Şävälı macaraları - Şäükät Galiyev

Şäväli säğate
Miña buldı bit äle
Ätiyemneñ säğate!
Säğate dä säğate —
Äybätneñ dä äybäte!

Äyterseñ lä yahşı at,
Çaba gına, sıptıra —
Öydä niçä säğat bar,
Hämmäsen uzıp tora!
Cil tegermäne
Cil tegermäne
Cilpenep tora,
Büränäläre
Selkenep tora!

Kurkıp ta kuyam
Min monı kürep,
Oçıp kitmäsen
Vertolyot kebek!
Atlap çıktım İdelne...
Sızgandım da balaknı,
Tayandım da tayaknı,
Suzdım gına ayaknı —
Atlap çıktım... İdelne...
«Bulmas, bulmas»,— dideñme?
Kem yalgan söyli, minme?
Çın-çınlap çıktım inde,
Näni ide İdele —
Başlangan cire ide!
Şäväli häyläse
Usal et kürgäç
Ul bolay dide:
— Min tämle tügel,
Aşama mine!..
Şäväli niçä yäştä?
Bu sorauga zamanında
Ul bolay cavap birgän:
— Biş tulırga unbiş minut -
Döp-dörese şul!—digän.

İnde yañadan sorıysı
Vakıt ta citte menä.
— Unbiş tulırga biş minut!-
Di häzer citdi genä...
Seren beldem soñınnan
Kara bärän ap-ak miçne
Şıtır-şıtır kimerä.
Äyterseñ lä akşar aşap,
Kirpeç yalap simerä!..

Miçtän kuıp bäränne,
Biräm peşkän bäräñge.
Bärän bäräñge kapmıy,
Miçtän dä şäpne tapmıy.

Cay tabalmagaç hiç tä,
Borıç siptek bez miçkä.
Borınına borıç kergäç,
Töçkerä dä töçkerä.

Aşamasın — äyterseñ lä
Akşar aşap köç kerä!
Kitaptan ukıp min monıñ
Seren beldem soñınnan:
Söyäkkä nıklıknı bärän
Algan akbur onınnan!

...Akbur vaklap, bärännärgä
Salam da min ber uçlap,
Üzemneñ aşnı borıçlap
Aşıym häzer tınıçlap!
Uzıp kittem min avtobuslarnı
Äy baram, baram,
Baram ber zaman,
Baram bik kızu,
Baram bik yaman.

Ayak astında
Uynıy tik tuzan,
«Eh» tä itmiçä
Barsın da uzam.

Uzıp kittem min
Avtobuslarnı,
Velosipedta
Çıkkan duslarnı.

Trolleybuslarnı,
Samosvallarnı,
«Ciguli»larnı
Uzdım annarı.

Artta kaldırdım
«ZIL»nı, «Volga»nı,
«Zaporocets»nı
Äytmim dä anı!

Işanmıysıñmı
Moña ällä sin?
...Tuktagan ide
Alar hämmäse!
Tanış şofyor
Tanış şofyor — Şärif abıy,
Oçrıy här irtä,
Maşinasın tuktata da
Utırtıp kitä.

Tanış şofyor — Şärif abıy,
Yöri bik yırak,
Eşe şundıy, kiçkä genä
Kaytası urap.

Kiçkä qadär yörergä soñ
Vakıtlar kayda —
Kürşe avıldan Şäväli
Täpiläp kayta...
At «yörtüçe» malay
Mototsiklnı birdek —
Mototsiklda yörde.
Annarı soñ ul bezneñ
Atta yörgänne kürde.

«Bik gadi tehnika!»— dip,
Şähär kunagı kölde.
«At yörtü soñ eşme?»—dip,
Urındık kuyıp mende...

Uynap kına atlandı,
«Buldı bit!»—dip maktandı,
Borgalandı, kılandı
Häm töşep tä kaplandı.

Ah-vah kilep yattı da
Aksap-tuksap kuzgaldı.
— Kayda monıñ tormozı?-
Diyep kenä soradı.

Äyttek kunak yegetkä:
— Ozak bulır añlatu,
Tormoz belü—ber närsä,
Kiräk atnı yaratu.

Maşinañ kebek itep
Yaratu citmi hätta —
At ta sine tanısın,
Yaratsın sine at ta!

Äytü buşka kitmäde,
Töşenderü yaradı —
Berençe kat ul atnıñ
«Fara»sına karadı...
Yalgış adım
Tramvayga asılınıp
Yörgän çakta şayarıp,
Uylagandır — yegetlek,
Ölgerlek bu, çayalık!

Ber ayak belän baskan,
Ber kul belän yabışkan.
Bik tä hätär yarışkan,
Bik tä hätär yalgışkan..

Kalgan yalgış adımda —
Yalgış baskan ayagı,
Saklanıp kına atlıy —
Häzer kultık tayagı...
Svetofornıñ öç süze
Uramnarnı
Küzätep,
Uzgannarnı
Kisätep,
Çatta tora
Svetofor,
Sakta tora
Svetofor.
Yanıp tora
Öç küze,
Kürep tora
İç bezne.
Äytep tora
Öç süzne:
— Kuzgalma!— di
Kızıl küz.
— Sabır!— diyä
Sarı küz.
— Yarıy!— diyä
Yaşel küz.
Bez dä aña
Karıybız,
Küzebezne
Almıybız,
Ni äytkänen
Añlıybız:
— Kuzgalma!— di
Kızıl süz.
— Sabır!— diyä
Sarı süz.
— Yarıy!— diyä
Yaşel süz.
Akıl teşe kemgä çıga?
Abıy nigä däşmi disäm,
Nik yañagın totkan disäm,
Bügen aña
Akıl teşe çıkkan ikän!

Soradım min äniyemnän:
— Akıl teşe kemgä çıga
Äni äytte:
— Äytkän süzne tıñlauçıga.

Soradım min ätiyemnän:
— Akıl teşe kemgä çıga?
Äti äytte:
— Üz süzendä toruçıga.

Soradım min äbiyemnän:
— Akıl teşe kemgä çıga?
Äbi äytte:
— Ukıp gıylem cıyuçıga.

Soradım min üz-üzemnän:
— Sabırlıgıñ çıdar mikän?
Ay-hay äle
Siña ul teş çıgar mikän?..
Küktä nilär bar?
Bargan cirdän tuktalam da
Kük yözenä karıym min,
Bik ozak itep karıym min,
Nilär barın tanıym min.

Sin dä şulay karıysıñmı,
Min kürgänne kürämseñ—
Änä Akkoş häm Karakoş,
Änä Kozgın, Kügärçen...

Költäne dä, Elannı da
Küräm kükneñ türendä,
Bar Ciraf ta, Arıslan da,
Bar Kuyan da, Büre dä!

Yuk diseñme, ışanmıysıñ,
Yalganlıy, dip kelämseñ?
İsemnären belmäsäñ dä,
Cisemnären küräseñ!—

Änä ügez kötüçese
Ügez bozaunı ezli,
Ay, etläre belän ukçı
Çittän Tölkene küzli...

Küräseñ Miçne häm Kıznı,
Köyäntäne, Tabaknı,
Küräseñ tagın Yökçedän
Ber çitkä kaçkan Atnı...

Ällä haman ışanmıysıñ,
Ällä haman köläseñ?
Bu bit — yoldız isemnäre,
Küktä şunı küräseñ!
Tılsımçı malay
Orçıgın alıp äbineñ
Tota da menä şulay,
Tersäklären kagıp-kagıp
Uynap cibärä... kuray!

Royal itä dä kuya ul
Östälne küz aldında.
«Klavişlarına» baskalap,
Moñlana üz aldına.

Urındıknı totsa, Renat
Garmunga öyländerä,
Teliseñ ikän, biyetep
Yanında öyländerä!

Ya lineyka-skripkada
Sızdırırga kereşä.
Kılanışları üzenä
Bigräk inde kileşä.

Ul närsägä kagılsa da
Köylär agıla sıman...
Bolar tizdän çınga aşar,
Kölmägez tılsımçıdan!
Magnitofon onıtmıy...
Un yaş tulgaç Hänifkä
Bik küp bulgan teläklär.
İñ soñınnan babası
Magnitofon söylätkän.

Küñelläre neçkärep
Tıñlap tora änise —
Öç yäşe tulgan köndä
Şigır söyli Hänife!

Tıñlıy Hänif üze dä,
Tik añlamıy berni dä...
İşetsä dä kön sayın,
Bu telne belmi lä!

Üze ni söylägänne
Üze töşenmi torgaç,
Aptıragan ulına
Ätise bula tılmaç...

Kürsäñ ide malaynıñ
Niçek gacäplängänen:
— Kara äle, yaş çakta
Min tatarça belgänmen?!

«I tugan tel...» di Hänif
Magnitofon arkılı.
Ber belgänen onıtmıy —
Magnitofon akıllı!

Click or select a word or words to search the definition