Şiğırlär - Fänis Zıyalı

Üstergän balañ kayda?
Ana telem

Canım, tänem minem sin, äy izge ana telem,
Bal çäçägemder sin, minem tatlı telem.
Koyaş nurıday yaktı, cılı sineñ süzläreñ,
Çişmä suıday çista sin, tatar telem.
Cir cilägedäy eriseñ avızda, gaziz telem,
Çık suıday şifalı sin, minem däva telem.
Kar börtegedäy ap-ak sin, minem yomşak telem,
Çäçäklär kebek huş isle sin, minem tatar telem!
Kiñ tugaylar kebek sin, minem bişek telem,
İdelem kebek tiränder sin, minem tugan telem!
Yöräklärgä huş kilä sineñ yagımlı süzläreñ,
Kiräk vakıtta ut açasıñ sin, minem tatar telem!!!

Dimäk...

Siña ohşarga telim min,
Sineñ kebek bulu hıyalda.
Dimäk,
Kiräk timer yozak kuyıp,
Näfsemne dä beraz tıyarga.
Siña ohşarga telim min,
Sineñ kebek bulu hıyalda.
Dimäk,
Sızılıp al tañ atkanda
Yunäleşem bulsın kıyblada.
Siña ohşarga telim min,
Sineñ kebek bulu hıyalda.
Dimäk,
Kayta küñel yırak dalalardan
Hezmät öçen korgan oyaga.
Siña ohşarga telim min,
Sineñ kebek bulu hıyalda.
Dimäk,
Hörmät itä belü kiräk,
Söyä belü kiräk dönyada...

Kübäläk

Ul irken-kiñ bolınnarda
Mähäbbät kübäläge
Çäçäklärneñ ezläp yörde
Maturın, tügärägen.
Ber-ber artlı, törle tösle
Çäçkägä kungaladı.
Öygä kaytmıy bik küp tapkır
Bolında kungaladı.
Alsu çäçäklärneñ tacın
Kara tapka buyadı,
Könlek kıska gomerendä
Näfesen tıyalmadı.
Mizgel kilep, kötmägändä,
Könne davıl kapladı.
Kübäläktäy gölçäçäkneñ
Enäsenä kadaldı.

Äy, ana

Kükräk söteñ birep,
Cılı nazga törep,
Bişek cırıñ cırlap,
Yomşak tänen sıypap
Üstergän balañ kayda?
Äy, izge gaziz ana.
Tön yokılarıñ bülep,
Bar sabırlıgıñnı birep,
Yöräk tibeşen sanap,
Sulış alışın tıñlap
Üstergän balañ kayda?
Äy, izge gaziz ana.
Anıñ öçen kaygırıp,
Egılganda yuatıp,
Telägändä yoklatıp,
Äkiyätlär söyli-söyli
Tärbiyä birgän balañ
Häzer kayda ul, ana?
Ä sin aña bişegendä
Nindi köylär köylädeñ.
Hodayıñnan tel açkıçın
Kaysı teldä telädeñ?

Kıyalarda börket

Oçıp yöri börket havalarda,
Kiñ kırlarga güyä ul iyä,
Kıyalarnı saylap oya kora,
Tekä taş ta aña baş iyä.
Barça koş-kort annan teträp tora,
İseme ük gayrät – ul Börket
Yalgış adım, şunda – höcüm siña,
Tıynak bulsañ gına ayau köt!
Kanatların cäyep, mäğruranä
Börket oça çiksez irkendä.
Çikli almas berkem anıñ irken
Tugan cire – kıya ilendä.
Kütär, äydä, başıñ, millättäşem,
Sin bit huca tugan ileñdä!
Börket kebek oç sin yugarıda,
Sanaşsınnar sineñ belän dä.

Süz



Ah bu küñel – üpkä, ränceşlär,
Katı äytep yara salular.
Gaybät tügel inde, ğadäte dip,
Arttan gına söyläp kalular.
Neçkä hiskä täñgäl neçkä süzem –
Kayçak almaz, kayçak mamık ul.
Söydergän dä, bizdergän dä süzder,
Yörägeñä tisä, uk ta şul.
Süzneñ açısı bar, tatlısı,
Söyläm kürke şul ul – tatlı tel.
Utka-suga sala yalgış ber süz,
Saklap kalganı da şul uk tel.
Solıh iltä ilgä iple ber süz,
Anı bozuçı da şul uk tel,
İl agası itä yahşı ber süz.
Gürgä kertkäne dä ul. Şunı bel!

***
Ruh azıgı din gıylemeder,
Akılnıkı isä fän.
İkesen kuşsañ, tigez bula
Añ belän nıklı iman.

***
Ellar ütä, gomer uza, diyep
Minutlarnı äräm ütkärmä.
Küñellärgä cıygan milli uynı
Miras itep öyrät bütängä.

***
Mölayımlık vä itağat –
İmanlılık ğalämäte;
Faydasız häm küp söyläşü –
Riyälık ğalämäte.

***
İñ häyerle keşe bulır
Söyengändä şöker itüçe,
Kaygı-häsrät kilgän çakta
Şöker, sabır itüçe.

Min yaratam

Min yaratam tugan yagımnıñ
Bolınnarın, tauların.
Bolınnarnı bizäp-bizäp
Alsu ciläk tulganın.
Min yaratam tugan yaknıñ
Kayınnarın, zelpesen.
Urmannarnıñ kürke bulgan
Ak büresen, tölkesen.
Min yaratam üz halkımnıñ
Gorefen, yolaların.
Gamle uynıñ kürke bulgan
Yamle gayıt ayların.
Min yaratam tugan yaknıñ
Suların häm kırların.
Şağıyrlärgä mäkkä bulgan
Kırlayın häm Tukayın.
Min yaratam tatarımnıñ
Tarihın – borıngısın.
Babam mirasın saklagan
İmanlı tarihçısın.
Min yaratam üz halkımnıñ
Ruh häm küñel baylıgın.
Gorurlanam, kürsäm ägär,
Kükkä aşkan bayragın.

Click or select a word or words to search the definition