Şou-biznes

(yumoreska)
Bu şähär keşesenä rähät tä soñ. Küñel açu urınnarınıñ nindiläre genä yuk, ul restorannar, tönge barlar, kazinolar, tagın ällä nindi şoular diseñme — bar da bar. Kemder küñel açıp, akçasın tuzdırsa, ikençeläre şular hisabına kesä kalınayta.

Ä avıl cirendä halık tomana. Eş-eş dip, irtä tañnan kiçke karañgıga qadär tires kortı şikelle cirdä kazına, terlegen asragan bula, igenen igä, ä üzeneñ, östenä kiyärgä kırık yamaulı telogreykasınnan häm ayagındagı yırtık galoş kidertelgän «suçinkä»sennän başka, kiyär äyberse dä yuk. Tormışmıni soñ, eşlägänenä kürä küñel dä açmagaç?!

Elekke yıllarda Könkürmäs avılı klubında kino kürsätep yörgän, häzer här yort­ka televizorlar, vidiklar ütep kergäç, kinonıñ modası betkänlektän, vakıtlıça öy tiräsendä kaynaşuçı Garäpşa Äflätunov avıl halkınıñ yalın küñelle oyıştıru turında ozak baş vattı. Döresräge, şul sıltau belän beraz akça da eşläp alırga ide isäbe. Yağni mäsälän, şou-bizneska kereşmäkçe. Uylıy torgaç, uylap ta taptı. Başlı keşe lä ul!

Könnärdän berkönne Garäpşalarnıñ tavık ketäklege işege östendä «Şou-biznes OOO «Kalay ätäç», ÇP Äflätunov» digän yazu päyda buldı. «Biznes»nıñ närsä ikänen çamalasalar da, «şou»nıñ närsäne añlatkanlıgın avıldagılardan berkem dä belmi ide. Sorauçılarga: «Ketäklek şaulap tora başlagaç, şounıñ närsä ikänen üzegez añlarsız», — dip kenä cavap birde ul. Ä «ÇP» şähsi eşmäkär digänne añlata ikän. «OOO»ların Äflätunov üze dä belmäde.

Şou digäç tä, ällä nilär uylıy kürmägez, ätäçlär sugıştıru uyını gına oyıştırırga buldı Garäpşa. İspaniyädä ügez sözeşterälär, Amerikada tarakannar yarıştıralar, dip işetkäne bar ide anıñ. Könkürmäs avılı Evropadan kay yagı belän kim soñ, dip uyladı ul.

Kiçlären avıl klubı yanında karta sugıp, sıra çömerep, tämäke pıskıtıp, anekdot-mäzäklär söyläşergä cıyıla torgan avıl mucikları, häzer inde kultık aslarına ätäçlären kıstırıp, Garäpşa yortına agıla torgan buldılar. «Kalay ätäç»kä kerü — tamaşaçılarga 5 sum, ä ätäçeñne kıstırıp kilep, turnirda katnaşırga teläsäñ, 10 sumıñnı çıgarıp sal!

Şul könnän başlap, Garäpşanıñ tavık ketäklege görläp tordı. Ätäçlär sugışkanda tirä-yakka kaurıy-mamık oça, avıl mucikları «ur-ra» kıçkırıp, sızgırıp, alarga köç birep toralar, Garäpşanıñ kesäsenä akça aga. Könenä 500 sumnan da kim kermider. Äflätunovnıñ eşe hutka kitte. Ketäklekne kiñäytebräk cibärde, tamaşaçılar öçen agaç utırgıçlar ämälläde, muzıka köyläp kuydı.

Bu uyın azartı digän närsä zerä iskitmäle närsä bit ul, cämäğat! Şou-biznes açılıp berär ay ütteme ikän, Könkürmäs avılın ätäç sugıştırudan başka küz aldına kiterü dä kıyın ide inde. Älegä qadär ansız niçek yäşägännärder? Terälep tora torgan kürşelär üz işegallarında buşlay gına sugıştırsalar da bula bit ätäçlären. Yuk şul, akça tüläp, Garäpşanıñ tavık ketäklegenä kerälär.

«Çastnıy predprinimatel»neñ eşe şulay caylı gına bargan bulır ide dä bit. Böten eşne Hänäfineñ ätäçe... Yuk, yuk, hatını bozdı. Moña qadär, Hänäfineñ ätäçe avıldagı başka ätäçlärgä baş birmi ide. Kaysı belän bergä-ber çıksa da, ul — ciñüçe. Şuña kürä aña «Avılnıñ absolyut batır ätäçe» digän titul da birelde. Hänäfineñ kürşese Käli monnan könläşep yörgän ikän, çukınmış. Könnärdän berkönne ul da kultık astına ber ätäç kıstırıp kilgän. Gollandskiy tokımlı, di. Bertugan abıysı aşa Mäskäüdän mahsus kaytartkan tegene Käli. Üze üläksä şikelle yabık, bäläkäy bulsa da, sugışırga bik mahir bulıp çıktı gollandskiy ätäç. Öslärenä oçıp kına kuna da, kanatları belän pır-pır bärgäläp, sugıp ta yıga başka ätäçlärne. Hänäfineke dä ozak çıdamadı. Tege ber-ike märtäbä sikergäç, çitlek buylap yögerep kaça başladı. Oçıp kuna da çukıy Kälineñ ätäçe, oçıp kuna da çukıy. Çukıgan sayın ber uçma kaurıy-mamık yolkıp ala. Çirek säğat uzdı mikän, Hänäfineñ yarımşärä ätäçe kanga batıp, ber poçmakka çümäşkäç, Äflätunov, sıbızgısın sızgırtıp, uyınnı tuktattı da ciñüçene iğlan itte. Kälineñ avız kolakta ide...

İkençe könne Hänäfineñ hatını tavık ketäklegenä çıkkan cirdän ut kapkanday yögerep kerde dä:

— Nişlätteñ ul ätäçne? Kara kanga batırgannar bit! Ber poçmakka kerep poskan, tavıklardan da kurka mesken. İ, Hodayım, bolay bulsa, kükäy küräselär yuk ikän, — dip gauga çıgardı.

Ätäçe ciñelü kaygısınnan bolay da küñele töşenke Hänäfidän ber süz dä tartıp ala almagaç: «Nu, Garäpşanıñ kürmägänen kürsätäm», — dip ciñnären sızganıp, tübänoçka Garäpşalarga yögerde. Aña yulda ätäçläre şou-biznes korbanı bulgan tagın berniçä hatın kuşılgan. Tegelär yartı säğat digändä, Garäpşanıñ «Şou-biznes OOO...» sın vatıp-cimerep betergännär.

Şul könnän başlap, Könkürmäs mucikları vakıtların elekkeçä klub yanına cıyılıp, mäzäk-anekdotlar söyläp ütkärä torgan buldılar. Äyterseñ lä, Äflätunovnıñ «Kalay ätäç» şouı bötenläy bulmagan...