Şiğırlär - Lena Şağıyrcan

Tugan telgä mädhiyä

Äy sin, telem, tugan telem,
tamır telem.
Cir astınnan tarih seren
tabır telem...
Äy sin, telem, rähät telem,
avır telem.
Telne teşläp kanatırlık
sabır telem...
Sineñ belän rähmät ukıym,
teläk telim.
Cırga salıp sine, milli
köylär köylim.
Tabındagı ikmägem kük
telem-telem,
Tabınam siña,
sinsez ber täm
toymas telem...
Äy sin, telem, aylı tönem,
yaktı könem.
Äremnärdän äçe,
baldan
tatlı telem.
Sine saklap kalır öçen
küpme belem
kiräklegen añladım min,
beldem bügen...
Ätkäm-änkäm mirası sin
miña küçkän.
Çişmä üze susaganda,
sine eçkän...
Aldım sine,
küçteñ töbem-tamırıma,
küçteñ küzänäkläremä,
karınıma...
Kerdeñ añga, yattıñ canga,
señdeñ kanga.
Här göl belä üz isemen
sin kuşkanga...
Cihandagı härber cisem,
härber matdä,
İsemem bar, dip, güyä siña
rähmät äytä.
Äy sin, telem, batır telem,
gorur telem.
Cirdä yoldız bulıp balkıp
torır telem.
Halkım tele, hak telem sin,
yöräk telem.
Kiläçägem öçen mäñge
kiräk telem!

Milli, milli millionnar

Milli, milli millionnar
Çäçelgännär davıl-cilgä...
...Yaz kaytmasak, köz kaytırbız,
Ber kaytırbız tugan ilgä...

Milli, milli millionnar
Sibelgännär töbäk-töbäk...
Ni kötälär, ni uylıylar
Tugan yakka küzne töbäp...

Tarta canı, tarta kanı,
Tartıp tora milli moñnar...
Nik uyanmıy, yoklıy haman
Milli, milli millionnar?

Tarih bezneñ avır inde...
Belmim, kemgä oşasın ul!
Milläteñä ohşamıyça,
Tagın kemgä ohşasın ul!..

Milli, milli millionnar...
Milli kızlar, milli ullar...
Ukmaşırga, totaşırga
Citmi mällä yuksa kullar?..

Çakırıp tora kaytır yullar,
Kötmäsä dä takır yullar...
Oça tora, kitä tora
Milli, milli millionnar...

Milli baylık — milli saulık.
Milli cimerek, milli vatık...
Cillär uñay iskän çakta,
Cilgä yabışıp kaytır vakıt...

Yaz kaytmasak, köz kaytırbız...
Ütä gomer, kötmi yıllar.
Özelep betsä milli kıllar,
Kemnär kölär, kemnär yılar?..

Cıyın yasap, kıyın aşap,
Köräşkändä yözlär, unnar,
Nik kuşılmıy tugan telgä
Milli, milli millionnar?..

Aga İdel, aga bolıt,
«İsä cillär, küçä komlar...»[1]
Kıyblabız ber, berläşik lä,
Milli, milli millionnar!!!

[1]Därdemänd şigırennän.

Kipsä yäşel karası...

Birde dönya kiräkne,
Yılamaska öyrätte...
H. Tufan

...Elamaska öyrätsä dä,
Cırlamaska öyrätä
almadı, şöker, dönyası...
Cır isän-sau yöräktä!
İnde kanıgıp yazmışka,
anı da alsa tartıp,
elamıy da, cırlamıy da
yaşäüdän ülem artık...
Elamaska öyrätsä dä,
cırlamaska öyrätä
almadı şul dönya-kamçı...
Cärähätle yöräktä
yansın yara, bäylämägez,
sarkıp torsın, kanasın!..
Şağıyr manıp cırın yazar,
kipsä yäşel karası...

Davıldan soñ

Bez davılga yulıkmıyça kaldık...
davıldan soñ kürdek dönyanı.
Aktarılıp sıngan imännären
kurkıp karap yördek bez anıñ...

Yugalışıp katıp kaldık ber mäl,
tayanırbız diyep, kemnärgä...
Davıl üze bezgä kagılmadı —
tik afäte töşte iñnärgä...

Tormış — diñgez inde...
Barmı soñ ul
dulkınnarnıñ berçak tınganı?..
Nişlätergä belmi tordık ber mäl
davıldan soñ kalgan dönyanı...

İman älifbası

Aldan kürep aldanular...
Işanıçlar — cimerek, vatık.
Köyä töşkän canıbızga
İman yañartırga vakıt!..

Teldän yazıp, dennän yazıp,
Yaşägändä häveflänep,
İzge ber süz kilä telgä,
Şärehläp üz häreflären...

Tarkatsañ da taralmaslık
Berböten ul, äytsäñ cıyıp:
Töp kanunı yäşäeşneñ
Dürt härefkä betkän sıyıp:

İman — İrek ul iñ elek,
Käm — Mähäbbät annan kilep,
İman — Akıl, İman — Namus —
İman älifbasın belik!..

Kalır cirsez-imanasız,
İmansızga çıksa bändä.
Tözälmäslek çirlär bulıp,
Can buşlıgı kaytkan tängä...

Yäşim disäñ isän-aman,
İmanıña tabın, inan:
Ayga karap pışıldıym min,
Berük Hoday birsen iman!..

Avızım tulsın iman belän,
Canım tulsın iman belän.
İman kiterer vakıt citkän
Kämmäbezgä beräm-beräm!!!

Ap-ak sölge

Ak sölgemä
kerlär kundı,
taplar iñde,
kara señde...
Ap-ak ide sölgem, inde —
kara sölge,
kara sölge...
Kara taplar aktan kölde
hurlap kölde,
urlap kölde...
Kara taplar belmi äle
ap-ak kübek belän cilne.
Cide yudım, cide udım,
ak kübekkä keren kudım..
Cide çaykap cilgä eldem,
Cilfer-cilfer kibä sölgem.
Ap-ak sölgem —
minem bilgem.
Koyaş belän kuşılıp köldem...
Aklık qaderen,
saflık qaderen
Kerlär yua-yua beldem...

Mähäbbät köyäntäse

Kaldı bit äle, kaldı bit
«Yaratam» dip äytäse...
Salavat küpere bulıp
Mähäbbät köyäntäse
İñnärdä kaldı elenep,
Kayda soñ çiläkläre?
Söyüneñ ber yotım suday
Bar ikän kiräkläre...
Barası kaldı çişmägä
Talir täñkälär tagıp.
Çıñnarına çişmä üze
Kuşılır häyran kalıp.
Barası kaldı çişmägä
Par çiläklärne tagıp.
Bezneñ mähäbbät çişmäse
Betmägän äle agıp...
Kaldı şul äle, kaldı şul
Yaratam dip äytäse.
İñnäremdä elenep tora
Mähäbbät köyäntäse...

Tatar şagıyreneñ bäyäse

İmeş, häzer şiğır yaratmıylar,
Kiräk tügel şiğır, yänäse.
Şiğırneñ dä, şağıyrneñ dä, imeş,
Arzanaygan, töşkän bäyäse.

Ruhi inflyatsiyä — şiğriyätneñ
Gayıbe tügel yuksa, bälase...
Cır qaderen belgän zatlar kayda?
Kemnär kuya şiğır bäyäsen?

Süzneñ tämen belmi kartayuçı
Şiğır degustatorlarına
Cavabım şul: tökermägez äle
Galicänab şağıyr canına!!!

Kem ul «beteräm dip, başıgıznı»,
Kiyerep tartkan uklı cäyäsen?
Kol Galidän sora, küpme tora
Tatar şagıyreneñ bäyäse?!! —

Kıymmät tora! Üze hätle tora!
Çın şağıyrneñ bulmıy arzanı.
Kabat bäyä birgän Tukayına,
Ellar uzgaç, Peçän bazarı...

Şul bähane dönya bazarında
Töşermiçä saklıy Cälillär!
Meñ kat köçle usal gaybäteñnän
Utnı-sunı kiçkän dälillär.

Lirik cırlar gına yazıym, disäm,
Bulıp çıga tagın säyäsi...
Saklap kalsa telen, mäñge töşmäs
Tatar şagıyreneñ bäyäse!!!

Click or select a word or words to search the definition