Söyeksez Hatın

Hikäyä

Kazan bayı Möhämmädrähim, öç hatın alıp ta, dürtençesennän genä uñarmın dip başına da kertep karamagan. Ämma tüşägendä yalgızı kañgırıp kiçlären uzdıra başlavına, akıl kayçısı hisläreneñ alamasın kiskäläp taşlagan. Yäş hatını, biçara, kiç buldımı, änilärenä kitä dä, irtä belän genä koyaşnı iyärtep kaytıp kerä di. Tüzmägän Möhämmädrähim bay, üzeneñ yäşlegenä häm gayrätenä häm bäräkätenä tayanıp:
— Söyeksez hatın buldıñ inde!— dip äytep kuygan...
Bervakıt dustım oçrap, äüväle avtobusta, annarı beraz cäyäüläp tä, tar Kazan uramnarın kiñäytep söyläşä bardık. Ul da, min dä şuşı oçraşuıbızdan şat, kanat kagıp küklärne aykar däräcädä onıtılıbrak kitkänbez. Berazdan ul, barlık sagış cäühärlären saklagan küñel sandıgın açıp, tormışındagı sikältäle yuldan tämam arıganlıgın äytep kuydı, üz hälen söyläde. Min anıñ süzlärenä ber dä riya itmi:
— Söyeksez hatın sımanmı?— dip sorap kuydım. Ul:
— Ni digän süzegez?— dide.
Vakıygalardan häbärlärne söyläp birdem. Yıgılıp-tägäräp diyärlek kölde häm:
— Näq şulayrak bulganmın ikän!— dip kuydı.
Huşlaşıp ayırılıştık. Ämma ul könne älege dä bayagı Möhämmädrähim bay hakındagı hikäyätemne tıñlarga tagın ber tanışıma nasıyp buldı. Bez ikebez dä ber ük firmada hezmät tota idek. Ul üz eşeneñ avırlıgınnan, hezmät hakınıñ azlıgınnan zarlandı. Min dä:
— Üzeñne söyeksez hatın sımanrak totasıñ şul!— didem.
— Niçek inde ul?— dip soravına, cavap itep hikäyätemne söyläp birdem.
Ul tıñlap beterde, beraz uylanıp utırdı da işekne şapıldatıp çıgıp kitte. Minem dä käyef koyaşı bolıt artına kaçtı. Anıñ aldında üzemne ğayeple toyıp, ğadätsezleklären belä torıp ta ni öçen söylädem ikän inde dip canımnı bitärläp, aydan yılga çıgıp, inde dä bolar hakında onıtıp betergän idem, kabat oçraştık. Ul inde başka cirdä eşli ide. Şunda uk niçek häm ni räveşle ayırılışuıbıznı isemä töşerdem. Ämma ul, yıraktan uk balkıp kilep, mine dönya belän tiñ kuyıp isänläşte dä:
— Niçek soñ, söyeksez hatın bulıp bulamı?— dip sorap kuydı.
Min yıgılıp kitä yazdım. Haman da şul fäqıyr firmada, mesken hezmät hakı bäyäsenä hezmät tügüdä ikänlegemne äle dä yarıy iskärergä ölgerdem.

13.03.04.