Şiğırlär - Amanulla

KANDİDATLAR
(yumoristik şiğırlär)

Kandidatlar

Duslarımnı äyter idem inde,
Barmak törtep minnän kölälär.
Andıy küllär bulamıni, dilär,
Mine “ıçkıngan” dip, belälär.

Niçek kenä añlatıym soñ sezgä,
Niçek kenä söyläp birergä?
Işanmıysız, ikän, minem külne,
Sezgä kiräk barıp kürergä.

Meridian belän 50 bugay,
Minutların belmim täğaen.
Şirotası bötenläy onıtılgan,
Koordinatlar yalgış mögayın.

İñ caylısı – tönge unikedä,
Cidegän yoldızlıgın tabasıñ.
Şuña arka belän basasıñ da,
Säğat dürt tulgançı çabasıñ.

Annan borılıp 90 graduska,
Kıybla yakka taba kitäseñ.
Altı tulıp cidençe kitkändä,
Näq şul külgä kilep citäseñ.

Tirä-yagı kuyı kamış anıñ,
Biyek çitän tora tallardan.
Bik tä tatu yäşi külneñ halkı,
Härkem ürnäk ala alardan.

Ber-bersenä kunakka yörilär,
Könläşüne hiç tä belmilär.
Busı – zatlı balık, busı – maymıç,
Bu – kilmeşäk baka, dimilär.

Yazın bozlar kitkäç – Sabantuyı,
Baka kazannarın äçälär.
Kamış töbe sayın gıyşık-mıyşık,
Tişek sayın ikra çäçälär.

Böten cirdä tärtip häm çistalık,
Subbotniklar görläp ütälär.
Täcribälär urtaklaşır öçen,
Delegatlar kilep citälär.

Şulay matur gına yäşägändä,
Külneñ astı-öskä bolgandı.
Zur avızlı, simez Cäyen–türä,
Yugarıdan ber häbär aldı.

İmeş, tizdän zur saylaular bula,
Härber balık, baka, ondatra:
Üzen kandidat, dip kürsätä ala,
Ciñsä, kandidatlık mandatı.

Kamış töbe sayın cıyın bara,
Alda ikän äle küräse!
Härber taşbaş imza cıyıp yöri,
Saylau aldı kampaniyäse!

Gäcit bite sayın – belderülär,
Yaña partiyälär oyışa.
Köndäşlären et urınına sügä,
Härber blok, härber oyışma.

Hätta ekranda da sugışalar,
Ber-bersenä kompot sibälär.
Galstuklarınnan tartışalar,
Yomşak cirlärenä tibälär.

Kandidatlar küp bulgaç ta naçar,
Kaysın gına saylap alırga?
Bezneñ Cäyen-türä uyga batkan,
Başı çatnıy, başı yarıla.

Kaysın gına ütkärergä ikän?
Kemneñ canı fida kül öçen.
Külneñ mänfäğaten kaysı yaklar,
Bar akılın cigär, bar köçen?

Cäyen-türä mıyıkların bordı,
Ul bit Huca! Üze häl itär!
Knopkaga gına baskan ide,
Kilep kerde çabak–sekretar.

“Yalgışmadım monı eşkä alıp,
Buy sınnarı zifa. Ak tänle!
Bigräklär dä “äpititnıy” inde,
Bergä ütkärerbez bu tönne!

Şaltıratıp, ireñä äyterseñ,
Bügen monda kunam, diyärseñ.
Eş küp, digen, imza çutlıysı bar,
Monda kilep borçıp yörmäsen!

Ä häzer bar, minem imza belän,
Zur belderü yazıp elärseñ.
Berseköngä härkem berdäm bulıp,
Saylaularga kilsen! – diyärseñ.

Külebezneñ layıklı väkilen –
Deputatnı saylap alırbız.
Häm bez anı “Halık yalçısı”, dip,
Zur diñgezgä ozatıp kalırbız.

Mönbärlärgä menep notık söylär,
Bezne yaklap zakon çıgarır.
Bezneñ äytkän nakazlarnı ütär,
Çittän kredit-häyer soranır.”

Niçek “imza çutlagannı” yazmıym,
Nigä inde, nigä? – diyärseñ.
Oyalam min, şuña da ukuçım,
Üz fantaziyäñne eşkä cigärseñ.

Bik teläsäñ kara, menä işek,
Menä monda açkıç tişege.
Kara äydä, kara... Yä, niçek soñ,
Kürgän barmı, monıñ işene?

Bu erotik kino gına tügel,
“Kazanova” monda çüp kenä!
Yale, min dä ber küz salıym äle,
Başıñnı alıp torçı çüt kenä.

Bu närsä bu?! Täübä, ästağfirulla!
Kayda ayak monda, kayda kul?
Bezneñ kebek kılanmıylar bolar,
Ukıgan keşe – ukıgan keşe şul!/

Karap tuydıñmı inde? Kitik äydä,
Yä, sizärlär, Alla saklasın.
Alar belän oçraştıram äle,
Sin onıtma cıyılış bulasın...

...Änä bit ul, bezneñ Cäyen-türä,
Käräkälär belän söyläşä.
Ä sekretar-çabak taşbaşlarga,
Çista byulletennär öläşä.

Hämmäse dä bik nık dulkınlana,
Härkem kül yazmışın häl itä.
Ber tuktamıy, tämäke tartalar,
Hava citmi, kislorod betä.

Kızılkanat tirän uyga çumgan,
Simez Sazan kitte kürenep.
Baka ak galstuk tagıp kilgän,
İserek Çurtan yöri sügenep.

Şırtlakanıñ küzläre akaygan,
Batıp betkän çep-çi laylaga.
Unsigez yäş tulgan bit malayga,
Berençe kat kilgän saylauga.

Grafinga barmak belän çirtep,
Cäyen-türä tınlık soradı.
Häm berençe Sazan kandidatnı,
Tribunga däşep çıgardı.

“Menä bezneñ “Kül-yortıbız”, digän,
Yaña partiyädän kandidat.
Ni-närsälär väğdä itä ikän.
Şaulaşmıyçan utırıyk tıñlap.

Simez Sazan telgä bigräk osta,
Sibä genä malay borçaknı.
Härber öydä telefon bulır, di,
Kaysın übä, kaysın koçaklıy.

Kül tiräli çırşılar utırtam,
Kom cäyderäm böten yar buylap.
Kışka kergäç bäkelär açtıram,
Tik yatırsız kislorod sulap.

Külne cännät itäm. Väğdä biräm,
Ä min süzläremne cilgä atmıym.
Bakalarga gracdanstvo biräm,
Böten külneñ töben asfaltlıym.

Külneñ halkı ayagürä basıp,
Alkışladı simez Sazannı.
Vät içmasam, menä bu deputat,
Hoday birsen aña tazalık!

Sazannan soñ Baka menep bastı,
Anısı Sazannan da uzdıra.
Galstugın salıp östäl töyä,
Zakonnarnı sügä, tuzdıra.

“Ul diñgezgä min barırga tiyeş!
Sazan kem ul? Sazan – partokrat!
Gomer buyı “Kapital” ukıdı,
Äle dä yäşi partbilet saklap.

Ägärenki, min deputat bulsam,
Külneñ astın-öskä kiteräm.
Sazannarnı Kolımaga ozatam,
Cäyennärne tereläy kipteräm.

Mine saylasagız sezgä timäm,
Sez kurıkmagız, döresen äytäm.
Änkäm minem sezneñ kebek taşbaş,
Yurist ide yaratkan ätkäm.

Elan belän Tritonnar göcli,
Vät molodets, şäp plan korgan!
Näq bezneñ kük üze – ni conı yuk,
Ni täñkäse – zinadan tugan!

Bakadan soñ iserek Çurtan mende,
Min rekettan, dide, saklarmın.
Çänçä barmak belän çiyerttermäm,
Sezne härvakıtta yaklarmın.

Mine yaklap tavış birmäsägez,
Böten külegezne tuzdıram.
Koyaş bayıgaç, oya sayın yörep,
“Varfolomey töne” uzdıram.

Käräkälär Cäyengä yalına,
Ütkärik, şul sugış çukmarın.
Bik küplärneñ canın kıydı bit ul,
Alla kargışı da totmadı.

Äydä, kitep olaksın diñgezgä,
Böten tugannarı anda anıñ.
Çurtan bit ul – dvoyurodnıy kayneşe,
Vor v zakone – Akulullanıñ.

Ciznäsennän bar da kurka anda,
Härkem belä anıñ kul köçen.
Kilkilardan yasak tülätä, di,
Diñgez suındagı toz öçen.

Ata Kitnıñ böten teşen koygan,
Sigezayaknı da teşlägän.
Kambalanıñ küzen törtep algan,
Diñgez atın totıp köçlägän.

Ä Cäyenneñ simez yöze tınıç,
Tik mıyıgı gına suzıldı.
Citte, dide, debatnı beterdek,
Täk tä reglamentlar bozıldı.

Süzem kıska, härber kandidatnıñ,
Äyter süzen bik tiz añladım.
Kızganıçka karşı, programmaların,
Hiç tä kabul itä almadım.

Cavabım şul: üzebezneñ küldän,
Deputatlar kilep çıkmadı.
Kem kilmeşäk, kem akılga zägıyf,
Kayberäülär – sugış çukmarı.

Bezneñ külneñ deputatı bulıp,
Başka bütän beräü baraçak.
Üze su hayvanı bulmasa da,
Monda ütkän anıñ balaçak.

Monda tugan, monda täpi kitkän,
Kül suların eçkän tuygançı.
Monda yäşäp, monda gomer itkän,
Söt birüçe Sıyır bulgançı.

Döres, inde häzer çittä yäşi,
Däräcäle eştä ul üze.
Buyga citkän ike bozavı bar,
Häläl ire – näsel ügeze.

Cıyılışlarda süze ütä anıñ,
Tavışı köçle, bik tübän “baslı”.
Kemnär riza, kulların kütärsen,
Karşılar yuk. Yedinoglasno!

Ber çittäräk Sazan ikra çäçä,
Bakanıñ da yöze kaygılı.
Cäyen-türä rezyumesınnan soñ,
Çurtan bulıp Çurtan aynıdı.

Nigä Sıyır ütte, diseñme sin?
Tıñla alaysa, ul – menä nigä:
Çönki Sıyır külgä töşkän sayın,
Simez Cäyen tegene “imä”.

Duslarımnı, äyter idem inde,
Barmak törtep minnän kölälär.
Andıy hällär bulamıni, dilär,
Berni añlamıylar, cülärlär.

Baguçı

Uçlarıma karadı da,
Yazmışımnı söyläde:
Busı akıl, busı gomer
Bu sızıgıñ yörägeñ...
Äni mine ciñel tapkan.
Tınıç bala bulganmın
Bu dönyaga yaratırga,
Läzzät öçen tuganmın
Egerme biş – tormış yulım
Ruhi yakka üzgärgän,
Utızdan son tarmaklanıp
Kitkän ike üzännän...
Şundıy kileşterep söyli,
Tagın suzam kulımnı
Anıñ yuravı buyınça
Dan iyäse bulırmın.
Tizdän "çerep" bayaçakmın,
Akça kiler su kebek.
Tipterep gomer itärmen
Dönyasına tökerep.
Erak yulga säfär kötä –
Çit cirlärne kürermen
Ocmah cimeşläre aşap
Diñgezdä su kerermen.
Şaktıy nikah yañartkanmın,
Küp yörgänmen ezlänep
Mähäbbät utraularım
Betkän pärävezlänep.
Hatın-kızdan şaktıy gına
Cäfa kürgän başkayım -
Yöräk sızıgım östendä
Tamgası bar yıl sayın.
Yaratkannar, taşlagannar
Yañadan başlagannar.
Minnän bala tapkannar da
Kitkännär başkalarga.
Äle tagın ike nikah
Väğdä itte baguçı.
Kiyäü munçaları kerep
Yörise bar, koroçe.
Ä süzen yomgaklaganda
Tınıç kartlık yuradı
Mendäreñ yomşak bulır di,
Cılı bulır yurganıñ...
Balday tatlı yalgan öçen
Älläni tülämädem.
Avans akçası algaç
Tagın ber kiläm äle.

***
Min – buysınmas Böyek Davıl ulı,
Utlı yäşen taşı, Acagan.
Mine bogaularga mömkin tügel,
Çitleklärne vatıp aça alam.
Minem tormış kotırıngan Diñgez,
Mayak süngän, kıyblam yugalgan.
Bik yış kına batam, yänä kalkam,
Yanä çoñgıllarda yugalam.
Ägär hälaqättän örkemäsäñ,
Nık ışansañ ägär köçeñä.
Diñgezlärne kiçär cilkänem bul,
Kötäm sine Davıl eçendä!..

***
Hodayımnıñ birgänenä şöker!
Kiräk tügel miña taşpulat,
Dan-däräcä mine kızıktırmıy,
Häm baylık ta yörmim min sorap.
Bu biçara kolıñ sinnän Hodam,
Tik ber närsä sorap yalına:
Bu dönyaga soklana belüdän,
Söyä belüemnän ayırma.

Click or select a word or words to search the definition