Psihologiyä Fäne Bolay Di...

(hikäyä)
Psihologiyä fäne närsä di bit! Psihologiyä fäne urlaşunı urlaşu dip tügel, ä matdi yäki intellektual milekne hucasınnan soramıyça alıp toru gına dip bäyäli. Dimäk, tönge şähär uramınnan yapa-yalgız cäyäü bargan çakta ber ugrı kilep çıksa häm kolak töbeñä un potlı “kualdıyı” belän berne kiterep tondırsa, sin monı tärtipsez ber yaktaşıñnıñ nadanlıgı, sivilizasiyädän artta kalgan meskenlege genä dip kabul itärgä tiyeşseñ inde! Kulıñnan säğateñne, yanıñdagı hatın-kıznıñ kolagınnan alkaların, barmagınnan baldakların “soramıyça alıp torganda” da, kesäñdäge vak-töyäk bakır ıbır-şıbırnı üzeneñ kesäsenä “importlaganda” da sin şul filosofiyäneñ tarafdarı bulıp kalırga tiyeş. İ, bahır, meskenkäyem, dip, cällä dä äle sin anı!..

Karışmadım – mondıy postulatlar belän kileşep betmäsäm dä, instituttan “psiholog” bulıp çıktım...

Sumkanı urlattım. Köpä-köndez!

Avtobus kötep, tuktalışta torışım ide. Yanımda halık küp. Sumkaları, kapçıkları, ryukzakları, kärcinnäre – törlesennän bar inde, törle sorttan. Şuña kürä isem-akılım kitte: minem sumkanı urla... äy, soramıyça alıp torgan... ul nadan, çınlap ta, bigräk nadan ikän! Sumkam keçkenä läbasa, barsetka gına. Anda nibarısı ber aylık hezmät hakımnıñ yartısı gına hätle akça kalgan ide. Sorarlık añ-beleme bulsa, min aña ul yegerme meñne genä tügel, pulnıy utız meñ sumnı da “birep torır” idem bit inde...

Psiholog bit min, tübän katlam halıknıñ küñelen yahşı añlıym. Annarı, minem barsetka gına närsä ul – yarıy äle, änä tege bomciha marca karçıgınıñ “katumka”sın urlamagan.

Ul biçara üzeneñ katumkasınnan kolak kaksa, nindi tragediyä labasa! Anda, mögayın, ber-ike “yartı”ga citärlek buş şeşä bardır. Menä häzer ul anı iltep tapşıra da, irtägä köne buyı “ottyagivaytsya” itä. Üze isän kala, canı kuana, küñele bula, bu yaktı dönyaga rähmätlär yava, “çatan-sirak” mäşlägendä doga ukıla...

Maşinanı “suktılar”. Töşke yalga kaytkan cirdän. İşegaldınnan “şudırdılar”.

Unınçı katka menep citkänçe häm cide kat timer işekne açıp kergänçe, annarı aşnı cılıtkançı häm hatınnı kızdırgançı vakıt uzgan şul, küräseñ – yartı säğattän soñ çıgıp karasam, küräm: maşina kürenmi – urla.. äy, soramıyça gına alıp torgannar bulsa kiräk! Şakkattım, bigräk nadan şul inde bezneñ halık: minem öçençe yıllık BMVnı algançı, yünlerägen tapmadılarmıni soñ?! İkençe yaktan karaganda, yarıy äle mineken alıp torgannar. Sigezençe kattagı karavılçı Basilyuknıñ “mers”ın suksalar, o-ho-ho, nindi tragediyä! Ul bit “mers”tan başka eşkä yöri almas ide, anı bit “mers”ı bulmasa, eşkä dä almaslar ide, anıñ bit “mers” arkasında gına tormışı da tormış inde, aña bit “mers”ınnan başka duñgızga karagan kebek kenä kararlar ide..! Psiholog bit min, burcun-kırcın halıknıñ canın biş barmagım kebek beläm... Minem maşina närsä ul – üzemä dä soramıyça gına kilep kergän ide, soramıyça gına alıp ta tordılar. Şul gına!

Kvartirım bar ide. Hatın belän üzem babaydan kalgan iske yortka küçep, kvartirnı ber studentka birep tordım...

Ay-yay, mesken kürende ul miña: üze imtihannarın tapşıra almıy integä, üzeneñ tülärgä akçası yuk, üzen korsaklı hatını kimerä, üzenä kunaklar gel kilep yöri... Añlıym bit inde – avır bu yegetkä! Psiholog bit min! Student halkınıñ canın yahşı beläm. Alar üz tormışların ciñeläyter öçen tırmaşalar labasa, balakaylar... Sizenä dä idem inde: bu yeget nider mataştıra minem kvartir belän. Üzemnän soramıyça gına. Dokumentlar cıyıp yöri. Nindider käğaz kisäklärenä minnän kul kuydırta... Ahır çiktä kvartirım anıñ isemenä küçep betkän bulıp çıktı. Yağni mäsälän, urla... äy, soramıyça gına alıp tordı ul anı minnän. Añlıym bit inde. Psiholog bulgaç!..

Hatınım şäp ide! Kürşem Kiram äytä: “Urlattıñ bit inde anı da!” – di. Könläşäder mesken. “Urlatmadım, - min äytäm. - Soramıyça gına alıp tordılar”...

Häzer min “Torır urını bulmagan, hatını urlangan, maşinası häm sumkası cilgä oçkan psiholognıñ psihologiyäse” digän temaga dissertatsiyä yazıp yatam. Ä tege student – minem sumkanı, maşinanı, kvartirnı häm hatınımnı urla... äy, soramıyça alıp kına torgan şul mesken student – bezneñ fakultetta diplom gına yaklıy äle bıyıl. Ul da psiholog!

2004 yıl

"Beznekelär bit ul!" kitabınnan

Click or select a word or words to search the definition