Säväläy Deputat


Hikäyä

Marat äfände Bigişevnı yübilee belän täbriklärgä dip Çallınıñ Salih Säydäşev isemendäge zur möbaräk mädäniyät sarayına olug häm keçek cıyılgan idelär. Ni disägez dä, bäyräm şul! Citmeşne tügäräklägän bu alıştırgısız citäkçe gomere buyına diyärlek härtörle böyek tözeleşlärne citäklägän, keçene olı itkän, olını — keçe, digändäy, bik tä printsip iyäse zat ikän. Allahı nasıyp itsä, anıñ hakında bälki berär vakıt zurdan kubıp yazarmın da äle. Ä häzergä äfändebez hörmätenä maktau süzlärebezne kaldırıp torıyk, çönki süz başıbız Säväläy deputat ide tügelme?
— Sälam,— min äytäm,— Säväläy, hällär niçek? Deputat eşläre yahşı baramı?— dim, elektän tanışlıkka ışanıp, şayartu süzlärenä küçärgä isäp totıp.
— Äydä, säyäsät turında söyläşmik äle, kızlar hakında alışıyk!— di bu, süz yögeregen Şaytan koyırıgına iyärtep, şayartu yagın minnän dä bigräk üz kürep.
— Bik yahşı, bik yahşı!— dim, käyef karmagına küñel küleneñ sukır şırtlakasın eläkterep.— Zilä niçek anda? Roza hanım? Tegese, busı?
— Äydä, didem bit, säyäsät hakında söyläşmibez,— dip, Säväläy deputat yuan imän barmagın ärekmän kolagına tıgıp çıgardı.— Cil çıgarga itä, ahrısı, yañgır yavargamı — kolak kıçıta!
— Uramda kış köne, bu yegerme ikençe fevral kiçendä nindi yañgır di ul?— min äytäm.— Buran bulugadır!
— Yuk!— dide, kisterep Säväläy deputat.— Säyäsät hakında söyläşmik, kızlar turında gäp orıyk!
— Kızlar dip inde...— diyäräk, baş çümeçendä sıyıgaya bargan fiker şulpasın kaynarlatıp aldım.— Tege, cırçı Venera Ganiyevanı äytäm, Gabdulla Tukay isemendäge premiyäne dä, halık artistı isemen dä aldı inde, Alsuga da atkazaganlıknı birdelär...— dip tezep kenä kitkän idem, Säväläy deputat tizräk bülderergä aşıktı, älege dä bayagı simez barmagın keçe tişekle borın töbendä yöretep aldı:
— Säyäsät turında söyläşmik, kızlar hakında söyläşik!
— Äye şul,— didem.— Näbirä Gıymatdinovanı halık yaratıp ukıy, Fäüziyä Bäyrämova da dingä kerep kitte...
— Säyäsät hakında söyläşmim min!— dip, tämam üpkäläde Säväläy deputat, tege yuan imän barmagın isnäşterep häm annan çäçäk alannarın toyuına häyran itep.— Kızlar hakında gına söyläşäm! Däülät Dumasına saylanırga isäp, Däülät Sovetınıñ işekläre taraya başladılar...
— Anda da kızlar turında gına söyläşäsezme?— dip soragan idem, Säväläy deputatnıñ kükkä kadalırga ürelgän kalın imän barmagı karmak başı kebek bökräyep töşte. Şunda uk ul urınınnan kuptı häm berni dä cavap birmiçä aşkınıp çıgıp kitte. Artınnan yukadan-yuka, üzennän tagın da berär başka täbänägräk kuştannarı iyärde. Min:
— Kızlar hakında gına söyläşä idek bit äle...— dip, mämnün bala sıman borçıluda yalgızım basıp kaldım. Şul arada böyek tantana başlanuga häbär birep yagımlı köy yañgıradı, zaldagı utlar süränlänä birdelär. Urınıma barıp utıru cayın karadım. Sähnägä töz gäüdäle, çal çäçle möhtäräm il agası — Marat äfände Bigişev çıgıp bastı häm:
— Millätem,— dip süzen başlap kitte.— Millätem, minem barlık ğamällärem sineñ öçen buldı, sineñ danıñ, sineñ märtäbäñ, sineñ kemlegeñ öçen! Bügen, şuşı yäşemä citkäç, millätem dip äytergä, millätemä üget-näsıyhätemne birergä hakım bardır dip beläm. Mine korı, taläpçän keşe, dilär. Kemnärder, kızlar, digändä dä, min, eş, diyä idem!.. Eş keşene zurlıy, irne ir itä, hatınnarnı — hatın...

13.03.04.

Click or select a word or words to search the definition