Saban tuyı

Hikäyä

Bütän keşelärneke niçek bulgandır, bezneke, çama belän äytkändä, menä mondıyrak buldı.
Faydalanılmagan ber yal könem dä bar ide, şunı da kuşıp, irtägä saban tuyı yakşämbese digän könne, hatınımnı alıp, hatınım yanına tagı keçeräk kenä ber kul çemodanı da alıp, tuzan koyıp kaytu niyäte belän, Arça yagına säfär kittek. (Süz arasında kıstırıp ütüem: min üzem şähär saban tuyların yaratmıym — iserektän häm iserek irlären arttan igäüläp yörüçe hatınnarınnan başka, fu, närsäse bar soñ alarnıñ!) Äye, şulay. Äye, kittek Arça yaklarına...
Ber-işe keşeneñ bezneñ kulıbızdagı älege keçkenä çemodan belän kızıksınuı mömkin: yänäse, närsä aldılar bolar üzläre belän? Törleçä yuraularga urın kaldırmas öçen, çemodannı başta uk açıp kürsätäm. Astrahan yaklarınnan küçtänäç bulıp kilep töşkän berniçä baş bik şäp vobla, hatın peşerep tıkkan cide-sigez pärämäç, annarı tagın... annarı tagın hatınnan yäşerep tıkkan ber savıt konyak. .Döres, min üzem, allaga şöker, eçemlek belän mavıga torgan keşe tügel, ämma läkin saban tuyı vakıtında, citmäsä tagı ayak astınnan berär tanış ta oçrap kuysa, eçne tişmäs. Äye, şulay. Äye, kittek Arça yaklarına...
Kazan belän Arça arasında yöri torgan prigorodnıy poyızdnı küz aldıgızga kiterä torgansızdır. Komfort digännäre ällä ni tügel, ämmä ozınlıgı bar. Ozınlıgı, min siñaytim, käğazgä karap söylänä torgan eçpoşırgıç doklad hätle. Ber oçınnan ikençe oçına qadär baram disäñ, berniçä märtäbä tuktap su eçärgä kiräk. Kemgä kemgä, ämma hatınım Saimä belän miña tanış inde bu ozınlık. Nik disäñ, buşrak urın ezläp, vagonnarnıñ elek bersenä, annarı ikençesenä başıbıznı tıga-tıga, koyrıktan parovozga hätle, annarı, şul uk tärtip belän, parovozdan koyrıkka barıp çıkkançı ikeme, öçme ütkän keşelär bez. Şulay da küñelebezgä yatışlı, yäki, hiç yugı, Saimäm miña, min Saimäm cankisägemä yantaep barırlık urın taba almadık. Bassa da basar ikän poyızdnı kunak! Yartı Kazan Arça yagına agıla diyärseñ. Böteneseneñ dä, minem kebek, faydalanılmagan yal könnäre buldımı ikän, ällä kayberläre, eşne kazaga kaldırıp, yal könnären aldan — avans tärtibendä faydalanırga uyladılarmı ikän? — bu qadäresen hiç açıklap bulmadı. Äye, şulay. Äye, kittek Arça yaklarına...
Min üzem böten vagonnar öçen dä cavap birä almıym, min hätta üzebez utırıp bargan vagondagılar öçen dä cavap birä almıym — närsä bulmas Arça saban tuyına kitep barganda. Mäsälän, cır, garmun kıçkırtu yäki karar küzgä täüfıyklı gına ber yegetneñ, äytik, üze belän rättän utırıp baruçı çibär genä ber tutaşka iskärmästän genä orınıp kuyıp, biçara kıznı çırıldatıp kıçkırtıp cibärüe — monıñ işe vak-töyäklärne kem isäpläp torgan inde anda. Kürerdäyen kürdem, şulay da, mäsälän, ber gucı vagonga kerep utıruı belän totındı tavık ite aşarga, keşegä läm-mim süz katmadı, bütännär kölgändä, kölep vakıtın äräm itmäde, yul buyı — tavık artınnan tavık — täki aşadı da bardı. Säbäbe dä bulgan ikän, häyer. Vagonnan töşkändä barlık kızıksıngan keşelärgä beryulı, anda da artık köç sarıf itärgä telämägän kebek, kıska gına itep serne açtı bu:
— Yödättegez, häyer. Köräşkä çıgarga äzerlänä torgan keşe ällä aç barırga tiyeşme, sezneñçä? Köräşkä çıgarga dip baram min!"
Äye, şulay. Äye, barabız Arça yaklarına...
Kunaklar arasında şau-gör kilep bara torgaç — bezme kürep aldık, alarmı bezne kürep aldı — yakında gına utırgan irle-hatınlı keşelär belän tanışıp kittek. Sez kaydan da, bez şunnan. Sez kaya da, bez şunda — küpme kiräk yulda tanışıp kitü öçen. Ütä açık çıraylı süzçän keşelär bulıp çıktılar bolar, ire Bişbaltadagı kaysıdır ber ärtildä tegüçe bulıp eşli ikän, hatını — şul uk ärtildän öygä alıp kaytıp eşläüçe, äytüenä karaganda, «cenlänep totınsa, aylıknı unbiş köndä äyländerep sala» torgan, ä häzergä isä «cene», tugan avılına saban tuyına kaytıp, kardäş-ıruları arasında ber görläp alu yagına taba kuzgalgan ber adäm ikän. Saban tuyı vakıtında tugan avılga kunakka kaytu — ay-hay la, räteñ «röhsät itsä», monnan da hup närsä barmı soñ tatarıñ öçen. Busı anıñ şulayın şulay da, bik ük şulay bulıp citmägäne bar, menä häzer şuñarga yakınlaşabız. Üzläre şundıy kiñ küñelle hoday bändäläre bulıp çıktılarmı, söyläşä torgaç, bezneñ berär üzebez belmägän söykemle söyägebezne kapşap taptılarmı, kayta torgaç, döresräge, üzeneñ tugan-üskän Käçe avılına citäräk, monıñ hatını, Käçe keşeläreneñ barısına da diyärlek has bulgan riyäsızlık häm katgıylık belän, bezneñ alga mäsälä kiterep kuydı:
— Bügen saban tuyı Arçada tügel, abıy, — dip başlaganda uk bik tä özderep başladı bu açık çıraylı hatın, — bügen saban tuyı bezneñ Käçedä. Häzer bez menä bolay itäbez: bergäläp bezneñ Käçegä töşep kalabız, bergäläp bezneñ Käçe saban tuyın karıybız, irtägä bergäläp Arça saban tuyına menep kitäbez, şunnan arı küz kürer tagı...
Bu süzlärne äytkändä, içmasam, yä irenä, yä bezneñ ikebezneñ berenä karasın, bezneñ ul täqdimne niçek karşı aluıbız belän kızıksınsın ikän. Äyterseñ bu şulay ällä kayçan söyläşenep, häl itelep kuyılgan. Äyterseñ bu turıda ike törle uylaunıñ buluı mömkin dä tügel! Döres, min üzem, bälki, bu bik tä caylı täqdimgä karşı da tügelder tügellekkä. Bäyrämdä altmış koymak ber tiyen, digändäy, şuşı yäşemä citep, Käçe avılında ber kiç kunganım da, ber çümeç suların da eçkänem yuk. Şundıy kiñ küñelle keşelär üstergän Käçe avılında yul uñayınnan ber kiç kunıp, turı kilsä, ber munça kerep kitkännän cir cimerelmäs. Şulay da minem belän genä eş betmi, minem bit äle alnı-artnı bik tä uylap eş itä torgan hatınım, Saimäm cankisägem bar, bu şakkatırgıç täqdimgä anı niçek künderergä ikän? Künderep bulırmı ikän? Annarı tagı mäsäläneñ ikençe yagı da bar: bu kiñ küñelle Käçe tuması keşe öyenä kunak çakırırga batır batırlıkka da, ämma tege ni... bez kaytıp işelergä tiyeşle öyneñ hucaları bulırga tiyeşter bit äle: alar niçek karar bez yuldan tabılgan kunaklarga?
Häyer, ozak uylap torırga vakıt bulmadı, bezneñ poyızd ber genä slucebnıy yorttan häm berniçä torak karaltıdan torgan Käçe razezdına kilep tä tuktadı. Kilep tuktavı buldı — kayda monda ozak satulaşırga vakıt — hanım bezneñ älege keçkenä çemodannı kulına alıp, minem ikelänebräk kalgan Saimä cankisägemne ikençe kulı belän cilterätep, şul arada irenä «äyberlärne kaldırma» digän katı färmanın da birep, vagon işegennän çıgarga da ölgerde. Üzegez hökem yörtep karagız, min nişli alam di andıy vakıtta? Yağni köpä-köndez Saimä cankisägemne kulımnan tartıp alıp kitkän vakıtta? Älbättä, min dä tizräk sikerep töşü yagın karadım.
Döresen äytkändä, bezgä cirgä töşep ozak torırga, hätta yak-yagıbızga kararga da turı kilmäde, şunduk timerle arbaga tuk kına alaşa cikkän beräü, ut uynatıp, kilep tä citte. Şau da gör, tugannarça koçaklaşu, küreşü. Bu at belän almaga kilüçe Mäsruräneñ enese bulıp çıktı, ä Mäsrurä digänem — minem Saimäne cilterätep alıp kitüçe, ä min— üzegez beläsez — Saimäm cankisägem itägenä tagılgan itağatle ir. Enese bolarnıñ üzlärenä karaganda da, açık, kiñ küñelle, kunakçıl ber adäm bulıp çıktı. Bernindi soraşu, anketa tutırıp toru bulmadı, küz açıp yomgançı bezne timerle arbanıñ türenä, palas belän törelgän yomşak peçän östenä mengezep, Saimäm belän rättän, ayaklarıbıznı törep utırttılar bolar. Apası belän ciznäse ike yak üräçägä niçek kiräk alay elägep ölgerde häm kitte elderep älege tuk alaşa, kitte elderep... Küz açıp yomgançı bez inde alarnıñ işegaldında idek.
Monda da şulay bik tä kızu tottılar bezne. Öyneñ hucası Latıyp — Mäsruräneñ enese bula inde ul — eşne apasına karaganda da kızurak tota torgan keşe ikän. Bäyräm kön itep aldan da çak kına kızdırıp ölgergän ide bulsa kiräk, töptän yuan çıkkan, traktor kebegräk ber keşe. Tanışkaç belep aldık, üze dä şul traktor brigadası brigadirı ikän. Kuırırga öyrängän: «Äydägez, mäydanga hätle ber utırıp alabız», — dip kenä tora. Üze şunda tagı kaudarlanu arkasında bulsa kiräk, kiresen dä sukalap taşlıy: «Mäydanı da kaçmıy, obşom, bezdän berse dä kaçmayaçak... İrkenläp ber utırabız da, at bezneñ karamakta, töyäläbez dä kitäbez mäydannarına». Kemneñ kem artınnan kerergä tiyeşlegen çamalap torgan yuk, barıbıznı da kua bu östäl artına. Kıskası, un-unbiş minuttan bez inde tügäräk öyneñ türendä idek. Koymak, kabartma, salkın it, kaynar it, äçe bal, töçe bal, şälyaulık, şärä muyın, piçätlese, kismäklese, çakırıp kilgän kunak, yuldan tabılgan kunak — barısı bergä butalıp betkän ide inde. Bezneñ tege bäläkäy çemodandagı baylık ta, älbättä, yarap kuydı. Bigräk tä voblası. Latıypnıñ hatını, yäş kenä kilençäk, üze tel yazmadı — olılardan oyala, yänäse. Biçaranıñ balaga uzıp yörgän vakıtı ikän, tansık aş voblanı kürgäç, bötenläy täqatsez kalgan tege. Şulay da Latıybına tel yazmıyça buldıra almagan. Ä Latıybı — hatını digändä minem kebek cilyagrak ber adäm ikän — anı-monı uylap tormastan, tabınnan voblanı därräü alıp kitü yagın karadı.
— Bu malga başka ber avtoritetlırak urınnan bik katı sorau bar, yegetlär, — dide ul, tantanalı räveştä belderü yasap, — ğayepläştän bulmasın, häzergä likvidirovat itep toram min monı.
Ozın süzneñ kıskası şul, Astrahannan kaytkan vobla arkasında bezneñ bäyä tagın da kütärelä töşte monda. Hätta, äytergä mömkin, yuldan tabılgan kunaklarnıñ qadere, çakırıp kaytarılgan kunaklarnıñ qaderenä karaganda, bermä-ber üsep kitte.
Äye, şulay. Äye, yöribez Käçe cirlärendä fırt-fırt basıp. Monda bez — yuldan tabılgannar faydasına eşli torgan tagı ber tarih kilep çıktı, anısı turında, tile keşe äytmeşli, tuktap, bilbaularnı çişep söylämiçä bulmıy.
Şulay, bik tügäräklänep, şau-gör kilep, sıylanıp, kemneñ kayda hezmät itüe belän tanışıp häm, baş bik katı eşli başlagaç, bazarnı kütärü öçen ara-tirä borçak ta sipkäläp, kıskası, käyef tämam kilgäç, mäydanga barırga cıynala başladık. Menä şunda kunak hatın Mäsrürä üzeneñ häläl kiyäve Häyrine, Käçe avılı keşelärenä ayıruça şäp itep kürsätü niyäte belän bulsa kiräk, bezdän ayırıp, çolanga alıp kerep kitte häm biçaranı, arttırıp cibärgänlege öçen, nık kına peşekläde. Çolan taktası arkılı alar-nıñ barlık süzläre dä bezgä işetelmäde, häyer, işetelgän bulsa da, çıgarmas idem — bergä aşap-eçkän keşeñneñ gaybäten satu kileşäme soñ! Kıskası, çolannan çıkkanda, Mäsrürä hanımnıñ Häyri bäğırkäye tämam huşına kilgän, artıknı ber süz dä söylämi, hätta hatını soraganda kirägen dä äytmi, şulay da Mäsruräse anı, avıldaşları aldında matur kürsätäse kilep, çın-tözü itep, baştanayak ör-yañadan kiyenderep çıgargan ide.
Hatın-kız äylänä almıyça kaldımı dip äytim, ällä tege çolanda Mäsrürä belän Häyri kiyäü arasında bulıp algan «pışıldaşu» täesirendä inde, närsä bulsa da bulgandır, bez—irlär—mäydanga, niçekter, ayırımrak kittek. Bügengedäy küz aldımda: koyaş töşlektän avışkan, ämma şulay da kön bik esse, mäydan bulaçak bolın älseräp yatkanday kürenä häm şul älseräp yatkan bolınnıñ äle tege tugayınnan, äle bu borılışınnan bezne çakırgan da, ürtägän dä kebek bulıp Kazanka suı yıltırap kilep çıga ide. Bezneñ yort hucası, barısın da belä, barısın da aldan çamalıy torgan älege şul traktorçı Latıyp:
— Äle mäydanga irtä. Ällä, yegetlär, mäydanga hätle su kerep, salkın cıyıp alabızmı? Bezneñ monda bik şäp ber tugayıbız bar, — dip, iskärmästän genä küñelne iläslände-rep kuymasınmı! Küpme kiräk keşegä oçıp kitü öçen. Bigräk tä saban tuyı vakıtında. Bigräk tä östän koyaş, eçtän tege «şaytan suı» kızdırıp torganda. Bez, älbättä, Latıypnıñ täqdimen bertavıştan kütärep aldık. Ä Latıypnıñ ciznäse — älege tege Mäsrürä hanım çolanga alıp kerep peşekläp häm ör-yañadan kiyenderep çıgargan keşe — bolay üze ber dä artık oçıngan kebek tügel ide. Küräseñ, barısı da eçendä bulgandır. Kilep citüebez buldı tugayga, borılıp kararga da ölgermädek, çişenep-mäşäqatlänep tormıyça, äle genä kiyenep çıkkan ör-yaña öste-başı belän, öç metrlı yardan tup-turı çoñgılnıñ näq küzenä ırgılıp töşmäsenme!
Citmäsä tagı rätläp yözä dä belmi ikän. Ber kalkıp çıktı bu, ike kalkıp çıktı, öçençe märtäbä özek-özek tavış birep kuydı: annarı başındagı beretı kalkıp kilep çıktı häm şunıñ belän kiyävebez-biçara tämam... dip nişlärgä belmiçä torganda, bar ikän täväkkällek hucabız Latıypta: tup şikelle ırgıldı bu suga. Anıñ artınnan bez ırgıldık. Beretı kadalıp kitsen, ayagındagı sandaletkalarınıñ da berse agıp kitkän, ämma cıynaulaşıp ezli torgaç, kiyäüne niçek kiräk alay çoñgıl töbennän tartıp çıgardık, äy. Küzgä taşlanganı tagı şul buldı: bu vakıygadan soñ barıbız da, bigräk tä kiyäü üze, därräü aynıp kalgan idek.
Älbättä, ul könne saban tuyın rätläp kürep bulmadı. Bez kiyäüneñ eçenä kergän Kazanka suın häm Kazannıñ üz «suın» niçek kiräk alay buşatıp, anıñ östen-başın kiptereşep, härhäldä, biçaranı azmı-küpme adäm kıyafätenä kertep, mäydanga barıp citkändä, soñgı çülmäklärne vatalar ide inde. Şulay da bez, bütännärebez, köräşne, balalar çabışkannı kararga ölgerdek. Tik Häyri kiyäügä genä kürü nasıyp bulmadı. Küzgä kürenüe belän anı Mäsrürä hanım tırnagına kaz bäbkäse elekterel kitkän tilgän kebek eläkterep, öygä alıp kitte häm kiçkä hätle çolanga bikläp kuydı.
Kiç belän terelep, östen-başın alıştırıp çıkkan ide, häyer. Tämam akılga utırıp, hatını Mäsrürä hanım belän, kala kunakları sıyfatında, kultıklaşıp avıl karap, şul ber uñaydan avılga üzlären kürsätep yörergä dip tä toralar ide. Kulıña-ayagıña «kunak» dip atala torgan tışau salıngaç, üz telägeñ belän yörerseñ, bar. Kiçkä Latıypnıñ ölkän abzıysı çäygä däşte. Alardan çıguga Latıypnıñ hatını yagınnan babaları kötä, imeş. Alardan çıguga şul uk Latıypnıñ yugarı oçtagı kendek äbisenä... Altı poçmaklı yaña öy citkergännär, öy tuyı belän saban tuyı bergä bulaçak, imeş, di.
Yarıy inde, alarnıñ üz eşe. Tugan-tumaça şuşındıy zur bäyrämdä ber cıyılgan ikän, äydä, yöreşä birsennär. Läkin min kem monda? Minem Saimäm kem? Ni öçen min öydän öygä kunakka yörep, azap çigärgä tiyeş? «Barısı da sineñ arkada. Sin nıgrak torgan bulsañ, bez mondıy çıtırmanlıkka kilep kapmagan bulır idek», — dip ısıldıym hatınga keşe kürmägändä genä. Ä hatınım avızın yırıp tik tora. Tür başında kunak bulıp utıruga tämam iyäläşkän. «Nik alay diseñ, kartım? Rähät iç keşe belän bergä, şau-gör kilep, kunak bulıp yörü», — dip telenä salına. Rähäten rähät tä, şulay da kem soñ bez monda? Menä närsä eçtän kimerä mine.
Aptıragaç, çakıra kilgän keşelärneñ bersenä şulay dip äytep tä karagan bulgan idem. Avız da açtırmadı. «Kem bulsañ da bul, sin bügen bezneñ kunak. Ä bezdä kunaktan anketa tutırtu ğadäte yuk», — dip kenä cibärde.
Şundıy yazmışka duçar bulganbız ikän, nişlämäk kiräk, tüzärgä turı kilä şul. Ber yorttan ikençesenä, ikençesennän öçençesenä küçä-küçä häm, äytergä kiräk, barısında da tür başında — iñ däräcäle urında utırıp, buldıra algan hätle akıllı süzlär söyläp, ä tulayım alganda, bulgan barlı-yuklı akılıbıznı da yugaltıp, säğat tönge berlär töşendä köç-häl belän kaytıp audık. Älbättä, rätläp yokı almadı, çönki poçetlı kunak itep, Saimäm cankisägem belän miña urınnı öygä, öyneñ dä näq türenä — mamık tüşäk belän mamık yastık tüşälgän karavatka salgannar ide. İrtädän alıp, könneñ-kön buyına rizık, aş-su peşkän öydä bolay da esse ide, inde kilep küpertep cäyelgän mamık tüşäk belän mamık yastık östenä Saimäm-timer miçem belän rättän menep kunaklagaç, bötenläy tüzär ämäl kalmadı. Citmäsä tagı çak kına yaktılık sirpelä başlau belän, elek berse, annarı ikençese, annarı bişençese, annarı unbişençese — çeben kuzgaldı.
Yuk, şunda min, kunaklıknıñ böten şartların cimerep, ayakka bastım.
— Bulmıy, — didem min, Saimämneñ baş oçında pışıldap, — sin teläsäñ nişlä, min peçänlekkä menep yatmıyça buldıra almıym.
Köndez lapas tübäsendäge tezmädä kipkän peçän kürgän idem, bernärsä dä almıyça, kittem şul peçänlekkä. Berazdan mışkıldap Saimäm cankisägem dä menep citte. Huş isle yäş peçängä başlarıbıznı kuyıp, rähätlänep yoklap kitkänbez.
Ozak yoklaganbızdırmı, ber zaman şau-şuga uyanıp kittem. Asta, öy-kelät arasında hatın-kıznıñ, tıyıla töşep, läkin şulay da täşvişle tavış belän, bersennän-berse taptıruları işetelä:
— Kayda buldılar soñ? Ällä, hodayım, cäyep kuygan urınıbıznı oşatmadılar mikän? — di berse.
— İre anıñ kiçneñ kiç buyı: «Kitik-kitik!» — dip kımırcıtıp tordı, ällä irtänge salkın belän kitüläre şul buldımı? — di ikençese.
Öçençese, minem urındık arkasına kiyertep kuygan kostyumnı kürep algan bulsa kiräk, beryulı kisterde:
— Änä iç käçtüne elenep tora, käçtün-çalbarsız kaya kitsen di keşe.
Kayda monda yokı, bezne — poçetlı kunak itep — yaña gına ölgergän çista munçaga ezläüläre ikän. Başıña töşkäç, ber nişläp tä bulmıy — küzebez açılır-açılmas köygä, kittek şul Saimäm cankisägem belän munçaga. Döresen genä äytkändä, bötenese dä Häyri kiyäüneñ kiçä artık şaukımga birelüe arkasında. Ör-yaña ös-baş belän suga sikermägän bulsa, yugıysä, bügen çista munçaga Mäsruräse belän anı cibärergä tiyeş bulgannar. Küpme kiräk soñ küzdän töşü öçen!
Munçadan çıkkaç, kiçäge tärtip belän diyärlek, yänä başlanıp kitte. Elek, älbättä, hucalarnıñ üzlärendä munça çäye. Annarı alarnıñ uñ yak kürşeläre däşte, alardan çıguga ölkän hucanıñ, yağni Latıypnıñ änise — tugan-üskän yortka — barmıy kara andıy olı urınga.
Alardan kaytkaç, «Bezgä dä bezgä!» — dip, tagı öç keşe çiratka baskannar ide dä, ul arada Latıyp-yäş huca araga kerde:
— Beregezgä dä tügel, häzer Arçaga saban tuyına menäbez, — dide ul, suzıla başlagan süzlärne traktor gusenitsası belän özdergän kebek itep.
Arça saban tuyında kürgännärne söyli yäki yaza kitsäñ, kitap bastıra torgan «Dom peçati» digän biş katlı yortnıñ käğaze tötmäs, yä bulmasa smenama soñga kalırmın. Saban tuyı bulgaç, saban tuyı inde: şau-şuı da, cırı-garmunı da, ayak tıpırdatıp biyulär dä, at çabışları da, köräş tä buldı. Köräş digännän, tege bezneñ belän ber vagonda yul buyı tavık ite töyep kilgän keşe dä köräşkä çıkkan ide, häyer, ozak çualıp yörergä birmädelär. Beräüne niçek kiräk alay äümäkläp salgaç, ätäçlänep tagı kerep baskan ide, ikençe ber yomrı gına adäm monı baş arkılı şundıy tomırdı, mäydan halkı «Ma-la-dis!» — diyärgä genä ölgerep kaldı. Berençe algan belemem şul buldı: yuk ikän, guclık belän genä aldırıp bulmıy ikän saban tuyında.
İkençe işetkänem tagı şul buldı: kiçädän birle bezne kunak itkän Latıyp, familiyäsen dä kuşıp äytkändä, Latıyp Şakircanov gadi traktor brigadası brigadirı gına tügel, Arça rayonındagı aldıngı brigadirlarnıñ berse ikän! Anıñ brigadası yazgı çäçüne, iñ yahşı kürsätkeçlär belän, iñ aldan yırıp çıkkan. Latıypnıñ iseme ordenga kuyılgan, imeş. Kara äle sin keşene, utıra sineñ belän, söyläşä sineñ belän, sıylıy sine, ä üzeneñ nindi şäp keşe buluı turında läm-mim. Saban tuyı komissiyäse predsedateleneñ mäydannı açkanda söylägän reçennän işetep kalmasam, täki belmiçä kitäçäk ikänmen. Bar şul äle bezdä kilep citmägän yaklar.
«Kitäse» digännän, kitü yagın min çınlap ta korı tottım. Käçedä kunakka çakırıp çiratka baskan keşelär dä küñelgä kurku salgan ide, irtägä irtük eşkä dä barasım bar, açıp kergän işekne vakıtında yabıp çıga da bel. Häyer, bez kergän işektän tügel — ul işekkä yañadan äylänep kaytsak, bezgä tiz genä çıgu yuk ide. Kunakçıllıgı öçen Latıypka, anıñ vobla yaratuçı yäş käläşenä, anıñ aş-suga bik osta änisenä, anıñ kiñ küñelle kardäş-ırularına bik küp, bik küp rähmätlär äytep, küñel öçen üzen dä şunda kuldan kilgänçä sıylap, Arça arkılı üzebezneñ Kazanıbızga kaytıp kittek.
Äye, şulay. Äye, buldık bez Arça yaklarında. Kürdek bez kiñ küñelle äybät keşelär.

1966

Click or select a word or words to search the definition