Şiğırlär - Häbir İbrahim

Sin - zur közneñ altın yafragı

* * *
Kürmädem lä kır kazları
Tezeleşep ütkänen,
Sizmädem lä yäşlek berlän
Cäyneñ ütep kitkänen.
Äle genä cılı ide –
Salkın cillär isälär,
Agaçlar da sargayışıp,
Moñ-zarların sibälär.
Cir dä tuñgan, ap-ak bulıp,
Kıraular da töşkäli.
Dımsu cirgä moñsu gına
Vak-vak yañgır sibäli.
Alda – şıksız közge tönnär,
Nişlärmen min yalgızım?
Mähäbbätem yukka çıktı,
Cäylär közgä çıkkaçtın.
Kürmädem lä kır kazları
Tezeleşep ütkänen,
Sizmädem lä yäşlek berlän
Cäyneñ ütep kitkänen.

* * *
Täbrik itäm salkın köneñ belän!
Kaldı bezdän cäyneñ urtası.
Küñellärneñ kaynarlıgı belän
Kilä, irkäm, sine koçası.
Söygän yarlar, sezne tartıp tora,
Däşep tora cılı urınnar.
Yalkın-suluların basıp tora
Yazılmagan cirle kanunnar.
Siña kersäm, şunduk alıp taşlıym
Öskä yapkan cılı yurganıñ,
Min yörergä yırak yulga çıgam,
Sulap kışnıñ karlı tuzanın.
Kaya barıym,
Dönya yul kuymagaç
Häm yugaltkaç cılı oyamnı?
Kaya kuıym, cirdä kön bozılgaç,
Yöräktäge cılı yaramnı?!

* * *
Açulanma, min üzemne söyäm,
Ber dä yukka mine orışma.
Sin kiläseñ tuñıp karşıma!
Sin kiläseñ yalanayak atlap,
Taptap cirneñ çıklı ülänen.
Sin söyliseñ (canı kullarıñnıñ!)
Yakın tuganıñnıñ ülgänen.
Sin söyliseñ...
Ä min nişli alam?
Ni dip kenä belmim äytergä?
Cılı ber süz, ber akıllı kiñäş
Hiç kenä dä kilmi hätergä.
Açulanma, min üzemne söyäm.
Kerä almam sineñ tormışka.
Sin kiläseñ tuñıp karşıma...

* * *
Şuşı mikän tirän yalgızlık?
Tönnär ozın,
Közlär karañgı.
Küzlär genä iñli almastır
Sineñ belän bezneñ aranı.
Küreşü öçen küp ğamällär kordım:
Utta yandım, tuñdım salkında,
Yul yagına basıp karap tordım
İske yortnıñ öske katında.
Sin keräse işeklärne yaptım,
Berkem dä yuk – küktä ay gına!
Sineñ öçen keşelärdän kaçtım,
Sineñ öçen battım kaygıga.

* * *
Elmaydıñ da kitep bardıñ,
İnde häzer yuksınam.
Yandıñ kaynar koçagımda,
Äytteñ:
– Siña buysınam!
Vakıtlıça ğaşıyq bulu –
Yalgız hatın yuldaşı.
Übäm iren oçlarıñnan,
Tersäkläreñ, kulbaşıñ.
Yaratırga komaçau itmi...
Yomıla moñsu küzläreñ...
Bu mizgelne min aşkınıp
Gomerem buyı ezlädem.

Elmaydıñ da kitep bardıñ,
Yata... Fotosuräteñ...
Hoday can vä tän läzzäten
Ülçäp birgän, küräseñ.

* * *
Tön yokımnı kaçırdıñ bit,
Äy sin, neçkä, çibär tutaş!
"Olı sin!" – dip çitensenmä,
Serdäş bul sin, bul sin yuldaş.
Ätiyeñ vä äniyeñ dä
Miña yäştäş ikän äle.
Dimäk, yänä yäşlegemne
Kabatlıymın ikän äle.
Kart ğaşıyqka tap buldım, dip,
Sin, bäğrem, hafalanma.
Sineñ tormış ürgä taban,
Ä mineke – tämamlana.
Min kotoçkıç bay da tügel,
Bik yuka da tügel kesäm.
Dönyam üksep, üksez kalır,
Aralarnı ägär özsäñ.
Tön yokımnı kaçırdıñ bit,
Äy sin, neçkä, çibär tutaş!
Söyä kalsañ, häbär bir sin,
Serdäş bul sin, bul sin yuldaş.

* * *
R-gä

Bu kayınnar bezne onıtmaslar,
Tuzlarına uyıp kuyarlar.
Bez yugalgaç, äle ozak kına
Bezne sagınıp yafrak koyarlar.
Hätereñdä mäktäp däftärenä
Yafrak cıynap yörgän çaklarıñ,
Sin bu şaşkın säyer mähäbbäteñ
Tän söyüeñ belän akladıñ.
Yalgışasıñ, söyü tuyında
Tännär tügel, cannar berläşä.
Kayınnar da bez ğaşıyqlar berlän
Yafrak koya-koya serläşä.
Bu kayınnar bezne onıtmaslar,
Tuzlarına uyıp kuyarlar.
Yafrakların cilgä ata-ata
Bu dönyadan bezne cuyarlar...

* * *
İşelep yafrak koyıladır...
Bu köçlärneñ altınlıgı
Alıp kilde miña yöräk,
Şaşkın hislär yakınlıgı...
Cansız sarı yafraklarnıñ
Canı yaltırap kükkä aşa.
İyelep cirdän "altın" cıynıy
Fäkıyregez (küptän şaşkan!).
Bir sin, Hoday, altın könnär!
Alam, tormam bäyäsennän.
Tik bähetne kaytar miña,
Kaytar anı iyäsenä.
Bu közlärneñ altınlıgı
Cilsenderde moñsu canım.
Bähet ezläp töşlänämen,
Anıñ iyäse – güzäl hanım.

* * *
Kazan – fäheş şähär.
H. Taktaş

Bu könnärneñ salkınlıgın
Yakın alıp küñelemä,
Min aşıktım uramnarnıñ
Şau-şuına kümelergä.
Tıkrıklar... sarı yortlar,
Äle tagın kemne yotar?
Tönge şähär yışlıgında
Yöräk yana... yana utlar...
Canıñ salıp aça kürmä!
Kemgä kiräk sineñ canıñ?
Tanış duslar kürmäs öçen,
Karıy tizräk kaçu yagın.
Yuk, üpkäm yuk hiç alarga,
Üpkälärgä barmı hakım?!
Tönge açı sagış belän
Tomalangan inde añım.
Şuñar menä şatlık sizmi,
Özgälänä, ärni bäğır...
Can vä cihan buşlıgınnan
Änä şulay ülä şağıyr.

Elegiyä

Avır atlıym cirdän.
Köz urtası.
Tönge kunak.
Çak-çak ayıram.
Tora alda – zirat kapkası.
Cillär anı açkan, kayırgan.
Küñelgä yat: közge zirat yulı,
Märmär taşlı salkın kaberlär.
Küñelemdä nider tuktap kaldı,
Özgälände şulçak bäğırlär.
Tik şulay da nigä kaygırırga?
Yazmış şul uk – ülgäç kümärlär.
Min kuzgalmıym. Küräm – yakın miña
Süngän utlar, süngän kaberlär.
Äyterseñ lä, soñgı yuldan kiläm,
Barsın açık küräm min monnan:
Bar yahşılık cirdä yahşı.
Bar yamanlık cirdä yaman.
Küñeldä şom.
Yak-yagıma karıym....
Şabır tirgä töşäm kurkudan.
Tiz-tiz genä atlıym.. Äyterseñ lä
Kemder tarta minem yakadan...

Közge cır

Menä tagın cirgä,
Menä tagın cirgä
Yafrak yava.
Ä min kiläm siña.
Ä min kiläm siña
Közlär aşa.
Ä sin kaçma minnän,
Ä sin kaçma minnän,
Min yalgızım...
Min bit sine söyäm.
Sineñ öçen köyäm,
Küz nurım!
Sin – zur közneñ altın yafragı,
Agaçınnan tamgan yafrak.
Küz aldımnan kaltırap yugalasıñ,
Cillär isep kuysa katırak.
Menä tagın cirgä,
Menä tagın cirgä
Yafrak yava.
Ä min kiläm siña,
Ä min kiläm siña
Közlär aşa.
Ä sin kaçma minnän,
Ä sin kaçma minnän,
Zinhar öçen!
Yafrak tamdı cırday,
Bähet tamdı şulay
Bezneñ öçen.
Sin – zur közneñ altın yafragı,
Agaçınnan tamgan yafrak.
Küz aldımnan kaltırap yugalasıñ,
Cillär isep kuysa katırak.
Menä tagın cirgä,
Menä tagın cirgä
Yafrak yava.
Ä min kiläm siña,
Ä min kiläm siña
Közlär aşa...

* * *
Utır äle yannarıma.
Ş. Galiyev

Utır äle yannarıma,
Küzläreñä karap talıym.
Küktän töşkän bu bähetneñ
Ber mizgele bulıp kalıym.
Sin beläseñ, min bay tügel,
Yortım da yuk, az akçam da –
Söyenä almam – zatlı yortnıñ
İşeklären ber açsañ da.
Miña annan qaderleräk
Sineñ uyçan küz karaşıñ,
Altın közneñ yafrak şavı –
Küñeleñneñ asıl taşı...
– Nindi keşe soñ sin?! – diyep,
Sorama sin (uylama da!).
Küñelemdä, ülem yurap,
Hätär hislär uynaganda.
Utır äle yannarıma,
Küzläreñä karap talıym.
Küktän töşkän bu bähetneñ
Ber mizgele bulıp kalıym.

* * *
Yul alırga ide ber kön
Avılım tarafına,
Yugalırga ide kerep
Ülännär arasına.
Tägärärgä ide yatıp
Tugan yak bolınında –
Gacäplänep bal kortları,
Böcäklär uyınına.
Tın kalırga ide ber mäl
Sandugaç tavışınnan,
Ak cilkändäy kabarışkan
Bolıtlar agışınnan.
İh, şulçaknı bulsın ikän
Ber çibär kız yanıñda,
Alıp töşär idem anı
Salkın çişmä yanına.
Yul alırga ide ber kön
Avılım tarafına.
Yugalırga ide kerep
Ülännär arasına...