Sarbay Belän Valdemar

(yumoreska)
Cäyge avıl kiçkä kergän ide.
Kak raz kötü kaytkan çagında,
Älserägän hayvannarnı kuıp,
İnomarka kerde avılga.

Kabinadan kara keşe kürep
Kotı alıngan näsel ügeze,
Yaman ükerep, kire kırga çaptı,
Selki-selki oçlı mögezen.

Kötü karşılarga çıkkan halık
Karap aldı kemnär ikänen:
Et totkanı - Bädricamal kızı,
Ruldägese - şunıñ kiyäve.

İmeş-mimeş küptän yöri ide:
Yanä Bädricamal kızı Rökıya
Garäpkäme, yemengamı çıkkan,
Nu, nindider kara törkigä.

Şaktıy bähäsläşte avıl halkı:
Kaysı Rökıyane yakladı,
İkençelär, kiresençä, sügep,
Nindi genä isem tapmadı.

“Äbäü, canıyım! Ul kara närsäneñ
Niçek yatmak kiräk yanına!
Luçşe urıska çıksın ide inde,
Ya çuvaşka şunda, mariga!”

Karşı yaklar üzlärençä söyli:
“Nu çto garäp? Zato sönnätle!
Postoyanno komgan belän yöri,
Uvacayıt bezneñ millätne!”

Häm, gomumän, Bädricamal kızı
Bik bay yäşi ikän tegendä.
Tansık kına aşap yata imeş
Hörmä agaçları töbendä.

Ul arada inomarka dcip,
Üz artınnan tuzan kütärep,
Bädricamal karçık kapkasına
Barıp bastı tämam terälep.

Kapka astınnan örep torgan Sarbay,
Yalgış telen teşläp, biçara,
Çinıy-çinıy tizräk kerep kaçtı
Açık kalgan iske munçaga.

Maşinadan başta garäp töşte.
Karalıkka kara, zaraza!
No ädäple, dcentlmen inde:
Hatınına bulışa srazu.

Yögerep barıp dcip işegen açtı,
Kullarınnan totıp töşerä.
Rökıyaga berni kütärtmäde.
Nu, kultura ikän keşedä!

Ä soñınnan ikäüläşep bergä
Kabinadan nider aldılar,
Bik sak kına cirgä töşerdelär.
Bu etläre ide - Valdemar.

Maşinadan töşkän et turında
Az bulır, niçek äytsäm dä.
Küz aldına kiteräsezme:
Alen Delon, etlär printsı - şahzadä!

Kaytkan kunaklarnı öygä kertep,
Şunda gına kaldırıp kitämen.
Miña keşelär bütän kiräk tügel:
Alar üz rollären ütäde.

Çäy eçülär, kunakka yörülär,
Fälän-tögän - bar da yırunda!
Mine monnan başka da beläsez,
Minem süzem - etlär turında!

Dimäk bolay: kunakka kaytkan et
Ul kiç berkaya da çıkmadı.
Yulda kaytıp küñele bolganganga,
Söt tä eçmi yatıp yokladı.

Ä Bädricamal ete Sarbay,
Art täpigä basıp, suzılıp,
Täräz aşa ozak karap tordı,
Yoklap yatkan etkä kızıgıp.

Şulay itep, tön dä ütep kitte,
Koyaş çıktı, sıyır saudılar.
İnde kötü kuıp kayttı Sarbay.
Haman yoklıy bezneñ Valdemar.

Häm, nihayät, tordı kunagıbız.
Aşap, tamak yalgap aldı da,
Kükräk tulı medalların asıp,
Çıgıp kitte işek aldına.

Şulay itep, Sarbay häm Valdemar
Oçraştılar kapka töbendä.
İsnäş-yalaş kitte, tanışular,
Sälamläşü etlär telendä.

- Nihäl, brat? Tökle ayagıñ belän!
Min mestnıy et - Sarbay bulamın.
Şuşı işegaldı hocainı.
Voobşe avtoritet uramnıñ.

Şuña kürä berkemnän dä kurıkma,
Sin bit, tugan, minem kunagım!
Sırtıñnan ber börtek yonıñ töşmäs.
Minem uram - sineñ uramıñ!

- Tı çe, aborigen? Kem äle sin?
Sarbay dipme isemeñ atala?
Tak vot, Sarbay, miña ul-bu bulsa,
Avılıgız belän atalar!

Altın bäyäsenä yörimen min!
Näselem minem zatlı häm bik kart.
Erak babam Paricda yäşägän,
Ä hucası bulgan Bonapart!

Mindäy etlär böten dönyasına
Bulsa, bulır ber dürt-biş baş kına.
Sindäy plebeylar tüşlärendä
Şuışırga tiyeş karşımda!

- Yarar, bik masayma! - dide Sarbay. -
Kayan kilgän burcuy kisäge!
Davay, kunak bulsañ, tıynak bul,
Yuksa häzer çäynäp özämen!

Napoleon ete buldıñmı sin,
Bädricamal karçıknıkımı,
Barıber ettän tugan närsälär bez,
Hämmäbez dä etlär tokımı!

Teş ırcaytıp bütän ırlamadı,
Tavış çıgarmadı Valdemar.
İnde bolar häzer duslar bulıp,
Ahirätlär bulıp aldılar.

Bergäläşep bakçaga yördelär,
Abzar artın karap kerdelär,
Kazık töbe sayın bot kütärep,
Tamgaların salıp yördelär.

Ä annan soñ, koyaş töşkä avışkaç,
Kerep yattı bolar ışıkka.
- Karale, - di Sarbay, - sezneñ anda
Niçegräk gıyşık-mıyşıklar?

- Nu, niçek dip... Hucam öçençe yıl
Küzle-başlı itte, yäräşte.
Här yıl may ayında kavıştıra,
Elına ber küräm käläşne.

May citkänen kötep sagınışıp,
Sarılarga sagışıp betäbez.
Nu, oçraşkaç, tägäräşep-betep,
Şirbät ayın bäyräm itäbez!

- Da, tugankay... Häleñ şäptän tügel.
Bezneñ monda lafa, hörriyät!
Min teläsä kaysın kuıp totıp
Çinatalam, koymaga teräp.

Garem totkan soltan kebek yäşim,
Üzem patşa monda, üzem han.
Monda bezneñ yartı avıl ete
Sarı başlı, miña ohşagan.

Kunak etneñ gacäplänüennän,
Avızı açılıp, çıktı telläre.
Menä kayda yäşäp yata ikän
Et halkınıñ bähetleläre!

- Yarar, - dide Sarbay,
Alıp baram sine ber cirgä.
Gomereñ buyı sagınıp iskä alırsıñ.
Onıtılmaslık bulır gomergä!

Bügen böten kürşe tirä-yaktan
Etlär cıyıla ülät bazına.
Köçeklär dä kilä, änçeklär dä,
Nu, orgiyä, razvrat az gına.

Kittek äydä! Şunda yul östendä
Kolhoz zapravkasına kererbez.
Azrak benzin isnäp kayf totıyk.
Ayık barsañ, anda küñelsez.

İnde menä bezneñ ahirätlär
Benzin parın sulap algannar.
Kayf totıp alga yögerälär.
Nu, nişliseñ - toksikomannar!

Kilep citte bolar ava-tünä.
Cirgä yatıp sulış aldılar.
Şunnan Sarbay notık totar öçen
Süz soradı mäcles halkınnan.

İñ urtaga çıgıp bastı da ul:
- Äy, cämäğat, - dide, - iğtibar!
Tuyıbıznı başlap cibärgänçe
Sezgä äytä torgan süzem bar!

Baş sanına karap çutlaganda,
Mäcles zurdan da zur, tugannar.
Çakırılmagan vak köçeklär bik küp.
Aları nik kilep tulgannar?

Min aldan uk kisätergä tiyeş:
Belep bulmıy nilär bulasın.
Alay-bolay sugış-fälän çıksa,
Astan kerep çäynäş bulmasın!

Vak etlärgä kabat-kabat äytäm:
Ayak arasına kermägez!
Çirat algan bulıp, bähäsläşep,
Vakıt äräm itep yörmägez!

Sezneñ öçen tügel bügenge tuy.
Arabızda bügen kunak bar.
Böten änçek etlär anıñ öçen.
Äydä, başla, brat Valdemar!

Şuşı urında, süzemne tögälläp,
Hikäyämne tämam itämen.
Ällä inde citkerimme sezgä
Mäclesneñ niçek betkänen?

Nu, kıskası, kunak et Valdemar
Bozılıp, sügenergä öyränep,
Bet iyärtep, medalların cuyıp,
Eştän çıgıp kayttı söyrälep!