Öyermä

hikäyä

Student yılları ide. Tuzganak töşedäy ciñel gäüdäle, çül koyaşı kebek yandırgıç karaşlı Hamisä yegetlärneñ genä tügel, kızlarnıñ da, hätta ukıtuçılarnıñ da iğtibar üzägendä ide. Kurstan kurska ul göldän gölgä oçıp yörgän kübäläk şikelle genä küçep bardı. Kamillek östenä kamillek — başı da eşli ide kıznıñ.
İr-at halkınıñ boraulauçı, açıktan-açık çişenderüçe, baş-ayagı belän yotarga torgan karaşları anıñ ayırılgısız yuldaşına, cilbäzäk ruhın härdaim tuyındırıp toruçı energiyä çıganagına äylängän. Ämma bik siräge genä muyınında Hamisäneñ nazlı kaynar sulışın toya aldı. Yuk, här oçragan kara mıyık aldında açılmıy ide tuzganak çäçäge. Censi yakınlıktan bigräk, yegetlärne karaşı belän köyderep, mesken mählukka äyländerü läzzät birä ide Hamisägä.
Kemnärne genä akıldan yazdırmadı ul. Läkin bu cihanda koyaşka başın kütärep karamıy torgan can iyäläre dä bar ikän. Hamisäne — cillänep uzıp kitkändä müklänep betkän taşnı da urınınnan kuzgatuçı Öyermä Kıznı — atomnar häm molekulalar tuplanması gına itep kürüçe ul yeget institutnıñ küz östendä kaşı ide. Kiñ erudiñiyäle häm tirän beleme genä tügel, voleybol komandasındagı iñ citez sportçı buluı belän dä ul studentlar dönyasınıñ avırlık üzäge ide.
Hamisä aña kayçan häm nilektän iğtibar itkänder, ul inde anı häterlämi. Ämma berzamannı anıñ küñelenä yaman kort oyaladı. Nişläp äle şundıy buldıklı yeget anıkı bulmaska tiyeş? Citmäsä, anıñ tiräsendä küzlekle ber korışkan kıyak ta böterelä başladı. Yuk, Hamisä mondıy başbaştaklıkka tüzep tora almıy ide. Ul niçek tä Näcipne kulga töşerü cayına kereşte.
Bervakıt Hamisä Näcipne avtobusta oçrattı. Yeget köçle beläge belän avtobusnıñ tüşäme yanında uk suzılgan kultıksasına tayangan da, ul aña, çınlap ta, kultıksa kebek kenä ikän, ihlas küñel belän nindider däreslek ukıp bara. Hak bulsa, Näcipne konspekt yazmıy, dilär. Hamisä aña yakınrak uzmakçı buldı. Ber yuan adäm sikerep torıp urın täqdim itte:
— Devuşka, sadites, pacalısta.
Hamisä aña ütergeç karaş taşladı, kıyu gına Näcipneñ ciñenä ürelde:
— İsänme, Näcip!
— Ä-ä, Hamisä, sälam...
Şulay dide dä, tagın däreslegenä çumdı. Ämma kız anıñ ciñen tartkalavın dävam itte:
— Näcip, sine, konspekt yazıp tormıy, dilär, hakmı ul?
— Konspekt yazıp, vakıt uzdırunıñ mäğnäsen tapmıym.
Şulvakıt avtobus tuktadı da, bilet tikşerüçelär kilep kerde häm du kilep passacirlarnı cilterätergä kereşte.
— İh! Bilet tikşerälär, — dide Hamisä, yözenä kotı oçkan kıyafät çıgarıp.
Näcip tınıç kına yan kesäsennän aylık bilet alıp Hamisägä birde, kultıksalarga totına-totına işekkä taban kitte. Gacäp: kontrolerlar aña kütärelep tä karamadılar.
— Härvakıt şulay, — dide Näcip rizasız tavış belän, tuktalışka çıkkaç. — Aylık bilet alam, nik, içmasam, ber tikşersennär!
— Alaysa, miña gına bir sin anı, — dide Hamisä zeñ-zeñ kölep. Miña... yüri kanıgalar, diyärseñ...
— Al...
Däres başlanırga äle şaktıy bar ide, alar şau çäçäktä utırgan zur yabaldaşlı yükä astındagı eskämiyägä utırdılar. Döresräge, başta, ozın botların ber-bersenä atlandırıp, Näcip utırdı. Utırdı da, Hamisä turında bötenläy onıtıp, kitabın açtı. Läkin, ayak oçlarına basıp agaç botagına ürelüçe Hamisäne kürep, torataş kattı. Anıñ avızı açılıp kitkän, küzläre çelt-melt kilä.
Hamisäneñ artçümeçennän ükçäsenä dulkın yögerde, dönya zeñ itep kuydı: kürde! Nihayät iğtibar itte!!
Ul, kükräklären tirbänderep, sikergän buldı, paraşyut bulıp kabargan itägenä sukkaladı. Kızganıç itep Näcipgä karadı. Näcip kolaklarına çaklı kızarıp çıktı, ürelde dä, turayıp ta citmästän, ber botaknıñ oçın sındırıp, Hamisägä suzdı.
Hamisä, böten şartın kiterep, yükä çäçäklärenä kaplandı, annarı, itägen çäntiläre belän caylı gına artka ırgıtıp, yeget yanına utırdı. Botları yartılaş açıldı. Ber genä sekundka. Kız şunda uk buş kulı belän itägen tezenä töşerep kuydı. Läkin itäk, barıber, anı tıñlap uk betermäde, yomrı tezlär, menä bez nindi! dip yılmayuların dävam ittelär.
Buldı, yegetne borıp saldı Hamisä. Häzer, añga kilergä dä irek birmiçä, siherlärgä kiräk. Ä anısı inde anıñ bik gadi eş.
Närsä turındadır bähäsläşä-bähäsläşä kilüçe tanış kızların kürde dä, Hamisä urınınnan tordı...
Näcipneñ niçek karap kalganın ul bik açık küz aldına kiterde...

* * *
Hamisäneñ küñele cidençe kat küktä ide. Anıñ iñ gadi plannarı da bernindi köçänüsez tormışka aşa başladı.
Näcipneñ iğtibarın üzenä cälep itü belän, ul anıñ üz-üzen korban itärlek däräcädä ğaşıyq buluına ireşergä tiyeş ide. Monıñ öçen, iñ berençe eş itep, çıtlıklanuların taşladı, yegetlär öçen güzäl, läkin kul tidergesez çäneçkele gölçäçäkkä äverelde. Härdaim Näcipneñ nazlı vä cılı karaşın toygan häldä, yegetlär belän ul salkın söyläşte, üzen gayät tıynak tottı.
Añardagı bu üzgäreşne Näcip, älbättä, sizmäde. Kurstaş bularak, Hamisäneñ isemen häm tös-biten, niçekter, ihtıyarsız räveştä, häterendä saklasa da, ul fizikaga kagılışlı bulmagan küreneşlärgä, şul isäptän, Hamisäneñ kılanmışlarına da, anıñ nindi tormış belän yäşävenä dä bitaraf ide. Ä häzer...
Näcip küzgä kürenep yabıktı. Ğadätençä kulınnan töşermi torgan däreslekläreneñ açılgan bite säğatlär buyı şul kileş kala birde. Soñgı sessiyädä azdan gına koyrık eläktermi kaldı. Busı inde artık ide häm Hamisä beraz erergä kiräk taptı. Anıñ isäbençä, mähäbbät yegetne tagın ber baskıçka üsterep cibärergä, talantınıñ çiksez mömkinleklären açarga tiyeş ide.
— Näcip, — dide berkönne Hamisä auditoriyäneñ iñ artkı poçmagında bökşäyep utırgan yegetneñ iñbaşına mäçe balasıday sırışıp. — Ber genä minutka uylarıñnan bülenä almassıñmı?
Näcip siskänep kitte, şunda uk kızarıp çıktı.
— Ä... min...ni...
Kız, arsenalında bulgan yılmayularınıñ iñ maturı belän, anı urınınnan sikerep torırga mäcbür itte.
— Täki başım kattı inde, Näcip, — dide ul çın-çınlap kızgandıdırlık tavışı belän. — Bu fizikanı kem uylap çıgargandır...
Eget şunda uk isenä kilde.
— İ-i, Hamisä... — dide ul beraz totlıgıp. — Fizikaga karata şulay dip äytergä niçek teleñ äylänä... Ul bit...
Äsir itkeç yılmayuın ber genä mizgelgä dä onıtmagan häldä, Hamisä anı küzlären tügäräkländerep tıñladı. Ul arada däres tä başlandı. Alar ber östäl artına utırdılar.

* * *
Ber atna buyı Näcip, ozın kulların butıy-butıy, aña fizika serlären añlattı. Hamisä belän oçraşırga cay çıguına söyenep, bigräk tä, mögayın, anı yugaltudan kurkıptır, tuktamıyça söyläde dä söyläde. Nihayät, şimbä könne, yalga taralışır aldınnan ul teldän yazdı. Soñgı tänäfestä, alar täräzä yanında basıp toralar ide, ber tüşämgä, ber idängä, ber täräzägä karap şaktıy ufıldap torgaç, Näcip kızarıp Hamisägä borıldı häm, kipşengän irennären yalap, närsäder mıgırdıy başladı:
— Hamisä... sin ällä-ni uylıy kürmä... min... Bälki sineñ yegeteñ bardır... Ä min...
— Minem? Yegetem? Ägär yegetem bulsa... Mine berärse belän kürgäneñ barmı ällä?
— Yuk la...Min uylıym... Bälki min...
— Närsä — sin?
— Bügen kiç nişliseñ? — dide yeget nihayät.
— Berni dä eşlämim. Bälki berär kitap ukıp yatırmın.
— Alay ikän...
Näcip başın çitkä bordı.
Yä inde, yä! Çakır kinoga, yäki, het, yörep kerergä!
Şulay uk, kıyulıgı citmäs mikänni?!
Egetneñ ber kulı çalbar kesäsendä ide. Ul anı tartıp çıgara başlamakçı buldı da, tagın kesä töbenä çaklı batırdı.
— Min... monda... — dip söylände ul tirläp çıkkan mañgayın buş kulı belän ışkıp, — kontsertka biletlar algan idem. Kazannan kilgännär...
Ul ömet tulı küzlären Hamisägä tekäde.
— Çınlapmı, Näcip? Ur-ra!
Hamisä, böten yöze belän balkıp, kulların çäbäkli-çäbäkli sikergäläp kuydı.
Buldı bolay bulgaç. Yeget tagın ber kirtäne ütte.

* * *
Kontserttan alar ikese dä äsärenep çıktılar. Hamisä Näcipne, kükräge anıñ tersägenä tiyep torırlık itep, kultıklap aldı. Yeget, anıñ vak-vak atlavına künegä almıyça, iserek keşedäy çaykaldı, ällä niçä märtäbä azdan gına söygäneneñ ayagına basmıy kaldı. Hamisä anıñ sayın uramnı yañgıratıp kölde, üçekläde, ä Näcip, anıñ sayın, tilelängännän tilelänä bardı. Bersendä, ul üz ayagına abınıp yıgıla yazdı häm yalgış kına kıznı kükrägenä kıstı. Monı ul üze dä kötmägän ide ahrı. Bigräk tä, sul kulı Hamisäneñ mämräp torgan kükrägenä tiyep kitüe anı bötenläy kauşattı. Ul şunda uk gafu ütenep turaydı, läkin, Hamisä kabattan çişmä çelterävenä ohşaş tavış belän kölep kuygaç, tuktadı da, anı üzenä taba bordı. — Hamisä...
— Närsä, Näcip?
— Sin... miña açulanmıysıñmı?
— Ni öçen?
— Soñ... yalgış kagıldım bit...
— Näcip...
— Äü, Hamisä...
— Sineke inde ul...
— Ä...
Näcip teldän kaldı. Ul, başta, kıznıñ ni äytkänen dä añlamadı bugay.
— Närsä... mineke?
Hamisä anıñ kulın totıp, üzeneñ kükrägenä kuydı.
— Çınlapmı, Hamisä?
— Çınlap, Näcip.
Kinät yegetneñ kulı anıñ kükrägen avırttırıp kısıp aldı.
Kıp-kızıl buldı inde ul häzer, — dip uyladı Hamisä. Üze, anıñ kulın yomak kına tottı da, bilenä küçerde. Annarı, äkren genä şuıştırıp, öskä kütärä başladı. Bu häräkättän anıñ üzeneñ yöräge baş miyenä, arka üzägenä, tagın ällä kaysı cirlärenä kaynar kan kua ide. Kulın alıp, ul Näcipneñ muyınına ürelde, ayak oçlarına basıp, böten gäüdäse belän aña sarıldı. Yeget, ikençe kulı belän, anı arkasınnan koçtı, ä tege kulı, kaltırana-kaltırana, öskä şuışuın dävam itte.
— Äkrenräk, äkrenräk, Näcipkäyem, — dip pışıldadı Hamisä. Ul, orgazm yakınlaşuın toyıp, ciñelçä dereldi başladı. — Ah, nindi rähät sineñ belän.
Eget, beraz çügep, anıñ irennären ezläp taptı, ä sul kulı, nihayät, kükräkkä kilep mende häm, cay gına irkäli-irkäli, katı bulıp töyerlängän imçäkkä kagıldı. Hamisäneñ kükräk çoñgılınnan ah! digän avaz çıktı. Ul, çiksez läzzät dulkınına birelep, böten gäüdäse belän tartışıp kuydı...
Menä şuşılay, uramda, censi bäyläneşkä işaräse dä bulmagan häldä, kısıp koçaklaşkan gına kileş, mondıy tatlı mizgelne tatıp bula ikänlegen belmi ide äle Hamisä. İr-at halkın şıbır tirgä batırıp, limun urınına sıgıp ta, mondıy köçle orgazmnı kiçergäne yuk ide bugay äle anıñ. Dimäk, — dip uyladı Hamisä, — mähäbbät uyın eş tügel ikän.

* * *
Tizdän alar öyläneştelär, studentlarça tıynak kına tuy yasadılar, tulay toraknıñ ber bülmäsendä matur gına yäşi başladılar. Näcipneñ irlek säläte Hamisä tatıp ölgergän Karamıyıklarnıkı belän çagıştırışlı tügel ide, bilgele. Läkin yäş hatın üzen bähetle sizde. Çönki ireneñ talantı üzenä dä, aña da başta aspirantura işegen açaçak, annarı inde... Hu-u! Balalar yortında tärbiyälänep üskän kız — ul, nindi genä tübänçeleklär kürmägän Hamisä — tormışnıñ öresen çömeräçäk äle! Bu isäbendä ul yalgışmaganına hiç ikelänmi ide.
Läkin tormış aña näq kiresen kiterep çäpede. Hamisä bäbigä genä uzgan ide, Näcipne härbi komissariatka çakırdılar. Bu häbärdän hatınnıñ yöräge özelep töşä yazdı. Äle sizelerlek bulıp kabarmagan korsagına keçkenä mendär bäyläp, küptän tügel genä kiñäytep tekkän külmägen kiyep, ul tup-turı komissarnıñ üzenä barıp kerde.
— Ni yomış, gracdanka? — dip tökse genä karşıladı anı simez çıraylı polkovnik.
— Sez... kakoyı imeete pravo... — dip usal gına kıçkıra başlagan ide dä Hamisä, ofiñer añardan da yämsezräk itep, akırıp cibärde:
— Sez kem?!
— Min — anıñ hatını. Bala kötäm. Kürmisezmeni? Bu kileş mine kaldırıp kitsä, min niçek yäşärgä tiyeş?..
— Kemneñ hatını?
— Sabirovnıñ. Sez anı armiyägä alıp kitärgä dip çakırgansız. Ä ul — student. Añlıysızmı? İñ perspektivalı studentlarnıñ berse. Anı ukuınnan ayıru — cinayät.
— Sez närsä, mine cinayätçegä çutlıysızmıni?!
Polkovnik torıp bastı, küzlären akaytıp cikerde:
— Von otsyuda!!!
Alay gına bireşäme soñ Hamisä. Ul korsagın totıp sıgılıp töşte, çäçen-başın tuzdırıp yılıy başladı. Ämma komissarnıñ kızıl çırayı salkınaygannan salkınaya gına bardı.
— Abzıkayım, kızganıgız, — dip yalvardı Hamisä, ilerep yılıy-elıy. — Telisezme, aldıgızga tezlänäm...
Ul çın-çınlap anıñ aldına kilep tezlände, polkovniknıñ simez barmaklı kulın kaynar uçlarına aldı, kükrägenä kıstı.
Polkovnik yugalıp kaldı. Hamisä, añına kilergä irek birmiçä, anıñ muyınına asılındı. Tik, uyınga birelep kitep, üzeneñ korsaklı ikänlegen onıtıp cibärgän ikän. Keläşçedäy kullar şunda uk beläzegennän totıp aldılar da, anı etep cibärdelär.
— Petrenko!
Anıñ dönya sasıtıp kıçkırgan tavışına yäş kenä leytenant kilep kerde.
— Kuıp çıgarıgız bu isteriçkanı!

* * *
— İ Hamisäm-yulärem... Şulay yarıymıni inde, — dip yuattı Näcip yılıy-elıy şeşenep betkän hatının koçagına alıp. Mine bit äle häzer ük alıp kitmilär. Bu — ber. İkençedän, alıp kitsälär dä, ozakka tügel. Nibarısı — ber yıl. Annarı, min härbi komissar belän dä, dekan belän dä söyläştem. Anda miña üzlegemnän ukırga tulı mömkinlek bulaçak. Urap kaytu belän, böten imtihannarnı birep çıgam da — yalt! — min tagın sineñ belän ber kursta.
Hamisä anı koçaklap übärgä kereşte. Näcipneñ biten tozlı yäşlärenä çılatıp beterde.
— Näcip... Näcip... Nindi maladis sin... Ä min, yülär kızıy, ällä nilär uylap beterdem. Bolay bulgaç, sineñ kareraña bernindi dä zıyan-däülät bulmayaçak?
— Älbättä, yülärem. Miña dekan da äytte. Niçek tä tırış inde, dide. Sine, dide, monda aspirantura kötä, dide.
Läkin böten eşne Hamisä üze bozdı.
Yugıysä, barısı da näq ul uylagança bara ide...

* * *
Berençe ulları tugaç, Hamisä elekkegä karaganda da çibärlänep kitte. Bolay dip kenä äytü — berni dä äytmäü belän ber bulır ide. Anıñ yözenä, gäüdäsenä, böten kileş-kilbätenä, atlap yörülärenä qadär, çın hatın-kız güzälläge iñde. Anı inde häzer berkem dä örsäñ oçıp kitärgä torgan Tuzganak Töşenä ohşatırga batırçılık itmäs ide.
Elek anıñ ir-at halkı belän mavıguı ber uyın, ber şayaru gına bulsa, häzer anıñ täne här nazlı häräkätkä, hätta här kagıluga minutı-sekundında şundıy uk naz, şundıy uk mähäbbät belän cavap kaytarırga çemerdi başlıy. Yaña keşe belän kavışkan sayın, ul söyü läzzäteneñ tiränäyä baruın añladı. Anıñ täne komsızlangannan komsızlana birde. Üzeneñ töpsez sazlıkka suırıla başlaganın sizsä dä, Hamisä bu ocmahtan vaz kiçärgä telämäde. Başta telämäde, ä soñınnan inde...
Hezmäten tutırıp kaytkan Näcip anı elekkedän dä bitär yarata başladı. İh, anıñ bu yaratuı Hamisäneñ barlık ihtıyacların da kanäğatländersä ikän! Oçıp-oçıp yörer ide Hamisä. Kibetenä dä üze çabar ide, aşarga da äzerlär ide, hätta, bala çüpräklären dä üze yuar ide...
Yä, Hoda! Ni däräcägä hätle sukırayta ala ikän mähäbbät bändäñne? Niçek kenä soñarıp, nindi genä hällärgä töşep kaytmasın, Näcip anı härvakıt söyü tulı küzläre belän karşıladı. Läkin anıñ eçkersez birelgänlek belän balkıgan karaşı, hatınınıñ här telägen ber yöreşkä aldan başkarırga omtıluı Hamisäneñ açuın gına kiterä ide.

* * *
İnstitut tämam.
Näcip aspiranturada, Hamisä başkalanıñ iñ pristiclı mäktäpläreneñ bersendä.
Oşbu hikäyätkä kergän läkinnärneñ iñ şomlısı menä şuşında kuıp tottı da inde alarnı.
Hamisä ukıtkan mäktäpneñ direktorı...
Äh, toz küz!
Hamisä bit inde, yugıysä, yaña eş urınında gel yañaça yäşi başlarga, dip küñelenä berketep kuygan ide. Böten şartın kiterep, fraktan da kırısrak käçtüm yünätte, yözenä bernindi buyau tidermäde, küzläreneñ şaytanıy yıltırıygın kimetü öçen, cide tön urtalarına qadär däresleklär belän baş katırıp utırdı. Läkin, kaysıdır ber bäyrämdä, yuksa, çamanı da bik älläni uzıp kitmägän ide, hämer üzneken itte: mut çıraylı direktor anı kabinetına alıp kerep, çişenderä başladı.
Direktornıñ yoşak kulı kilep kagıluga, Hamisäneñ añı tomalandı. Ul kaynar beläkläre belän anıñ muyınına sarıldı, täneneñ iñ tatlı sutı taşıp çıgarga citkänen toydı häm şulvakıt...
Äye, kabinet açkıçı direktornıñ hatınında da bulgan ikän şul..
Anı tın gına, üz teläge belän, Mäskäü ölkäsendä kabat urnaşa almaslık itep, eşennän kudılar. Näcipkä inde, bilgele, dekabrist hatınnarı yazmışın urtaklaşırga turı kilde.