Uynıy yöräk...

Şuşı cirdä inde yartı ğasır gomer itüçe Nais Gambär hakında minem täğaen hökem-fikerem bar, älbättä. Bulmıyça soñ! Berençedän, ul — minem yaktaş. Ber ük mäktäptä unberne yomgaklap çıktık. Yäşeren-batırın gına yazgan täüge şiğırlärebezne ber-berebezgä ukıdık. Ber-berebezne: «Ha! Sin — böyek!» — dip maktaştık.

1992 yılda Naisneñ «Baş oçımda — Koyaş» isemle kitabı çıktı. Andagı şiğırlärneñ kayberlären bez köndälek matbugatta ukıy kilgän idek inde. Yaratıp, rähätlänep ukıdık. İnde menä anıñ küñel däftäre — can serläre tuplanması bezneñ kulda. Kaysı yakları belän kızıktıra soñ bezne Naisneñ şiğırläre? Älbättä, här süzdän börkelep torgan ihlaslık belän.

Ul şiğırlärdäge manzaralar, şäheslär, söygän yarlarnıñ tolım cılısı, kılanmışlar, urman şavı, yalandagı ülännärne nazlı gına sıypap uzgan kiçke cil nazı — hämmäse dä miña bik yahşı tanış. Äytkänemçä, bez — yaktaşlar.

Ädäbiyät ölkäsendä ğalim keşelär, ğadättägeçä, tögäl, bähässez häm... korı şiğırlär yaza. Häm üzen haklı sanıy. Nais tä ädäbiyät ğalime. Ämma anıñ fänni yünäleştäge yazmaların ukıganda üzeñne, kupşı süz öçen äytüem tügel, şiğri yazma ukıganday his itäseñ.

Ul surätlägän şäheslärne, mögayın, häterlisezder: Häsän Tufan, Ravil Fäyzullin, Räis Dautov, Gäräy Rähim, Mödärris Äğläm, Färit Gıylmi, Mösägıyt häbibullin häm bütän kürenekle zatlarıbız.

Nais elegräk yäşäp kilgän traditsiyäne — yazmanıñ başında avtornı maktap, ahırında kimçeleklär hakında äytüne, isem sanaunı önämi. Üze ihlas şağıyr bularak, ul icat protsessın bik yahşı belä häm kurıkmıyça tirängä çuma. Häm, süz dä yuk, encene tirängä, ozakka çuma belüçelär genä taba...

...Şiğır digäneñ härkem öçen dä dip yazılmıy. Yäş çakta kızlar belän hat yazışkanda bolay dip konvert tışına yaza idek: «Yaratsañ — ukıp bak, yaratmasañ — utka yak!»

Şiğırgä karata mönäsäbät tä näq şundıy uk. Häm bu ifrat tabigıy dä.

Naisneñ şiğırläre arasında min üz küñelemdä yörtkän şiğırlär baytak. (Üzemneñ hakta da ul küñel yuatırday süzlärne az äytmäde.) Hätta min anıñ ber şigırendäge yulnı epigraf itep alıp, ayırım şiğır dä yazdım:

Kaytıyk äle, Nais, Möslimgä ber —
Bezneñ bähet barı Möslimdäder!

Şulay, Nais, Ik kötä bezne... Anıñ tıgız, yögerek agımı kötä... Şulay kötkändä yöräkne uynata torgan his şiğır dip atala tügelme soñ? Şiğır — yöräk uynagannıñ cimeşe ul.