman kürep söyenmäsen»,- diyep,
Tekä yardan aska taşlandı...
İ moğciza! Büre balaları,
Niçek belep, niçek tapkannar,
Bişese biş imçägen kabıp,
Kükrägenä menep yatkannar.
Salkın, kanlı söten suıralar,
Kannıñ tämen tatıp beldelär.
Şunnan birle Büre digän zatlar
Kan eçmiçä yäşi belmilär.
Yatim kalıp, küp mihnätlär kürep,
Açlı-tuklı bulıp üstelär.
Şuña kürä açu totıp alar,
Keşedän üç alıp yäşilär.

EH, YaŞİSE İDE GOMERGÄ!

Dönya mine bik irkälämäde,
Üzem aña ğaşıyq bulsam da.
Yaratuım äle dä kimemäde,
Huşlaşasım kilmi haman da.
Dönyaga min hiç tä räncemädem,
Bik küp tügelsä dä yäşlärem.
Härber tañnı cırlap karşı aldım,
Kön dä rähmät äytep yäşädem.
Dönyanıñ maturlıkların toyıp,
Yaşäü üze bähet, zur şatlık.
Läkin Hoday bik az vakıt birgän,
Öç kön genä kunak bulırlık.
Küpme genä ozak yäşäsäk tä,
Vakıt citä bezgä kitärgä.
Ğaşıyq bulıp, ber-bereñne söyep,
Eh, yäşärgä ide gomergä.

YÄŞLÄY KİTKÄN ŞAĞIYRGÄ BAGIŞLAP

Kat-kat ukıp çıktım şiğırlären,
Ozak karap tordım fotosına.
İ Hodayım, birgänseñ zur talant,
Tatarnıñ ber gaziz balasına.
Yöräk yarsıp kuptı urınınnan,
Yazmış ğadel bulmaganına.
Nigä şundıy zur talant birdeñ Sin,
Ä gomeren çamalap kına.
Küz yäşenä manıp yazgandır ul,
Yörägennän çıkkan här süzne.
Kaynar yäşlär äle suınmagan,
Yandıralar minem küzemne.
Yäşläy ägär kitmägän bulsa ul,
Yazar ide bik küp şiğırlär.
Ällä mikän tege dönyada da,
Kiräk zur talantlı şağıyrlär.

ÄNİLÄRNE RÄNCETMİK ÄLE!

Änilärneñ qaderen belmibez bez,
Bik yış räncetäbez nahakka.
Huşlaşkaçtın gına iskä töşä,
Bik soñ bula inde şul çakta.
Yöräktä soñgı ükenü kala,
Namus tırnap tora küñelne.
Nikadärle yılap aklansañ da,
Gafu itep bulmıy üzeñne.
Ä änilär berkatlı bit alar,
İhtiram itmägän çakta da,
Gafu itep dogalar kılalar,
Bik räncetep kitkän çakta da.
Canga-tängä tınıç bula, ägär,
Äni bulsa yakın-tirädä.
Änilärneñ qaderen belik äle,
Urınnarı bulsın gel türdä.

ŞAĞIYRLÄRNE SAKLAGIZ!

Şağıyr küñele ul bik tä neçkä,
Kütäralmıy tupas, avır süz.
«Süz tereltä, süz üterä», digän
Äytemne sez yahşı beläsez.
Şağıyrlär bulmagan cirlär yämsez,
Moñsız-cırsız, dönya küñelsez,
Şağıyrlär kön dä tuıp tormıylar,
Şağıyrlärne saklıy belegez!

İKE GOMER BİRELMÄGÄN

Üz vakıtı citkäç bar närsä dä
Cimerelep töşä, vatıla.
Meñ yıl yäşi torgan imänneñ dä,
Yafrakları korıp koyıla.
«Keşe» digän zat kına täkäbber,
Mäñge yäşär kebek kılana.
İ cıya ul baylık, zatlı äyber,
Üze haman az dip zarlana.
Komsızlıktan keşe arınalmas,
Altınnarga anı kümsäñ dä.
Yaman ğadätlären taşlıy almas,
İke gomer gomer itsä dä.
Ber genä gomer birelgän bezgä,
Dönya sınauların ütärgä.
Sınaularnı ütär öçen kiräk,
İman, namus belän yäşärgä.

YaTİM PESİ

Ber keçkenä pesi i yılıy,
Kemder anı katı kıynagan.
Ber yarasız cire kalmagan,
Kolak, borınnarı kanagan.
Nişläsen soñ inde ul pesi,
Fatirınnan kuıp çıgargaç.
Podvallarda kunıp yöri ul,
Karar keşese dä kalmagaç.
Kagalar da, sugalar da anı,
Mesken, yätim şul ul aç pesine.
Keşe bügen bigräk yırtkıçlangan,
Cällämi ul hiçber närsäne.

RÄHMÄT SİÑA, NAMUSIM!

Cihaz, baylık ezläp yörmädem,
Häram äybergä dä timädem.
Namusıma gına buysındım,
Keşe räncetüne belmädem.
Rähmät siña, Namus-iptäşem,
Işanıçlı minem saklauçım.
Mäñge bul, sin, minem yuldaşım,
Yaman yulga kirtä saluçım.

VAKITLIÇA SÜNEP TORABIZ.

Avır tormış yögen tarta-tarta,
Kayçak keşe arıp yıgıla.
Sünä därte, sünä ruhı kinät,
Yartı yulda yugalıp kala.
Tik ul vakıtlıça şundıy mizgel,
Ruhlar, cannar ülmi gomergä.
Alar yal itep alalar beraz,
Kabat dörläp yanıp kitärgä.
Kayvakıtta agaçlar da şulay,
Çäçäk atmıy alar küp yıllar.
«Bolar inde korıgandır»,- diyep,
Kisep taşlamakçı bulalar.
Kiräkmäster bik aşıgıp kına,
Ömetsez näticä yasarga.
Kayvakıtta sabır itü kiräk,
Kiräk tügel kabalanırga.
Bik yış kına, «yangın sünde»,- diyep,
Tınıçlanıp kitep barabız.
Anıñ kabat dörläp kabınganın,
Hätta kayçak sizmi kalabız.
Keşe zatı da bit menä şulay,
Sünep ala, yangın süngändäy.
Bik az vakıt ütä, dörläp kitä,
Kabat uçak dörläp kitkändäy.

YaRALI YÖRÄK

Bik küp avır yullar üttek ikäü,
Avır buldı siña bigräk.
Yartı yulda şartlıy kürmä inde,
Küpne kürgän yaralı yöräk.
Kaygılı könnäre bik küp buldı,
Şatlıklı könnäre bik siräk.
Avır bulganda da bireşmädeñ,
Küpne kürgän sabırlı yöräk.
Rähmät siña, şundıy bulgan öçen,
Şundıy yöräklär ul bik siräk.
Yartı yulda sünep kalma, zinhar,
Küpne kürgän yaralı yöräk.
Dönyalarnı gizep yörsäk tä bez,
Bähet oçramadı nigäder.
Yartı yulda tuktap kalma, yöräk,
Bälki, alda bähet kötäder.

MİN İNDE ŞUNDIY BULGANMIN

Min yılmayam keşelärneñ,
Bähetenä şat bulıp.
Min yılıymın keşelärneñ,
Kaygısına kuşılıp.
Yahşı keşelär öçen min,
Utka-suga da keräm.
Azakkı sınıgımnı da,
Duslarga bülep biräm.
Min inde şundıy bulganmın,
Başkaça bula almıym.
Şundıy bulganıma üzem,
Kuanıp tuya almıym.

ÄRLÄN

Yäşi ide kırda ber tol ärlän,
Matur häm zur ide oyası.
Azık-tölek cıya köz könendä,
Kışka citä ide zapası.
Menä berkön kotoçkıç häl buldı,
Şunı kürep kilde yılıysı.
Nindider ber adämi zat,
Aktarıp taşlagan oyasın.
Bernärsä kalmagan tirä-yündä,
Aşlıkların çıpçık çüplägän.
Kış könendä açlıktan üläsen,
Sizde şunda ul mesken ärlän.
Kar börtekläre dä töşä inde,
Şulay itep, köz kilep citte.
Soñgı tapkır tuzgan oyasına,
Karadı da kayadır kitte.
Urman arasına kerde dä ul,
Saylap aldı şunda ber agaç.
Asılındı botak arasına,
Başka hiç çarası kalmagaç.

BÜRE

Yavız auçı korgan tozagına,
Eläkte bit büre balası.
Yartı sıngan ayagı belän ul,
Özgälände, sızlıy yarası.
Nikadärle tırışsa da mesken,
Özä almıy katı señerne.
Cäzalandı şulay berniçä kön,
Kotkaruçı yuk şul bürene.
Ni gayıbe bar soñ ul hayvannıñ,
Anı da bit Hoday yaratkan.
Ber zıyanı bulmadı bit anıñ,
Äle bit ul yañarak tugan.
Ütte könnär, kilde kansız auçı.
Bürene kürgäçten kuandı.
İnde häle betkän şul büregä,
Oçlı sänäk belän kadadı.
Bik küp vakıt ta ütmäde, auçı
Eskert tübäsennän yıgıldı.
Egılganda anıñ eş sänäge
Kükrägenä barıp kadaldı.

YaÑGIRLI KÖN

Bügen tabiğat yuına,
Mögayın, yaldır aña.
Hämmä cirgä par taralgan,
Küräseñ ul çabına.
Kayın seberkese ise,
Añkıp çıkkan uramga.
Äydä, bez dä kitik äle,
Munça kerep kaytırga.

YÖRÄK

Küpme därman keçkenä yöräktä,
Gel yäşäp yatsa da çitlektä.
Nişlär ide mikän ul ägär dä,
Koşlar kebek oçsa irektä.
Köz karasıday saklap yörimen,
Min şul yöräk digän närsäne.
Çönki eçenä tegep kuyganmın,
«Äni» digän izge ber süzne.

ENCE BÖRTEKLÄREN CIYAM.

Ence börteklären cıyıp,
Soklanıp karap toram.
Taşları bar arasında,
Çitkäräk alıp kuyam.
Şulay uk min keşelärne,
Küñelemnän yörim ayırıp.
Yahşılar yanında yamanı,
Yörmäsen dip uralıp.

BAR NÄRSÄ DÄ VAKITLIÇA...

Tagın kilde şul yılak köz,
Alıp kilde yañgırlar.
Şul yañgırlar yaugan çakta,
İ sızlıy soñ yaralar.
Kilä suıknı citäkläp,
Çäçäklärne şiñderep.
İnde koyaş ta yılmaymıy,
Kitkän öyenä kerep.
Läkin köz, kış mäñge tügel,
Tabiğattä äle yazlar bar.
Kabat göllär çäçäk atar,
Tözälerlär yaralar.

İ ÄYLÄNÄ CİR ŞARI!

İ äylänä soñ cir şarı,
Başlarnı äyländerä.
Härkön sayın bik küplärne,
Upkınga atıp bärä.
İ keşelär totıngannar,
Şuıp kitüdän kurkıp.
Min dä bik nık totınganmın,
Kolagınnan umırıp.

KEM SOÑ UL, ADÄMİ ZAT?

«Adämi zat» digän keşe kem ul?
Äydä, yakınrak belik bez.
Yakınrak belsäk anı beraz,
Bäyäsen dä birä belerbez.
Adämi zat näq elekke kebek,
Üzgärmägän, äytik döresen.
Üterä ul haman hayvannarnı,
Aşıy iten, kiyä tiresen.
Bu bit inde ğadäti häl anıñ,
Aptırarga yuk ber nigez dä.
Äle bit ul üterä ber-bersen,
Berniçä tiyen akça öçen dä.
Keşe keşelegen yugaltkan ul,
Taş ğasırga äylänep kaytkan.
İman, namus şul taşlar şikelle,
Yörägendä boz bulıp katkan.
Yahşılarnı dönya gizep ezlim.
Kürgänem yuk alarnı küptän.
Ällä yahşı keşelär dä azıp,
Bügen bozılıp bette mikän.
Ägär urmanda cänlek kürsäm min,
Sıypap kitäm anıñ başınnan.
Keşe kilep çıksa ägär,
Eragrak kitäm yanınnan.
Keşeneñ kimçeleklären äytsäñ,
Äytep betergesez bit anı.
Eçep alsa, häşärättän yämsez,
Ala hiç ğayepsez canıñnı.
Keşe könçe, üçlekle, usal ul,
Üzennän östenne yaratmıy.
Ägär başkalar yahşı yäşäsä,
Alarnı ul hiç tä küralmıy.
Keşe märhämätsez, hiç kızganmıy
Taşlıy hätta tugan balasın.
Änisen dä uramga uk kua,
Yugaltkan şul oyat, namusın.
Agulap betergäç böten cirne,
Üsmi başlar gadi ülän dä.
Üz-üzenä tirän çokır kazıy,
Tiränäytä ul anı kön dä.
Keşe yamanlıgı belän bügen,
Hoday kahärenä yulıktı.
Kön dä törle afätlär cibärä,
Bulır, bälki, könnän-kön katı.
Tabiğatne keşe kön dä talıy,
Azga riza tügel, küp bulsın,
Kiläçäkne uylap ta karamıy,
Cirneñ gel çül bulıp kalasın.
Kiläse buınga närsä kalır?
Şunı da bit kiräk uylarga.
Tabiğatne bez talap betersäk,
Şundıy avır bulır alarga.
Keşe tabiğatsez yäşi almıy,
Bu bit inde küptän bilgele.
Adämi zat ällä soñ añlamıy,
Hiçber añsız hayvan şikelle.
Tiredän tegep kiyem kigännär,
Yaltır-yoltır kilä yonnarı.
Ällä yon ul, ällä hayvannarnıñ,
Koyaşta yaltırıy kannarı.
«Keşe» digän isemne yörtergä,
Bezneñ bügen hakıbız yuktır.
«İke ayaklı bez hayvan»,- disäk,
Bälki, bu bik tä döres bulır.
Kayberäülär äyter: «nik keşegä,
Hayvan diseñ, yülär sin, mähluk».
Läkin üz fikeremä min kalam:
Keşedän dä yavız hayvan yuk.
Fäqat yamannar turında gına,
Yazgan dip uylagız yazmamnı.
Yamannar korıta bu cihannı,
Yahşılar yäşätä dönyanı.

BAYLIK - KAYÇAK BER AYLIK.

Baylıgıñ belän masayma härçak,
«Häzinäm betmäs»,- diyep yalgışma.
Baylık vakıtlıça bula kayçak,
İseñdä tot şunı, onıtma.
Saran bulma, yumart bulıp yäşä,
Onıtma sin häyer birergä.
Bügen sin yärdäm itkän keşelär,
Kulın suzar siña irtägä.

DÖNYa ÜZGÄRDE.

İ üzgärde dönya naçar yakka,
Ärsezlär, vähşilär zamanı.
Yahşı keşelärgä san kalmadı,
Häşärätlär bastı dönyanı.
Könnän-kön yahşılar kimep bara,
Barmak belän genä sanarlık.
İmansızlar tulı, yahşılar yuk,
Sälam birep, sälam alırlık.

YÖRÄGEM AŞIGIP YÖGERÄ
.
İ aşıgıp tibä soñ yörägem,
Belmim, nindi çara tabarga.
Yarsuların basar idem beraz,
Yögäne yuk anı tıyarga.
İ aşıga, tıñlamıy şul mine,
Beraz akrın yöger, disäm dä
Sizäm berkön tuktar ide arıp,
Bik şatlıkla möhim könemdä.

DÖNYa GAYIPLEME?

İ kahär sukkan bu dönya dip,
Hämmäse dä ärnep sügenä.
Üzläre korgan şul yaman dönya,
Kire kayta bit üzlärenä.
Närsä çäçsäñ, şunı urasıñ bit,
Nigä moña räncep yörergä.
Dönya yaman ikän, bez ğayeple,
Ni öçen soñ anı sügärgä.

MÄÑGE YaŞİSE KİLÄ.

Diñgez töplärenä töşep,
Balık bulasım kilä.
Diñgezlärne aykap-çaykap,
Yözep kaytasım kilä.
Köçle, gorur börket bulıp,
Kükkä menäsem kilä.
Yoldızlarga menep citep,
Oçıp kaytasım kilä.
Hätta berär böcäk bulıp,
Yaşäp karıysım kilä.
Böcäklärneñ dä tormışın,
Belep kalasım kilä.
Tege dönyaga da barıp,
Kire kaytasım kilä.
Anda niçek yäşägänne,
Kürep kaytasım kilä.
Törle kıyafätkä kerep,
Yaşäp alası kilä.
Bar cannarnıñ da tormışın,
Belep yäşise kilä.
Dönyadagı bar närsäneñ,
Seren beläse kilä.
Seren, yämen, gamen belep,
Mäñge yäşise kilä.

ÄHLAKSIZLIK SAZLIGI

Bu sazlıkka yalgış kerep battım,
Battım bik tä üzle cirenä.
Annan kotılırga i tırıştım,
Çıgalmıym bit şunnan tiz genä.
Yarıy äle yırak kermägänmen,
Saklap kalgan mine uyaulık.
Şunda yıgılıp kalgan bulır idem,
Yotar ide şul kara sazlık.
Monda mıc bulıp yatalar ikän,
Ruhı zägıyf iserek bändälär.
Alarnıñ teläge, canı ülgän,
Kerep batkan cıyın yülärlär.
«Ählaksızlık» dilär sazlık namın,
Yaman bulıp taralgan danı.
Anıñ eçenä kerep battıñmı,
Yugaltasıñ ikän başıñnı.
Mondıy sazlıklar bügen kübäygän,
Çutlap betergesez ürçegän.
Aña kerep batuları ciñel,
Çıguları tügel ciñeldän.

PAGANİNİ

Ul bik yämsez, garip keşe bulgan,
Mıskıl itüçelär küp bulgan.
Läkin şuña karamastan bu zat,
Böyek dahi namın yaulagan.
Buldıksız bändälär kölgän annan,
Cannarı bik zägıyf bulganga.
Talantınnan könläşkännär alar,
Üzläre buş kuık bulganga.
Zur yoldız ul bik küptän sünsä dä,
Yaktı eze kala dönya kügendä.
Böyek Paganini onıtılmas,
Küp ğasırlar ütep kitsä dä...
Maturlıktamıni soñ ul mäğnä,
Maturlık, älbättä, kuanıç,
Maturlar küp, akıllılar bik az,
Menä monısı inde ayanıç.

YaLGIZLIK

Ni säbäptän ikän şulay buldı,
Yaktı tormış ütte çitlätep.
Meñnär arasında yalgız bulıp,
Ütte gomer närsäder kötep.
Çelpärämä kilde ak hıyallar,
Tanuçı bulmadı, kürüçe.
Adaşkan cil kebek oçıp baram,
Kaya bärelergä belmiçä.
Kaya bärelsäm dä barıber inde,
Anı kürep berkem şakkatmas.
Azakkı yulıma ozatırga,
Dus-işlär dä yakında bulmas.

NİGÄ SOÑ BU DÖNYa ŞUNDIY?

Azatlıknı ezläp dönya gizdem,
Bik telägän idem tabarga.
Ul tabıla torgan tügel ikän,
Anı kiräk yaulap alırga.
Gadellekne ezläp dönya gizdem,
Ber cirdä dä anı kürmädem.
Ul dönyada yuk närsä ikän bit,
Ä min şunı belmägän idem.
Ä nigä soñ bu fani dönyada,
Bar närsä dä bik avır kilä.
Ällä ul bezne küralmıy inde,
Ällä bezdän bik açı kölä.

BAYLIK - ÄLE BÄHET TÜGEL
Yäş çagımda buldım aç-yalangaç,
«Min bay»,- didem ipigä tuygaç.
Zur baylık ta şatlandırmıy ikän,
Bähetkäyeñ balkıp tormagaç.

ŞULAY KİLMİ YaŞİSEM.

Yöz yıl yılap yäşisem kilmi lä,
Ber kön kölep yäşäü yämleräk.
Meñ yıl kollıkta yäşäü kiräkmi,
Ber irekle könem tämleräk.

YaŞERENEP BULMIY İKÄN

Saklandım min büre, ayulardan,
Salkın kıştan, esse koyaştan.
Kaçıp kına kalıp bulmıy ikän,
Kotılgısız açı yazmıştan.

ŞULAY TELİM.

Telämim min katkan bozlar kebek,
Ber urında tünep yäşärgä.
Telim köçle yılgalarday taşıp,
Şaşıp diñgezlärgä citärgä.

YÜNSEZ MİR

Yäş çagında yahşı ir,
Kartaygaçtın basa çir.
Ülem kilgäç canıñ bir,
Bu nindi soñ yünsez mir?

BOMC ZARLANUI

Keşe katlamınıñ iñ astında,
Yaşäp yatam etlär oyasında.
Nigä bezneñ kebek bändälärgä,
Yuk soñ urın keşe dönyasında.

ŞULAY BULA.

Şulay bula kayvakıtta,
Yakın keşeñ yılata.
Kötmägändä çit keşelär,
Süz belän dä yuata.

ZAMANA AVIR

Zamana avır dip zarlanalar,
Anı kemnär ülçäp karagan?
Läkin bik yäş kenä yegetlärneñ,
Bik kübeneñ çäçe agargan.

YaŞÄÜ ÇİKLÄNGÄN.

Yaşäü vakıtı bezneñ çiklängän,
Yazmış sanap tora könnären.
Ülem cäyäse korıp kuyılgan,
Kötep tora Hoday ämeren.

YaKIN KEŞELÄR GENÄ

Bu mäcleskä cıyılgannar,
Yakın keşelär genä.
Ber cır cırlap birim äle,
Sez duslar hörmätenä.

MATUR KEŞEGÄ

Bu nindi matur keşe dip,
Soklanıp karap toram,
Ber cır cırlap birim äle,
Nurlı yözeñä karap.

YaZMIŞ ŞUNDIY BULDI.

Yazmış minem bik tä açı buldı,
Canım-tänem katı kıynalgan.
İnde kabat cärähät salırga,
Ber urın da anda kalmagan.

BİTARAF KINA BULMASIN!

Yöräk bulsa, şundıy bulsın,
Keşe öçen dönyasın.
Yanıp betsä dä cäl tügel,
Tik bitaraf bulmasın.

BARLAP ÇIKTIM.

Barlap çıktım bar äyberläremne,
Kala gacäplänergä genä.
Barısı da ikän bit tegelgännär,
Kaygı cepläre belän genä.

AVILLARNI ÜTEP

Bik küp avıl, bistälärne ütep,
Mäçet yäki çirkäü kürmädem.
Niçek bezdä ählak, tärtip bulsın,
Kayda bulsın di ädäplelek.

ŞATLIK HÄM KAYGI

Şatlık, kuanıç kayçan kilsä dä,
Ä kaygısı - yöräk yarası.
Kaygı belän şatlık ikese dä,
Ber canımnıñ ike yarası.

ÜKENERBEZ
Ükerep yılarlık vakıt kiler,
Tugan telebezne onıtsak.
Ükenep betmäslek zaman kiler,
Tatarlıknı saklıy almasak.
İ kabalanıp yäşibez,
Töşäbez utka, suga.
Aşıgırga turı kilä,
Gomer kıska bulganga.

******
Bez bik küp, bergä cıyılsak,
Gayät köçle, sınaşsak.
Doşman ciñä almas bezne,
Härvakıt berdäm bulsak.
Kıldan neçkä kalgan nervlar,
Yöräk citkän şul däräcägä,
Şartlap yarılamın diyep tora,
Az gına avır süzgä dä.
Ellar, yäşlär bezne kartaytmıylar,
Kaygı-häsrät moña säbäpçe.
Timergä dä ber tamçı su citä,
Tutıktırıp beterer öçen.
Tau başına menep,
«Ciñdem»,- didem.
Cil bärep töşerde,
«Egıldım»,- didem.
Berkayçan da bez kanäğat tügel,
Hiçkem şöker itmi Hodayga.
Şuña bäla-kaza cibärä ul,
Namussız häm komsız bulganga.

RÄHMÄTLÄREÑ BELÄN RÄHİM İT!

Ütkän gomer, yıllar bik qaderle,
Ciñel genä bulmıy onıtıp.
Küp märtäbä äle bik sagınıp,
Küñel tulıp ütkängä kaytır.
Läkin bulmıy gel kön, yä tön genä,
Vakıt bara, bezdän soramıy.
Yaña ğasır, yaña yıllar kilä,
Berkem monı tuktata almıy.
Läkin, miña şulçak bik yamansu,
Tagın ber yıl ütep kitkängä.
İnde berkayçan da kaytıp bulmas,
Matur ütep kitkän könnärgä.
Ber uylasañ, nigä Yaña yılnı,
Matur itep karşılamaska.
Tugan-tumaçalar belän bergä,
Küñel açıp ber utırmaska?
Härvakıtta Yaña yıl kilgändä,
Küñel şatlık, bähet kötä bit.
İ Yaña yıl, şäfkatle bulıp kil,
Rähmätläreñ belän rähim it.

SABAN TUYI

Saban tuyı digän bu bäyrämne,
Kemnär disez uylap çıgargan?
Sorıysı yuk, tatardan da gayre,
Uylap çıgaruçı bulmagan.
Menä bit ul ber keçkenä avıl
Mäydanında tugan ber yola.
Ä bügen ul dönyada tanılgan
Bik zur bäyräm bulıp sanala.
Şundıy küñelle bäyräm bulganga,
Böten millät anı yarattı.
Hätta bezneñ bu bäyrämebezdän,
Könläşüçelär dä bik arttı.
Küregezçe, bäyräm kıza bara,
At çabışları da başlandı.
Batırlar köräşkä çıgu belän,
Bik küp halık şunda taşlandı.
Bersennän-berse uyınnar kıza,
Belmi halık närsä kararga.
Änä sähnädä kızlar cırlıylar,
Agıla halık cırlar tıñlarga.
Äle annan, äle ber urınnan,
Zatlı büläk alıp çıgalar.
Suıtkıçlar, televizorlar da,
Hätta «Ciguli» maşinalar.
Bala-çagalar da buş kalmıylar,
Uyınnarda gel katnaşalar.
Büläk alıp çıgalar da alar,
Maktanalar, i şatlanalar.
Änä ber batır sähnägä baskan,
Cilkäsenä salgan zur sarık.
Soklanalar şul batırga karap,
Kul çabıp kotlıy anı halık.
Batırlardan batır kalgan şul ul,
İhtiram itä anı halık.
Tatarlardan batırlar bik küp,
Tatarlar öçen bu gorurlık.
Şulay ütä bu küñelle bäyräm,
Küp millätne häyran kaldırıp.
Diñgezlärne gizep çıgıp citkän,
Hätta Amerikaga barıp.
Ä bit keçkenä avılda gına,
Başlangan ul, şähärdä tügel.
Ä bügen ul şundıy kolaç cäygän,
Hätta zihen citärlek tügel.
Tatar bit ul şakkattıra belä,
Ägär berär närsä uylasa.
Timergä dä kadak kagar ide,
Ägär bik nık itep tırışsa.
Äydä äle, bäyräm hörmätenä,
Berär çärkä şärab kütärik.
Elına ber genä kilgän ikän,
Anı matur itep ütkärik.

HUŞLAŞU SÜZE

Yakın duslar kitä arabızdan,
Mäñgelekkä bezdän, huşlaşıp.
Yöräk ärni, küzdän yäşlär tama,
Cillär yılıy bezgä kuşılıp.
Nişliseñ bit, yazmış bezneñ şundıy,
Mäñgelekkä berkem kilmägän.
Yugaltunıñ açıların belmi,
Kemnär äle anı kürmägän.
Yakın dustıbıznı ozatabız,
Ärni yöräk, yuksınu hise.
Ul kitsä dä, hiç tä onıtmabız,
Küñellärdä saklanır töse.

AK KANATLI CİLKÄNEM BELÄN

Tugannan birle
İñ yakın dustım-
Ap-ak kanatlı
Cilkänem belän
Gel yäşäp kiläm.
Ya cäyäü baram,
Ya oçıp baram,
Ya agıp baram.
Çönki äle ul
Oça da belä,
Döldöl şikelle
Yözä dä belä.
Köymä şikelle
Yöri dä belä
Keşe şikelle.
«Niçek äle ul
Şundıy bulgan»,- dip
Gacäplänep tä,
Bik soklanıp ta,
Bik yaratıp ta
Kilep yanına
İñnären sıypap,
Bik ozak kına
Eş karap toram.
Minem cilkänem
Ul - minem canım,
Ul - minem tänem,
Neçkä küñelem,
Utlı-yalkınlı
Kaynar hislärem.
Ul - minem küzem,
Kulım, ayagım.
Ul kaya bara,
Min şunda baram.
Ul tukta disä,
Min tuktap toram.
Läkin, bez ikäü
Bar närsäne dä
Bergä eşlibez.
Ber-berebezgä
Karşı tormıybız.
Namusıbızga
Tap töşermibez.
Ber-berebezdän
Hiçber närsä dä
Yaşerten genä
Eşläp kuymıybız.
Läkin, min anı
İhtiram itäm.
Anıñ süzlären
Min östen kuyam.
Üzemä tügel,
Aña bigräk
Zur bäyä biräm.
Närsä bulsa da
Ul uylap taba.
Kiräk-yarakka
Ul torıp çaba.
Bar närsäneñ dä
Ul cayın belä.
Küp keşelärneñ
Ul kiñäşçese.
Min aña äytäm:
«Bälki, äle sin
akıl iyäse».
Bar äle bezneñ
şundıy uyıbız:
şuşı dönyanı
arı da bire
aykap çıgası,
erıp çıgası,
kürep kaytası,
dönya gizäse.
Bez şundıy inde:
Ozakka suzıp,
Uylap tormıybız.
Şuşı könnärdä
Yulga çıgarga
Uylap torabız.
Tik häräkättä
Bar di bäräkät
Nik şulay bulgaç,
Äydä yatarga.
Kaytırbız kire,
Bar närsäne dä,
Küp närsäne dä,
Yuk närsäne dä,
Muyınnan bulıp,
Nık kürep tuygaç.
Äydä, cilkänem,
Kitär aldınnan
Ber cilkenep al.
Çıgar aldınnan
Doga kılıyk bez.
Möselmannarça,
Häyer-sädaka
Birep kitik bez.
Küktä bolıtlar,
Cirdä yılgalar
Agıp baralar.
Bez dä ikäüläp,
Cilkänem belän
Agıp barabız.
Agıp barunı
Bez hup küräbez.
Törle cirlärne
Kürep barabız.
Kayber cirlärdä,
Tuktap kalabız.
Minem cilkänem,
Minem kebek ük,
Küp söyläşergä
Gel dä yaratmıy.
Ul küp uylana,
Küp täesirlänä,
Kürgän-belgän
Eçendä tota.
Holık-figıle
Menä bit şundıy.
Ul küpne kürä,
Ul küpne belä,
Bik küp vakıtta
Eçennän yılıy,
Tışınnan kölä,
Räncetkännärne
Gel gafu itä.
Bik yahşı belep,
Anıñ haläten,
Söyläşergä bik
Yaratmaganın,
Telämim anı
Mazasızlarga.
Kürgän-belgänne
Gel üzem söyläp,
Gel üzem yazıp,
Şäp itep kenä
Kala üzemä
Söyläp barırga.
Küptännän birle
Agıp barabız.
Küp närsä kürdek,
Küp närsä beldek,
Äle haman da
Kürep tuymadık,
Karap tuymadık.
Bik yıraklarga
Suzılgan bezneñ
Şuşı yulıbız.
Minem kiñ küñel
Aru-talunı
Hiçkayçan belmi.
Küpme kürsä dä,
Hiçkayçan tuymıy.
Häyer aña bit,
Kürüdän başka,
Berni kiräkmi.
Dönya şundıy zur,
Dönya bigräk kiñ.
Küpme kürsäñ dä,
Tuyarlık tügel.
Başka cirne dä,
Kürik äle dip,
Aşkına küñel,
Cilkenä küñel.
Haman agam min,
Kübräk kürim dim.
Kayda tuktarmın,
Üzem dä belmim.
Küp yıllar aktım,
Küp cirdä buldım.
Bulmagan cirem,
İnde kalmadı.
Haman da canım
Tınıçlınmadı.
Şulay akkanda
Törle çak bula.
Küñelem tulıp,
Elap ta algan,
Kölep tä algan,
Cırlap ta algan
Çaklarım bula.
Ellar agıla,
Gomer az kala.
Äle haman da
Yaşämädem dä
Kebek toyıla.
İ bu zur näfes,
Citär dimi şul,
Küp yäşäsäñ dä,
Kanäğat tügel,
Haman da äle
Bu bik az di ul.
Bu oçrakta
Näfesne äytäm,
Tirgämim äle,
Dönyada yäşäp,
Kem tuygan äle?
Ozak yözgändä
Törle çak bula.
Törle afätlär
Oçrap tora.
Cilkäneñne dä,
Bärep audara.
Kem dip tormıy ul,
Bärä yözeñä.
Kitäseñ şunda,
Upkın töbenä.
Annan çıgu yuk,
Mäñge kalasıñ.
Ul sineñ inde
Kaberstanıñ.
Şul kara tönne,
Onıtmam inde,
Anı mäñgegä.
Şulay yözgändä
Kinät bärde ul.
Gel kötmägändä
İke balamnı
Bärep yıktı şul.
Kittelär töpkä,
Mäñge yatarga.
Yöräkne yırıp,
İke yarkaga.
Şul könnän birle,
Kaygıga çumdım.
Yörägem yanıp
Yäşi başladım.
Äylänäm dä
Gel yalgış bulgan.
Gailä korıp,
Miña yäşärgä
Nasıyp bulmagan.
Kem anı belgän
Nilär bulasın.
Açı yazmışnıñ
Närsä kılasın.
Ä vakıt haman
Gel agıp tora,
Kara kaygımnı
Ul yuıp bara.
Ul bik zur kaygım
Beraz agara.
Agara da ul,
Äledän-äle
Kabat yañara.
Yañara da ul,
Tiyä bäğırgä.
Kaygı ikän ul
Betmi gomergä.
Hoday birmäsen
Şundıy kaygını
Hiçberkemgä dä.
Kaygı digängä
Daru yuk ikän,
Hiçber cirdä dä.
Yäşlegemdä dä
Şuşı kaygılar
Bik küp buldılar.
Ätiyem belän
Abıyım bergä
Kanlı sugışta
Yatıp kaldılar,
Korban buldılar.
Bez bik keçkenä
Dürt bala idek.
Yatim kalgaçtın,
İntegep üstek.
Äni meskengä
Bik avır ide,
Üz sınıgın da
Gel bezgä birde.
Kälcemä aşap
Bez beraz üstek.
Açlıktan kaçıp,
Bez çitkä kittek.
Kittek bez çitkä
Biştärlär asıp,
Biştär eçenä
Kälcemä salıp.
Şul könnän birle
Bez yulda kön dä
«Bu tormış» digän
zur cilkänendä.
Bu bik zur cilkän
Minem öçen dä,
Hämmäbezgä dä
Buldı afätle,
Buldı kinäle,
Bezneñ öçengä
Köye kilmäde.
Gomumän, bezne
Nikter söymäde.
Alıp kitte ul
Bezne Permgä.
Permnän tagın
İkençe cirgä.
Kilep cittek bez
İnde nişlärgä?
Äni uyladı,
Şahtaga kerep,
Şunda eşlärgä.
Başka eşlär yuk.
Närsä saylasın?
Avır bulsa da,
Yuk bit çarası,
Aşarga sorıy
Härber balası.
Şunda baraktan
Fatir birdelär.
«Yaşägez şunda»,-
diyep kittelär.
Ozak yäşädek
Bik tar bülmädä.
Şahta kümere
Yagıp miçenä.
Eşlärlek bulıp
Apalarım da
Üsep cittelär,
Şul uk şahtaga
Eşkä kerdelär.
Äni, apalar
Eşläp torsa da,
Şul tämle ipi
Citmi haman da.
Kartoçkalarga
İpi birälär,
Keçteki genä,
Tuyarlık tügel,
Ülmäslek kenä.
Niçek bulsa da
Vakıtlar ütte.
Miña mäktäpkä
Barıp ukırga
Vakıtlar citte.
Ukır könnärem
Kilep tä citte.
Bik citdi bulıp,
Äzerlek belän
Mäktäpkä kittem.
Berençe könne
Min tatarinnan
Barısı da kölde,
Çönki min äle
Şul urıs telen
Bik belmi idem.
Yarıy ul könne
Köldelär genä.
Başka könnärdä
Tettelär genä.
Ürtäüläreneñ
Törlese buldı:
«Çuni-çuçmeklar,
Tatarin-mongol,
Malay-gimalay»
Digän ürtäüneñ
Çige bulmadı.
Bu ürtäülärgä,
Kimsetülärgä
Çıdamım bette.
Mälgun mäktäpne,
Ällä alkaştan,
Ällä uynaştan
Tugan bulgannar,
Cen tösle bulgan
Pot balaların
Min taşlap kittem.
Taşlap kittem dä,
Başka mäktäpkä
Ayak basmadım.
Şulay itep, min
Çi nadan kaldım.
Näq şul säbäptän,
Tormışım yöge
Gel avır buldı,
Gel kırın kilde,
Gel avır eşkä
Cigelä idem.
Nadan kaluım
Ükeneçkä dä,
Ükenergä dä
Gomergä kaldı.
Avır bulsa da,
Min bik nık tüzdem.
İpi bäyäsen
Min şunda beldem.
Menä şul çakta
Şunı añladım:
Tormış digänneñ
Açı-töçesen
Belep yäşäüneñ
Fayda ikänen.
Ägär belmäsäñ,
Anıñ serlären,
Niçek beläseñ
Keşe hällären.
Bik küp belergä
Min gel omtıldım.
«Ukıy-yazarga
Öyränermen»,- dip,
Häter töbenä
Yazıp ta kuydım.
Vakıt küp ütte.
Bez dürtebez dä
Zur bulıp üstek.
Äkrenläp bez
Taralıp bettek.
Yaşädek şulay
Gel taralışıp,
Bäläkäy genä
Hatlar alışıp.
Tormış cilkänem
Ala da kitä
Ällä kaylarga
Belmägän cirgä.
Gomerem minem
Gel yulda ütä.
Bulmagan cirem
Kalmadı minem.
Aktım da aktım
Cilkänem belän
İmperiyäne
Berniçä tapkır
Äylänep çıktım.
Yulları anıñ
Bik takır tügel,
Çokır da çokır.
Kaylarda gına
İnde bulmadım,
Nindi genä min
Eş başkarmadım.
Kamçatkasında,
Üzbäkstanda,
Erak Könçıgış,
Kırgızstanda,
Pribaltikada,
Salkın Seberdä
Buldım, ahırı,
Cähännämdä dä.
İ sanap kitsäñ,
Alar hiç betmäs,
Çutlıy başlasañ,
Barmaklar citmäs.
Törle cirlärdä
Eşlägän eşlär,
Aları da bit
Tulı ber biştär.
Şahtada eşläü
Yökçe dä bulıp,
Urman kisüçe,
Kirpeç zavodta
Kirpeç taşuçı,
Bik küp cirlärdä
Tagın eşläüçe.
Şulay şul inde
Yatkan taşnı bit
Mük basıp kitä,
Yörgän taş yörep
Şomarıp betä.
Şulay gel yörep,
Şomardım menä,
Şuam da kitäm,
İkençe cirgä.
Şuña kürä dä
Yäşi almıym şul
Ber cirdä genä.
Bolay yörüneñ
Faydası bik zur.
Dönyanı belü
Bik kiräk - zarur.
Şulay yörmäsäm,
Dönya kürmäsäm,
Kem bulır idem?
Cavabın biräm:
Nadanlıgımnan
Hiçberkayçan da
Çıgalmas idem.
Gorkiy äytkändäy,
Şuşı tormışnıñ
Universitetın
Min yırıp çıktım,
Şuña kürä dä
Küp närsä ottım.
Näq şul säbäptän
Çigende minnän
Kara nadanlık.
Tormış öyrätte
Bik yahşı itep
Alfavitların,
Ukıy-yazarga
Şulay öyrändem,
Ukıy-yaza belü -
Nindi zur şatlık.
Minem cilkänem
Kabat cilkenä
Karap cillärgä.
Aşkına mine
Alıp kitärgä
Äle bulmagan
Gel yat cirlärgä.
Menä min kabat
Gel ber yat cirdä
Kara söremle,
Kara çıraylı,
Canga yatışsız,
Çista havasız
Ber zur şähärdä.
Şähär iseme -
Magnitka ikän
Belmässeñ anı,
Magnitka bulgaç,
Ällä ul mine
Tartıp kitergän
Küp yöriseñ dip,
Açuı kilgän.
Ällä inde ul
Berär mäkerle
Plan korıp kuygan,
Mine şuşında
Tartıp kuyarga
Dimäk uylagan.
Şunı min beldem:
Elek tä monda
Küp keşe kilgän,
Döreseräge,
Alarnı köçläp,
Recim kitergän.
Kulaklar imeş,
Tugan cirennän
Köçläp kugannar,
Sez şuşı cirdä
Eşlärgä tiyeş.
Bigräk tä monda
Bik küp kuılgan
Yahşı keşelär,
Tırış keşelär
Gıylem keşelär
Tatarstannan.
Ul çakta äle,
Şähär bulmagan,
Tap-takır gına
Zur yalan bulgan.
Könen dä, tönen dä
Eşlägän alar,
Yal da bulmagan,
Ä öslärendä
Zur çıbırkılar
Sızgırıp torgan.
Eşläp arıgaç,
Kaytıp yatarga
Torak bulmagan,
Kem kayda kalgan
Şul salkın cirgä
Arıp yıgılgan.
Kuılgannarnıñ
Mondagı eşe
Bik avır bulgan,
Näq şul säbäptän,
Çutsız, hisapsız
Kırılgan keşe.
Çirläp kitüdän,
Suık, açlıktan,
Bäla-kazadan
Ülep kitüçe
Şul keşelärneñ
Sanı bulmagan,
Sanausız bulgan.
Zämhärir suık
Kışkı aylarda,
Et çıdamaslık
Şundıy şartlarda
Yaşägän halık
Palatkalarda.
İrtän toruga
Bik küp keşelär
Mäyet bulgannar,
Salkın, tuñ cirdä
Tuñıp, bozlanıp
Katıp kalgannar.
Bik küp ülsä dä,
Monda keşelär
Kimep tormagan,
Eşelonnar gel
Yaña korbannar
Kiterep torgan.
Äyterseñ bu cir
Buhenvaldiyä,
Az halkı tügel,
Doşmannar gına.
Şunısı gacäp:
Nişläp yuk monda
Krematoriyä?
Menä bu şähär
Şulay tözelgän.
Un bala tusa,
Yöz keşe ülgän.
«Legendar» digän,
İsem tagılgan
Magnit kalaga,
Danlı bulganga,
Meñlägän keşe
Söyäklärennän
Kalkıp çıkkanga.
Äy dus cilkänem,
Nigä äle sin
Monda tuktadıñ?
Berär matur cir
Nigä tapmadıñ?
İğtibar it sin -
Nindi moñsulık,
Sulfit gazınnan
Kap- kara bulıp
Yafraklar yangan,
Yangan keşelär,
Häm tirä-yündä
Şiñgän çäçäklär,
Sarı ülännär
Tezelep kitkän.
Änä biredä
Täbänäk, ozın
Agaç baraklar
Çerep betkännär,
Mazarstannı
Häterlätälär.
Hiçşiksez mine
Şuşı töbäkkä
Täqdir kitergän,
Çönki bu cirgä
Äbi-babamnar
Monda sörelgän.
Äbi-babayım
Minem kilgänne
Telägännärder,
Hoday Täğalä
Kabul itkänder.
Küptän inde sez
Dönya kuygansız,
Mäñgelekkä sez
Tınıçlangansız.
Räncep kitkänder,
Sezneñ canıgız.
Menä min kildem.
İsännärmesez,
Äbi, babayım!
Avır tügelme,
Niçek hälegez?
Sezne kürdem dä,
Ärnede küñel.
Küpme sez monda?
Sanarlık tügel,
Kaynar yäşlärem
Aga küzemnän
Tıyarlık tügel.
İreksez kilep
Sez şuşı yakka,
Nikadär avır
Mihnät çikkänsez,
Bähet kötkänsez,
Bähetsez bulıp,
Mäñge kitkänsez.
Kaygıgız ikän
Tau qadär bulgan.
Şul zur kaygıdan
Hätta yarılgan
Kaber taşları.
Şulkadär yaman
Bulgan ikän bit
Yaşäü şartları.
Yoklagız inde,
Tämle töş kürep.
Tuygançı yokı
Sezgä timägän,
Kürmägännärne
Sez inde kürgän.
Bulganı bulgan,
Kire kaytu yuk.
Kabat mihnätlär
Sezgä yanamıy.
Sezne yödätkän,
Sezne nık izgän
Şuşı dönyadan
Bakıy dönyaga
Sez inde monnan
Kitep kotılgan.
Kayçandır elek
Akılı bik zur
Ber fälsäf äytkän:
«Keşe ul,- digän
Kilä dönyaga
Gel mihnät çigep
Yaşärgä genä».
Şul fälsäf kebek,
Min dä uylanam,
Uy-fikerlärem
Erakka kitä.
Nigä bu keşe
Şulay yaralgan?
Gomer-gomergä
Berse-bersenä
Nuca kürsätä,
Berse-bersenä
Hıyanät itä.
Mazarstanda
Avır sulışlar,
Avır fikerlär,
Niçek inde ul
Şulay bulmasın,
Küpme korbannar
Räcnep yatalar.
Kübese alar
Yäşläy kitkännär.
İsän çaktada
Tar baraklarda,
Tar bülmälärdä
Cäfa çikkännär.
Nazlı kullarnı,
Nazlı süzlärne,
Söyü-söyelü,
Yaratışunı,
Söyüçelärne,
Söygännärne dä
Kürmi kitkännär.
Bik katgıy nadzor,
Bik ütken küzlär
Töbälgän bulgan,
Basım astında
Hokuksız kollar
Hälendä alar
Yaşäp yatkannar.
Röhsätsez ägär
Ber adım gına
Sin çitkä kitsäñ,
Bik katgıy itep
Cäza birgännär.
Min kitim äle,
Äbi, babayım
Tınıç yoklagız,
Sez moña layık.
Häzergä äle
Saubullaşayık.
Kilep torırmın
Min sezneñ yanga,
Kilep kürmiçä
Tüzalmas canım.
Hiç belep bulmıy
Algı yazmışnı,
Bälki, minem dä
Şuşında bulır
Soñgı stanım.
Bik küp yördem min
Dönyanı gizep,
Mäshärälärgä,
Kimsetülärgä
Teşemne kısıp,
Açunı tıyıp,
Härvakıt tüzep,
Bähet ezläp tä
Küp agıp bardım.
Anı ber cirdä
Taba almadım.
Buldı kayçakta
Küñelle mizgel,
Şunısına da
Kanäğat bulıp
Şatlandı küñel.
Ber cirdä dä min
Küp yäşämädem.
Yöräk tüzmäde,
Gel ber urında
Ozak yäşäve
Minem öçen bik
Gazaplı ide.
Här närsäneñ dä
Çige bula bit,
Ällä şuşında
Kalırga mikän?
Yukka tügelder
Äbi-babamnıñ
Teläk-ruhları
Tartıp kitergän.
Ällä tufragım
Monnan alıngan.
Dönya serlären
Bezgä aldan uk
Beler öçengä
Hoday yazmagan.
Meñlägän monda
Tatar millätem,
Küptän töplängän,
Dimäk, bu urın
Bezneñ töp yortka,
Bäs, äverelgän.
Bik küp uylandım,
Ber töp fikergä
Ahrı, tuktaldım:
Häzergä monda
Yaşäp torırga
Diyep uyladım.
Bardım ber cirgä
Eşkä kerergä.
«Ay-hay,- didelär,
Yörgänseñ ikän
Dönyalar gizep,
Eşlärseñ mikän?
Eşebez avır,
Bik katı tüzep
Avır eşlärgä».
Tüzäm min, iptäş,
Avır süzlärgä,
Tüzä almıym min,
Menä şunda eş.
Avır eşlärdä
Min inde küptän
Tersäk teşlägän.
Kamçatkada da.
Kättä portlarda
Yözlägän tonna
Yöklär taşıp,
Küptän künekkän.
Menä monda da -
Melzavodında
Citmeş kilolı
Zur kapçıklarnı
Ber ciñel mendär
Kütärgän kebek
Bik talgın gına
Oçırtam gına.
Nikadär genä
Eşlägän eşeñ
Avır bulmasın,
Kayda bulmasın
Çamalap kına
Birä akçasın.
Älbättä, üzem
Min komsız tügel,
Läkin menä şul
Gadelsezlekkä
Borçıla küñel.
Bäläkäydän ük
Avır eş eşläp,
Gomerem ütä,
Nişlämäk kiräk,
Hönär bulmagaç
Mäcbüri itä.
İkençe yaktan,
Uylap karasañ,
Başıñ yal itä.
Baş belän eşläp
Kayber keşelär
Psih bulıp kitä.
Härber eşneñ dä
Kimçelekläre
Bulmıy kalmıy ul.
Şuña kürä dä,
Yazmışıñ belän
Sin kanäğat bul.
Menä şulay dip
Üz-üzemne min
Yuatıp yäşim.
Başka törle min
Yäşi dä belmim.
«Üz tormışıñnı
Yamlärgä tırış»,-
Dimen üzemä.
Tırışmıy gına
Tabılmıy tabış.
Şuşı eşemdä
Kinät ber könne,
Hiç kötmägändä,
Bik çibär genä
Kıznı oçrattım.
Oçratu belän
Anı yarattım.
Tabiğattän min
Bik tä oyalçan,
Kızlar yanına
Hiç tä baralmıym.
Matur süzlär dä
Ber dä tabıp ta,
Uylap ta hiçber
Çıgara almıym.
Şulay da berkön
Bardım yanına.
Söyläştem beraz
Oyalıp kına.
Şul oyaluım
Beterä mine
Yukka çıgarıp.
Kauşap, köşänep,
Kızarıp, peşep
İntegep betäm,
Äytä almıyça
Kiräk süzemne.
Häzer dä menä
Näq şulay buldı.
Gel püçtäk süzlär
Söyläp utırdım.
Tuzga yazmagan
Şul süzlär belän
Mögayın, anı
Bik tä yalkıtıp
Betergänmender.
Anıñ aldında
Kürengänmender
Ber yülär bulıp.
Gel şulay bula,
Harakterımnı
Üzgärtä almıym.
Näq şul säbäptän
Matur kızlarnı
Karata almıym.
Gel buşka gına
Tırışkanmın la
Şuşı kız belän
Bik tanışırga.
Bu kız ikän bit
Küptän yöri di
Ber yeget belän,
Aña çıgarga,
Tormış korırga.
Minem şul inde,
Ni kılansam da
Gel barıp çıkmıy,
Fiasko bulıp
Gel tämamlana.
Barıp çıksa da,
Uñışlı bulmıy.
Bu inde minem
Berençe tügel,
Bulgannarı da
Betäse tügel.
Yaşem dä inde
Utızga citä.
Kızlar saylarga
Vakıt ta ütä.
Zimagurlıkta
Küp yıllar yörep,
Vakıt bulmadı
Kızlar saylarga.
Kiräkter inde.
Kayçan bulsa da
Tormış korırga.
Gailäne soñ
Niçek korırga?
Yaşär cirem yuk,
Yäşim keşedä,
Hälem ikele,
Rätläp yäşärgä
Tübä digäne
Hätta yuk äle.
Şulay da mine
Bik ozak itep
Köttermädelär:
Agaç baraktan
Keçkenä genä
Bülmä birdelär.
Menä bit äle
Fortuna miña
Beraz yılmaydı.
Tübä dä buldı
Eşläp alıngan.
Küp bulmasa da
Akça da buldı.
Mäsälä häzer
Berär iple kız
Tabuda kaldı.
Näq bu fälsäfä
Minem öçen bit
Bik çeterekle,
Kıyın mäsälä.
İğtibar itsäm,
Eşlägän cirdä
Kızlar küp ikän,
Berse mine gel
Küzätä ikän.
Berkön sizendem,
Gel miña karıy,
Küzen dä almıy.
Kara sin anı,
Niçek oyalmıy.
Karap toruga
Gel yuaş kına,
Bik matur tügel,
Yamsez dä tügel,
Urtaça gına.
Kem belsen anı,
Bälki, ul minem
Bik tiz arada
Bulıp kuyası
Häläl cefetem,
Häläl bähetem.
Berkatlı gına,
Bik gadi genä
Bulıp kürenep,
Yanına kildem.
Hälen-ähvälen
Soraşkan buldım.
İğtibar itkäç,
Ul bik söyende,
Böten serlären
Ul söyläp birde.
Şunnan soñ inde
Anıñ turında
Barısın da beldem.
Şulay itep, bez
Tanışıp kittek,
Duslaşıp kittek,
Ozaklamıyça
Oçraşırga
Väğdäläştek bez.
Äti-änise,
Abıy-señlese
Belän bergäläp
Yäşilär ikän
Üzläre salgan
Öyläre belän.
Şäfkat tutaşı
Bulıp eşli üze.
Çınnan da yuaş,
Miña ohşagan.
Bik äkren çıga
Söylägän süze.
Cide yäşkä ul
Minnän keçeräk,
Ak ozın çäçle,
Kaşları kıygaç,
Kap-kara küze,
Yomrırak yözle,
Ayagı anıñ
Beraz neçkäräk,
Tazarır dimen
Eçemnän genä
Kiyäügä çıkkaç.
Berençe kürgän
Könnän ük mine
Bik tä yaratkan.
(Älbättä, inde
min bit ul çakta
bik çibär idem,
kürgäne berse
ğaşıyq bulıp gel
arttan kalmıyça
yörilär ide).
Menä bu kız da-
Lyutsiyä digän
Şäfkat tutaşı,
Çittä kalmagan,
Mine yaratkan.
Aña karata
İğtibarımnı
Cälep itärgä
Bik tä tırışkan.
Şulay itep, bez
Kabat oçraştık.
Ozak utırdık
Kızık gäpläşep,
Yakın tanışıp,
Fiker alışıp.
Eçemnän genä
Uylap aldım min:
Bu, bälki, bulır
Minem käläşem.
Şulay itep, bez
Ber-berebezdän
Kanäğat kaldık,
Bik yış oçraşıp,
Yaratışıp ta
Yöri başladık.
Berkön Lyutsiyä
Bik säyer genä
Elmayıp kuydı:
«Tıñla äle,- di.
Şunı belderäm:
Äti-äniyem
Sine irtägä
Bezgä kunakka
Çakırdılar»,- di.
Şulay itep, min
Kildem kunakka.
İhtiram itep
Karşıladılar,
Saulık-iminlek
Soraştırdılar.
İple ğailä
İkäne şunda
Kürenep tora.
Stenasında
«Ayatel-Körsi»
Elenep tora.
Bik ipläp kenä
Süz başladılar.
Min kaysı yaktan,
Kem ikänemne
Centekläp kenä
Soraştırdılar.
Tanışularım
Faydaga buldı.
Härberebez dä
Tanışulardan
Kanäğat kaldık.
Äti-änise
Kızın birergä
Riza buldılar.
Mine dä alar
Bik oşattılar.
Aştan, çäydän soñ
Doga kıldık bez,
Barısı da ikän
İhtiramlılar,
Ozatırga dip
Hämmäse çıktı,
Hätta kulyaulık
Bolgap kaldılar.
Menä bit alar
Tatarstannan
Kuılmasa da,
Mäcbür bulgannar
Şul zur açlıktan
Kaçıp kitärgä.
Tırış bulgannar,
Bik matur itep
Öylären salıp
Kerä algannar.
Yäşi belgännär
Hiç başkalardan
Kim bulmagannar.
Tatar şulay bit,
Berkayda da ul
Yugalıp kalmıy.
Avır bulsa da,
Armıy-talmıy gel
Kıyınlıklardan
Egılıp kalmıy.
Ozaklamıyça
Bez öyläneştek.
Minem inde şul
Bik tar bülmägä
Berkönne küçtek.
Tardamıni eş,
Küñel kiñ bulsın,
Söygäneñ bulsın,
Tarda da yäşäp
Bähet tabasıñ.
Şulay bik tatu
Yaşäp kiläbez,
Äbi-babayga
Barıp yöribez.
Bähetle könnär
Matur töş kebek
Bik tiz ütälär.
Bezgä bik möhim
Könnär citälär.
«Äle tagın da
Bähet kimemäs»,-
Digän ömet bar.
Ä kiresençä,
Ul bähet üsär,
Menä bit tizdän
Lyutsiyä hanım
Balasın tabar.
Bik küp yörde ul,
Kibetlärdä dä
Kiyemnär ezläp,
Barısın da tabıp,
Kuydı äzerläp.
Belmibez äle,
Kem bulıp tuar,
İr balamı ul
Yaki kız bulır,
Kaysı bulsa da,
Alar bezgä bik
Söykemle bulır.
Minem üzemä
Kız bulsın ide.
Kızlar näselen
Bik tä yaratam.
Bälki, şul çakta
Minnän dä bik nık
Bähetle keşe
Bulmas ta ide.
Äye, şulay şul
Minemçä buldı,
Bähetkä karşı,
Kız bala tudı.
Şatlıgım minem
Cirgä sıymadı.
Kar tösle çäçe,
Zäñgär küzläre,
Tıñlap tuymaslık
Bulıp çıgalar
Moñlı süzläre.
Könnän-kön üsä,
Bezneñ bulmägä
Nur çäçep tora,
Şuña kürä dä
Kuşamat birdek-
Nurlı Näsimä.
Bezneñ vakıtlar
Şundıy tiz ütä.
Näsimäm inde
Şul aralarda
Täpiläp kitä.
Könnän-kön anı
Şundıy yaratam,
Beraz kürmäsäm,
Bik nık sagınam.
Çın yaratunı
Tik häzer beldem,
Elek min anıñ
Närsä ikänen
Belmi dä idem.
Üskän sayın ul
Gel maturlana,
Aldıma menep,
Şundıy nazlana.
Nazlangan sayın
Nurlana gına.
Üçti-üçtine
Bigräk yarata.
Kayvakıt anı
Tüşämgä qadär
Bik katı atam.
Şul çagında ul
Kölep tuya almıy.
Şatlıgı anıñ
Tar bülmäbezgä
Hiç tä sıya almıy.
Önemdä dä - ul,
Eşemdä dä - ul,
Töşemdä dä - ul,
Uyımda da - ul.
Eştän kayttım isä,
Yögerep kilä
Minem karşıma,
Kükräkkä oçıp
Kilep tä menä.
«Ättä, ättä»,- dip
Böterçek kebek
İ özglänä.
Ber ocmah koşın
Totkanday bulam,
Alsu bitlären
Nık übep alam.
Sälamät bulıp,
Bähetle bulıp,
Ber närsägä dä
Mohtac bulmıyça,
İ üssen ide,
Canımnan da sin
Kaderle bulgan
Söyekle balam.
Menä ul kölä,
Menä şatlana,
Söyenep tuymıy
Yaktı dönyaga
Tugan bulganga.
Äti-änise
Anıñ yanında
Gel nazlap kına
Söyep torganga.
Nişläp soñ miña
Şuşı narasıy
Balam kölgändä,
Fäqat menä şul
Matur mizgeldä,
Gel ihtıyarsız
Küz allarıma
Kara uy kilä,
Şomlı uy kilä.
Şul kara uylar
Härvakıt minem
Yöräkne telä.
Kayçakta menä
Şulay da bula:
Kaderläp totkan,
Bik saklap yörtkän,
Gel kötmägändä,
Kıymmätle bällür
Töşep kitä dä,
Şartlap yarıla.
Niçek kenä soñ
Şul bähetemne,
Şul şatlıgımnı,
Kuanıçımnı
Saklarga ikän?
Şul bällür kebek,
Berkönne kinät
Şartlamas mikän?
Küz allarıma
Hätta kiterü
Mömkin dä tügel,
Läkin närsäder
Hiç kotılgısız
Bulıp kiläsen
Bik karşı bulıp,
Şundıy sızlanıp,
Tıyarga teläp,
Sizenä küñel.
Sizenülärem
Buşka bulmagan.
Ul afät mine
Bik küptän birle,
Köne citkänçe
Tik kötep torgan.
Yuınırga da
Näsimä kızım
Yarata ide.
Plitaga kuyıp
Sunı da şunda
Kaynata idek.
Şuşı könne dä
Yuındırırga
Cıyına idek.
Niçek bulgandır,
Berkem kürmäde,
Kaynap torgan su
Kızım östenä
Kinät tügelde.
Can açısıday
Tavış yañgıradı.
Kızım tavışı
Yöräkne yardı.
Näsimäkäyem
Huşsız yıgıldı.
Kütärep aldım,
Koykaga saldım.
Salkın su alıp
Östenä koydım.
Tän tireläre
Kabarıp çıktı,
Näq ber mizgelgä
Küzlären açtı.
İke genä süz:
«Ättä, ättä»,- dip
Äytep ölgerde.
Soñgı sulışın
Bik avır aldı.
Keçkenä kulı
«Bähil bul»,- digän
Şikelle itep,
Bik hälsez genä
Kulımnı kıstı.
Soñgı tapkır ul
Küzlären yomdı.
Min karap kattım
Can kisägemä,
Elıy da almıym,
Yäşlärem katkan,
Güyä kotoçkıç
Töş kürep yatam.
Niçek soñ äle
Bez kürmi kaldık,
Saklıy almadık,
Şul mälgun ülem
Koçagına bit
Üzägebezdän
Özep ozattık.
Nik bu kaygımnan
Cir dä teträmi?
Yoldızlar nigä
Yarılıp töşmi?
Can yalgız kaldı,
Bähet özelde,
Bäğır kiselde,
Dönya çül kebek
Buş bulıp kaldı,
Yöräk ärnüdän
Sulıgıp kaldı.
Bu kahärle kön
Şul könne kilde-
Gıynvar ayınıñ
Unısı ide.
Zämhärir suık,
Tuñgan här närsä.
Kaberstanda
Şundıy moñsulık,
Tännärgä ütep,
Salkın cil isä.
Cir kuyınına
Birdem balamnı.
Şul balam belän
Kümdem min cirgä
Gaziz canımnı.
İ Hodayım, sin
Nik şulay kıldıñ?
Gaziz balamnı,
Berdänber minem
Kuanıçımnı
Nik tartıp aldıñ?
Bu yaram inde
Mäñge tözälmäs.
Räncü, kaygılar,
Ärnü, sızlanu
Gomergä betmäs.
Lyutsiyäneñ dä
Bik küp yılaudan
Küzläre batkan,
Hätta neçkärep,
Yabıgıp kalgan.
Menä ikän ul
Tormış digäne,
Gel bulmıy ikän
Matur könnäre.
Bula ikän bit
Canga ütärlek
Açı cilläre.
Naçar başlandı
Minem tormışım,
Kiläçäktä dä
Närsä kürsäter
Minem yazmışım.
Ütte yäş gomer,
Üttelär yıllar.
Basıldı beraz
Yarsıgan küñel.
Tuktatıp bulmıy,
Vakıt tiz bara,
Gomer tiz aga.
Ä bezneñ inde
İkençe bala
Tuarga tora.
«Elan teşlägän,
Baudan da kurka»,-
Diyep äytälär.
Uylanıp baram,
Kiläse könnär
Nindi bulırlar?
Nindi küçtänäç
Alıp kilerlär?
Şunnan şomlanıp
Kurkıp ta toram.
Şulay da tormış
Uñay yakkarak
Üzgärep kitte.
Bez torgan barak
İskerep bette.
Bezneñ baraknı
Kilep süttelär.
İke bülmäle
Fatir birdelär,
Şähär çitennän
Yaña bistädän.
İ Hodayım, dim
Yahşıga bulsın,
Kaygı-häsrätlär
Gel artta kalsın.
Yahşısı gına,
Şatlıgı gına
Gel alda bulsın.
Şatlık disäm dä,
Kaygı küñeldä
Ber kirtä bulıp
Kalır gomergä.
Balkır mikän ul
Şulkadär häsrät
Külägäsendä?
Küz allarımnan
Kitmi Näsimäm,
Töşemdä kürep
Min anı söyäm,
Min anı übäm,
Min anı koçam.
Yäşle küz belän
Kinät uyanam.
Şulkadär anı
Ülep sagınam.
Kaygı-häsrätkä
Daru yuk ikän.
Annan da avır,
Annan da katı,
Annan da yaman
Ber çir yuk ikän.
Küçtek, nihayät,
Yaña fatirga,
Yañadan başlap
Tormış korırga.
Yaltırap tora
Bülmä eçläre,
Äle betmägän
Buyau isläre.
Şuşı häyätta,
Şuşı mizgeldä
Açıla kabat
Häter bitläre:
Niçämä yıllar
Çerek barakta,
Bik tar bülmädä
İntegep yattık.
Şart bulmaganga,
Bik tar bulganga,
Sıyalmaganga,
Gazizebezne -
Näsimäkäyne
Şunda yugalttık.
Menä bit siña
Böten şart tugan :
Yaşä, gomer it.
Şuşındıy şartnı
İnde küptännän
Bik buldırası
Kilgän ide bit.
Şul çakta bulsa,
Söyener idek.
Nişlim soñ inde?
Yuk küñelemdä
Şulkadär şatlık.
Küñeldä buşlık.
Ägär söyensäm,
Näsimäm minem
Bik räncer kebek.
Kayda bulsam da,
Kaya barsam da,
Yuksınu hise.
Yäş bala kürsäm,
Karıym centekläp.
Yuk mikän dimen
Şuşı balada
Näsimäm töse.
Ällä soñ inde
Akıldan şaşam,
Yörim, yörim dä,
Şiğırlär yazam.
Uylap karasañ,
Keşe kölärlek
Bu bit ber kämit.
Ber sıynıf ta min
Ukımadım bit.
Şiğır ukırga
Gel yaratmadım.
Şiğır kitabın
Ukımıy idem,
Añlamıy idem,
Yaratmıy idem.
Menä bit häzer
Üzem yazarga
Omtılamın bit.
Ber şiğır yazdım,
İkene yazdım,
Distäne yazdım,
Oşamadılar,
Ertıp taşladım.
Tagın küp yazdım,
Tagın oşamıy.
Ber kapçık yazdım,
Ber tiyengä tormıy.
Eh, belemem yuk,
Bu şundıy naçar.
Eçtän hislärem
Taşıp çıgalar,
Kaynap çıgalar,
Şaşıp çıgalar,
Niçek yazsam da,
Naçar çıgalar.
Hatın da inde
Şiklänä minnän,
Yulärlängän dip
Min anı beläm:
Uylıy eçennän,
Nadan ikänne
Ul belä küptän.
«Nadan şağıyr»,-dip
Mıyık astınnan
Gel kölä minnän.
Niçek soñ inde
Minem şiğırlär
Barıp çıksınnar.
Şağıyrlär anı
Niçek yazganın
Ber dä kürmägäç,
Kagıydälären
Gel öyränmägäç.
Hätta bit äle
Yazgan süzlärneñ
Ni tatarçasın,
Ni urısçasın
Hiçber hatasız,
Bik döres itep
Yaza belmägäç.
Hiç buy citmäslek,
Kolaç citmäslek,
Belem citmäslek
Närsägä bit min
Ürelgän bulam.
Bu inde tege
Utlı kisäüne
Yalan kul belän
Kaynar yalkınnan
Alıp kararga
Tırışkan kebek.
Bulmaslık eşkä
Totınganmın şul,
Hiçberkayçan da
Barıp çıkmas ul.
Küp vakıt ütte,
Küp aylar ütte,
İkençe bäbi
Tuar kön citte.
Tudı ul balam,
Elekke kebek
Kabat kuanam.
Älbättä inde,
Änise dä bik
Şuña kuana,
Räsih isemen
Kuydık bez aña.
«Kız bala bulsın»,-
Digän idem dä,
Bulmadı inde,
Bik teläsäm dä.
Bu balamnı da
Bik yaratırmın,
Küz karasıday
Härçak saklarmın.
Zur üssen ulım,
Bähetle bulsın,
Gomerkäyläre
Bik ozın bulsın.
Tik şunı telim:
Näsimä kebek
Gomerkäyläre
Kıska bulmasın.
Tormış yulları
Şulay buladır,
Kaygı vä şatlık
Bergä atlıydır.
Menä ulım da
Zur üsep kilä.
Äle yögerä,
Äle yıgıla,
Torgan bula da,
Şarkıldap kölä.
İ gamsez çagı,
Uynap tuymaslık
Bik häväs çagı,
Bezneñ öçen dä
Küñelle çagı.
Bik küp söyläşä,
Bik küp soraşa,
Här närsäneñ dä
Bar isemnären
Belep kalırga
Bik tä tırışa.
Menä häzer dä
Yoklarga kiräk,
Ä ul haman da
«Äti, äti»,- di.
Äkiyät söyli
Min yoklaganda.
Änise şunda
Süz arasında
Gel şeltä yasıy:
«Tatarça gına
Söyläşmägez»,- di.
Mäktäpkä bargaç,
Urısça belmäs,
Gel naçar ukır,
Başkalardan ul
Bik artta kalır.
Minem bu süzgä
Açuım kilä,
Kürep tora bit
İke telne dä
Bik yahşı belä.
Şundıylarnı min
Bik küp kürgänmen
Şundıylarnı min
Bik küp kürgänmen
Gaziz balasın
Tugan telennän
Mährüm itelgän.
Tintäklek bit ul
Akıl citmäüdän.
Şulay eşlilär
Berdänber bulgan
Tugan telennän
Matur telennän
Üz balaların
Mährüm itälär.
Küp cirdä buldım
Küp närsä kürdem,
Küp millätlärne
Küp keşelärne
Yakınnan kürdem
Şul keşelärneñ
Küp millätlärneñ
Üz balasına
Tugan telendä
Söyläşmä diyep
Avız açkanın
Hiçber cirdä dä
Hiçber kayda da
Hiç işetmädem.
Nigä soñ şulay?
Tatar keşese
İhtiram itmi
Tugan telendä
Üz millätendä
Urıslaşıp ta
Kimep tä bara.
Tugan telendä
Söyläşergä dä
Oyalıp tora.
Allaga şöker,
Dönyalar gizdem,
Törle çak buldı,
Tugan telemnän
Hiç bizenmädem
Äni büläge,
Äniyem tele,
Bar tellärdän dä
Miña qaderle
Räsih ulım da
Tugan telennän
Hiç ayırılmas.
Kayda bulsa da,
Kayda yörsä dä,
Näq minem kebek
Telen onıtmas.
Näq şulay buldı:
Zur yeget bulıp
Üsep tä citte.
Gel tugan telen
İhtiram itte.
Şulay yäşibez,
Matur yäşibez
Fatirıbızda
Häm uramda da
Bik rähätlänep
Avız tutırıp
Üz telebezdä
Oyalmıyça da
Kurıkmıyça da
Gel söyläşäbez.
İş yanına kuş,
Digän şikelle
Tagın ber bala
Bez taptık äle.
Ber genä bala
Nişläpter inde
Yatim kürenä.
İkäü bulganda,
Yamleräk bula
Berse-bersenä.
Bik ışanıçlı
Teräk tä bula.
Berse kayadır
Kitä dä kalsa
Ä ikençese,
Äle bit kala.
Äydä üssennär
Äydä bulsınnar.
Berse-bersenä
Dus-iş bulırlar.
Avır çaklarda
Berse-bersenä
Gel bulışırlar.
Räzif töpçegem
Bigräk tä mine
Ülep yarata.
Gel minem belän
Yanımda yata.
Üze dä bit ul
Näsimägä dä
Bigräk oşagan.
Näsimä kızım
Diyep äytäm dä,
Bik katı söyäm
Yokı aralaş.
Gomer tiz ütä.
Ay artınnan ay
El artınnan yıl
Bara da bara
Tormışlar da gel
Hiçber tuktausız
Üzgärep tora.
Räsih ulım da
Eşli başladı
Üzenä kiräk
Bik küp äyberlär
Satıp ta aldı.
Räzif ulım da,
Yaşe cidedä,
Ukıy mäktäptä
Yahşı bilgesen
Bik gorurlanıp
Bezgä kürsätä.
Şuşılay itep
Bezneñ tormış ta
Beraz töplänep
Caylanıp aldı.
Vakıt küp ütkäç,
Balalar üskäç,
Şul kara kaygım
Beraz basıldı.
Cäy könnärendä
Balalar belän
Timer atlarga
Utırabız da
Barıp citäbez
Yaşel urmanga
Ciläk-cimeşlär
Cıyıp kaytırga.
Bu saf havada
Näq tabiğattä
Här närsä yämle
Balalarım şat
Alar şatlangaç
Miña küñelle.
Änä bit alar
Bik tä söyenep
Berse zurrak,
Berse keçeräk
Barıber alar
İke bertugan
Ber yäştä kebek
Uynap yörilär.
Uynap tuymıylar
Bu maturlıknı
Kürep tuymıylar.
Kuanıp tuymıym,
Şatlanıp tuymıym
Menä üzem dä
Bik matur itep,
Kileşle itep,
Söyläşälär bit
Çip-çista itep
Tatar telendä
Gel tugan teldä
Ä bit bik küplär
Şundıy yegetlär.
Bik tä ayanıç:
Üz tugan telen
Hiç tä belmilär.
Belgännäre de
Bik söyläşmilär.
İkese dä bit
Bik akıllılar
Hämmä närsäne
Bik tiz añlıylar.
İke telne dä
Yahşı belälär,
Yahşı eşlilär,
Yahşı ukıylar.
Üz telen belep,
Hur bulmadılar.
Härvakıt minem
Süzemne tıñlap,
Tärtiple bulıp,
Tıñlauçan bulıp,
Bik taza bulıp,
Dingä ışanıp,
İmanlı yegetlär
Bulıp üsälär.
Menä ber misal:
Tatar telendä
Ägär söyläşsä,
Urısça belmäs
Diyüçelärgä
Bik töple cavap.
Minem tärbiyäm
Buşka kitmäde.
Näticäläre
Bik şatlandırdı.
Lyutsiyägä dä
Bik gıybrätle,
Işandırırlık
Vakıyga buldı.
Äyter idem min
Bar keşelärgä:
Işanmagız sez!
Tatar telendä
Ägär söyläşsä,
Urıs telendä
Naçar söyläşä
Diyüçelärgä.
Bik tä akılsız
Şul bändälärgä
Yalgan taratıp,
Kotkı çıgarıp,
Tugan telennän
Bik bizderergä
Bik tä tırışıp,
Buş kuık bulıp,
Buş bugaz bulıp,
Üzenä dä bit
Akıl citmägän
Şul yülärlärgä.
Min üzem dä bit
Ütkän yıllarnı
Tik utırmadım,
Bik küp ukıdım,
Bik hätsez yazdım,
Bik küp närsälär
Beldem, añladım.
Şulay itep, min
Ukıy-yazarga
Öyränep kittem
Hätta mäqalä
Yazarga da bit
Öyränep bettem.
Ägär tırışsañ,
Işandım inde
Küp närsälärne
Ciñä alasıñ.
Üz maksatıña,
Üz telägeñä
İreşülärneñ
Avır yulların
Erıp çıgasıñ.
Gel nadan kalsam,
Nişlär idem min,
Ber mokıt bulıp
kalır idem lä.
Ber faydasızga
Yaşär idem lä.
Älbättä, miña
Nadan keşegä,
Minem işegä
Hiçber närsä dä
Birelmäde şul
Bik ciñel genä
Ädäbi süzlär
Ni tatarçasın,
Ni urısçasın
Hiç belmi idem.
Yaza başlasam,
Süzlektän ezläp
Taba almıyça
Kiräkle süzlär
İntegä idem.
Häzer dä şulay
Hiçber närsä dä
Hiç üzgärmäde.
Elekke kebek
Gel şulay itep
Süzlär ezlimen.
Şul uk süzlektän
Talgan küzemne
Bik katı açıp,
Nık çekräytep.
Haman da äle
Küp närsä belmim.
Hätta ber süzne
Hatasız gına
Yaza da belmim.
Döres yazgan süz
Bula bik siräk.
Härvakıt miña
Süzlek kitabın
Açarga kiräk.
Mäqalä yazam,
Tirläplär betäm.
Öç tapkır anı
İñ kim digändä
Kabat tözätäm.
Beraz bulsa da,
Uñış, kazanış
Kürenep bara.
Algarak bara
Här cibärgänne
Tatarstanda
Gäcit-curnallar
Bastırıp tora.
Älbättä, miña
Bu zur küçtänäç.
Şatlanam şuña
Bu yazgannarım
Buşka kitmägäç.
Tormışım inde
Caylanıp kilä
Digändä genä
Kilä tagın ber
Kotoçkıç bäla.
Räsih ulımnı
Eştän kaytkanda
Vähşi banditlar
Kamap algannar.
Balakayımnı
Tanımaslık ta
İtep şulkadär
İ kıynagannar.
Kış köne ide,
Mayka-trusiktan
Kaytıp kerde ul.
Ös-baş kiyemen
Saldırgannar şul.
Tanırlık tügel,
Küzläre şeşkän,
Yöze kanagan,
Täne kügärgän.
Başı tişelgän,
Kaygım östenä
Tagın ber kaygı
Kilep östälde.
Elekke kaygı
Yarası da bit
Betmägän ide.
Tözälep tä bit
Citmägän ide.
Eh, mälgun yazmış
Bigräk sin şulay
Usal ikänseñ,
Cälli belmiseñ.
Açık yaraga
Tagın kiterep
Agu sibäseñ.
Şul könnän birle
Ulım-bägırem
Mantımadı şul:
Bik küp märtäbä
Hastahanädä
Yatıp çıksa da
Fayda itmäde
Hiçber närsä dä
Saulıgı haman
Gel kimi kilde.
İ canıkayım,
Tönnär buyı
Hiç yoklıy almıy.
Başı bik sızlıy,
Avırtuına
Hiç çıdıy almıy.
Aşaganda da
Bik küp vakıtta
Aşamlıkları
Töşä dä kitä.
Üze dä şunda
Añın yugaltıp,
Aşların tügep
Ava da kitä.
Añın yugalta
Tönnär buyı
Äle änise,
Äle min üzem
Saklap çıgabız.
Berär närsä eşlär
Kürmi kalırbız
Diyep kurkabız.
Tönnär buyı
Ul yoklıy almıy:
Äle kuhnyaga,
Äle bülmägä
Kerä dä çıga,
Çıga da kerä,
Yatıp ta karıy,
Torıp ta karıy
Näticä birmi.
Sızlagan tänen,
Sızlagan canın
Kaya kuyarga,
Nişlätergä dä
Ul inde belmi.
Öç yıldan artık
Şulay intekte.
Ahırda anıñ
Tüzeme bette.
Canım korırlık
Şul süzne äytte:
Minem belän sez
Gazap çiktegez.
Min üzem dä bit
Bik gazaplandım
Sez şunıñ öçen
Gafu itegez.
Min inde sezne
Hiç intektermäm
Üzem dä şulay
Tiz kotılırmın.
Unbiş katlı
Binaga menep
Min taşlanırmın.
Üze şulay di,
Ä bit küzläre
Şundıy sagışlı.
Matur yözläre
Şundıy kaygılı.
İ ulım, - didem
Närsä söyliseñ?
Can öşeterlek
Sin bit äle yäş
Menä kürerseñ,
Sin terelerseñ
Minem süzemä
Kolak salmadı.
Bik tiz genä ul
Kiyenep aldı.
İ gaziz ulım,
Kaya barasıñ
Tön urtası bit
Yuka kiyenep.
Tönnär bik suık,
Şulay tuñarsıñ,
Uylıy kürmägez
Bu sataştı dip:
Akılım ayık,
Süzlärem açık,
Bähil bulıgız!
Rähät yäşägez,
Mine totmagız,
Niyätemä sez
Ayak çalmagız!
Näsimä apam
Yanına gına
Mine kümegez!
Menä şulay dip
Citdi tös belän
İşekne açıp,
Çıgıp ta kitte.
Artınnan çıgıp
Tota almadım.
Unbiş katlı
Bina yanına
Barıp tuktadım.
Lift belän, bälki,
Mengänder inde
Bina başında
Änä kürende.
İ biyek bina,
Karıym östenä,
Başım äylänä.
Ul şundıy yämsez,
Şundıy kurkınıç
Eşafot kebek
Küzgä kürenä.
Küktä yoldızlar
Bitaraf bulıp,
Balkıp toralar.
Minem hälemne
Añlamıy alar.
Änä ber yoldız
Küktä atıldı.
Atıldı da ul
Karañgılıkka
Töşep yugaldı.
Şul yoldız kebek
Bina östennän
Töşte atılıp
Bäğır kisägem
Ak kar östenä,
Kannar çäçelde.
Kıp-kızıl bulıp
Çalkayıp töşte.
Zäñgär küzläre
Erak küklärgä
Töbälep kalgan.
Bik zur açılgan,
Küz töplärendä
Yäş börtekläre
Yaltırap kalgan.
Çarasızlıktan
Elagan mesken.
Egerme öçtä
Yaktı dönyadan
Yap-yäş köyenä
Niçek keşeneñ
Kitäse kilsen?!
Gıynvar ayınıñ
Unınçı köne
Kabatlandı bit.
Şul kahärle kön
Näq şuşı könne
Näsimä kızım
Vafat buldı bit.
Ä küktä haman
Balkıy yoldızlar.
Minem kaygımnı
Urtaklaşmıylar.
Kaygıñnı sineñ
Urtaklaşam dip
Küp äytüçelär,
Läkin kaygını
Bülep, öläşep,
Kisep, turaklap
Bulmıy şul anı.
Berkem belän dä
Birep urtaklap.
Tönge säğat öç
Yoklıy bar keşe.
Şuşı vakıtta
Kemdä kemneñ soñ
Bulsın di eşe.
Yoklıy keşelär,
Yoklıy bar dönya.
Tämle töş kürep,
Bu kara töndä
Bez ikäü genä
Gazizem belän,
Ul da yoklıy bit,
Canı bik tınıç,
Täne sızlamıy,
Başı avırtmıy,
Berni kiräkmi,
Tik minem genä
Can özgälänä.
Ärnü yäşläre
Aga yözemnän,
Bu cir yözendä
Şuşı mizgeldä
İñ kaygılısı
Bälki, min genä.
Bu yavız yazmış
Bezneñ tormışka
Kilde dä kilde.
Bähetle bulıp
Balalar belän
Kahär sukkırı
Bezgä birmäde.
Äle dönyada
Yaşämädeñ dä,
Berni kürmädeñ.
Sızlanulardan,
Avırtulardan
Arınalmadıñ.
Ni öçen soñ sin?!
Ni öçen genä
Bik az yäşäp tä,
Şundıy zur bäyä -
Yäş gomerne
Birep tülädeñ.
Zämhärir suık
İ böterelä.
Yanımda gına
Karlı buranı.
Ulımnıñ äle
Kulları cılı,
Yata cılıtıp
Ul salkın karnı.
Bik küp vakıtlar
Ütkänder inde.
Ulkayımnıñ
Kulları suık.
Vakıt uzganın
Sizmi kalganmın.
Äle küzenä,
Äle yözenä
Torataş kebek
Karap katkanmın.
Kulnı kulınnan
Alır hälem yuk.
Yaratmıym kışnı,
Yaratmıym karnı,
Yaratmıym şuşı
Vähşi dönyanı.
Vähşilär belän
Tulgan karının.
Läğnätlär töşsen
Şul vähşilärgä.
Minem ulımnı
Kıynagannarga.
Şulkadärle zur
Bu kaygım minem
Niçek yäşärmen.
Niçeklär itep
Anı ciñärmen.
İ Hodayım, sin
Hiçber tuktausız
Kaza biräseñ
Nik vähşilärgä
Şundıy kazanı
Birmiçä genä
Ällä soñ inde
Gafu itäseñ.
İ Hodayım, sin
Gafu it mine,
İğtibar itmä.
Şul soraularga
Üzem dä belmim
Närsä eşlärgä.
Aptıraştan bu,
Çarasızlıktan
Belmim nişlärgä.
Sinnän başka yuk
Tirä-yunemdä
Şuşı kaygımnı
Urtaklaşırga.
Bälki, äle min
Hodayga sıltap
Haklı tügelder.
Bälki, bulgandır
Näsel-ırugta
Bik yaman keşe
Hätta keşeneñ
Kanın tükkänder.
Menä şul yavız
Erak kardäşneñ
Zur burıçların
Minem buınga,
Minem çorıma
Tüläü hakları
Kilep citkänder.
Yalgışmıymdır min,
Bulgandır şundıy
Näsel-ırugta.
Ber yaman keşe
Niçek bulganın
Min anıñ belmim
Bulgandır anıñ
Kayçan bulsa da,
Berär bik yämsez
Keşe räncetkän.
Hätta keşeneñ
Kanın koyıp ta
Eşlägän eşe.
Hoday Täğalä
Härvakıt ğadel
İrtäme, soñmı
Yaman eşenä
Yaman keşegä
Cäza birä Ul.
Gel belep tora,
Hämmäse dä bit
Yazılıp tora.
Fani dönyadan
Sin burıçıñnı
Tülämi genä
Kitä digäneñ
Hiç mömkin tügel.
Nindi ozın tön,
Gacäp salkın tön
Nindi yämsez ön.
Öşegän küptän
Minem cılı tän.
İ avır hätta
Şuşı urınnan
Kuzgalırga da,
Elagan yäşlär
Kipkännär küptän,
Tuñgannar küptän.
Kışkı tön ozın,
Bik irtä äle
Tañnar atarga.
Minem yäşlärem
Yadrälär bulıp
Barıp kadalsın
Şul doşmannarga...
Räsih ulımnı
Näsimä kızım
Yanına kümdek.
Anıñ nakazın
Tögäl ütädek.
İke yıl ütte,
Nervım kakşagan.
Küp kaygılardan
Hätta ber neçkä
Cep özärlek tä
Hälem kalmagan.
Doktorga bardım,
Bu nindi häl dip.
Törle doktorlar
Küp tikşerdelär,
Küp karadılar.
Ahırgı çiktä
Bu sineñ iptäş
Psih çire dip
Şakkattırdılar.
Min şunda äytäm:
Miña karagız
Nindi äle min
Psih bulıym, di.
Añ yugaltmadım,
Akılım tögäl,
Hälem genä yuk,
Yahşı karagız.
Sez, bälki, äle
Bik yalgışasız.
Bez yalgışmıybız,
Psih çireneñ, di
Törlese bula,
Sezneñ çiregez
Näq şuña kerä.
Bolnitsaga yat dip
Ul yazu birä.
Stress bulgan di.
Şunnan soñ küplär
Şundıy çir belän
Çirläp yörilär.
Hastahanägä
Yatarga kiräk
Dip ügetlilär.
Ägär yatmasañ,
Bik soñga kalsañ,
Dävalanular
Fayda birmäs
Dip kisättelär.
Nindi könnärgä
Kaldım soñ inde.
Küp yöri torgaç,
Yatmas idem dä,
Barmas idem dä,
Şul bolnitsaga.
Başka çaram yuk,
Nişlämäk kiräk,
Yök taşu tügel,
Hätta atlarga
Köçeñ kalmagaç.
Yat, dävalan dip
İnandırdılar.
Hastahanädä
Urın birdelär,
Bu tar bülmädä
Törle psihlar
Tulıp yatalar.
Min kerü belän
Tıp-tın buldılar.
Ay-yay-yay monda
Yamsezläre bar,
Kurkıp ülärseñ.
Muyınga gına
Kilep yabışsa
İnde nişlärseñ.
Elek tä äle
Şul yülärlärdän
Bik kurka idem.
Yulärne kürsäm,
Bik yıraklardan
Äylänep kenä,
Bik şürläp kenä
Gel ütä idem.
Bäy, şulay bulmıy
Yulärdän anı
Närsä kötäseñ.
Başı eşlämi,
Birer tübäñä
Şap itep kenä
Mätälçek atıp
Erak kiterseñ.
Menä sin anı
Parodoks bit
Şul yülärlärdän
Gel dä kurıktım.
Ä menä häzer
Üzem kem buldım
Näq yülärlärneñ
Tıgız rätenä
Kildem dä bastım.
Bu palatada
Altı psih yata,
Min cidençese
Ber bik yüläre
Yanıma kilde.
Däü gäüdälese
Baştan ayaktan
Karap çıktı da
Änä urınıñ
Şunda uz,- dide.
Anıñ yanında
Bik kurkıp tordım.
Beraz çigendem,
Kinät taşlansa,
Bua başlasa,
Nişlärmen dimen
Ällä niçä kön
Yoklıy almadım,
Küzätep yattım.
Döresen äytim:
Şiklänep yattım.
Niçek yoklıysıñ
Gadätlänmägän
Şuşındıy cirgä.
Miña soñ inde
Normal keşegä
Kilep orırlar,
Sizmi kalırsıñ
Berär can cirgä.
Monda vraçlar
Psihlar belän
Küp söyläşmilär.
Kızıksınsañ da,
Cavap birmilär.
Nigä dip sorıym
Normal keşene
Psihlar belän
Bergä salalar.
Binaları da
Monda bik biyek
Bälki, psihlar
Kaçmasın öçen
Vraçları da
Küräm, bik säyer,
Ällä soñ inde
Psihlar belän
Bergä çualıp,
Üzläre dä bik
Şul psihlarga
Oşagan kebek.
Beraz yatkaçtın
Öyränep kittem
Bu yülärlärdän
Şulkadär inde
Şöllämim häzer.
İke ayaklı
Bu adämi zat
Törle şartlarga
Öyränä ikän.
İğtibar itsäñ,
Bolar barısı da
Gadi keşelär,
Hämmäse alar
Şuşı bik avır
Tözälmi torgan
Çirläre belän
Gazap çigälär.
Nindilär genä
Yatmıylar monda
Buma çirlelär,
Kaltırauçılar,
Häldän taygannar
(minem kebeklär).
Yulärlär dä küp:
Başı äylängän,
Yokısı betkän,
Küze akaygan,
Eçläre poşıp
Ülä yazgannar.
Tagı da şunda
Betäse tügel
Eç poşırgıçlar.
Daru birälär
Kuşuçlap, küpläp
Psihlar aşıy
Anı bik teläp.
Şunnan yoklıylar
Gırlap, älseräp
Şundıy da tämläp.
Daru birsälär,
Anı aşamıym,
Birgänen taşlıym.
Miña faydasız
İkänen añlıym.
Küp daru aşap,
Küp säğat yoklap
Terelsäñ ide.
Bik yahşı bulır
İde dä bit ul,
Läkin bu çara
Bik kıska gına,
Vakıtlıça şul.
Şuşı çirlergä
Bar äle tagın
İkençe ısul.
Üz-üzeñne
Bik katı itep
Kulıña alu,
Yağni çınıgu.
Üz-üzeñne
Bik nık nıgıtu.
İhtıyarıñnı
Bik katı tuplap,
Terelülärneñ
Yulların tabıp,
Üz-üzeñä
Bik nık ışanıp,
Tik şulay itep,
Mömkin bulaçak
Sihätlegeñä
Äylänep kaytu.
Ber ay yatkaçtın
Vraçlar miña
Şulay äyttelär:
Häzergä äle
Eşkä yaraksız,
İnvalidlıknı
Siña biräbez.
Beraz yal itep
Öydä yatıgız,
Dävalanıgız,
Näticälären
Soñrak belerbez.
Şulay itep min
Zakonlı gına
Psih bulıp yäşim.
Häzer vakıt küp
İcat eşlären
Kübräk eşlim.
Lyutsiyä minnän
Häzer şiklänä.
Bik erelänep
Kenä söyläşä.
Süz uñayında
Äy psih dip kenä
Miña endäşä.
Menä bit inde
İñ yakın keşeñ
Şulay äytkäçten
Başkalar belsä,
şunda yatkannı
tıştan äytmäsä
gel eçtän genä
bu yülär inde
dip äytüçelär
yaki äytüçe
tabılır äle
berär bik osta
zur tel bistäse
belmässeñ äle
bu tormışımnıñ
kaya barganın
söyläsälär ni,
söylämäsä ni
keşe avızın
yabıp ta bulmıy.
Barısına da bit
citkerep bulmıy.
Psih çireneñ
meñ törle töstä
bula torganın.
Tormış digäne
Ber cirdä tormıy
Zamanası da
Üzgärep kitte.
Üzgärtep koru
Zamanı citte.
Şähärebezdä
Halık göc kilä,
Halık kuzgaldı.
Bu köngä qadär
Bulmagan eşlär
Bula başladı.
Küp töbäklärdä
Mitinglar bara,
Härberse şunda
Bersennän-berse
Närsäder äytep
Katı kıçkıra.
Azatlık kilgän
Süz irege dä
Dip halık şundıy
Nişlärgä belmi
Gayät söyengän.
Şul näticädän,
Avır eşlärdän,
Zur kaygılardan,
Bik küp yörgännän
Bälki, inde ul
Tüzä almagan.
Umırtka digän
Bik möhim söyäk
İke cirennän
Sıtılgan bulgan.
Menä şul inde
Mine ayaktan
Ega da yazdı.
Yörep tä bulmıy,
Yatıp ta bulmıy
Gel köysezlänä.
Bu yaman zähmät
Könnän-kön miña
Katı bäylänä.
Ber doktor äytte:
Kiçekmästän ük
Operatsiyä
Yasarga kiräk.
Ägär vaz kiçsäñ,
Paraliç sugar,
Yöri almassıñ.
Menä dide ul
Yullama yazam,
Hastahanägä
Barıp yatarsıñ.
Nişlämäk kiräk
Başka çaram yuk.
Riza buludan
Başka yulım yuk.
Yasagız didem,
Ni bulsa bulır,
Moña tüzärmen.
Bigräk kurkam
Min şunısınnan:
İmgäk kaludan,
Garip kaludan.
Duslarım kabat
Hälne belergä
Berse artınnan
İkençeläre
Gel bertuktausız
Kilep tordılar.
Hätta küpläre
İkeşär-öçär
Tapkır da kilep,
Bik tä kaygırtıp,
Kilep tordılar.
Hälemne belep,
İhtiram itep,
Şul çakta üzem
Uñaysızlandım:
Tagın şul inde
Oyalçanlık
Täesir itüdän
Kem soñ inde min
Diyep uyladım.
Şul qaderle dä,
Zur ihtiramga
Layık bulırlık
Ber aylap vakıt
Ütte dä inde.
Yasagan cirlär
Beraz tözälde.
Yasagan doktor
Uñışlı buldı.
Ozaklamıy sin
Çıgarsıñ dide.
Äytüen äytte,
Läkin min sizäm:
Bik yoklıy almıym,
Avırta söyäk
Dimäk, häzergä
Yahşı diyärgä
Äle irtäräk.
Tözäler öçen
Bälki, bik şaktıy
Vakıt küp kiräk.
Menä Gabdelhak
Yazmıştan siña
Tagın ber büläk.
Tagın da siña
Tüzärgä kiräk.
Şuşı sınaunı
(İnde niçänçe)
Niçek bulsa da
Ütärgä kiräk
Bu afätne dä
Ciñärgä kiräk.
Minem öçen bit
Vakıt tuktadı.
Ä bit ul miña
Gel citmi ide,
Tiz ütä ide
Kiräk eşemdä.
Ä häzer menä
Anda sugılam,
Monda sugılam,
Fatir eçendä
Menä şuña da
Eç poşıp tora.
Belmim üzemne
Kaya kuyarga,
Yabılgan kebek
Min ber çitlekkä.
Sıkrıy küñel,
Afät artınnan
Afät kilgängä,
Can ärni şuşı
Gadelsezlekkä.
Naçarlıknıñ da
Kaysı vakıtta
Faydalı gına
Yagı da bula.
Mäsälän, menä
Küp uylanırga
Vakıt küp kala.
Uylana torgaç,
Yasadım äle,
Çıgardım äle
Kızık mäsälä.
Ni öçen äle,
Äledän äle
Kilä dä kilä
Gel kötmägändä.
Birmi yäşärgä,
Bersennän-berse
Yaman afätlär
Kilgännän birle
Şuşı şähärgä.
Taptım min monıñ
Ahrı cavabın,
Yamsez säbäben:
Öyne salganda
Akıllı kartlar
Bik tä centekläp,
Saylıylar anıñ
Yahşı urının,
Utırıp şunda
Doga kılalar.
Bähet telilär,
Şuşı urınga
Annarı gına
Öyne salalar.
Menä bu şähär
Niçek korılgan,
Urının anıñ
Kemnär saylagan?
Nindi urınga
Yortlar salıngan?
Menä, mäsälän,
Min yäşägän yort
Zirat bulgan bit
Şuşı urında
Buldozer belän
Şuşı urınnı
Tigezlägännär.
Yort salgannar,
Salgan yortlardan
Küp keşelärgä
Fatir birgännär.
Ni eşläsennär
Yaşäp yatalar.
Torır cir bulgaç,
Şuña da äle
Bik söyengännär.
Gomumän äytsäk,
Bu şähär üze
Bik küp totkınnar,
Yağni korbannar
Monda kuılgan,
Monda cirlägän.
Şul ärvahlarnıñ
Söyäkläreneñ
Öslärendä bit
Basıp salıngan.
Sizgändermen min
Şuşı şähärgä
Kilü belän bit.
Hiç oşatmadım,
Läkin nişliseñ,
Kitergän mine
Monda yazmışım.
Oşatmasam da,
Nişläpter kaldım.
Şuşındıy cirdä
Päygambärlär dä
Doga kılmagan.
Kahärle cirdä
Meñlägän kollar
İntekkän cirdä.
Ülçi almaslık
Mihnätlär çikkän.
Küp kannar, yäşlär
Tügelgän cirdä.
Äle haman da
Nadziratellärneñ
Açı tavışı
Yañgıragan kebek.
Bulıp torganda
Dımlı havada
Nindi dä monda
Bulsın soñ inde?!
Monda yäşägän
Bu keşelärneñ
Bähetle, yahşı,
Gamsez tormışı.
Äbi-babaynıñ
Köçle ruzları,
Menä şuşında
Mine kiterde.
Bälki, şuñadır
Min monda kildem.
Alar kaldırgan
Zur kaygıların,
Mihnät-zarların,
Açı yazmışın
Min urtaklaşıp,
Eçep beterdem.
Yazmışlar bezne
Nilär eşlätmi:
Dönyanıñ äle
Ber poçmagına,
Äle hiçber dä
Bulmagan cirgä
İltä dä taşlıy.
Äle ber cirgä
Kiterä dä ul,
Bäyläp kuya da
Hiç tä cibärmi.
Menä bit inde
Şuşı töbäkkä
Minem cilkänem
Kilep tuktadı.
Bik tın gavanga
Yakoren saldı.
Bälki, şuşında
Gel dä kalırmın
Diyep uyladım.
Nihayät, anıñ
Yanına bardım.
Üzen dä kürdem,
Hälen dä beldem.
Kürdem dä anı,
Bik nık cällädem.
Murtayıp betkän,
Üzen mük baskan.
Kanatları da
Bik sälperäygän
Yartılay batkan.
Karalıp betkän,
Kıyafäte dä
Bik yämsezlängän.
Şulay inde ul
Ber cirdä yatsañ,
Mük basıp kitä,
Çüp basıp kitä.
Yörsäñ genä ul
Gel şomarasıñ,
Küpne beläseñ,
Küpne küräseñ
İlhamlanasıñ
Kamilläşäseñ.
Eh sin cilkänem,
Bar ide äle
Bezneñ dä şundıy
Tiz oçıp yörgän
Küñelle çaklar.
Berdäy urınnan
İkençesenä
Yalt kına itep
Oçkan vakıtlar.
Äle balalar
İsän çagında
Bähetle idek.
Ul bähet bezneñ
Hiçber kayçan da
Betmäs, kimemäs
İdelär kebek.
Cuyılmıy da ul,
Onıtılmıy da
Hiçber närsä dä.
Elap alasıñ,
Kölep alasıñ,
Cırlap alasıñ
Üz-üzeñä.
Bireşmim äle
Min kaygılarga,
Diyep yuatasıñ
Bernişläp bulmıy,
Yaşägän sayın
Küñel neçkärä,
Sizgerlek arta.
Şuşı halätem
Borçımıy mine,
Ä kiresençä
Moña kuanam.
Bitaraf bulu
Menä şunısı
Mine kurkıta.
Ä şulay da bit
Bar ide minem
Bik köçle çaklar,
Kuätle çaklar.
Yöz kilo kapnı
Oçırtkan çaklar.
Minnän ber kadak
Yasap kaksalar da,
Bögelmäs çaklar.
Yazmışlar yörtä,
Yazmıştan uzmış
Yuk dilär küptän.
Süz uñayınnan
Bähäsläşmimen,
Alar haklıdır,
Ämma läkin dä
Min kalamın
Üz fikeremdä.
Sin ul yazmışnı
Ciñärgä tırış!
Bik nık teräşep,
Bik nık köräşep
Köräşsäñ genä,
Kilä ul uñış.
Härnärsäne dä
Yazmışka sıltau
Birmi ul miña
Bernindi otış.
Bar ul ezläsäñ,
Säbäben tapsañ,
Bik nık teläsäñ,
Yazmıştan uzmış.
Gomerlär ütä,
Çäçlär agara.
Altmış biş miña,
Gomer koyaşım
Bayırga bara.
Häter türendä
Şundıy da ayaz,
Cılıta koyaş,
Ä küñel haman
Gel elekkeçä.
Gel üzgärmägän,
Ul haman da yäş:
Anda äle yaz,
Yafraklar şavı,
Koşlar sayravı
Gomeremneñ dä
Şatlıklı çagı.
Hıyallarımnıñ
Bik şaşkan çagı.
Yazlar bit alar
Gel kabatlana.
Kabat kiler yaz
Cilkänem minem
Kanatın kagar.
Elekke kebek
Farvaterınıñ
Yulına basar.
Bälki, äle ul
Tugan cirenä
Tugan yaklarga
Äylänep kaytır.
Hätta koşlar da
Tugan cirenä
Äylänep kayta.
Çittä, çit cirdä
Tüzmäslek bulıp,
Sagışlı könnär
Sagınu hisen
Yarsıp uyata.
Çittä yäşäülär
Bigräk yalkıta.
Çittä küp yördem,
Dönyalar gizdem.
Bulmagan cirem
Minem kalmadı.
Hiçber hatasız
İmanım kamil,
Äytäm bik turı
Çittä bähetle
Keşe kürmädem.
Kayberäülär bit
Bähet tabarga
Çitkä kitälär.
Şunı belmilär,
Şunı sizmilär.
Bit bähetlären
Tugan cirendä,
Tugan ilendä
Kürä belmiçä,
Taba belmiçä
Bik tä yalgışıp
Kuyıp kitälär.
Çittä yuk bähet,
Çittä yuk tähet,
Çittä küp çitlär,
Çittä küp etlär,
Çittän kilgänne
Hätta teşlilär.
Çittä çitlärne
Gel kimsetälär,
Tübänsetälär.
Şuña kürä dä
Yuk monda bähet.
Kilgännär öçen
Küp monda lähet.
Şul äytkännärne
Bik nık dälilläp
Äytäsem kilä.
Min äytkännärne
Çittä yäşägän
Här keşe belä.
Telimen şunı
Äytep kitärgä:
Küpme tırıştık,
Küpme köç kuydık,
Nervılar bozdık,
Şähärebezdä
Şul mäktäplärdä,
Bakçalarında
Tatar klassı,
Tatar törkeme
Açarga diyep.
Ä näticädä
Närsä soñ buldı?!
Ä näticädä
Şunısı buldı:
Törle säbäplär,
Törle dälillär,
Yunsez misallar
Uylap taptılar.
Berkön härbersen
Yabıp kuydılar.
Bügenge köndä
Berse kalmadı.
Kabat başlasak,
Bez şul eşlärne
Küpme nervılar,
Küpme vakıtlar,
Küpme sabırlık
Kiräk bulaçak.
Tagın da äle
Säbäp tabarlar:
Şul uk türälär
Äniläre bit
Tugan telendä
Ukıtırga da,
Söyläşergä dä
Telämilär bit
Diyep äyterlär.
Primitiv säbäp
Uylap tapkannar:
Kemnär mikän soñ?
Şulay dip äytkän,
Bu tuñ zur başlı
Türälärneñ soñ?
Niçek äle dim
Şulay äytergä,
Uylap tabarga
Zihene citkän.
Menä bit bezgä
Şundıy mönäsäbät,
Kayda bulsak ta.
Küp eşläsäk tä,
İlen bayıtıp,
Salımın tüläp,
Bik tırışsak ta.
İhtiram da yuk,
İltifat ta yuk.
Äyterseñ lä bez
Dönyada gel yuk.
Alar öçen bez
Yulda yatkan taş.
Gel komaçaulap
Härvakıt bezne
Tibärgä bula.
Taptap kitärgä,
Kimsetergä dä
Alarga härçak
Säbäp tabıla.
Hiçber närsäne
Dälilläp bulmıy,
Taläp tä itep
Çönki alar baş.
Monda gına baş
Tügel bit alar,
Hätta bezneñ bit
Tatarstanda,
Tatardan da baş,
Bulıp masayıp
Boyırık birep
Yaşäp yatalar.
Ni eşlsäk tä,
Bezgä katışıp,
Gel dä tıgılıp,
Gel dä tıkşınıp,
Öyrätä bezne
Ölkän abzabız:
Bolay eşlägez,
Alay yaramıy,
Bolay yaramıy,
Dip kenä tora.
Bezne öyrätä,
Bezne kisätä,
Hätta kurkıta.
Zähär çukmarın
Ul äzer tota.
Uku-yazu da
Bulsın alarça.
Başka yazuga
Küçä kürmägez,
Diyep kisätä.
Tatarstannnıñ
Kanunnarı da
Bulsın bezneñçä.
Ä sezneñ menä
Konstitutsiyä
Gel dä başkaça.
Gel dä tözätep
Yazarga kiräk,
İñ baştan alıp
Bezneñçä itep
Ahırınaça
Diyep öyrätä
Şul uk abzabız.
Şulay dip kenä
Çiklänmi bit ul.
Ölkän abzabız
Anıñ hıyalı
Bik yırak kitä,
Hätta töşendä
Kürep yata ul.
Tatarstannı
Kuşıp kuyarga
Urısstanga.
Annarı inde
Tınıçlanırga,
Bik tämle töşlär
Kürep yatarga.
Ezli ul häylä,
Ezli ul säbäp,
Şuşı hıyalı
Birmi bit aña
Tınıç yoklarga.
Ozak suzmıyça
Kiräk bit anı
Cähättän eşkä
Tiz aşırırga.
Täcribälär küp
Tarih bitendä:
Keçkenä bulgan
Avıllarnı bit
Kuşıp kuydılar
Zur avıllarga
Bula ikän bit
Menä şulay da.
Bik maktandılar
Şul «uñış» belän,
Ber çemetem dä
Hiçberkemgä dä,
Hiçber keşegä
Fayda digäne
Gel bulmasa da.
Menä bügen dä
Şul çakta bulgan
Täcribälärne
İskä töşerep
Bik tiz aldılar.
Hantıy-Mansıynı
Perm belän bit
Kuşıp kuydılar.
Älbättä, äle
Bu prelyudiyä,
Simfoniyäse
Alda bulaçak.
Bezne kötä bit
Şundıy kiläçäk.
Ölkän abzabız
İrtäme-soñmı
Tatarstannı
Yotıp kuyarga
Vakıt citte dip
Äle äytäçäk.
Citär diyär ul
Tatar cırların,
Tatar moñnarın
Sezgä uynarga.
Tartıp alır ul
Bezneñ cırlarnı,
Bezneñ moñnarnı
Tottırır kulga
Balalaykasın.
Häzer inde sez
Uynagız diyär
Bezneñ köylärne.
Kür sin, cilkänem,
Närsälär kötä,
Nindi sınaular
Äzerlilär bit
Bezgä tatarga.
Şundıy vakıtta
Gel häräkätsez
Mömkinme inde?!
Yakorne salıp,
Kanatnı cäyep
Şul tın gavanda
Tüzep yatarga.
Äydä cilkänem,
Kanatıñnı kak,
Yakoreñne al
Öyermälärgä.
Bälki, davılga
Karşı çıgayık.
Ayaz könnärne
Kötep yatmaek.
Nıklıgıbıznı
Sınap karayık.
Bezgä köräşkä
Bik äzer bulıp
Torırga kiräk!
Keşe keşegä
Bügen büre bit.
Şuşındıy mäldä
Bez bik tä hälsez
Sarık bäräne
Bulıp kalmayık!
Ä kiresençä
Ber hayvannıñ da
Köçe citmäslek,
Teşe ütmäslek
Köçle arıslan
Bulırga kiräk.
Äydä duskayım,
Köçle cilkänem
Yulga çıgayık!
Bik yırak yullar,
Avır sınaular
Ütäse bulır.
Cil-davıllar da
Çıgarga tora.
Kara bolıtlar
Zäñgär havanı
Kaplarga tora.
Läkin inde bez
Teläsä nindi
Yullarnı ütkän.
Bez avırlıkka
Küptän öyrängän.
Boların da bez
Ciñel ütärbez,
Çıgası bulgaç
Vakıtıbıznı
Suzıp tormayık
Çıgar aldınnan
Kılıyk dogalar.
İrtänge mäldä
Bezneñ dogalar
Kabul bulırlar.
Bezneñ bu çıgu
Faydaga bulır.
Bezneñ arttan uk
Çıgar dus-işlär,
Çıgar başkalar.
Böten yılgalar
Diñgezgä akkan
Şikelle bulıp
Cıyılırbız bez.
Tufan kalıkkan
Şikelle bulıp,
Bik hätär bulıp,
Bik köçle bulıp,
Bik berdäm bulıp,
Kürep bezneñ bu
Şuşı halätne
Başka halıklar
Gacäplänerlär,
Karap torırlar
Bik tañga kalıp.
Ägär hälitkeç
Berär zamanı
Bezneñ öçengä
Ber kilep citsä
Doşmannar bezgä.
Bik höcüm itsä,
Şul çagında bez
Nık tuplanırbız,
Berdäm bulırbız,
Üz-üzebezne
Hiç cällämäbez.
Açuga kalsa,
Härberebez dä
Bomba bulırbız,
Şähit bulırbız.
Teläsä nindi
Yavız doşmannı
Ciñep çıgarbız.
Menä şulay bez
Bik nık torırga
Äzerlänäbez.
Şunı belegez:
Tatar kulına
Zur taş alırga
Mäcbür itmägez,
Bik ükenersez
Mäcbür itmägez!..

Click or select a word or words to search the definition