Şiğırlär - Robert Miñnullin

MİN YaRATAM SEZNE, ÇORDAŞLARIM!
Min yäşimen sezneñ aragızda,
Min yäşimen sezneñ belän bergä.
Barıp bula sezneñ belän yauga,
Kerep bula sezneñ belän gürgä.
Min sagınıp iskä alaçakmın
Sezneñ belän ütkän yıllarımnı.
Min tagın ber tapkır ütär idem
Sezneñ belän ütkän yullarımnı.
Min dä töşep kalgannardan tügel,
Min şulay uk ällä kem dä tügel.
Sezdän artık cirem bulmasa da
Min, älbättä, sezdän kim dä tügel.
Belep yäşim min üz däräcämne,
Yahşı beläm min üz urınımnı.
Min yukka da borın salındırmıym
Häm kütärmim yukka borınımnı.
Egetleklär eşläştersäm dä min,
Berkemgä dä etlek eşlämädem.
Berkemgä dä örep kalganım yuk,
Berkemne dä yukka teşlämädem.
Ä üzemä örüçelär buldı,
Min alarga yüri endäşmädem.
Minnän talantlılar, batırlar bar –
Min alardan ber dä könläşmädem.
Kiçerersez mine, kiräk çakta
Sezneñ tösle ägär bulalmasam,
Keşelärgä sez eşlägän qadär
İgeleklär ägär kılalmasam.
Sezneñ belän min yarışmıym – sezne
Tırışsañ da uzıp bulmas ide…
Ä şulay da sezneñ üzegezgä
Minnän başka kızık bulmas ide.
Min, älbättä, sezneñ kebek tügel –
Üzgäralmıym, üzem añlasam da.
Sezneñ yanda min çäükä dä tügel,
Kügärçen ük bula almasam da.
Kurıkmagız, min tarakan bulıp
Berkayçan da töşmäm aşıgızga.
Kirtä bulıp yatmam yulıgızga,
Kaygı bulıp kilmäm başıgızga.
Sezgä kübräk şatlık kiterermen,
Min toz salmam sezneñ yaragızga…
Rähmätle min sezneñ hämmägezgä
Algan öçen mine aragızga.
Min yaratam sezne, çordaşlarım!
Sez qaderle miña barıgız da!
Şuña kürä dä min sezneñ belän,
Şuña da min sezneñ yanıgızda!
29.10.03

KÜPME ŞİGIR YaZDIM
Siña, Änkäy, min şiğırlär yazdım,
Siña atap cırlar çıgardım.
Siña bagışlangan cırlar belän
Min halkımnıñ canın sugardım.
Siña bagışlangan cırlarımnı
Böten tatar halkı tıñladı.
Tıñladı da tatar, cırladı da…
Yuk alarnıñ äl dä tınganı.
Minem cırlarımnı cılıy-cılıy
Cırladılar böyek cırçılar.
Alar äytä ide: “Änkäyeñä
Sin tagın ber yaña cır çıgar!”
Beläm, beläm: ul bulırga tiyeş
Tatarımnıñ game, imanı…
Tik andıy cır yazılmagan äle,
Yazalmam da inde min anı.
Bik yazasım kilä…
Buldıralmıym…
Yörim şuña başnı iyebräk.
Sin cırlardan, Änkäy, äybäträk şul,
Şiğırlärdän sin bit böyegräk!
11.04.03

MİNME?
Kükrägemdä gomer buyı
Minme söyü yörtmägän?..
Monnan soñ da yörtäçäkmen –
Därt äle dä betmägän!
Yanıp-peşep, tirgä töşep
Minme ikmäk ikmägän?..
Monnan soñ da igäçäkmen –
Äle tir dä kipmägän!
Üzemneñ tugan halkıma
Minme hezmät itmägän?..
Monnan soñ da itäçäkmen –
Yalga vakıt citmägän.
Şau-gör kilep, yanıp-köyep
Minme gomer itmägän?
Monnan soñ da itäçäkmen –
Gomer äle ütmägän!
4.11.03

BELÄM MİN ÜZEM GENÄ…
Niçä kön inde doktorlar
Tikşerä yörägemne.
Tıñlıylar, tın aldıralar –
Birälär kirägemne!
Tegeläy itep karıylar,
Bolay itep karıylar.
Daruın da eçerälär,
Ukolın da kadıylar.
Kön sayın kardiogramma,
Kön sayın UZİ karıy.
Ä min tınıç kına yatam:
Karagız, yarıy, yarıy.
Barısı da äybät, dilär,
Barısı da urında.
Doktorlar belä barsın da
Minem yöräk turında.
Ällä çınlap ta añlıylar,
Ällä inde aldıylar…
Yuk, yöräkneñ nik yanganın
Alar belä almıylar.
Birsen inde doktorlarga
Sabırlık, tüzem genä…
Ä yöräkneñ nik yanganın
Beläm min üzem genä.
8.10.03

KÖZGÄ KERÜLÄR AVIR…
Közgä kerüläre avır…
Annan künegäseñ.
Böten canıñ-täneñ belän
Közgä kümeläseñ.
Ä köz ozın, ä köz ozak…
Mäñge ütmäs kebek.
Küñeldäge bu sagışlar
Mäñge betmäs kebek.
Közgä kerüläre avır…
Kersäm, çıgar idem.
Közgä tüzsäm, min niçek tä
Kışka çıdar idem.
Rähät kışka küçüläre,
Ägär küçä alsañ…
Ä nişlärseñ, şuşı açı
Közdä torıp kalsañ?!
13.10.03

UYLANDIRA İKÄN…
Kiterep kıssa yörägeñ,
Uylandıra ikän...
Yörägeñne uyıp-uyıp
Uy yandıra ikän…
Siskänderä, tetränderä,
Uyandıra ikän…
Avırtınıp yatuları
Oyaldıra ikän…
Beraz gına häl kersä dä
Kuandıra ikän…
Kayçagında yöräk şulay
Kılandıra ikän…
20.10.03

SAK-SOKLAR BEZ…
İnde küptän Sak-Soklar bez…
Tüzärleklär kalmadı.
Kemnär bezne ayırdı soñ?
Kemnär bezne kargadı?
Tatarlarım-gazizlärem –
İ Soklarım-Saklarım…
Sagınam min barıgıznıñ
Bergä bulgan çakların…
Bez haman tabışmıybız şul,
Bez haman kavışmıybız.
Yazmış dibez… Bez şul inde
Yazmışka karışmıybız.
Sak-Sok-Sak-Sok…
Töşte bezgä
Kemnärneñ kargışları?
Kemnärneñ hataları bez,
Kemnärneñ yalgışları?
İ Saklarım, i Soklarım!
Sak ta Sok ta Sak ta Sok…
Küñelemneñ işeklären
Kemnär kaga şak ta şok?
Sak ta Sok bez,
Sak ta Sok...
02.11.03

OSTAZLARIM
Avılımda haman öç-dürt uram,
Avılımda haman şul uk yöz öy...
Kürergä dip kayttı ostazlarım -
Garif Ahun belän Şäükät Gali
Häm, älbättä inde, İldar Yüzi.
Avılımda şul qadär dä rähät,
Bar da ihlas monda, bar da gadi.
Yaktaşlarımnan da gadi ikän
İldar Yüzi belän Garif Ahun
Häm, älbättä inde, Şäükät Gali.
Nigezemdä şiğri dogaların
Ukıdılar... yulım bulır ak, uñ,
Ul doganı kemnär ukıdı bit?! -
Şäükät Gali belän İldar Yüzi
Häm, älbättä inde, Garif Ahun.
Ber karasañ, alar - aksakallar,
Ber karagan çakta alar - sabıy...
Kemnär bulsın inde, ostazlarım -
Şäükät Gali belän Garif Ahun
Häm, älbättä inde, İldar abıy.
1. 06. 99

UFADAGI DUSLARIM
Ufa, dim dä, uf, dip kuyam,
Ufa, dim dä, uftanam.
Gomer buyı Ufadagı
Duslarıma uktalam…
Min bu soñgı aralarda,
Bigräk ällä nişlädem:
Sagındıra yaktaşlarım,
İptäşlärem, işlärem!
Duslarım – Safuannarım,
Rämil, Rämislärem…
Äy şäp yegetlär dä inde –
Kitärlek tä isläreñ!
Faillärem, Rädiflärem,
Rudol, Marat, Rimnärem…
Toyam avır çaklarımda
Min alarnıñ iñnären!
Kädim, Aydar, İdris, Ural…
Tagın ällä kemnärem!
Alar minem kardäşlärem,
Alar minem tiñnärem!..
Bar bit äle Mostay tösle
Bik gaziz abıylarım!
Ni kızganıç, bik az kaldı,
Az kaldı andıylarım.
Duslar ide Vazıyh, Dinis,
Nacar, Atnabaylarım…
Bulgan bit äy Ufalarda
İ nindi agaylarım?!.
Kaldılar çordaş duslarım –
Tayanır teräklärem!
(Duslarıma üzemneñ dä
Bar mikän kiräklärem?)
Ufada minem duslarım
Kim digändä meñ, dimen!
Bu şiğırne kaysısına
Arnarga da belmimen…

Sagınam sezne, duslarım,
Sagınam sine, Ufam, -
Sagıngan tösle Yeniki,
Sagıngan tösle Tufan!
Nindi sagınudır inde
Berözleksez, tuktausız…
Üzem dä belmim, niçeklär
Yäşimder min Ufasız?!
29.11.03

HATIN-KIZ YaMSEZ BULALMIY
Hatın-kız yämsez bulalmıy,
Hatın-kız çibär bula!
Şunı kürmägän ir-at ul,
Älbättä, cülär bula.
Hatın-kız yämsez bulalmıy,
Yunseze bulıştıra…
Kayçakta çip-çibärlär dä
Küñelne kırıştıra.
Hatın-kız yämsez bulalmıy –
Kürä belergä kiräk,
Hatın-kıznıñ küñelenä
Kerä belergä kiräk!
Hatın-kız yämsez bulalmıy –
Ul şulay yaratılgan…
Küpmesenä soklanılgan,
Küpmese yaratılgan!
Hatın-kız yämsez bulalmıy!
Yaratsañ, ul nurlana!
Bolay da matur hatın-kız
Tagın da maturlana!
Hatın-kız yämsez bulalmıy –
Hatın-kız matur, matur!
Hatın-kıznı monnan soñ da
İr-atlar maturlatır!
Hatın-kız yämsez bulalmıy
Yaratılsa, yaratsa…
Şul hatın-kız – kiçlär citsä,
Şul hatın-kız – tañ atsa!
23.11.03

YuKA İÑNÄREÑNÄN KOÇAM DA
Min ber siña karıym, ber üzemä…
Bez bit elekke dä, tügel dä.
Ni bulsa da yaratabız äle
Ber-berebezne bez bügen dä.
Yäş çaktagı kebek dörli-dörli
Äle haman yana iç yöräk.
Kartayası kilmi - kiresençä,
Yaratası kilä köçleräk!
Ğaşıyqlar ul kartaymaska tiyeş…
Yöräk añlıy, akıl añlamıy.
Min kaysına bulırga da belmim -
Kaysı aldıy, kaysı aldamıy?
Üksez sabıy tösle üksim kayçak,
Yuka iñnäreñnän koçam da…
Küz yäşläreñ belän bitne yuam,
Üz yäşlärem belän kuşam da.
Ä kartlık ul kilmi, kilmi äle -
Bez belmibez anı bar dip tä.
Küñel genä nikter bik yış tula…
Bolay üze bar da tärtiptä.
9.11.03

MANZARA
Közneñ soñgı ayı kilde –
Noyabrneñ bere.
Bügen şundıy koyaşlı kön!
Koyaş şundıy ere!
Näq cäy ayları şikelle -
Köne köläç, cılı.
Böten dönya tınıp kalgan,
Tıngan koşlar cırı.
Kaysı yakka karasañ da -
Ber yafraksız agaç.
Säyer – agaçlar bik irtä
Ber yafraksız kalgaç…
Ällä agaçlar sataşkan,
Ällä köz yalgışkan…
Közge koyaş nurlarına
Pärävez yabışkan.
Bez barıber kar salkının,
Kış kiläsen toydık:
Yul çitendä berkön yaugan
Karlar uydık-uydık…
Cäy dä, köz dä, kış ta bügen!
Nikter cil dä ismi…
Bu tabiğat kayçagında
Ällä nilär eşli.
01.11.03

ENİKİNI DA OZATTIK…
Ämirhan aga Yenikinı yuksınıp

Enikinı da ozattık...
Dönyalar buşap kaldı.
Koyaşlı könnärebez dä
Tönnärgä ohşap kaldı.
Enikinı da ozattık...
Ä nindi köçle ide!
Arabızdan bik tiz genä
Ul kitmäs tösle ide.
Enikinı da ozattık…
Küñelsez, moñsu, çiten.
Kitep alıp kitte kebek
Küñellärneñ ber çiten.
Kötelmägän yugaltuga
Dönya şul bay ikän ul.
Enikinı da ozattık...
Dönya şulay ikän ul.
2000

İ, ÄNKÄYEM – SIÑAR KANAT
İ Änkäyem – sıñar kanat…
Sabır kanat – bäğırlärem
Telgälänä siña karap!
Sıñar kanat…
İ Änkäyem – sıñar kanat…
Cil issä dä kayırılır,
Cil issä dä sınar kanat!
Sıñar kanat…
İ Änkäyem – sıñar kanat…
Kiräk bulsa, bezne yaklap
Alışka da çıgar kanat!
Sıñar kanat…
İ Änkäyem – sıñar kanat…
Bezne yaklap, bezne saklap
Betkänder ul kanat…kanap!
Sıñar kanat…
İ Änkäyem – sıñar kanat…
Bezneñ hakka barsına da,
Barsına da çıdar kanat!
Sıñar kanat…
İ Änkäyem – sıñar kanat…
Sıñar kanat aslarında
Üsär idem kabat-kabat!
Sıñar kanat…
11.01.03
ŞİGIRNE MİN ÜZEM YaZMIYM
Şiğırne min üzem yazmıym,
Kemder äytep yazdıra.
Kolakka şiğır pışıldap
Mine yuldan yazdıra.
Miña kemder äytep tora,
Min yazıp kına baram.
Tik yazıp ölgerä almıym
Yaisä betä karam.
Ul iñ äybät şiğırlären
Äytep tora kiç-irtän.
Läkin yazıp ala almıym –
Min bik naçar işetäm.
Kolagıma pışıldauçı
Hoday tügelder dimen.
Hoday äytep torsa, küptän
Min Tukay bulır idem.
10.10.03

YaFRAK TUYI
Yafraklarnıñ bäysez çagı,
Yafraklarnıñ tuyı.
Oçu gına, kaçu gına
Alarnıñ bar uyı.
Özelä dä oça alar,
Özelä dä oça,
Ber-ber artlı tezelä dä,
Tezelä dä oça.
Üzläre ük koş bit alar,
Üzläre ük kanat…
Cirgä ber kungaçtın, alar
Oçalmaslar kabat.
Alar ber kat kına oça,
Barı ber märtäbä.
Ber bulsa da oça alu –
Üze ber märtäbä!
04.11.03

YÄŞLEKTÄN KİLGÄN İKE HAT
Sabıy tösle ihlas çaknı küñel
Torgan sayın nıgrak sagına.
Kazannardan hatlar koşlar bulıp
Oça ide Böre yagına.
Ä Agıydel buylarınnan oçıp
Kilä ide sineñ hatlarıñ.
İstä äle haman kauşıy-kauşıy
Hatlarıñnı açkan çaklarım.
Ul hatlarda bez söydek tä, canım,
Bez köydek tä anda, yandık ta.
Ä ul hatlar saklanadır äle
Berär yäşiktä yä sandıkta…
Şul vakıtlar şundıy sagındıra,
İskä alsam, kitä islärem.
Tik ukırga kurkam ul hatlarnı –
Yäşlektäge söyü hislären.
Bez kagılmıyk, äydä, ul hatlarga,
Kalsın alar bezneñ yäşlektä.
Saklansınnar hislär küñellärdä,
Saklansınnar hatlar yäşiktä.
Kabatlanmıy tarih kabat-kabat,
Kabatlanmıy yäşlek ike kat…
Ä hatlarga timik! Bez üzebez
Şul yäşlektän kilgän ike hat!..
25.10.03

ÇİLÄBE
Ükenmäs idem ülsäm dä,
Çiläbene ber kürsäm,
Çiläbe çibärläreneñ
Koçagına ber kersäm…
Çiläbene kürdem inde,
Kilmi läkin üläsem.
Kürgäç şuşı maturlıknı,
Kem ülärgä teläsen?!
Yaşär tatar, cir yözendä
Çiläbe bar çagında.
Ul üze dä sünmäs ber cır
Tatarımnıñ canında…
Kürdem inde Çiläbene,
Ükeneçkä kalmadı.
Çibärläre genä menä
Berse dä küz salmadı.
Çiläbegä yäşräk çakta
Kiläse kalgan ikän…
Tik barıber Çiläbegä
Min ğaşıyq bulıp kitäm!..
Peşep torsın ciläkläreñ,
Tulıp torsın çilägeñ!
Çittä tügel sin tatardan,
Çit tügel sin, Çiläbem!
12.09.02

GARÄP İLENDÄ
Kala bulgan kom çülläre,
Bakça bulgan barhannar…
Rähät çigälär şuşında
Bar şäyehlär, bar hannar.
Yugıysä, bezneñ şikelle
Möselman-ädämilär.
Bügenge ul bay şäyehlär –
Kiçäge bädävilär.
Çül östendä - çın mögciza,
Çül östendä - äkiyät…
Küñellärendä bulgandır
Ak äkiyät – ak niyät!
Mäñge dä ışanmas idem
Üzem barıp kürmäsäm,
Ul äkiyät işeklären
Üzem açıp kermäsäm.
Bik tırışsañ, bula ikän
Cir östendä dä cännät…
Ni öçender kuydım şunda
Üz-üzebezne cälläp.
Ä bezneñ tormış inde ul
Ni tämug bit, ni cännät…
Menä şulay, cämäğat!
8.11.03
SİN HAMAN SER
Klaraga
Gomer buyı sine söydem…
Sin haman ser, sin – tılsım.
Sin bit miña, miña gına
Nasıyp bulgansıñ…
Bulsın!
Dimäk, Hoday üze kuşkan,
Üze şulay telägän:
Sine – miña, mine – siña,
Siña gına tiñlägän!
Sinnän dä maturlarnı min
Tapmadım, tabalmadım.
Döresräge, min alarnı
Ezläp tä karamadım.
Härkemneñ üz maturı bit,
Härkemneñ üz güzäle.
Sineñ güzällegeñä dä
Yöräk köçkä tüzäle!
Kayçak söyü davılları
Alsalar da böterep,
Dönyanıñ bar maturların
Bulmıy söyep beterep.
Maturlar ul meñlägän dä,
Mindä meñ yöräk tügel.
Miña, canım, sinnän başka
Berkem dä kiräk tügel!
Minem kebeklär, älbättä,
Härkemgä dä eläkmi…
Häyer, min dä sinnän başka
Berkemgä dä kiräkmi.
18.11.02

KÖZLÄR BELÄN BERGÄ
Köz kilgän Sön buylarına -
Cäyne alıştırıp.
Şulay inde…
Tabiğatne
Bulmıy yalgıştırıp.
Üzemneñ Sön buylarımnı
Yörim karaştırıp…
Söndä uynıy közge koyaş
Küzne kamaştırıp.
Sön buyları citdilängän,
Yaşellegen cuygan -
Cide törle tös citmeşkä
Äylängän dä kuygan.
Sön buyı kaydan cıygandır
Bu qadärle tösne! -
Bu bit Fail Zıyazovnıñ
Peyzacları tösle.
Kayttım min dä Sön buyına
Közlär belän bergä.
Közlär belän bergä kitäm,
Közlär belän genä…
Sön buyları şul qadär dä
Balkıp torır ikän! -
Minnän soñ da mäñge şulay
Matur bulır mikän?
7.10.03

GOMER SABANTUYI
Görläp tora gomer Sabantuyı...
Birgän Hoday könneñ çuakların.
Tizdän urak öste. Avıldaşlar
Köyläp kuygan inde urakların.
Çelter-çelter äle çişmälärem,
Tulıp aga äle ulaklarım.
Avılımnıñ saf suların eçsäm,
Yuıladır kebek gönahlarım.
İneş bulgan inde çişmälärem,
Urman bulgan inde kuaklarım.
Mine kürgäç, yılap cibärdelär -
İ tallarım minem, yılaklarım...
Ä avılım Sabantuyga diyep
Yakınnarın cıygan, yırakların.
Alar arasında Kazannardan,
Ufalardan kilgän kunaklarım.
Bar mir belän i telilär miña
Bähet-şatlıklarnıñ gel akların.
Kotlaulardan häm dä maktaulardan
Çıñlap tora minem kolaklarım.
Tik şunısı gına... Tägäri bit,
Sütelä bit gomer yomgaklarım...
Bügen isä gomer Sabantuyı...
İskä almıyk äle ul yakların.
14.06.99

ÄNKÄYNE SAYLAP ALMIYLAR
Änkäsen, bik teläsä dä,
Saylap alalmıy keşe.
Änkäylärne Hoday birä,
Ul fäqat Hoday eşe!
Änkäy ul çit-yat bulalmıy, -
Gaziz genä bulala!
Bezneñ öçen ul – İlahi,
Bezneñ öçen ul – Alla!
Änkäy ul gadi bulalmıy, -
Güzäl genä bulala!
Änkäyeñä mähäbbätle,
Märhämätle bul, Bala!
Änkäy küñele, hay, sizger –
Barsın da belä bit ul…
Änkäyne saylap almıylar –
Berdänber genä bit ul!
21.01.03

ÜZEBEZ!
Böyeklär kitep betkännär…
Almaşka kilüçelär
Bik kürenmi äle, gärçä
Citärlek teläüçelär.
Şuña kürä il alında
Paq kalsın dip yözebez,
Böyeklärneñ vazıyfasın
Başkarabız üzebez!
9.11.03

MİN BORÇILIP YaTKAN BULAM
Min borçılıp yatkan bulam,
Törle uy kilä başka:
Yanäse, min monda çakta
Nişlärlär minnän başka!?
Min borçılıp yatkan bulam,
Tik can yukka köyenä.
Dönyanıñ kitmi ise dä -
Tägäri üz köyenä.
Min borçılıp yatkan bulam:
Käyef tä yuk, häl dä yuk.
Ä tormış kaynıy minsez dä -
Ällä bar min, ällä yuk.
21.10.03

ÖYRÄNEP KENÄ KİLÄM…
Ber kürsäm dä ğaşıyq buldım,
Meñ kürsäm dä tuymadım.
Canım-tänem belän söydem –
Hisläremne tıymadım.
Tıygan çaklar da bulgandır –
Min aların toymadım.
Mäcnün kebek, Tahir kebek
Yaratam dip uyladım.
Tik min äle ul çagında
Yarata belmägänmen:
Sine gölgä kümmägänmen,
Utlarga kermägänmen.
Min bit sine yaratırga
Öyränep kenä kiläm,
Sineñ küñel kıllarıña
Köylänep kenä kiläm.
Yarattıra beläseñ sin
Häzer inde üzeñ dä…
Gomer bulgaç, kürdek menä
Mähäbbätneñ közen dä.
17.10.03

KİTÄLÄRDER İNDE...
Ak kayınnar yafrak taşladı.
Vak yañgırlar yava başladı.
Yavar tösle ozak, irkenläp…
Kitälärder inde törkemläp
Tugan yaknıñ küçmä koşları.
Kış – alarnıñ salkın doşmanı.
Bälki inde oçkannardır da…
Kürenmilär koşlar yañgırda.
22.10.03

BEZ İLEŞTÄN ÇIGIP KİTKÄN ÇAKTA
Rudol Avsahovka
Bez İleştän çıgıp kitkän çakta
Malay–şalay gına bulganbız.
Cäyge çellälärdä çilängänbez,
Kışkı salkınnarda tuñganbız.
Tormış digännäre bezgä ber dä
Koçakların cäyep tormagan –
Bezneñ öçen berkem çäçmägän dä
Bezneñ öçen berkem urmagan.
Mäskäüdä dä bezne, Ufada da,
Kazanda da berkem kötmägän.
Arkabızdan berkem kakmagan da
Artıbızdan berkem etmägän.
Gomer buyı çaptık – atlansak ta
Atlandık bez citez atlarga.
Egılsak ta kara koyılmadık,
Ser birmädek cide yatlarga.
Keşelärdä bezneñ eşebez yuk,
Üz eşebezne bez eşlibez.
Timäsälär, bez dä kagılmıybız,
Kagılsalar, cebep töşmibez.
Eşläp bulmasa da bezgä tigän,
Bezgä digän eşneñ barsın da,
Yözebez ak bezneñ il aldında,
Küñellär paq Hoday karşında.
Tik tormışnıñ tämen belgäç kenä,
Çibärlängäç kenä kızları,
Äybätlängäç kenä dönyaları,
Sizdergäli gomer uzganı.
Şulay da bez matur yäşägänbez,
Ä İleştä tuıp uñganbız…
Bez İleştän çıgıp kitkändä ük
Şäp yegetlär, ahrı, bulganbız!
2001

KEŞE GOMERLÄRE BİGRÄK KISKA...
Keşe gomerläre bigräk kıska…
Hoday bezgä, belmim, nigäder,
Koşlar gomere dä birmägän şul.
Yäşi belsäñ citär, digänder.
Keşe gomerläre bigräk kıska…
Şunsına da şöker itäbez.
Kıska gına şul ber gomerneñ dä
Kaderlären belmi kitäbez.
Keşe gomerläre bigräk kıska…
Kaderlären bik tä belerlek.
Här säğate anıñ sanaulı bit,
Här säğate üze – gomerlek.
Keşe gomerläre bigräk kıska…
Sizelmi dä hätta kalına.
Äyterseñ lä, gomer uçakları
Ber mizgelgä genä kabına.

Keşe gomerläre bigräk kıska…
Ber sünä dä kabat kabınmıy.
Härberebezgä dä kagıla ul,
Şağıyrlärgä genä kagılmıy.
17.11. 02

TATAR
Tatar belän izgän Räsäy,
Tatar belän baskan.
Tatardan başka bulalmıy, -
Tatar baştan aşkan!
Tatar küçmä koşlar kebek –
Ul tuktausız küçä.
Utlar-sular kiçä tatar,
Şahtalarga töşä.
Tatu bulıp yäşi belä
Tatar barsı belän:
Ürçetä çit millätlärne
Tatar başı belän!
Küpme millät karap tora
Tatar küze belän,
Küpme millät balkıp tora
Tatar yöze belän!
Küpme millät yäşäp yata
Tatar kanı belän,
Üze – üzbäk, urıs, başkort…
Tatar – canı belän.
Tatarlarnı ülçi almıy
Bernindi dä bizmän…
Tatar belän baskan Räsäy,
Tatar belän izgän!
13.11.03

ÇÜPLEKTÄGE ŞİGIRLÄR
Açu kilep yöri ide
Öydä çüp-çar küplekkä, -
Bötenesen çıgardım da
Taşladım min çüplekkä.
Ämma läkin min taşlagan
Çüp-çar belän berrättän
Kayçandır yazıp kuyılgan
Şiğırlär dä eläkkän.
Min inde ul şiğırlärne
Yañabaştan yazalmam.
Ber tapkır yangan utlarda
Kabat-kabat yanalmam.
Min, bilgele, aptıraşta,
Belmim närsä äytergä? -
Ul şiğırlärneñ berse dä
Töşmi minem hätergä.
Yarar, alar yünle bulsa,
İskä töşärlär ide…
Ukuçılar gına menä,
Belmim, nişlärlär inde?

1996

SİN BİT MONDIY TÜGEL İDEÑ…
Äytäm siña çın küñeldän,
Äytäm siña çının:
Çişendersäñ, kızlar kebek
Äle buyıñ-sınıñ.
Sin çın hanbikä şikelle
Şäpläp kiyendersäñ.
Sılulanıplar kitäseñ,
Şulay söyendersäñ.
Yözläreñ kitä açılıp,
Kerşän-fälän sörtsäñ,
Bit oçıña matur itep
Berär miñ dä törtsäñ.
Ägär dä buyap cibärsäñ,
Çäçläreñ dä kara -
Çäçläreñne yäş çaktagı
Kebek itep tara!
Sin bit mondıy tügel ideñ
Hätta kız çagıñda…
Sin dip kabat yanam inde
Söyü uçagında!
7.10.03

ÄVÄRELEŞ
Täräzädän közne küzätämen,
Ällä inde közne tizlätämen?!.
Üzgä bügen - canım, üzgä - tänem:
Canım belän közne üzgärtämen.
Ä köz haman kitmi – suza äle,
Yöräk kenä nikter sıza äle.
Äle genä korı hava ide,
İnde menä yañgır yava inde.
Böten dönya üzgärde dä kuydı.
Tabiğat tä köz buludan tuydı.
Niçek ışanmıysıñ tılsım barga?! –
Äylände dä kuydı yañgır karga…
Berençe kar yava uynıy-uynıy,
Tik küñelem äle kışnı toymıy…
Yaña karlar çagıldıra küzne…
Karap toram uylıy-uylıy közne.
Yörägemneñ kısılgan ber çagı,
Köz häm kışnıñ kuşılgan ber çagı…
Täräzädän küzätäm min tışnı:
Közne tügel inde – yaña kışnı.
22.10.03

KÜÑELLÄR NEÇKÄRGÄNDÄ…
İ tugan yaknıñ yakınlıkları,
Basularınıñ altınlıkları.
Tugan yagımnıñ moñsulıkları,
Tın sulıkları, uysulıkları.
Sön buylarınıñ güzällekläre,
Üzäkläreñne özärlekläre.
Agımnarınıñ i tizlekläre,
Dulkınnarınıñ citezlekläre,
Tugan yagımnıñ kürkämlekläre,
Yalannarınıñ irkenlekläre.
Ofıklarınıñ alıslıkları,
Här tümgägeneñ tanışlıkları…
Yaktaşlarımnıñ yabaylıkları,
Küñelläreneñ äy baylıkları…
İ Änkäyemneñ sabırlıkları,
İdännäreneñ sarılıkları,
İ yözläreneñ yaktılıkları,
Rizıklarınıñ tatlılıkları…
İ balaçaknıñ üksezlekläre,
Hıyallarınıñ çiksezlekläre…
İ bu häterneñ istälekläre,
İ bu küñelneñ neçkälekläre…
13.11.03
KIÇITU
Telgä ällä nilär kilä -
Tel kıçıtıp tora.
Ber kıçıtsa yarar ide,
Gel kıçıtıp tora!..
İñ asıl süzlären ilham
Gel oçırtıp tora.
Şiğır itep yazmıy bulmas –
Kul kıçıtıp tora!..
14.11.03

YaŞİ ALMIYM SİNSEZ…
Könem yämsez, suım tämsez –
Sinsez miña kıyın.
Citmi miña sineñ cılıñ,
Citmi sineñ kuyın.
Min siña bik tä mohtacmın,
Sin miña bik kiräk.
Sineñ kebeklär yuktır ul,
Bulsa da bik siräk…
Dönyada üz tiñeñ kiräk,
Yaşäp bulmıy tiñsez.
Min dä menä ber minut ta
Yäşi almıym sinsez.
Sin belep tor: ikebezneñ
Mähäbbättän başka
Äylänermen min timergä
Yä bulmasa taşka.
Min dä äüliyä tügelder,
Bardır törle yagım.
Tik siña bit taş kiräkmi –
Yarat mine, canım!
18.10.03

SİNEÑ ÇÄÇLÄR ÄLE KARA İDE
Färit Möhämmätşinga
Sineñ çäçlär äle kara ide,
Küñellärdä därman bar ide.
Tatarstan Däülät Sovetınıñ
Zalları da bezgä tar ide.
Eşlädek bez kuldan kilgänen dä,
Kilmägännären dä eşlädek.
Kuldan kilmäsä, bez teşläşmädek,
İrennärne genä teşlädek.
Kaynar zamannıñ da, Kazannıñ da
Sin eçenä kerep kaynadıñ,
Mäskäüneñ dä köyen köylädeñ sin,
Kazannıñ da cayın cayladıñ.
Ä bez isä yänäşäñdä buldık,
Sineñ belän bergä atladık.
Akladıkmı halık ışanıçın? –
Miña kalsa, äye, akladık.
Tik artıgın eşli almas ide
Kem bulsa da bezneñ urında.
Ä çäçlärgä çallar töşkän ikän,
Ansı gına anıñ yırunda!
Çıgarmaslar cırlar bez yäşägän,
Bez eşlägän çorlar turında.
Bezneñ däver üze cır şikelle…
Bez hämmäbez – tarih kulında.
Bolay gına tormas dönyaları,
Kilmi kalmas başka patşalar.
Kaytmıy kalmas bezgä möstäkıyllek -
Ansın inde eşlär başkalar.
Tormış dävam itär monnan soñ da,
Bezneñ kartayuga karamas...
Ul däverlär genä kire kaytmas,
Sineñ çäçlär genä karalmas.
25.10.03

TAGIN SALKINNAR BAŞLANA…
Tagın salkınnar başlana…
Tagın şul urıs kışı –
Urısnıñ şul ozın kışı,
Korıçtay kırıs kışı.
Tagın salkınnar başlana…
Üzäkne özä torgan,
Cileklärgä citä torgan,
Şulay da tüzä torgan.
Tagın salkınnar başlana…
Sizäm şähär halkınnan.
Öşep-tuñıp ütte gomer,
Baş çıkmadı salkınnan.
Tagın salkınnar başlana…
Kayçan gına yaz ide.
Cile salkın, ile salkın…
Ni yazsañ da az inde.
15.10.03

ÖLGERERBEZ!
Kırın-kırın karıybız bez
Küptän uzgan zamannarga.
Ni öçender yaratabız
Uzgannarnı yamanlarga.
Yamanlıybız üzebezneñ
Canga yakın ütkännärne.
Dimäk ki, yäş çagıbıznı,
Koçkannarnı-üpkännärne.
Nindi genä bulsa da ul
Üzebezneñ gomerebez.
Yäşik äle!
Yamanlarga
Bez kayçan da ölgererbez.
4.11.03

GERMAN KÜGE – KARA KAYGI
Germaniyä kügendä hälaq bulgan
Başkortstan balalarınıñ
yaktı istälegenä bagışlıym
German küge kara bügen,
German küge – kara ülem.
Ber cır kitmi küñelemnän,
Häterlätep german kügen:
Atlandım atnıñ bilenä,
Kittem german cirenä.
German küge – kara ülän,
Ällä kaytam, ällä üläm…
İ sabıylar! Küz yäşlären
Tıyıp toram köçkä-köçkä.
Sezne kürermen şikelle –
Kararga da kurkam öskä.
Oçtıgız…Oçıp kittegez…
Bärgälänä bäğırlärem.
Belmiçä dä kaldıgız bit
Bu dönyanıñ qaderlären.
German küge – kara kaygı,
German küge – sagış kına.
Çın tügelder bu hälaqät –
Äytkännärder yalgış kına…
German küge – kara aylı…
Yoldızlar – sezneñ canıgız.
Yaktıgız töşär bezgä dä –
Yoldızlar bulıp kalıgız!
Küktäge yaktı yoldızga
Äylänüe tizder inde…
Tagın küpme yoldız arttı –
Kaysıları sezder inde.
German küge – kara keläm,
Kayılgan ul kaygı belän.
Ber cır kitmi küñelemnän -
Nigä kitmägänen beläm:
Atlandım atnıñ bilenä,
Kittem german cirenä.
German cire – kara ülän,
Ällä kaytam, ällä üläm...

SİN ÄLE DÄ MATUR…
“Yäş çagımda min dä matur
Bulganmın ikän!” – diseñ.
Şulay bulırga tiyeş ul –
Yukka kitmäsen iseñ.
Sin äle dä bik matur bit –
Elmayıp kal, kölep kal!
Bu könnäreñ kire kaytmas –
Kadereñne belep kal!
Altmışta da äytäçäkseñ:
”Bigräk sulganmın ikän…
Min äle ille yäştä dä
Matur bulganmın ikän!”
13.10.03

SÄHNÄ
Tatarstannıñ halık artistkası
Ruziyä Motıygullinaga
Açık sähnä. Asıl ber zat!
Kem añlar anıñ canın? –
Bähete dä, tähete dä
Şuşı sähnä bit anıñ.
Niçä tormış, niçä yazmış
Uzgan anıñ canınnan?!
Yöräkläre niçä yangan,
Niçä tapkır yarılgan?!
Sähnälärdä niçä tuıp,
Niçä kat yäşägänder?!
Meñ kabat kartaygandır ul,
Meñ kabat yäşärgänder…
Mähäbbät hislärendä dä
Meñ kabat isergänder,
Bez kiçergänne ber üze
Meñ kabat kiçergänder…
Keşe yazmışları belän
Yaşäülär avırdır ul –
Kaygıları gomerlekkä
Yöräktä kalırdır ul…
Ä üze haman üzgärmi,
Güzällek köçle şul ul –
Niçä keşe gomerlären
Yaşägän keşe şul ul!
Ber karasañ – şau çäçäk ul,
Ber karasañ – köl–kümer...
Niçä gomergä toradır
Sähnädä ütkän gomer?..
Sähnä - biyek
Häm mäñgelek!
Sähnädä ut kabına...
Açıla da yabıla ul,
Açıla da yabıla…

4. 03.2000

ÄNKÄYEÑ BİGRÄK YaGIMLI
Galimcan Gıylmanga
Änkäyeñ bigräk yagımlı –
Göl tama yözlärennän.
Yaktı yözle, tatlı telle –
Bal tama süzlärennän.
Änkäyeñ bigräk kunakçıl –
Sıyı tezelep tora.
Kaytıp kersäñ, ul bit sez dip,
Bez dip özelep tora.
Änkäyeñ bigräk söykemle,
Bigräklär açık ikän…
Ber süz belän genä äytsäñ,
Mirovoy karçık ikän!
Ul sinnän küzen dä almıy,
Şul qadär söyep karıy -
Söykemle itep karıy ul,
Söyep-söyenep karıy.
Härber ana üz balasın
Gel şulay nazlıy mikän?..
Änkäyeñ matur cırlıydır,
Şiğır dä yazmıy mikän?
Änkäyeñ - şağıyr can ikän,
Änkäyeñ – i gadi can…
Menä kemnän ikän sineñ
Şağıyrlegeñ, Ğalimcan!
7.05.04

ŞAYARU
Şiğırlär yazdım şayartıp
Yöräk turında,
Şayartıp kına uynadım
Yöräk kılında.
Tik yörägem tuktap aldı
Şayartıp kına –
Ällä yaratmıyça, ällä
Yaratıp kına.
Şayarularnıñ kalmadı
Mindä eze dä…
Şayan bulıp çıktı äle
Yöräk üze dä.
6.10.03

CÄY HATİRÄSE
Kışın abzar tübäsenä
Bar mikän mengänegez?
Peçän bezneñ yastıgıbız,
Ul bezneñ mendärebez.
Monda cäyneñ ütkännäre,
Cäyneñ kiläçäkläre:
Şul kileş ciläkläre dä,
Şul kileş çäçäkläre.
Hätta sandugaçları da
Sayrap cibärer sıman…
Abzar tübäsenä cäyneñ
Böten huş ise sıygan.
Kaytkan sayın rähätlänäm,
Kaytkan sayın iseräm -
Cäyneñ hätirälärennän,
Kışkı peçän isennän.
Adaşıp kalgan monda cäy –
Peçäne dä peçäne!..
Ya, niçek, peçän ösläre,
Cäylär iskä töşäme?

8.11.03

ENEKÄŞ KİRÄK MİÑA!
Sezgä rähät! Beregez dä
Minem häldä tügel sez.
Beläsezme, öydä miña
Kızık tügel, küñelsez.
Elıysı da kilä kayçak,
Uylap yatam-yatam da:
Yuk şul minem abıyım da,
Yuk şul minem apam da,
Señelem dä, enem dä.
Bergä-bergä uynıysım
Bik tä kilä minem dä.
Ä kürşelär gör kilä;
Uynıylar-şayaralar.
Alar küp şul, kümäk şul,
Şuña da şayan alar.
Ber iptäş kiräk miña,
Enekäş kiräk miña!
Yaratır idem min anı,
Hätta yılak bulsa da.
Bakçaga da ilter idem,
Hätta yırak bulsa da.
Enem belän min uramga
Uynarga çıgar idem.
Ägär mine tıñlamasa,
Niçek tä çıdar idem.
Ätilär bit niçä kabat
Alabız dip aldıylar.
Berdänber malaylarına
Ber enekäş almıylar.
Küñelsez öydä miña,
Uyınçık nigä miña?!
Bergäläşep uynarga
Ber iptäş kiräk miña.
Beräü genä bulsa da,
Yamsez genä bulsa da,
Elak kına bulsa da,
Enekäş kiräk miña!

ÄNİ, MİN KÖÇEK KÜRDEM!

Äni, min uynaganda
Köçek kürdem uramda.
Äni, ul tuñgan ide,
Uramda kungan ide.
Äni, salkın yañgırda
Ul bik küşekkän ide,
Ul bik açıkkan ide,
Ul bik talçıkkan ide,
Äni, ul ulıy ide,
Ul şulay yılıy ide,
Ul çınlap yılıy ide,
Ul nıklap yılıy ide –
Üzem işettem, äni.
Min üzem karap tordım,
Şuña kiçektem, äni.
Min anı bik kızgandım –
Yäşläre aga ide,
Äni, anıñ yäşläre
Asfaltka tama ide.
Anı, äni, yañgırda
Kemder taşlap kaldırgan,
Aldaştırıp kaldırgan,
Adaştırıp kaldırgan,
Äni, tuñganga mikän,
Ul bik dereldi ide.
Salkın tisä, ul köçek
Tışta terelmi inde.
Nişlär inde ul anda,
Beryalgızı uramda?
Ul yılıydır äle dä,
Dereldider täne dä.
İrtägä ük üläçäk,
Kaldırsañ bu hälendä.
Äniyem, şul köçekne
Alıp kaytıyk äle, ä?!

BATIRLIK EŞLÄR İDEM.

Niçek eşlim
Şäp batırlık? –
Böten dönya
Şakkatarlık!
Batırlıkka
Sälät kiräk.
Sälätem bar –
Säbäp kiräk!
Ezläp yörim
Şul säbäpne,
İñ bähetle
Şul säğatne.
Tik säbäpne
Tabıp bulmıy,
Tapmıyça da
Kalıp bulmıy.
Äräm yata batırlıgım –
Uylanam şul hakta gına.
Üç itkändäy, cayı çıkmıy
İñ-iñ batır çakta gına.
Batırlıklar eşläü ciñel,
Batır bulsañ caylı gına.
Batırlıklar eşlär idem -
Çıkmıy äle cayı gına.

ŞUNDIY MİNEM TUGAN YaGIM!

Ak çäçäklär çıñlap tora,
Cırlap tora äylänädä.
Ak kayınnar sılu-sılu
Yäş kızlarga äylänä dä,
Cıynaulaşıp, tezeleşep
Töşep kitä Sön buyına.
Yap-yalangaç kalıp kına
Su kerergä tön buyına.
Ä malaylar şundıy monda:
Hikmät kenä uylap yöri,
Yap-yäş kenä yäşennärne
Kamçı itep uynap yöri.
Şul kamçını şayartıp ber
Şartlatsalar bolgıy-bolgıy,
Baş oçında utlar uynıy,
Küklär kükri urgıy-urgıy...
Taylar monda ber urında
Çıdıy almıy biyep tora.
Ä basular şundıy biyek –
Ofıkka uk tiyep tora...
Menä şundıy inde minem
Tugan cirem, tugan yagım.
Min tözälä almam ahrı –
Maktanıldı menä tagın.

KAYTIYK LA ÜZEBEZGÄ!

Diñgez matur,
Süz dä yuk.
Mondıy diñgez
Bezdä yuk.
Läkin tege yagına,
Läkin tege yarına
Yözep tä çıgıp bulmıy,
Töbenä çumıp bulmıy.
Totıp bulmıy balık ta.
Yuk biredä tallık ta.
Tozlı ikän suı da –
Çistartmıylar şunı da.
Eçkä ük kerep bulmıy,
İrkenläp yörep bulmıy.
«Kermä!» -diyep toralar,
Kersäñ, kire boralar.
Kaytıyk la
Üzebezgä –
Keçkenä
Sönebezgä!

Click or select a word or words to search the definition