Korän Täfsire

[1] FATİHÄ SÜRÄSE – 7 AYAT

1. Rähimle şäfkatle Allah iseme belän başlıym eşemne.
2. Çın maktau ğalämnärne, böten mähluklarnı tärbiyäläüçe Allahu täğalägä tiyeşle.
3. Allahu täğalä bu dönyada barça keşelärgä märhämätle, yağni möeminnärgä dä, köferlärgä dä niğmätlären birä, ämma ahirättä möemin bändälärenä genä biräçäk.
4. Allahu täğalä, ğadellek belän hökem itüçe, ahirät köneneñ patşasıdır.
5. İy tärbiyäçebez Allah! Bez siña gına gıybadät kılabız häm här eşebezdä sinnän genä yärdäm sorıybız.
6. İy tärbiyäçebez Allah! Bezlärne turı yulga künder! (Turı yul – Korän häm sönnät yulıdır).
7. Ul yulnı Sin äüvälgelärgä ingam itep birdeñ, bezlärne Sineñ açuıñ töşkän vä adaşkan keşelärne bideґät häm zalälät yulınnan başka yulga künder, yağni Sine açulandırmagan häm hak yuldan adaşmagan keşelär yulına künder!
"Amin."

[2] BAKARA (SIER) SÜRÄSE – 286 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm mim – mäğnäsen Allah üze genä beläder.
2. Koränneñ Allahudan iñderelgän hak kitap ikänlegendä hiç şik yuk, bu kitap anıñ belän ğamäl kıluçı täqvä möeminnärgä hak yulnı kürsätüçe – hidäyätder.
3. Ul täqvä möeminnär kürmiçä kürgän kebi Allahuga ışanalar. Häm yöklätelgän namazlarnı vakıtında ukıylar, häm Bez birgän baylıktan sadakalar birälär.
4. İy Muhämmäd g-m, ul täqvä möeminnär siña iñderelgän Korängä ışanıp, anıñ belän ğamäl kılalar häm sinnän elek iñderelgän kitaplarga da ışanalar (läkin Täürat vä İncil belän ğamäl kılmıylar) häm ahirätkä dä ışanıp, anıñ öçen ğamäl kılalar.
5. Ul täqva möeminnär Rabbıları tarafınnan turı yulga künüçelär häm alar ahirättä östenlek tabuçılar.
6. Allahuga, Korängä ışanmagan köferlärne Allah ґäzabı belän kurkıtsañ da, kurkıtmasañ da bertigez, hiç iman kitermäslär.
7. Allahu täğalä köferlärneñ küñellärenä añlamaulık, kolaklarına işetmäülek, küzlärenä kürmäülek pärdäsen kordı häm alarga ahirättä oluğ ґäzab bulır.
8. Möselmannar arasında monafiqlar da bar, alar Allahuga häm ahirät könenä ışandık dilär, läkin üzläre ışanuçı tügellär.
9. Ul monafiqlar Allahunı häm möselmannarnı aldamakçı bulalar, läkin hiç aldıy almaslar, fäqat üzlären aldıylar, şunı sizmilär.
10. Alarnıñ küñellärendä Allahuga karşılık çire bar, Allah alarnıñ karşılık çirlären arttırdı, vä alarga ahirättä räncetküçe ґäzabdır, yalgan söylägännäre öçen.
11. Cir östendä fetnä çıgarıp, keşelär arasın bozmagız diyelsä alarga, yuk bez bozmıybız, bälki tözätäbez, dilär.
12. Añ bulıgız! Şul monafiqlar keşelär arasın bozıp, cir östendä fäsäd kıluçılar, läkin şunı üzläre sizmilär.
13. Ägär alarga: "Saf gakıllı keşelär ışangan kebek sez dä saf küñel belän ışanıgız", – diyelsä, alar: "Bez ahmaklar ışangan kebek ışanıykmı", – dilär, añ bulıgız! Älbättä, alar üzläre ahmaklar, läkin belmilär.
14. Ul monafiqlar möselmannarga oçrasalar: "Bez iman kiterdek, sezneñ belän bergäbez", – dilär, ägär üzläreneñ şaytan dusları belän kalsalar: "Bez, älbättä, sezneñ belän bergäbez häm sezneñ belän berlektä möselmannarnı mäshärä kıluçıbız", – dilär.
15. Allah alarnı üzlären katı mäshärä kılır häm alarnı adaşu yulında kaldırır, hak yulnı taba almıyça, häyran bulıp yörerlär.
16. Şul monafiqlar turı yulnı taşlap, adaşu yulın aldılar. Alarga bozık säüdäläre uñış häm fayda birmäde, häm alar turı yulga künelüçe dä bulmadılar.
17. Alarnıñ misalı – karañgı kiçtä ut yandırıp, üz tirälären yaktırtkan vakıtlarında Allah utların sünderep, karañgıda kaldırgan, hiçnärsä kürmäüçe keşelär kebider.
18. Alar hak süzne işetüdän sañgıraular, hak süzne söyläüdän telsezlär, turı yulnı kürüdän sukırlar, alar hidäyätkä kaytmaslar.
19. Yäki alar kat-kat karañgılangan tönne kük kükräüle, yäşenle katı yañgır astında kalgan keşelär kebi. Kük kükräüneñ vä yäşenneñ katılıgında barmakların kolaklarına tıgalar, ülemnän kurkıp. Allah imansızlarnıñ beten eşlären çolgap aluçı.
20. Yäşen utı küz nurların suırıp alırga yakınlaştı. Yäşen utı alarnıñ alların yaktırtsa, berniçä adım atlıylar, yäşen utı kitep, karañgıda kalsalar, bara almıyça tuktıylar. Ägär Allah teläsä ide, älbättä, işetülären häm kürülären alıp alarnı kolaksız, küzsez kılır ide. Älbättä, Allah härnärsägä kadir.
21. İy keşelär! Sezne häm sezdän elek bulgan keşelärne halık kıluçı Allahuga gıybadät kılıgız! Allah gazabınnan kurkuçı cömläsennän bulu öçen.
22. Sezne halık kıluçı – Allah sezgä cirne tüşäk kıldı, östegezgä kükne bina kıldı, küktän yañgır iñderep, sezgä rizık bulsın öçen törle cimeşlär, igennär üsterde. Allahuga hiçkemne, hiçnärsäne tiñdäş, ohşaş kılmagız! Üzegez dä beläsez Anıñ tiñdäşe yuklıgın!
23. Ägär kolıbızga (Muhämmäd g-mgä) iñdergän Korännän şiklänsägez, Korän süzlärenä ohşaşlı ber sürä kiteregez häm Allahudan başka barça yärdämçeläregezne yärdämgä çakırıgız! Ägär Korän – Allah süze tügel digänegez döres bulsa!
24. Ägär ber surä kiterä almagan bulsagız, häm kiterä dä almassız! Kurkıgız cähännäm utınnan, anıñ eçendä utın buluçı – adämnär häm taşlardır!! Ul cähännäm Korän belän ğamäl kılmauçı köferlärgä häzerlände.
25. İnde iman kigerep izge ğamällär kıluçılarga, älbättä, aslarınnan yılgalar aguçı cännätlär belän söyeneç bir! Cännättä alarnıñ allarına cimeşlär kiterelgändä "Bu cimeşlär bez dönyada aşagan cimeşlär", – diyärlär. Läkin alarnıñ täme başka bulır. Alarga anda hiçkemneñ nikahında bulmagan paq hatınnar bulır, alar cännätlärdä mäñge kalırlar.
26. Allahu täğalä çebenne vä çebennän östenräk ürmäküçne misal itüdä, älbättä, oyalmas. Korängä ışanuçılar bu misalnı, älbättä, Rabbılarınnan dip belälär. Ämma köferlär şundıy häşärätlärne misal itep kiterüdä Allahunıñ maksadı närsä dilär. Allah, şundıy misallar belän küp keşelärne adaştırır, häm küp keşelärne turı yulga künderer. Läkin hak yuldan fäsıyklarnı gına adaştırır.
27. Ul fasıyklar Allahuga birgän ґähedlären bozalar häm kisärlär Allahu täğalä totaşırga ämer itkän närsälärne. Yağni möselman bulgan yakın kardäşlärdän häm Korän belän ğamäl kıluçı möselmannardan kiselälär häm cir östendä törle bozıklık kılalar, alar hälaq buluçılar.
28. İy keşelär! Allahuga ışanmaska niçek buldıra alasız? Bit sez dönyaga kilgänçe mäyet idegez, Ul sezne tergezde häm Ul sezne üterer, vä Ul sezne kıyamät könne tergezer, annarı Aña hökemgä kaytırsız.
29. Ul – Allah cirdäge barça närsäne sezneñ öçen halık kıldı, soñra kükne tözergä teläde häm kükne cide kat itep tergezde. Ul härnärsäne belüçe.
30. Häm äytte sineñ Rabbıñ färeştälärgä: "Min, älbättä, cir östendä hälfä itep Adämne kılmakçımın. Färeştälär äyttelär: "İy, Rabbıbız! Bozıklık kıluçı, sugışıp kan tügüçe zatnı cir östenä hälifä kılasıñmı? Bez isä Sine maktap täsbihlär äytäbez, häm Sine här kimçelektän paqseñ dip iğtikad itäbez". Allah färeştälärgä: "Döreslektä Min sez belmägänne belämen" – dide.
31. Allah Adämgä isemnärneñ barçasın öyrätte dä, färeştälärgä äytte: "Ägär döres söyläüçelärdän bulsagız, Adäm belgän isemnärne barçasın äytep biregez".
32. Färeştälär äyttelär: "İy här kimçelektän paq bulgan Rabbıbız! Bezdä hiç belem yuk, mägär Sin beldergänne genä beläbez, Sin, älbättä, härnärsäne belüçe, hikmät belän eş kıluçısıñ".
33. Allah Adämgä äytte: "Färeştälärgä isemnärneñ barçasın äytep bir", – dip. Adäm isemnärneñ barçasın äytep birgäç, Allah färeştälärgä äytte: "Min sezgä äytmädemmeni cirdäge vä küklärdäge yäşeren närsälärne belämen häm sezneñ açık eşlägän vä yäşeren eşlägän eşläregezne dä belämen dip?".
34. "Hörmät yözennän Adämgä säcdä kılıgız", – dip färeştälärgä äytkän vakıtıbızda, alar säcdä kıldılar, mägär İblis säcdä kılmadı, täkäbberlände häm köferlärdän buldı.
35. Vä Adämgä äyttek: "Üzeñ häm hatınıñ cännättä torıgız häm cimeşlären kiñlek ilä, telägänçä aşagız, mägär menä bu agaçka yakın barmagız, ägär şunı eşläsägez, zalimnärdän bulırsız".
36. İblis, bu agaç cimeşen aşasagız cännättä mäñge kalasız, dip, alarnı aldadı, alar İblis süzenä iyärep, cimeşne aşap aldandılar. İblis alarnı cännättän çıgarıp andagı niğmätlärdän ayırdı. Monnan soñ äyttek: "İy Adäm häm İblis, ber-beregezgä doşman bulganıgız häldä cirgä iñegez! Sezgä cirdä torırlık urın häm yäşäü öçen kiräk närsälär bar, äcälegez citkänçe yäşägez".
37. Adäm galäyhis-sälam täübägä aşıktı häm Rabbısı tarafınnan öyrätkän täübä-istiğfär süzlärenä yulıktı, häm täübä itep, Allahudan gafu soradı, Allah täübäsen kabul itep gönahın gafu itte. Allah täübälärne kabul itüçe, rähimle.
38. Bez äyttek: "Barçagız da cännättän çıgıp cirgä iñegez!" Ämma minem sezgä turı yulga künderüçe süzlär, älbättä, kiler, Minem süzläremä iyärgän zatka kurku häm kaygı bulmas.
39. İmansızlar häm ayätlärebezne yalgan di̇yüçelär – ut ähelläreder, alar anda mäñge kalırlar.
40. İy Yağkub balaları! Sezgä birgän niğmätläremne häterlägez, häm Täürat belän ğamäl kılırga sezdän ґähed aldım, şul gahedemne ütägez! Ägär Minem ґähedemne ütäsägez, Mindä sezneñ gahedegezne ütärmen häm cännätkä kertermen, Miña gına kol bulıgız häm Minnän genä kurkıgız!
41. Kulıgızdagı Täüratka ışanganıgız häldä Bez iñdergän Korängä dä ışanıgız, yağni anıñ belän ğamäl kılıgız, Korängä berençe köferlärdän bulmagız häm Bezneñ ayätlärebezne dönya malına satmagız! Yağni baylar malına kızıgıp, yäki alardan kurkıp, Allah hökemnären yäşermägez häm üzgärtmägez, Minem gazabımnan saklanıgız!
42. Haknı batıl belän butamagız häm döreslekne yäşermägez! Bit üzegez dä haklıknı beläsez.
43. Namazlarnı ütägez häm zäkät sadakasın biregez häm namaz ukuçılar belän bergä namaz ukıgız, yağni Korän yulıñda bulgan möselmannardan ayırılmagız!
44. Sez keşelärne izgelekkä öndisezme? Ämma üzegezne onıtasız, bit sez Allah kitabın ukıysız, şunı uylap karamıysızmı? (Bu ayät väğaz söyläp tä söylägäne belän ğamäl kılmauçılar hakındadır).
45. Avırlıknı kütärergä çıdamlı bulıp, vä namaz ukıp Allahudan yärdäm soragız! Namazlarnı vakıtında ütäp baru, älbättä, avır yökter, mägär avır bulmas, Allahudan kurıkkan häm rähmäten ömet itkän täqva keşelärgä.
46. Çönki alar Rabbılarına yulıgaçakların häm Aña hökemgä kaytaçakların belälär.
47. İy Yağkub balaları! Min sezgä birgän niğmätlärne häterlägez häm niğmät birüdä sezne böten dönya keşelärennän artık kıldım, şunı fikerlägez!
48. Häm kurkıgız kıyamät könennän, yärdäm itä almas ul köndä hiçber zat ikençe zatka ber eş belän dä! Ul köndä şäfäğat itü kabul itelmäs häm ґäzabtan kotılu öçen hiçnärsä alınmas.
49. Firgaun kavemennän sezne kotkaruıbıznı da häterlägez! Alar sezne yaman ґäzab belän ґäzablap, kız balalarıgıznı kaldırıp, ir balalarıgıznı bugazlıy idelär. Bu eşlär sezgä Rabbıgızdan bäla vä zur kaza ide.
50. Yänä fiker itegez, yardık bez sezlärgä däryanı häm sezne kotkarıp, Firgaun kavemen hälaq ittek suda batırıp, üzegez dä karap tordıgız.
51. Yänä häterlägez şunı, Musaga Täüratnı iñdermäk öçen Tur tavında anı kırık kön totmak belän väğdä kıldık. Musa Tur tavına kitkäç, sez bozau yasap, şul bozauga gıybadät kıla başladıgız. Şunıñ öçen sez zalimnärsez.
52. Şul eşegezdän soñ sezne gafu kıldık, şöker itüegez öçen. Çönki alar Musa kaytkaç täübä ittelär.
53. Yänä şunı häterlägez, turı yulga künelmäklegegez öçen Musa g-mgä kitap birdek. Ul kitap hak belän batıl arasın ayıruçı ide.
54. Musa g-m kavemenä äytte: "İy kavemem! Sez, älbättä, üzegezgä zolım kıldıgız bozauga tabınganıgız öçen, halkıgızga täübä itegez, üzegezne üteregez! Yağni bozauga tabınuçılarnı üteregez, şul sezgä täübä bulır. Halkıgız karşında bu eş sezgä häyerle. Allah täübälärne kabul itär, älbättä, Ul – täübälärne kabul itüçe, rähimle.
55. "Yanä, iy Musa! Bezgä Allahunı açık itep kürsätmiçä, siña ışanmıybız, Allahunı bezgä kürsät!" – digänegezne dä häterlägez! Allahunı kürergä telägän vakıtıgızda Anıñ nurı sezne tottı, ul nurga karap torgan hälegezdä. (Musa Tur tavına Allahudan Täürat alırga barganda üze belän bergä citmeş keşe aldı, ul keşelärne tau itägendä kaldırıp, üze tau östenä çıktı, anda Musa Allah belän söyläşte häm Allah Musaga Täüratnı birde. Musa Täüratnı alıp, älege citmeş keşe yanına kilgäç, ul keşelär: "İy Musa, sin Allahunı kürgänseñ, bezgä dä kürsät", – didelär. Musa äytte: "Min kürergä telägän idem Allahunı, Ul tauga karadı häm tau yarıldı. Min kurıktım häm täübä ittem", – dide. Alar haman: "Allahunı kürmiçä ışanmıybız", – didelär. Şunnan soñ Allahu täğalä nurın iñderep, şul citmeş keşene köyderep üterde).
56. Allah äytte: "Nurım belän yanıp ülgänegezdän soñ tergezdek sezne şöker itüegez öçen".
57. İy Yäğkub balaları! Bolıtnı Bez sezgä külägä kıldık, häm sezgä küktän şirbät häm koş iten iñderdek, aşagız Bez birgän häläl häm paq rizıklarnı! Bez alarga zolım kılmadık, läkin alar üzlärenä zolım kıldılar. (Däryadan kotılgaç, alarga Allahudan ämer buldı: "Zalim käferlär belän sugış kılıgız", – dip, läkin alar Allahunıñ ämeren ütämädelär. Ґäzab öçen Allah alarnı kırık yıl sahrädä kaldırdı, şähärlärgä häm avıllarga kerä almadılar, koyaş alarnı ränceter buldı, ämma Musa şäräfätenä ber ak bolıt öslärenä külägä buldı.)
58. Yänä: "Ärihä şähärenä keregez", – dip äytkänemne dä häterlägez! Yağni kırık yıldan soñ Musa ülgäç, Yäğkub balalarına Ärihä şähärenä kerergä Allahudan ämer buldı. Şähärgä kergäç, andagı rizıklarnı kiñlek belän telägänçä aşagız, şähär kapkasınnan kergändä baş iyep, tübänçelek belän keregez, häm hatalarıbıznı gafu it, Rabbım, dip äytegez! Şulay kılsagız, hata eşläregezne yarlıkarbız. Yahşı eşlärne kıluçı möeminnärgä niğmätlärebezne bik tiz arttırırbız.
59. Yäğkub balaları arasında bulgan zalimnär şähärgä kergändä üzlärenä zolım kıldılar, yağni şähär kapkasınnan kergändä Allahudan ämer itelgän süzne äytmiçä, başka süzgä alıştırdılar, yağni şähärgä kergändä Allahudan gafu sorap, täübä itep kerer urnına, şaytan öyrätkän süzne äytep, täkäbberlänep kerdelär. Ul zalimnärgä yavızlık kılgannarı öçen küktän risvay itüçe ґäzab iñderdek.
60. Yänä şunı häterlägez, Musa üzeneñ kaveme öçen Allahudan su soradı, Bez Musaga äyttek: "Tayagıñ belän taşka suk", – dip. Musa tayagı belän taşka suktı, taştan 12 çişmä aktı, çönki alar 12 kabilä idelär. Här kabilä üzeneñ çişmäsen belde. Allah birgän rizıklardan aşagız, eçegez, ämma cir östendä bozıklık kılıp yörmägez, dip äytelde alarga Allahudan.
61. Yänä äyttegez: "İy Musa, bez ber törle genä rizıkka sabır itä almıybız, bezneñ öçen Rabbıñnan doga kıl, cirdä üsä torgan närsälärdän: kıyar, sarımsak, sugan häm vak orlıklardan sorap". Musa alarga äytte: "Allah birgän äüvälge yahşı rizıklarnı üzegez soragan naçar rizıklarga alıştırasızmı? Şähärgä keregez, sez soragan närsälär anda bulır". Alarga avır eşlär, hurlık, meskenlek vä Allahunıñ açulı kahäre yöklätelde. Alarga bu cäzalar Allahudan tiyeşle buldı Anıñ ayätlären inkyar itkännäre häm päygambärlärne haksız ütergännäre öçen, dähi bu cäzalar alarga tiyeşle buldı Allahuga gönahlı bulgannarı häm sızgan sızıktan çıkkannarı öçen.
62. Ğamälsez genä ışanuçılardan, vä yähüdlärdän, vä nasaralardan häm törle närsälärgä tabınuçılardan beräü Allahuga iman kiterep Korän, sönnät dälilläre belän izge ğamällär kılsa, andıy möeminnärneñ kılgan äcere Rabbıları hozurında, alarga kurku häm kaygı bulmas.
63. Yänä sezdän ґähed algan vakıtıbıznı häterlägez! Östegezgä Tur tavın kütärdek vä äyttek: "Täüratnı alıgız häm anıñ belän ihlas vä tırışlık ilä ğamäl kılıgız, häm anda bulgan Bezneñ väğazlär belän väğazlänegez, bälki Allahdan kurkuçı bulırsız.
64. Tur tavınıñ östegezgä töşüennän Bez sezne kotkarganıbızdan soñ küp vakıt ütmäde, Täürat belän ğamäl kılırga birgän väğdägezne bozıp, anıñ belän ğamäl kılmıy başladıgız. Ägär sezgä Allahunıñ fazlı vä rähmäte bulmasa ide, älbättä, hämmäläregez hälaq bulır idegez.
65. Şimbä köne hakında Allah hökemen bozuçılarıgıznı, älbättä, beldegez. Çiktän ütüçelärne hälaq itmäk öçen Allah alarga äytte: "Hur bulganıgız häldä – maymıl bulıgız", – dip. Şunda uk maymıl buldılar. (Yağkub balaları Musa gäläyhis-sälämgä karşı kilep, comga urına şimbä könne sayladılar. Şunnan soñ Allah alarga şimbä könne dönya eşen vä balık totunı häram kıldı. Alarnı sınar öçen Allah ämere belän şimbä kön yar buyına balıklar küp kiler buldılar. Yähüdlär balıklarnı kürep kızıktılar häm balıklarnı totu öçen Allahuga karşı häylä kordılar: şimbä kön yar buyına kilgän balıklarnı yılımnar belän äyländerep aldılar, annarı yakşämbe könne balıklarnı sudan çıgardılar. Allah alarga açulandı häm maymıl bulıgız dide, maymıl bulıp, hälaq buldılar).
66. Bez alarnı şulay hurlıkka saldık häm hälaq ittek gıybrät öçen vä Allahudan kurıkkanlıklarga väğaz bulsın öçen.
67. Yänä Musanıñ sezgä sıyır bugazlarga ämer itkänen häterlägez! Musa kavemenä äytte: "Döreslektä Allah sezgä sıyır bugazlarga boyıra". Alar äyttelär: "Bezne sıyır bugazlarga kuşıp mäshärä kılasıñmı?" Musa äytte: "Sezne mäshärä kılıp ahmaklardan buludan Allahuga sıgınamın". (Yahüdlärdän ber keşe üterelgän ide, läkin kem ütergänlege mäğlüm tügel ide. Musa g-mgä kilep: "Üterüçene tabarga bezgä yärdäm it", – didelär. Musa äytte: "Ber sıyır bugazlagız häm şul sıyırnıñ koyrıgı belän mäyetkä sugarsız, mäyet tereler häm üterüçelärne äyter).
68. Alar äyttelär: "İy Musa, Rabbıñnan sora – sıyırnıñ sıyfatların bezgä açık bäyän itsen!" Musa äytte: "Allahu taґälä äytäder: sıyır kart ta, yäş tä bulmasın, urta yäşlärdä bulsın! Küp soraşıp tormagız, Allah kuşkannı eşlägez".
69. Äyttelär: "İy Musa Rabbıñdan sora ul sıyırnıñ töse nindi, äytsen!" Musa äytte: "Allah äytä, ul sıyırnıñ töse açık sarı bulır, aña karauçılarnı ґäcäbländerer", – dip.
70. Alar äyttelär: "İy Musa, Rabbıñnan sora ul sıyırnıñ böten hälen bezgä bäyän itsen! Ul sıyır kırda utlap yörüçeme? Yäki cir sörüçeme? Ber-bersenä ohşagan sıyırlarnı kürdek, läkin üzebezgä kiräk sıyırnı ayıra almadık. Ägär ul sıyırnıñ böten hälen bezgä bäyän itsä, Allah teläsä, ul sıyırnı tabarbız"
71. Musa äytte: "Döreslektä Allah äytäder: ul sıyır, älbättä, cir sörep, cir sugarıp mäşäqat çikmägän sıyırdır, ul sıyırda çuarlık yuk häm här kimçelektän paq". Alar. "Häzer sıyırnıñ böten hälen bäyän kıldıñ, inde tabarga mömkin bulır", – didelär häm sıyırnı taptılar, bik zur bäyägä satıp alıp bugazladılar. Läkin sıyırnıñ bäyäse bik yugarı bulu säbäple, anı satıp aludan gaciz bula yazdılar.
72. Ber keşene üterep, kem üterde dip şaulaşkan vakıtıgıznı da häterlägez! Allah sez yäşergän närsäne açıp kürsätüçe. Yağni üterüçelärne mäyetneñ üzennän äytterde.
73. Bez äyttek: "Sıyırnıñ berär äğzası belän mäyetkä sugıgız". Sıyırnıñ koyrıgı belän mäyetkä suktılar, mäyet terelde häm üterüçelärne äytte, alar hökem iteldelär. Şul mäyetne tergezgän kebek Allah kıyamät könne mäyetlärne tergezer. Änä şulay, Allah üzeneñ barlıgına häm berlegenä dälillär kürsätä, bälki gıybrätlänersez häm väğazlänep tözälersez! (Bu sıyır vakıygası keşelär öçen gıybrätter. Musa g-m sıyırnı bugazlagız digäç, şunda uk berär sıyırnı bugazlasalar- Allahunıñ ämeren ütägän bulırlar ide, läkin yähüdlär, täkrar sorau birep, üzlärenä avırlık kiterdelär, ahırdan ul sıyır öçen üzeneñ tirese tulı altın tülärgä mäcbür buldılar. Şunıñ belän Allahu täğalä kürsätä ki, anıñ ämeren küp tikşerep, sorap tormıyça, tirängä kermiçä, şunduk ütäüneñ häyerlesen. Bakara suräsendä 285 ayättä – "Samiґnä vä ätäґnä" – çın möselmannar Allahunıñ ämerlären işetkäç, küp sorap tormıyça: "Bez işettek häm buysındık", – dip äytälär di).
74. Allahu täğaläneñ küp moğcizalarınnan soñ mäyetneñ terelgänen häm Allah hökemnären bozuçılarnıñ maymıl vä duñgız surätenä kerep hälaq buluların kürdegez, şunnan son, da küñelegez yomşarmadı, bälki taştay kattı, hätta taştan da katırak buldı. Döreslektä, taş taulardan yılgalar aga, zur taş yarılsa, eçennän su çıga häm Allahudan kurkıp, taulardan taş yarılıp töşä. İy keşelär! Sezneñ kılgan eşläregezdän Allah hiç tä gafil tügel. Allahudan kurkıgız, gönahlardan saklanıgız!
75. İy sez möselmannar! Yähüdlärneñ sezneñ dinegezgä kerep möselman buluların telisezme? Döreslektä, yähüdlärdän ber törkem cämäğat işettelär Allahunıñ süzen, yağni Täüratnı, soñınnan üzgärttelär Allahunıñ süzen, añlagaç häm belgäçten.
76. Ul yähüdlär möselmannarga oçraganda: "İman kiterdek", – dilär. Ägär aulakta ber-bersenä yulıksalar äyterlär ul yähüdlär üzara: "Nik häbär biräsez möeminnärgä üzegezgä Allah açık bäyän kılgan eşlärne" (Yağni alar, Täüratnı ukıp belälär ide Muhämmädneñ hak rasül ikänen; läkin aulakta ber-berenä äyterlär ide: "Täürattagı şul süzlärne möeminnärdän yäşeregez", – dip). "Anıñ päygambär ikänlegen belä torıp, inkyar ittegez, dip, ahirättä Allah hozurında östegezdän torularına dälil bulsın öçen söylisezme? Uylap karamıysızmı?" – dilär.
77. Ul yähüdlär belmilärme alarnıñ kürsätep eşlägän häm yäşerep eşlägän eşlären Allahu täğaläneñ belgänlegen? Älbättä, belälär, läkin mäkerlek kılalar.
78. Yähüdlärdän Täüratnı belmäüçelär dä bar. Alar ata-babadan kalgan yalgan hörafät süzlärne genä belälär. Alar haknı belmilär, mägär yalgan, yasalma dinne hak din dip töşenälär häm şul sukır töşenüläre belän eş kılalar. (Nindi ükeneç! Bügenge bezneñ möselmannarıbız da nadannar, Korän hökemnären belmilär häm bidäğatne din dip töşenälär).
79. Ni ükeneç, üzläre kitap yazıp, bu kitap Allahudan di̇yüçelärgä! Alar bu eşne eşlilär nadan halıktan az akça alır öçen. Alarga hälaqätlek yalgan kitap yazgannarı öçen, yänä alarga hälaqätlek yavızlık kılgannarı öçen.
80. Yähüdlär: "Bezne ahirättä cähännäm ґäzabı totmas, mägär sanalmış könlek kenä totar", – dilär. Sin alarga äyt: "Ґäzab kılmaska Allah sezgä väğdä kıldımı? Ägär väğdä kılgan bulsa, Allah, älbättä, väğdäsenä hıylaflık kılmıydır. Sez Allah hakında belmägänne söylisezme?".
81. Bälki ber keşe fäheş vä häram eşlärne käsep itsä häm ul keşene hatalıkları çırnap alsa, andıy keşelär, älbättä, ut ähelläre, alar anda mäñge kalırlar.
82. Ämma iman kiterep, izge ğamällärne kılgan hak möeminnär cännät ähelläre, alar anda mäñge kalırlar.
83. Yänä Yäğkub balalarınnan ґähed aldık: "Miña gına gıybadät kılıgız, ata-anaga, möselman bulgan yakın kardäşlärgä, yätimnärgä, meskennärgä izgelek itegez! Keşelärgä yahşı süzlär söylägez, namazlarıgıznı vakıtında ütägez, häm zäkät sadakalarıgıznı biregez!" – dip. Soñınnan Allahuga birgän ґähedegezdän ayırıldıgız, mägär bik azlarıgız ґäheden saklap kaldı. Şulay itep, sez Allahudan baş tartuçısız.
84. İy Yäğkub balaları! Sugışıp kanıgıznı tükmägez, yavızlık belän ber-beregezne yortlarıgızdan çıgarmagız dip sezdän ґähed algan vakıtıbıznı da häterlägez! Üzegez bu ґähedne kabul ittegez häm şähädät birdegez.
85. İy, Yäğkub balaları! Ґähedläregezne bozıp, ber-beregezne üteräsez häm üzegezdän bulgan ber cämäğatne yortlardan kuıp çıgarasız. Bu häram bulgan eşlärdä, şäriğatkä hilaf yul häm doşmanlık belän zalimnärgä yärdäm itäsez. Ägär sezgä äsirlär kilsä, alarnı mal birep azat itegez dip tä sezdän ґähed aldık. Mal birep alarnı azat itegez! Ämma ğayepsez keşelärne yortlarınnan kuıp çıgaru sezgä häram itelde. Sez Allah kitabınıñ kayber ayätlärenä ışanıp, kayber ayätlären inkyar itäsezme? Sezlärdän bu eşne eşläüçelärneñ cäzası dönyada hurlıkka töşüder, ahirättä ґäzabnıñ katıragına kaytudır. Allah, sezneñ kılgan eşläregezdän gafil tügel.
86. Yugarıda zeker itelgän keşelär, ahirätne dönyaga sattılar, yağni dönyanı gına käsep itep ahirättkä kul seltädelär. Alarga ahirättä ґäzab ciñeläytelmäs, häm alarga
87. Şiksez, Musaga Täüratnı birdek häm anıñ ezennän başka päygambärlärne aña iyärttek, häm Märyam uğlı Gıysaga islam dinen öyrätüçe İncilne birdek, häm Gıysanı Cäbrail färeştä belän kuätlädek. Küñelläregez söymägän ğadel hökemnär belän sezgä päygambär kilsä, täkäbberländegez, päygambärlärneñ kayberlärenä ışanmadıgız, kayberlären üterdegez. (Misal: Zäkäriyä häm Yahyanı).
88. Yähüdlär maktanıp äyttelär: "Bezneñ küñelebez belem savıtı", – dip. Alarnıñ küñelläre belem savıtı tügel, bälki ahmaklık savıtıdır, şunıñ öçen haknı inkyar ittelär. Allah alarnı köferlekläre öçen läğnät kıldı. İnde alardan möeminnär äz bulır.
89. Häm kilgän vakıtta ul yähüdlärgä Allahudan Korän döresläp, alar kullarıñda bulgan Täüratnı inkyar ittelär. Üzläre Korän iñmäs borın: "İy Rabbıbız! Käfer bulgan doşmannarıbıznı ciñü öçen Muhämmäd g-m hörmätenä bezgä yärdäm bir", – diyälär ide. Ämma Muhämmäd ґäläyhis-säläm alarga açık dälillär belän kilgäç, anı päygambär dip tanımadılar, inkyar ittelär. Allahuga, Korängä yäki päygambärgä ışanmagan keşelärne Allahu täğalä läğnät kıladır.
90. Allahu täğaläneñ, üze telägän bändäsenä Fazlı rähmäte belän Korän iñderüenä hösedlänep, Koränne inkyar itü köferlegenä üzlären alıştıruları nindi yaman alıştırudır. Ul yähüdlär ber açudan ikençe açuga kayttılar. Yağni, Gıysanı inkyar itep, Allahunı ber açulandırdılar, Muhämmäd g-mne häm Koränne inkyar itep, ikençe märtäbä Allahunı açulandırdılar. Koränne inkyar itüçe köferlärgä ґäzab bik katı bulaçak.
91. Yähüdlärgä Allah iñdergän Korängä ışanıgız digändä, üzebezgä iñderelgän Täüratka ışanıgız, dilär. Allarındagı Korängä ışanmıylar, ul Korän hak bulsa da häm kullarındagı Täüratnı täsdıyklauçı bulsa da. Ägär üzegez äytkänçä, Täüratka ışanıp, anıñ belän ğamäl kıluçılardan bulsagız, Muhämmäd g-m kilgänçe ni öçen Allahunıñ päygambärlären üterdegez?
92. Şiksez, Musa sezgä islam dinen öyrätüçe, Allah hökemnären açık bäyän itüçe Täürat belän kilde. Ä sez Musa, Tur tavına kitkäç, bozauga gıybadät kıldıgız, şunıñ öçen sez zalimnärsez.
93. Babalarıgızdan Täürat belän ğamäl kılırga ґähed algan vakıtıbıznı da häterlägez! Östegezgä Tur tavın kütärep, üzegezgä birelgän Täüratnı alıgız häm anıñ belän nıklap ğamäl kılıgız, vä Täürattagı Allah hökemnären işetep, kabul itegez, didek. Yähüdlär: "İşettek ämmä işetkän belän ğamäl kılmıyça Allahuga gasıy buldık", – didelär. Yänä alarnıñ küñellärenä bozau mähäbbäte señeşte, köferleklärenä cäza öçen, yağni Allahudan ґäzab alır öçen, bozauga tabındılar. Ägär möemin bulsagız, nindi yaman imanıgız, bu yaman imanıgız sezne Allahuga itäğat itmäskä, vä bozauga tabınırga boyıradır. "Ägär imanıgız hak bulsa, bu kabähät eşne eşlämägän bulır idegez", – dip äyt alarga.
94. Äyt: "Ägär cännät yalgız sezgä genä tiyeşle bulsa, Allah karşında, Allahudan ülem soragız! Süzegez vä eşegez döres bulsa".
95. Älbättä, alar eşlägän yavız eşläreneñ gazabınnan kurkıp, Allahudan ülemne mäñge soramaslar. Allah zalimnärneñ eşen bik yahşı belä.
96. İy Muhämmäd g-m, dönya tereklegenä keşelärneñ komsızragın, älbättä, yähüdlärne tabarsıñ, häm möşriklektä alarnı katırak möşrik tabarsıñ. Ber yähüd dönyada meñ yıl yäşäüne telider. Läkin ul yähüdiyeñ dönyada meñ yıl yäşäve Allah gazabınnan anı yırak kıluçı tügelder. Allah alarnıñ kılgan eşlären kürüçe.
97. İy Muhämmäd g-m äyt: "Kem Cäbrail färeştägä doşman bulsa, ul Allahu täğalägä dä doşmandır". Cäbrail Koränne Allah ämere belän sineñ küñeleñä iñderde. Korän Täürat vä İncilneñ haklıgın täsdıyklauçı häm turı yulga künderüçe, vä möeminnärne cännät belän şatlandıruçı. (Ґümär razıyallahu ґänhu, yähüdlärdän: "Nik Muhämmädkä ışanmıysız?" – dip soradı. Alar: "Bez Cäbrailgä doşmanbız, Muhämmädkä vähiynı ul alıp kilde, şunıñ öçen Muhämmädkä ışanmıybız", – didelär.
98. Ber keşe Allahuga häm Anıñ färeştälärenä, päygambärlärenä, Cäbrailgä häm Mikäilgä doşman bulsa, ul keşe käferder. Allah, älbättä, köferlärgä doşmandır.
99. İy Muhämmät g-m, şiksez, Bez siña här närsäne açık añlatuçı ayätlärne iñderdek. Ul ayätlärne vöcdansız fäsıyk keşelär genä inkyar itälär.
100. Yänä yähüdlär Täürat belän ğamäl kılırga Allahuga ґähed birsälär, alardan ber taifä ul gahedne taşladı. Bälki yähüdlärneñ küberäge iman kitermäs buldı.
101. Häm alar yanına Allahudan räsül kilgäç, üzlärendäge Täürat kitabın döresläp, kitab cibärelgän adämnärdän, yağni yähüdlärdän ber taifä Allah kitabı – Täürat vä İncilne artlarına taşladılar, bälki alarnı belmäs buldılar.
102. Yähüdlär, Söläyman päygambärdän soñ şaytannarnıñ sihır belemen öyrätülärenä dä iyärdelär. (Şaytannar sihır kitabın yazıp, Söläyman g-m tähete astına kuydılar. Söläyman ülgäç, ber şaytan keşe surätendä kilep: "Ägär Söläyman g-m kaldırgan mirasın belergä teläsägez, tähete astın karagız", – dide. Çınnan da, tähet astınnan ber kitap tabıp aldılar, ul kitapta sihır beleme yazılgan ide. Yähüdlärneñ ğalimnäre: "Allah saklasın, bu kitapka iyärä kürmägez, bu kitap Söläyman kitabı tügel, läkin bu şaytan eşe", – didelär. Ämma yähüdlärneñ nadannarı bu Söläyman g-mnän kalgan kitap dip, sihırnı kabul ittelär). Söläyman g-m käfer bulmadı, yağni ul sihır belän şögıllänmäde häm sihır kitabın yazmadı, ägär bu eşlärne eşlägän bulsa, älbättä, käfer bulır ide. Şaytannar käfer buldılar, çönki sihır kitabın alar yazdı häm keşelärgä öyrättelär. Babil şähärendä Harut vä Marut isemle ike färeştägä iñderelgän sihırnı da şaytannar keşelärgä öyrättelär. Ämma bu ike färeştä öyrätmädelär sihırnı hiçkemgä, yäki öyrätsälär, äyttelär: "Döreslektä bez sezgä fetnäbez, Allah bezne cibärde sihır belän sezne sınar öçen, ägär sihır belän şögıllänsägez käfer bulırsız. Sihırnı öyrätep häm anıñ belän eş kılıp, käfer bulmagız" – dip. Fäqat käfer buludan kurıkmagan cennär, ir belän hatın arasın boza torgan sihırnı şul ike färeştädän öyrändelär. Ul sihırçılar, sihırları belän hiçkemgä zarar itüçe tügellär, mägär Allah täğalä teläge belän genä zarar itärlär. Yähüdlär dä zarar itä torgan, hiç faydasız bulgan sihırnı öyrändelär. Şiksez, alar beldelär: Täüratta ukıp, sihır belän şögıllängän keşegä ahirättä Allahudan gäzabtan başka hiçnärsä yuklıgın. Ul sihırçılarnıñ üzlären sihırga satuları nindi yaman säüdä, yağni cännätne birep cähännämne aldılar, ägär belsälär.
103. Ägär yähüdlär, Korängä ışanıp, anıñ belän ğamäl kılsalar häm sihırnı taşlasalar, älbättä, Allahudan bireläçäk niğmätlär alar öçen häyerle, ägär añlasalar.
104. İy möeminnär! Muhämmäd g-mgä: "Raґinä", – dip äytmägez, bälki: "Bezgä rähmät karau ilä karagıl", – dip äytegez häm anıñ süzlärenä kolak salıgız! Bit Allahuga yäki päygambärgä kirelänep käfer bulgan keşelärgäder katı ґäzab. (Sahäbälär, Muhämmäd g-mgä bezlärne hidiyättä uñışka ireşter digän mäğnädä "raґinä" dip äytä torgan bulgannar. Ul süz yähüd telendä "ahmak" mäğnäsendä bulıp, sahäbälärdän bu süzne yähüdlär işetkäç, Muhämmädne sügärgä säbäp buldı dip şatlangannar. Şunnan soñ Allah bu süzne äytüdän Sahäbälärne tıydı.),
105. İy möeminnär! Rabbıgızdan sezgä häyerle ayätlärneñ iñeven käferlär häm möşriklär hiç tä yaratmıylar. Allah, üze telägän bändälärenä rähmät kılır, Ul üzenä itağat itkännärgä oluğ fazıylät iyäse.
106. Ägär kayber ayätlärneñ hökemnären üzgärtsäk yäki onıttırsak, ul ayätlärgä ohşaşlı ayätlärne yäki yahşıraknı birerbez. Ällä belmiseñme Allahunıñ här närsägä köçe citkänen?
107. Ällä belmiseñme cir häm küklär baylıgı şiksez Allahu täğaläneke ikänlegen? Bit Allahudan başka sezgä kiräk närsäläregezne birüçe väli häm yärdämçe yuk.
108. İy keşelär! Allahuga iman kitermäk öçen bezgä Allahunı kürsät dip päygambärdän soramakçı bulasızmı? Äüväldä Musa g-mnän kaveme soragan kebek. Ber keşe imannı köfergä alıştırsa, ul keşe, şiksez, turı yuldan adaştı.
109. Kitabiy käferlärneñ küberäge sezneñ, iman kitergännän soñ köferlekkä kaytuvıgıznı telilär, sezgä hösedlekläre bulganı öçen vä ul köferlärgä Täüratta Muhämmäd g-mneñ dine hak ikänlege açıklangannan soñ. Gafu itegez häm yahşılık belän kiselegez şul köferlärdän, Allah üze hökem itkänçe.
110. İy möeminnär, namazlarıgıznı vakıtında ütägez häm zäkät sadakalarıgıznı biregez! Ahirät öçen üz faydagızga kılgan izge ğamälläregezneñ äceren Allah hozurında tabarsız. Allah sezneñ kılgan ğamälläregezne, älbättä, kürüçe.
111. Yähüdlär häm nasaralar äytälär: "Cännätkä hiçkem kermäs, mägär yähüdlär yäki nasaralar kerer", – dip. Ämma alarnıñ bu süzläre – aldana torgan buşka ömetlänüder. Ägär cännätkä bez genä keräbez digän süzegez döres bulsa, dälilläregezne kiteregez! Bu süzlärne Allah äytteme?
112. Ber keşe yözen Allahuga täslim kılsa, yağni Allahunıñ barça hökemnärenä riza bulıp, böten vöcüden Allahuga tapşırsa, häm yahşılıknı, izge ğamällärne kıluçı bulsa, anıñ äcere Rabbısı hozurında, alarga ahirättä kurku häm köyenü bulmas.
113. Yähüd äytte: "Nasara hak dindä tügel", – dip. Nasara äytte: "Yahüd hak dindä tügel", – dip. Üzläre Allah kitabın ukılar, läkin Allah hökemnären bozıp, dinnären batıl kıldılar. (Korän belän ğamäl kılmagan bidäğatçelär dä näq möşriklär äytkän süzne äytälär. Yağni, Korän dälilläre belän genä din totuçı, hak möeminnärne yamanlıylar, alarnıñ dine döres tügel dilär). Allah alarnıñ hıylaflık kılgan süzläre vä ğamälläre belän kıyamät könne aralarında hökem itär.
114. Allah hökemnäre yörep torgan, Korännän väğaz söylänep İslam tärbiyäse birelä torgan mäscidlärdä Allahuga gıybadät kıludan, Korändäge Allah hökemnären söyläüdän hak möeminnärne tıygan häm şundıy mäscidlärne yuk itärgä tırışkan, fäsıyk hätle zalim keşe bulırmı? Ul zalimnärgä hakıykıy Allah mäscidlärenä kerü nasıyp bulmadı, mägär kurkuçı häldä kererlär. Yağni möselmannar irekle häm köçle bulganda, ul zalimnär möselmannardan kurkıp, yäşerenep kenä kererlär. Alarga dönyada läğnät, ahirättä oluğ gäzabdır. (Allah hökemnäre yöregän vä Korän belän ğamäl kıla torgan mäscidlär genä Allah mäscideder. Allahu täğalä mäscidlärendä käfer hökeme yörergä tiyeş tügel. Mäscidtä kem hökeme yöresä, şul zatka säcdä kılu buladır. Dimäk, köfer hökeme yöresä, käfergä säcdä kılu buladır. Rabbım sakla!).
115. Koyaş çıga torgan häm koyaş bata torgan tarafta, älbättä, Allahu täğalänekeder. Küñelegez Allahuda bulsa, kaysı yakka yünälsägez dä, Allah rizasın tabarsız. Bit Allah rähmät kıluda kiñlek iyäse häm küñellärne belüçe. (Namazdan başka bulgan zekerlärdä häm izge eşlärne kılganda, kıyblaga yünälü läzem tügel. Säfärdä bulganda toman yäki bolıt bulu säbäble kıybla tabılmasa, küñel kaysı yaknı kıybla dip tapsa, şunda yünälep namaz uku lyazem buladır).
116. Yähüdlär häm nasaralar äyttelär: "Allah bala tudırdı", – dip. Allah bala tudıru kimçelegennän paq, cirdä häm küklärdä bulgan barça mähluk anıkı. Barçası da Allahuga itağat itälär häm Aña gına gıybadät kılalar. (Yahüdlär Gozäyerne Allahunıñ uğlı dilär, nasaralar Gıysanı Allahunıñ uğlı dilär, färeştälärne Allahunıñ kızları dilär. Alarnıñ bu süzläre iñ zur yalgan süzlärder).
117. Allahu täğalä üzeneñ kodräte belän küklärne häm cirne tözüçe. Ägär Allah bernärsäne tözergä teläsä: "Bar bul", – dip äyter, şunda uk tözelep bar bulır.
118. Allahunı tanımagan ahmaklar äyttelär: Allah bezneñ belän söyläşsä ide, yäki berär ğalämät kürsätsä ide, şunnan soñ Allahuga iman kiterer idek", – dip. Äüvälge ahmak kavem dä bolarnıñ kebi süz äytte, yağni Musa g-mnän bezgä Allahunı kürsät, didelär. Alarnıñ küñelläre ber-bersenekenä ohşadı. Döreslektä, Bez ayätlärebezne açık bäyän kıldık, härvakıt haklıkta bulgan kavem öçen.
119. Şiksez, Bez sine hak din belän cibärdek. Korän belän ğamäl kıluçılarnı cännät belän şatlandıruçı häm anıñ belän ğamäl kılmauçılarnı cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı itep. Sin cähännäm ähelläre öçen soralmış bulmassıñ, yağni alar öçen cavap birmässeñ.
120. Yähüdlär häm nasaralar sinnän hiç riza bulmaslar, alarga iyärep, dinnärenä kergäneñä çaklı. Sin alarga äyt: "Dindä Allah hidäyäte genä hidäyätder". Siña barça dälillär kilgännän soñ möşriklärneñ häm bidäğatçelärneñ näfesläre telägän närsälärgä iyärsäñ, gazabımnan kotılu öçen Allahudan başka yakın zat häm yärdämçe tapmassıñ.
121. Bez kitap birgän keşelär, Allah kitabın hak uku belän ukılar, här süzenä ışanıp ğamäl kılalar, alar hak möeminnär. Allah kitabına ışanmauçılar hälaq buluçılar.
122. İy Yağkub balaları! Min sezgä birgän niğmätläremne häm fazıylättä sezne böten dönya keşelärennän artık kılganımnı häterlägez!
123. Kurkıgız kıyamät könennän! Ul köndä ber keşegä ikençe keşe öçen cäza kılınmas, ul köndä ґäzabtan kotılu öçen berär närsä birim disä kabul itelmäs, ul köndä şäfäğat itärgä telägän keşe şäfäğat itä almas, häm alarga yärdämçe dä bulmas.
124. Yänä İbrahim päygambärneñ eşlären häterlägez! Rabbısı İbrahimnı boyırgan eşlär belän sınadı. İbrahim g-m yöklätelgän eşlärne ütägäç, Allah äytte: "İy İbrahim! Min sine keşelärgä İmam itep bilgelädem". İbrahim g-m äytte: "İy Rabbım! näselemne dä İmamnar kıl!" Allah äytte: "İmam kılır öçen bulgan väğdäm zalimnärgä ireşmäs". Çönki İbrahim g-m näselennän İmam bulırga yaraklı izge keşelärdä bulgan, häm yaraksız zalimnäre dä bulgan. (Tübändäge eşlär İbrahim g-mneñ sönnät ğamälläreder: Misväk kullanmak, goseldä tamakka su alıp gargara kılmak, borın eçenä su almak, mıyık kismäk, sakal taramak, tırnak kismäk, gaurät töklären kırmak, ir balanı sönnätlämäk, istincä kılmak, kultık tögen kırmak. Bu eşlärne här möselman eşlärgä burıçlı).
125. Yänä häterlägez! Käğbatullanı keşelärgä kaytaçak urın itep kıldık. (Böten dönyadan möselmannar anda barıp här yılnı hac ğamällären ütilär.) Şulay ük Käğbatullanı keşelärgä imin urın itep kıldık. İnde İbrahim g-m ayak baskan urınnı namaz ukıy torgan urın itep alıgız! Yağni Käğba äylänäsendä namaz ukıgız. İbrahim g-m belän İsmägıyl g-mgä ämer kıldık: "Hac kıluçılar, vä Mäkkädä toruçılar häm käğba äylänäsendä namaz ukuçılar öçen Minem öyem-Käğbanı sınımnardan, batıl dinnän, bidäğat ğamällärdän häm näceslärdän paqlagız!" – dip.
126. Yänä häterlägez İbrahim g-mneñ äytkänen: "İy Rabbım, bu Mäkkä şähären imin kıl häm Allahuga vä ahirät könenä ışanuçılarnı törle cimeşlär belän rizıklandır". Allah äytte: "Mäkkä keşelärneñ köferlären dä rizıklandırırmın, läkin Min alarnı az gına faydalandırırmın, soñra alarnı ahirättä ut gazabına kaytarırmın". Nindi yaman kaytarılaçak urın!
127. İbrahim ilä İsmägıyl Käğbatullanıñ nigezen kütärgäç: "İy Rabbıbız! Eşebezne kabul it! Sin işetüçe häm küñellärne belüçeseñ", – dip doga kıldılar.
128. İy Rabbıbız! İkebezne dä üzeñä itağat itüçe möselmannardan kıl häm näselebezdän dä möselman bulgan cämäğatne nasıyp it häm bezgä hac ğamällären öyrät vä täübälärebezne kabul itep gönahlarıbıznı gafu it! Sin, älbättä, täübälärne kabul itüçe, rähimleseñ.
129. İy Rabbıbız! Bezdän soñ näselebezgä üzläre arasınnan päygambär künder! Ul päygambär öyräter alarga Sineñ kitabıñnı häm islam dineneñ böten hökemnären häm paqlär alarnı möşriklektän, bidäğat ğamällärdän häm häram näceslärdän. İy Rabbıbız! Şiksez Siña tiñdäş yuk, köç-kodrät iyäseseñ häm här eşne mäslihätçe kıluçısıñ.
130. İbrahim g-m totkan islam dinennän hiçkem baş tartmas, mägär üz-üzenä ahmaklık kılgan cähil keşe genä baş tartır. Şiksez, İbrahim g-mne Üzebez dönyada İmamga häm päygambärlekkä sayladık, häm ul ahirättä izgelär belän cännättä bulır.
131. İbrahim g-mgä Rabbısı äytte: "Allahuga itağat itep çın möselman bul!" İbrahim g-m äytte: "Böten ğalämnärne tärbiyäläüçe Allahuga itağat itep çın möselman buldım", – dip.
132. İbrahim g-m ugıllarına vasıyät äytte häm ämer birde: "İy ugıllarım, şiksez, Allah sezgä islam dinen irekle itte. Döres häm nıklap Allah dinen totıgız! Dinegez bula torıp, käfer bulmagız, möselman bulıp yäşäp, möselman bulıp ülegez!" Yäğkub g-mdä ugıllarına şul uk süzlärne äytte. Yähüdlär isä Yağkub bezgä: "Yahüdlekne taşlamagız, dip äytte", – didelär. (Tübändäge ayät şul hakta inde).
133. İy yähüdlär! Yäğkub päygambär üler aldında sez anıñ yanında idegezme? Ul sezgä sez äytkän süzlärne äytteme? Yuk, äytmäde. Menä ul ugılların cıyıp äytte: "Min ülgännän soñ närsägä gıybädät kılırsız?" Ugılları äytte: "Sin ülgäç sineñ İlähäñä, vä atalarıñ – İbrahim, İsmagıyl, İshaklarnıñ İlähäsenä gıybädät kılırbız, Ul Allah – tiñdäşe yuk, ber genä İläheder. Bez Aña buysınuçı möselmannarbız".
134. Zeker itelgän päygambärlär häm alarnıñ ömmätläre dönyadan ütep kittelär, käsep itkän sävabları häm gönahları üzlärenä. Sezneñ dä käsep itkän sävablarıgız häm gönahlarıgız üzegezgäder. Alarnıñ eşlägän eşlärennän soralmassız.
135. Yähüdlär äytte: "Yahüd bulıgız, turı yulga künärsez", – dip. Nasaralar äyttelär: "Nasara bulıgız, turı yulga künärsez" – dip. Sin alarga äyt: "Turı yul yähüd dinendä dä tügel, nasara dinendä dä tügel. Şiksez, turı yul – İbrahim g-m totkan din, ul batıldan hakka avıştı häm ul möşriklärdän dä bulmadı. Älbättä anıñ dine hak, anıñ dinenä iyäregez!"
136. İy möeminnär äytegez: "Allahuga häm üzebezgä iñderelgän Korängä häm İbrahim, İsmagıyl, İshak, Yäğkub päygambärlärgä iñderelgän vähiygä, alarnıñ balalarına iñderelgän vähiygä, Musaga iñderelgän Täüratka häm dä barça päygambärlärgä iñderelgän vähiylärgä ışandık, päygambärlärne bersen ikençesennän ayırmıybız, barçasına bertigez ışanabız, häm Allahuga itağat itep, möselman bulabız", – dip.
137. Ägär yähüd häm nasara, sezneñ kebek päygambärlärgä dä, kitaplarga da, barçasına ışanıp, Korän belän ğamäl kılsalar ide, älbättä, turı yulga küneler idelär. Ägär bu eşlärdän baş tartsalar, ul vakıtta alar, älbättä, adaşmaktalar. Korän belän ğamäl kıluçı keşelärneñ hidiyättä ikänleklären häm Korän belän ğamäl kılmauçı keşelärneñ adaşkanlıkların açıklau, siña yärdäm birergä Allah üze citäder. Ul işetüçe häm belüçe.
138. Korän hökemnäre Allah dineder, şul dingä keregez! Allah dinennän kürkämräk din bulırmı? Şulay bulgaç, Allah dinen kabul itegez, häm Allahuga gına gıybadät kılabız häm Aña gına itağat itäbez, diyegez!
139. Yänä, iy sez yähüdlär vä nasaralar häm bidägätçe möselmannar! Allah hökemnäre hakında bezneñ belän tartışasızmı? Batıl ğamälläregezne, yalgan dälilläregezne döres dimäkçe bulasızmı? Bit Allah sezneñ da, bezneñ dä Rabbıbız. Bez Korän belän ğamäl kılsak, faydası üzebezgä bulır. Sez Korän belän ğamäl kılmasagız, zararı üzegezgä bulır. Bez Allahuga gıybädät kıluda häm Korän belän ğamäl kıluda ihlasbız.
140. Äyä, sez äytäsezme: "İbrahim, İsmagıyl, İshak, Yäğkub häm başka päygambärlär yähüd dinendä yäki nasara dinendä idelär", – dip? Sin alarga äyt: "Päygambärlärneñ kaysı dindä bulganlıkların sezme belüçeräk, yäki Allah belüçeräkme? Päygambärlär hakında belgän närsäsen Allahudan yäşerep mataşkan keşe hätle zalim keşe bulırmı? Bit Allah sezneñ kılgan eşläregezdän hiç gafil tügel".
141. Zeker itelgän päygambärlär häm alarnıñ ömmätläre dönyadan ütep kittelär. Käsep itkän sävabları häm gönahları üzlärenäder. Sezneñ dä käsep itkän sävablarıgız häm gönahlarıgız üzegezgäder. Alarnıñ kılgan eşlärennän ahirättä sez soralmassız.
142. Keşelärneñ nadan ahmakları äyterlär: "Möselmannarnı närsä mäcbür itte kıyblaların taşlap başka tarafka yünälergä?" Çönki Muhämmäd g-m Mädinägä küçkäç, sigez ay mäscid Äqsaga yünälep namaz ukıdılar. Soñınnan Allahudan ämer buldı, mäscid Häramga yünälep ukırga. Bu hälne möşriklär belgäç: "Muhämmäd kıyblasın taşladı, dinennän çıktı", – didelär. Koyaş çıgış tarafı da, koyaş batış tarafı da Allahu täğalänekeder. Allah, üze telägän bändäsen turı yulga künderer.
143. İy Muhämmäd ömmäte sezne hak kıyblaga kündergänebez kebek, sezne ğadel, turı cämäğat kıldık, bu eşegez belän böten dönya keşelärenä şahid buluıgız öçen, häm Muhämmäd g-mdä sezneñ haklıkta buluıgızga şahit bulsın öçen. İy Muhämmäd g-m, avıştırmadık sine äüvälge kıyblañ mäscid Äqsadan mäscid Häramga, mägär avıştırdık belmäk öçen, şul vakıtta kem päygambärgä riza bulıp iyärer, kem riza bulmıyça dinennän çıgar. Şiksez, kıyblanı alıştıru avır buldı imanı zagıyf keşelärgä, hättä kayberläre dinnän çıgıp, käfer buldılar. Kıybla alışıngaç, yähüdlär äyttelär: "Mäscid Äqsaga yünälep ukıgan namazlarıgız yukka çıktı", – dip. Allah äytte: "Allah sezneñ imanıgıznı häm savabıgıznı yugaltır bulmadı". Döreslektä, Allah keşelärgä rähmät kıluçı, alarnı kızganuçı.
144. Älbättä, küräbez, iy Muhämmäd g-m, yözeñne kükkä kütärep toruıñnı. (Muhämmäd g-m kıybla üzgärmäs borın uk, İbrahim g-m tözegän käğbattullanı kıybla buluın teli ide. Şul hakta Cäbrailgä Allah belän söyläş digän ide, Cäbrail söyläşergä väğdä birep kitte. Şunnan soñ kükkä karap Cäbrailne kötär buldı). Älbättä, sine üzeñ telägän käğbattullaga yünäldererbez. Menä häzer yözeñne yünälder mäscid Häram eçendäge Käğbattullaga! Kayda gına bulsagız da yözläregezne Käğbattullaga yünälderegez! Kitap ähelläre yähüd häm nasara, älbättä, belälär Käğbattullanıñ Allah tarafınnan kıybla itelgänlegen. Allah alarnıñ eşlägän eşlärennän gafil tügel.
145. İy Muhämmäd g-m, kitabi köferlärgä kıybla hakında Korännän böten dälillärne kitersäñ dä, alar haman da sineñ kıyblaña iyärmäslär, sin da alarnıñ kıyblasına iyärüçe tügelseñ. Häm alar da ber-berseneñ kıyblalarına iyärüçe tügellär. İy Muhämmäd g-m, siña härnärsä turında açık dälillär kilgännän soñ köferlärneñ, bidäğatçe möşriklärneñ teläklärenä iyärsäñ, alar äytkänçä eş kılsañ, yäki alarnıñ batıl ğamällären islam dinenä kertsäñ, ul vakıtta sin zalimnärdän bulırsıñ.
146. Bez kitap birgän – yähüd häm nasara Muhämmäd g-mne üz balaların tanıgan kebek tanıylar. Alardan ber firka belälär anıñ päygambär ikänlegen, läkin haknı yäşerälär, Korängä häm päygambärgä ışanmıylar.
147. Haklık Rabbıñnan, yağni Allahudan kilgän vähiy hämmäse hak, vähiygä şiklänüçelärdän bulma!
148. Här millätneñ üz kıyblası bar, härberse üz kıyblasına yünäler. Läkin möşriklärneñ kıyblaları batıl. Ämmä möselmannarnıñ kıyblası hak kıybladır. Sez möselmannar yahşı eştä yarışıgız häm alga çıgıgız! Kayda gına bulsagız da, Allah barıgıznı da hökem itär öçen ber urınga cıyar, älbättä, Allahunıñ härnärsägä köçe citäder.
149. Säfärgä kaysı urınnan çıksañ da, namaz ukıganda yözeñne käğbattullaga yünälder! Bu eş Rabbıñnan hak bulgan ämerder, Allah sezneñ eşlägän eşläregezdän gafil tügel.
150. Säfärgä kaysı urınnan çıksañ da, namaz ukıganda yözeñne käğbattullaga yünälder. Kaysı urıñda bulsagız da, yözläregezne Allah yortı tarafına yünälderegez! Sezne şeltä kılırga yähüd vä nasaraga urın kalmasın öçen. Möselmannar mäscid Äqsaga yünälgändä yähüdlär äyttelär: "Dinebezne kabul itmädelär, kıyblabıznı kabul ittelär", – dip. Nasaralar äytte: "Möselmannar barça päygambärneñ kıyblası käğbattullanı taşladılar", – dip. Keşelärneñ zalimnäre käğbattullaga yünälmäslär häm sezneñ belän tartışırlar, sezne törleçä şeltä kılırlar. Alardan kurıkmagız, Minnän genä kurkıgız! käğbattullaga yünälergä sezgä ämer birdem niґmätläremne sezgä tämam itep birmäk öçen. Bälki şöker itep, turı yulga künelersez!
151. Bez sezneñ aragızga üzegez kebi ber keşene rasül itep cibärdek. Ul rasül sezgä Bezneñ ayätlärebezne ukıy, sezne möşriklek näcesennän paqlıy, Allah kitabın häm hökemnären öyrätä häm belmägänegezne sezgä belderä. (İy möeminnär! Böten dönya keşelären adaştırgan, azdırgan talaştırgan, sugıştırıp, yäş, kan tüktergän häm hak dinne bozıp, nurın sündergän kabahät närsäne belü härber gakıllı häm imanlı keşegä farızdır. Bu kabahät närsä – dönyanıñ gomere buyına buınnan-buınga küçep kilgän bidäґät ğamällär. Şul bidäґät ğamällär täesire belän yuk-bar närsälärgä tabınu, mäcüsilek kilep çıkkan, häm islam dinen bozıp, yähüdi häm nasara dinnäre kilep çıkkan. İslam dinendä bulgan keşelär dä, törle mäzhäblärgä, törle firkalärgä bülengännär, şulay uk işanmöridlek vä kaberlärgä säcdä eşläre, häm baguçılık, törle horafät, ırım zähmätläre böten dönyaga cäyelgän. Törle usal keşelär, dönya däräcäsenä ireşmäk vä dönya malın aulamak öçen bidäґät ğamällärne karmak vä kapkan itep kullanmaktalar. Açık avız gafillär isä, şul usallarga malların da, imannarın da birep, buş kalalar. Bu hälaqätlektän kotılırga yul fäqat ber genä. Ul – Korän yulıdır. Korän belän tärbiyälänmiçä, anıñ hökemnären ütämiçä häm Korän kürsätkän yuldan gına barmıyça, hiçkem hälaqätlektän kotıla almas!)
152. İslam dine sezgä birgän niğmätläremneñ iñ zurısı, şöker yözennän Mine zeker itegez! Korän belän väğazlänegez, ämerlären ütägez, tıygannarınnan tıyılıgız, şunı başkalarga da ireşteregez! Mine zekerdän kuymagız, niğmätläremne onıtmagız, şulay bulsagız, Min dä sezne dönya häm ahirät rähmätemä alırmın. Niğmätläremä şöker itüdän baş tartıp, köferlek kılmagız!
153. İy möeminnär! Dönyada hidäyätle, ahirättä cännätle bulu öçen köräşüegezdä Allahudan yärdäm soragız – tormış vä din yulındagı törle avırlıklarga sabır itep, çıdamlı bulu belän häm namazlarıgıznı vakıtında ütäü belän. Şiksez, Allah çıdamlı möeminnär belän bergä.
154. Sez Allah yulında sugışıp şähid bulgan möeminnärne: "Üleklär", – dip äytmägez! Bälki alar Allah hozurında tereklärder, läkin sez sizmisez.
155. İy möeminnär! Bez sezne, älbättä, sınıybız kurkınıçlardan ber kurkınıç birep, açlık birep, mallarıgıznı kimetep, sälämätlekläregezne kimetep, ketmägändä yakınnarıgıznı üterep, igennäregezne häm bakça cimeşläregezne kimetep. Allahudan sınar öçen birelgän törle avırlıklarga riza bulıp haman Allah yulınnan baruçı çıdamlı möeminnärne Allahunıñ rähmäte vä cännäte belän şatlandır!
156. Ul çıdamlı möeminnärgä ber kaygı kilsä: "Bez, älbättä, Allah bändäläre häm hökemgä Allahuga kaytuçılarbız, şunıñ öçen Allah birgän kazalarga sabır itebez", – dilär.
157. Bälä-kazalarga riza bulıp, sabır itüçe möeminnärgä Rabbılarınnan gafu itmäk häm rähmät kılmaktır. Şunıñ belän bergä alar turı yulga künüçelär.
158. Safa häm Märvä tauları, älbättä, Allahuga gıybadät kıla torgan urınnarnıñ bilgeläreder. Beräü, Käğbattullanı tavaf kılıp, hac ğamällären ütäsä, yäki näfel-hac kılsa, ul keşegä gönah yuktır Safa häm Märvä tauların tavaf kıluda. Yağni, farız hacga hätle yäki hacdän soñ şul taularnı tavaf kıluçıga gönah yuk, älbättä, sävab bar. Beräü farız hacda bu taularnı tavaf kılgannan soñ yänä näfel tavafnı kılsa, şiksez, Allah äceren birüçe häm belüçeder.
159. Şiksez, yavız ğalimnär Bez iñdergän açık añlatmalarnı häm turı yulnı keşelärdän yäşerälär, Korändä keşelär öçen här närsäne açık bäyän kılganıbızdan soñ. Alarnı Allah läğnät kıla häm barça läğnät kıluçılar läğnät kılalar.
160. Ägär täübä itsälär, Korän belän ğamäl kılıp tözälsälär, här yäşergän yäki üzgärtkän ayätlärne döresläp keşelärgä ireştersälär, şul vakıtta täübälären kabul itep, gönahların gafu itärmen. Älbättä, Min täübäne kabul itüçe, rähimle.
161. Korän belän ğamäl kılmıyça käfer bulgan keşelär – täübä itmiçä, Korängä kaytmıyça, käfer hällärendä üldelär. Alargadır Allahunıñ lägnäte häm färeştälärneñ häm barça keşelärneñ läğnäte!
162. Alar – ґäzabta, läğnät astında mäñge kalırlar, alardan ґäzab ciñeläytelmäs häm alarga rähmät karau belän karau da bulmas.
163. İy keşelär! Sezneñ İlähegezneñ tiñdäşe yuk – ber genä İläheder. Ul – Allah barça barlıkka rähimle.
164. Cir häm küklärneñ tözeleşendä, tön belän könneñ ber-bersenä karşı bulularında, keşelärgä kiräk närsälärne kütärep diñgezlärdä korablarnıñ yörüendä, küktän yañgır yaudırıp, Allahu täğaläneñ ülgän cirne tergezüendä, cir östendä härtörle hayvannarnı halık kıluında, cilne häm cir belän kük arasında bolıtnı yörtüendä, älbättä, Allahunıñ barlıgına häm berlegenä iman kiterü öçen şiksez açık dälillär bar.
165. Allahudan başkanı Allah totuçı möşriklär sınımların Allahunı söygän kebi söyälär. Ämmä Allahuga nık ışangan çın möeminnär Allahunı katı söyü belän söyälär. Korän belän ğamäl kılmıyça, üzlärenä zolım kılgan keşelär belsälär ide ahirättä cähännäm ґäzabın kürgändä, barça kuät Allahunıkı ikänlegen, häm Allah katı ґäzab kıyluçı ikänlegen, dönyada vakıtta belsälär ide! Älbättä, Korän belän ğamäl kılıp, Allahuga gına gıybädät kılır idelär.
166. Ul zalimnärneñ iyärtüçeläre cähännäm gazabın kürgändä üzlärenä iyärüçelärdän bizäçäklären häm aralarında duslık kiseläçägen dönyada vakıtta belsälär ide! Älbättä, ul adaşkan ğalimnär keşelärne adaşu yulına çakırmaslar ide, bälki Korän belän ğamäl kılırga çakırır idelär.
167. İyärtüçe zalimnärgä iyärüçelär cähännäm ґäzabın kürgändä: "Ägär bez dönyaga kire kaytarılsak, älbättä, alardan bizär idek, alar bezdän bizgän kebek", – diäçäklären dönyada vakıtta belsälär ide! Älbättä, ul zalimnärgä iyärmiçä, Korän belän ğamäl kılırga öyrätüçelärgä iyärer idelär. Ul iyärtüçe häm iyärüçe zalimnärgä cähännäm gazabın kürsätkänebez kebi, alarnıñ gönahlı eşlären üzlärenä kürsäterbez, ґäzab östenä häsrät bulsın öçen, alar cähännäm gazabınnan çıkmaslar. (Bu cäzalar Korän ingänçe Täürat, İncil belän ğamäl kıylmauçılarga bulsa, Korän iñgännän soñ Korän belän ğamäl kılmauçı böten dönya keşelärenäder. Bideґät ğamällärne ütärgä çakıruçılar häm alarga iyärep, bideґät ğamällärne kıluçılar, şiksez, cähännämgä yünäldelär, bargaç kürerlär).
168. İy keşelär! Cirdä bulgan paq, häläl rizıklarnı gına aşagız! Vä şaytan ezenä kermägez, ul sezgä açık doşman!
169. Şaytan sezne fäqat törle yaman eşlärgä: zina kılu, hämer eçü häm hatınnarnıñ ґäürät äğzaların kürsätep yörüläre kebi fäheş eşlärgä öndi, häm Allah hakında dälilsez yalgan söylärgä kotırtadır. Allahudan kurkıgız, şaytanga hiç iyärmägez!
170. Möşriklärgä häm bideґätçe möselmannarga hiçkemgä, hiçnärsägä iyärmägez, fäqat Allah iñdergän Korän hökemnärenä iyäregez, dip äytelsä, alar äytälär: "Ata-babalarıbıznı nindi yulda tapsak, şul yulga iyäräbez, alar kılgan ğamällärne kılabız, alar yulınnan çıkmıybız", – dilär. Äyä, alarnıñ ata-babaları islam dineneñ haklıgınnan hiç närsä belmäüçe häm turı yulnı tapmauçı idelär tügelme? "Äüvälgelär belmägänme ällä", – dip sukır hälendä sukırlarga iyärgän keşe, turı yulnı hiç tä tapmas!
171. Korängä ışanmauçı yäki anıñ hökemnären totmauçı kyaferlärneñ misalı: ber keşe tarafınnan kıçkırıp çakırılgan hayvan kebilär. Ul hayvan tavışnı işetep, çakırunı belsä dä, başka süzneñ mäğnäsen belmi. Şul hayvan kebi, keşelär hak süzne işetüdän sañgıraular, hak süzne söyläüdän telsezlär häm gıybrätlärne kürüdän sukırlar, şunıñ öçen Koränne hiç añlamaslar.
172. İy möeminnär! Bez sezgä birgän paq, häläl rizıklardan gına aşagız häm Allahuga şöker itegez, ägär Aña gına gıybadät kıluçı bulsagız!
173. Älbättä, Allah sezgä ülgän hayvan iten, bugaz kanın, duñgız iten häm Allahudan başka zatnıñ iseme belän bugazlangan hayvan iten häram kıldı. (Mäsälän: ber kaber iyäsenä atap bugazlangan hayvan ite häramdır). Beregez hiç aşarga tapmasa, açka ülü ihtimalı bulganda, can saklau öçen zolım itüdän başka häm can saklaudan artıgın aşap, çiktän ütep kitüdän başka aşasa, gönah yuktır. Mondıy hällärdä Min yarlıkauçımın, rähimlemen.
174. Şiksez, zalim ğalimnär Allahu iñdergän Korän hökemnären nadan möselmannardan yäşerälär häm Allah hökemnären betäçäk dönyanıñ az malına satalar. Yağni, bideґät ğamällär belän möselmannarnı aldıylar häm aşların aşap, akçaların alalar. Änä şul aş aşar, akça alır öçen Korän hökemnären yäşerüçe, üzgärtüçe zalimnär ahirättä hiç faydalı rizık aşamaslar, mägär karınnarına ut aşarlar, ul köndä Allah alar belän söyläşmäs häm alarnı gönahlarınnan paqlamas häm alarga ränceşüçe katı ґäzab bulır.
175. Alar möselman bulıp Allah hökemnären belgännän soñ, üzläre dä ğamäl kılmıyça, başkalarga da irek birmiçä, hidäyätne birep, adaşunı, Allahunıñ yarlıkavın birep, gazabın aldılar. Alarnı närsä mäcbür itte ut gazabına çıdarga? Yağni, dönyada vakıtta Korän belän ğamäl kılırga çıdamıylar, ahirättä ut ґäzabına niçek çıdarlar?
176. Bu keşelärgä ut ґäzabı tiyeşle buldı, Allahu täğalä cähännäm gazabınnan kotılırga häm cännätkä kerergä yul kürsätep, haklık belän Korän iñdergännän soñ Korän belän ğamäl kıylmagannarı häm Korän kürsätkän yuldan barmagannarı öçender. Korän hökemnärenä hıylaflık kıyluçılar şiksez hidäyättän mährüm bulıp, turı yuldan bik yırak, bik tirän adaşmaktadır.
177. İy möşriklär, koyaş çıga torgan yakka häm koyaş bata torgan yakka yünälep tabınularıgız Allahu hozurında izgelek tügel. Läkin beräü Allahuga, ahirät könenä, färeştälärgä, kitaplarga häm päygambärlärgä iman kiterep üzenä qaderle malınnan möhtäc bulgan yakın kardäşlärenä, yätimnärgä, meskennärgä, mösafirlärgä, möhtäclektän yärdäm sorauçılarga häm kollarnı azat itü yulına sadakalar birsä şulay uk zäkät, goşer sadakaların birsä, namazların vakıtında ütäsä, yänä Allahuga birgän ґähden, keşelärgä birgän väğdäsen ütäsä, yänä yarlı vakıtta nindi bulsa da bälä-kaza ireşkändä, açlık yäki sugış kilgändä sabır itsä Allahuga çıdamlılık kürsätsä, änä şul eşlär izgeleklär. Şul eşlärne eşläüçe möeminnär imanda häm dindä döres eş kıyluçılar häm alar Allahudan kurkuçı täqva keşelärder.
178. İy möeminnär üterelmeş keşe hakına sezgä kasas farız itelde: azat keşe üterelsä anıñ urınına üterüçelär yagınnan ber azat keşe ütereler, kol üterelsä urınına kol ütereler, hatın üterelsä urınına hatın ütereler. Ägär üterüçe keşe, üterelgän keşeneñ yakınnarı tarafınnan ihtıyarı gafu itelep ülem cäzasınnan kotkarılsa, üterüçe keşedä izgelekkä karşı izgelek itsen! Yağni üze ütergän keşeneñ yakınnarına üz ihtıyarı belän kan hakın tüläsen. Kan hakın tüläü bärabärenä gafu itelü hökeme Rabbıgızdan sezgä ciñellek häm rähmätder. Ägär beräü bu ğadel hökemnän soñ çiktän ütep zolım kıylsa yağni üterüçene gafu itep kan hakın tülätkännän soñ ütersä, yäki üterüçe keşe gafu itelgännän soñ kan hakın tülämäsä, ul keşegä ahirättä räncetküçe ґäzab bulır.
179. Üterüçene üzen üterüdä – yäşäü bar, iy gakıl iyäläre! – bälki kasas belän üterelüdän kotılu öçen keşe üterüdän saklanırsız! Çönki kasas bulganda keşe üterü äzäyäder.
180. Sezlärdän beregezgä ülem hazıyr bulganda kalaçak malı turında ata-anası häm yakın kardäşläre öçen ğadellek häm tigezlek belän vasıyät äytü farız buldı.
181. Beräü işetkännän soñ vasıyätne üzgärtsä, gönahı üzgärtüçegä bulır. Bit Allah işetüçe häm belüçe.
182. Varislärdän berse yäki vasıyätne kabul itüçe, vasıyätneñ hatalık belän yäki zolımlık belän şäriğatkä hıylaf äytelgänen belep, ul vasıyätne üzgärtep, ğadellek belän araların tözätsä, hata bulgan vasıyätne döresläü öçen üzgärtsä, gönah yuktır. Älbättä, Allah yarlıkauçı häm rähimle.
183. İy möeminnär! Sezdän äüvälgelärgä ruzä totu farız itelgäne kebi sezgä dä, här yılnı ber ay ruzä totu farız itelde, şayät, ruzäne kaldırudan yäki ruzäğa kimçelek kiterüdän saklanırsız!
184. Ruzä sanalmış könnär, yağni ruzä ayı 29 könnän häm 30 könnän kiläder. Sezlärdän beräregez çirläsä, yäki säfärdä bulsa ruzäne totmasın. Çirle keşe sälamätlängäç, säfärdäge keşe öyenä kaytkaç, kalgan könnären ber kön öçen ber kön totıp tämam itär. Avırlık belän totuçılarga fidiyä lyazem, ber kön öçen ber meskenne ber kön aşatmak. Beräü ber mösken urınına kübräk meskenne aşatsa, artıgı üzenä häyerle. Ämmä meskennärne aşatıp östegezdän töşerügä karaganda ruzä totuıgız sezneñ öçen häyerle, ägär belsägez.
185. Ramazan ayı bik şärif ay, ul ayda Allahudan keşelärgä turı yulnı kürsätüçe häm hidiyätne açık bäyän kıyluçı Korän iñderelde. Sezlärdän ramazan ayına ireşkän härberegez, älbättä, ruzä totsın! (Allahunıñ ruzä totarga birgän ämere: irlärgä, hatınnarga, yäşlärgä, kartlarga, baylarga, yarlılarga, patşalarga, gadilärgä, eşçelärgä, ukuçılarga häm härbilärgä. Eşneñ avırlıgı, tormışnıñ mäşäqatle buluı, balalarnıñ küplege, yäşlärneñ mäktäptä yäki yugarı uku yortlarında ukuları häm bälä-kaza kilülär, ruzä totmaska gozer bula almıylar. Fäqat yatıp çirlägän, möşäqatle ozın säfärdä bulgan, kartlık zagıyflegenä ireşkän, totkında bulgan häm yökle, hayızle hatınnar – bolar gozerle bulalar. Kartlık zägıyflegenä ireşkän keşe häm sälamätlänmi torgan çirle keşe, bular köçläre citmäü säbäple ruzä totmıylar häm kaza da kılmıylar. Malları bulsa, fidiyä birälär.) Ramazan ayında beräü çirle bulsa yäki mäşäqatle ozın säfärdä bulsa ruzä totmasın, çirle keşe sälamätlänsä, mösafir öyenä kaytkaç, başka vakıtta kaza kılırlar. Allah sezgä ciñellekne teli, avırlıknı telämi häm ramazan ruzäsen tutırıp totuıgıznı häm Allah sezne turı yulga kündergäne öçen Anı zurlavıgıznı teli, şayät Allahuga şöker itärsez!
186. Ägär ber bändäm Minnän sorar bulsa, Min älbättä, aña härvakıt yakınmın, Minnän sorasa, soraganın birermen. Ämmä sorauçılar üzemä häm süzemä nıklap ışansınnar häm Miña buysınıp, Korän belän ğamäl kılsınnar! Ägär Min äytkänçä eş kılsalar, şayät, turı yulnı tabarlar.
187. Ramazan ayında avız açkannan soñ tañga hätle hatınnarıgızga yakınlık kılu häläl itelde. Hatınnarıgız sezgä, sez alarga kiyemsez, yağni hatınnarıgızdan faydalanıgız da başkalarga küñel töşermägez. Allah belde sezneñ üz-üzegezgä hıyanät itkänegezne, täübälärne kabul itep, gönahlarıgıznı gafu itte. Häzer inde ramazan kiçälärendä hatınnarıgızga yakınlık kılıgız, häm Allah täqdir itkän balanı östägez, balagıznıñ hidäyätle buluın Allahudan soragız häm sähär dä aşagız, eçegez hätta tañ yaktılıgı belengänçe, annarı ruzäne totıp, tämam itegez koyaş bayıgançı! Mäscidlärdä iğtikäftä bulgan könnäregezdä hatınnarıgızga yakınlık kılmagız. Yugarıda äytelgän hökemnär Allahunıñ çiklägän çige, Allah çigenä yakın barmagız! Änä şulay Allah ayätlären keşelärgä açık bäyän itä, şayät, Allah hökemnären bozudan saklanırlar dip.
188. Mallarıgıznı üz aragızda hıyanät yulı belän aşamagız, häm keşelärneñ malların hökem arkılı zolımlık belän alır öçen kazıylar, hökemdarlar aldına malıgıznı salmagız – rişvät birmägez! Üzegez beläsez bu eşneñ zolım ikänen.
189. İy Muhämmäd g-m! Sinnän ay hälen soraşalar. Ul ay – keşelär öçen vakıtlarnı kürsätä torgan häm hac ayın, hac könnären belderä torgan äsbab, digen. (Möşriklär hac könnärendä başnı koyaştan yäşerergä yaramıy dip, öyläreneñ kıyıgın häm tüşämen alıp, öylärenä östän töşep yörgännär. Möselmannarda bu eşne eşlämäsennär öçen Allah tübändäge ayätne iñderde). Öyläregezgä tüşämnären alıp kerüegez izgelek tügel, läkin izgelek, Allahuga gönahlı buludan saklanudır. Şulay bulgaç, öyläregezgä işeklärennän keregez! Şayät, östenlek tabarsız.
190. Allah yulında sugışıgız, sezgä karşı sugış başlagan käferlär belän! Läkin çiktän ütmägez, yağni üzegez sugış başlamagız, sugış başlamau kileşüen bozmagız, sugışka katnaşmagan keşene ütermägez häm äsirlärne cäberlämägez! Allah, älbättä, çiktän ütüçelärne söymi.
191. Köferlär sezgä karşı sugış başlasalar kayda oçıratsagız şunda üteregez alarnı häm alarnı öylärennän çıgarıgız, alar sezne çıgargan kebi, yağni alar sezgä nindi zolım kılsalar, sez dä alarga şulay cavap biregez. Käferlär mäscid Häram yanında sezgä karşı sugış başlamasalar häm sezne ütermäsälär alarnı añda ütermägez. Ägär üzläre mäscid Häram tiräsendä sezgä karşı sugış başlasalar, ul vakıtta alarnı üteregez! Köferlärneñ häm möşriklärneñ cäzası şuldır.
192. Ägär ul möşriklär, sugıştan tuktap, islam dinen kabul itsälär, Allah, älbättä, yarlıkauçı häm rähimle.
193. Köferlärne häm möşriklärne üteregez cir östendä fetnä betkängä çaklı häm cir östendä Allah dine – islam gına kalganga çaklı. Ägär köferlekne taşlap, islamga kersälär, alarga doşmanlık kürsätü yuk, mägär Korän yulına kermägän zalimnärgä doşman bulu häm alarnı üterü döres.
194. Häram bulgan ay – häram bulgan ay bärabärenäder. Yağni Mäkkä möşrikläre ütkän yılda häram bulgan Zülkağdä ayında höcum yasap, sezne Mäkkä şähärenä mäscid Häramga kertmädelär, şuña cavap itep, sez bu yılda Mäkkä şähärenä basıp kerdegez. Sugışırga häram bulgan aylar, ikençe häram bulgan aylarga almaş buladır. Berär zalim zolım itep sugış başlasa, yäki sezne ütersä, yä yortıgızdan çıgarsa, alardan üç alıgız alar sezgä zolım itkän hätle zolım itü belän! İy möeminnär! Allahudan kurkıgız, Anıñ, hökemnärenä hıylaf eş kıludan saklanıgız! Yahşı belegez, döreslektä, Allah gönahtan saklanuçılar belän bergäder.
195. Allah rizalıgı öçen Ul kürsätkän urınnarga mallarıgızdan sadaka biregez! Dähi izgelek itegez, Allah izgelärne söyä.
196. Farız häm näfel hacnı ütärgä niyätläsägez, ikesen dä Allah rizalıgı öçen şartların citkerep ütägez! Hac säfärenä çıkkaç çirläp yäki başka gozer belän Mäkkä şähärenä barıp citä ayamasagız, kulıgızdagı korbanlıknı hacilärgä birep cibäregez, korbanlıklar bugazlanaçak könne sezneñ öçen bugazlarlar. Hacilär artınnan cibärgän korbanlıgıgız urınına citep bugazlanmıyça başlarıgızdan çäçläregezne almagız, korbanlıklarıgız bugazlangaç çäçläregezne alu röhsät. Hac ğamällären ütägändä sezdän beregez sırhau bulsa yäki başında räncü bulsa, yä betläsä – ul vakıtta hac ğamälläre tämam bulmasa da, çäçen aldırır, läkin vakıtsız çäçen aldırganı öçen fidiyä lyazem bulır: sadaka birü yäki ruzä totu yä korban çalu. Sırhaudan häm başka gozerlärdän imin bulgan häldä farız hacga çaklı näfel hac "gomrä"ne ütäp ihramnan çıksa, aña korban bugazlau lyazem bulır. Ägär korbanlık tapmasa, hac ğamällären ütägän könnärdä öç kön ruzä totmak, öygä kaytkaç yänä cide kön totmak lyazem bulır. Barçası bergä un kön. Yugarıda kürsätelgän hökemnär öy cämäğate mäscid Häramda bulmagan hacilär öçen. Allahudan kurkıgız, hac tärtiplären bozudan saklanıgız! Vä yahşı belegez: Allah katı ґäzab belän üç aluçı!
197. Hac kılu mäğlüm bulgan aylar, yağni Şäüväl, Zülkağdä, häm Zülhiccäneñ ahırgı un könnäre. Beräü hac kılırga niyätläp ihram baglasa, hac ğamälläre tämam bulgançı yakınlık kılu, şäriğatkä hıylaf bulgan eşlärne eşläü häm yuldaşlar belän nizaglaşu hiç döres bulmıy. Ägär Allahuga itağat itep izge eşlär eşläsägez, Allah ul eşläregezne beläder. Hac säfärenä çıkkanda äylänep kaytırga citärlek mal belän yulga çıgıgız! İy gakıl iyäläre Minnän kurkıgız!
198. Hac vakıtında Rabbıgıznıñ fazlı rähmätennän säüdä belän mal käsep itüegezdä gönah yuktır. Ґäräfät tavınnan Minägä kaytkanda Mizdäläfädä tuktalıp Allahunı zeker itegez! Allahunı zeker itegez sezne turı yulga kündergäne öçen, äüväldä adaşuda bulgan bulsagız da.
199. Annarı keşelär kaytkan yul belän kaytıgız, yağni Ґäräfättän Mizdäläfägä, annan Minägä, Minädän Mäkkägä kaytıgız! Kürsätelgän urınnarda Allahunı zeker itep, namaz ukıp, gafu soragız! Allah älbättä gafu itüçe, rähimle.
200. Hac ğamälläregezne tämam itkäç, Allahunı zeker itegez atalarıgıznı zeker itkän kebi, yäki Allahunı katırak zeker itegez! Keşelärdän beräü äytäder: "İy Rabbıbız! Bezgä dönyada telägänebezne bir", – dip. Allahuga ışansa da dönyanı gına käsep itep häm Allahudan dönyanı gına sorap ahirätne onıtalar. Aña ahirättä ґäzabtan başka hiçnärsä
201. Yänä alardan bar dönyanı häläl yul belän, ahirätne hak yul belän käsep itep: "İy Rabbıbız! Bezgä dönyada matur tormış bir häm ahirättä dä matur tormış bir häm cähännäm utınnan bezne sakla", – di̇yüçelär.
202. Bu keşelärgä dönyada häm ahirättä Allahudan öleş bulır eşlägän eşläre häm kılgan ğamälläre hätle, käseplärennän artık birelmäs. Allah tizlek belän keşelärneñ käseplären hisaplap tiyeşle cäzanı bilgeläüçe. (İmansız dinsezlär, dönya kiräge öçen Allahunı tellärenä alalar: "İy Rabbım! bälä-kazadan sakla, eşemne uñışlı kıl", – dilär. Ämma üzläre Allahuga baş iyärgä häm dingä kerergä telämilär.
203. Bilgele oluğ könnärdä yağni hac könnärendä Allahunı küp zeker itegez! Beräü hac kılganda Minädän aşıgıp, ikençe könne Mäkkägä kaytsa aña gönah yuk, beräü kiçegep, öçençe köngä kalsa, aña da gönah yuktır, gönahtan saklanuçılar öçen. Şulay bulgaç, Allahudan kurkıgız! Gönahlardan saklanıgız! Yahşı belegez, hökemgä Allahuga kaytasız.
204. İy Muhämmäd g-m! Dönya tereklegendä kayber keşelärneñ tatlı süze, yaktı yöze sine gacäbländerer häm şatlandırır, küñelemdäge izge niyätne Allah belä dip Allahunı üzenä şahid kıylıp söylär, ämmä üze sineñ häm möselmannarnıñ zararına yörüçe däğvätçelärneñ iñ katıragı bulır. (Ähnäs isemle ber zalim päygambär yanına kilep min möselman bulırga kildem, minem izge niyät belän kilgänemne Allah beläder dide. Muhämmäd g-m anıñ küñelendäge yavız niyäten belmäde. Bu zalim kaytkanda möselmannarnıñ igennären yandırıp, hayvannarnı üterep kitte).
205. Ul zalim sinnän ayırılgaç cir östendä yörer yaman eşlärne kıylmak öçen häm igennärne, hayvannarnı häläk itep näselen betermäk öçen. Allahu täğalä yavızlıknı, zararlı eşlärne hiç tä söymi.
206. Ägär ul zalimga Allahudan kurık dip äytelsä, totar anı açu häm nadanlık gayräte täkäbberlänep yavız eşlärne, törle gönahlarnı eşlämäk öçen. Aña ґäzab yözennän cähännäm gazabı citär. Ul cähännäm – anda kaytuçılar öçen nindi yaman urın.
207. Yänä keşelärdän şundıy keşe bar, böten vöcüden birep Allahu täğaläneñ rizalıgın satıl alır, yağni haklık öçen şahid bulgançı köräşer, sugışır, ülemnän kurıkmas. Allah änä şundıy kolları öçen bik tä rähimle.
208. İy möeminnär! Hämmägez dä berläşkän hälegezdä Korän eçendä bulgan tınıçlık, haklık yulına keregez! Ämma Korän hökemnärenä, tınıçlık yulına karşı bulgan şaytan yulına kermägez! Ul sezgä mäğlüm bulgan açık doşman.
209. Allah sezgä Korän belän härnärsäne açık bäyän itkännän soñ haktan taysagız, Allah sızgan sızıktan çitkä çıksagız, yäki islam dinen şaytan ğamälläre häm käfer eşläre belän butap pıçratsagız, dinneñ döreslegen yugaltsagız ul vakıtta yahşı belegez! Älbättä Allah galib-ciñüçe häm katı hökem itüçe.
210. Korän belän ğamäl kılmauçı törle firkalär kötmilär Allahudan hiçnärsäne, mägär karañgı bolıt eçennän Allahunıñ katı gazabı kilgänen yäki färeştälärneñ ґäzab belän kilgänen kötälär. Allahunıñ ämere ütälde, yağni Korän belän ğamäl kıluçılarga hidäyät bulaçagı, vä Korän belän ğamäl kılmauçılarga haktan adaşu bulaçagı Allahudan hökem itelde. Barça eş hökemgä Allahuga kayta.
211. Yähüdlärdän sora Bez alarga küpme ґäcäb moğcizalar birdek häm härnärsäne açık añlatuçı kitap birdek. Beräü Allahunıñ niğmätläre bulgan hidäyätne köferlekkä alıştırsa, ul niğmät Allahudan kilgännän soñ, Allah andıy keşelärdän katı ґäzab belän üç alaçak.
212. Ämmä Allahudan kurkıp gönahlardan saklanuçı täqva keşelär ahirättä, älbättä, köferlärdän östen bulırlar. Allah üze telägän bändäsen hisapsız rizıklandırır.
213. Keşelär hämmäse dä islam dinendä idelär, soñra törle dinnärgä bülendelär. Allah hämmä kavemnärgä päygambär künderde, Allahuga baş igännärne cännätlär belän söyenderüçe, häm Allahuga buysınmagan keşelärne cähännäm gazabı belän kurkıtuçı itep. Yänä Allah alarga kitap iñderde haklık belän, ihtıylaf kılışkan keşelär arasın ğadellek belän hökem itsennär öçen, yağni din eşlärendä törle yulda bulgan keşelärne, ber genä yulga kertmäk öçen. İslam dineneñ hökemnärendä ihtıylaf kılışmadılar, mägär Allahudan alarga kitap birelgän kavem, kitaplarında islam dine açık bäyän itelgännän soñ ber-bersenä hösedlek belän ihtıylaf kılıştılar, törle mäzhäblärgä bülendelär. Allahu täğalä, Korän belän ğamäl kıluçı hak möeminnärne bidäґätçelär ihtilaf kıylışkan eşlärdä hak bulgan yagına künderde üzeneñ teläge belän. Allah üze telägän keşene turı yulga salır.
214. İy sez möeminnär! Az gına ğamäl belän, ciñel genä cännätkä kerergä isäplisezme? Sezdän äüvälge kavemnärgä kilgän avırlıklar äle sezgä kilgäne yuk. Alarnı açlık, sırhau, bälä-kazalar häm sugış avırlıkları tottı, hätta köçläre bette, päygambär häm aña iyärgän möeminnär äyttelär: "Allahunıñ yärdäme bezgä kayçan bulır ikän", – dip. Añ bulıgız! Törle avırlıkka çıdap hidäyättä nık torgan möeminnärgä Allahunıñ yärdäme, älbättä, bik yakın.
215. Allah rizalıgı öçen birä torgan sadakalar hakında sinnän soraşalar. Sin alarga äyt: "Yahşı närsäläregezdän ata-analarıgızga, yakın kardäşläregezgä, yätimnärgä, meskennärgä häm mösafirlärgä biregez", – dip.
216. İy möeminnär! Üzegezne häm dinegezne saklau öçen käferlärneñ höcümenä karşı sugışu sezgä farız itelde. Läkin üzegez öçen faydalı sugış sezgä yaman kürende, yänä üzegez öçen izge bulgan närsälärneñ sezgä yaman bulıp kürenüe bik yakın häm üzegez öçen zararlı bulgan närsälärneñ, söyekle bulıp kürenüe bik yakın. Sezgä närsä faydalı, närsä zararlı ikänlekne Allah belä, ämmä sez belmisez.
217. Sugışu häram bulgan ayda sugışunıñ hökemnären sinnän sorıylar. (Möşriklärneñ kärvançıları belän sahäbälär arasında keçkenä sugış buldı, räcab ayı ide.) Häram bulgan ayda sugışu – zur gönah, dip äyt! Ämma keşelärne Allah yulınnan tıyu, Allahuga yäki Anıñ, kitabına ışanmau, mäscid Häramda namaz ukudan tıyu yäki möselmannarnı annan kuıp çıgaru, bu eşlär Allahu karşında tagın da zurrak gönahdır. Keşelär arasına fetnä salu üterüdän dä gönah häm zararı olugraktır. Möşriklär, tuktamıyça, sezneñ belän haman sugışırlar, hätta sezne hak dinegezdän çıgarıp möşriklekkä kaytargannarına çaklı, ägär köçläre citsä. Sezlärdän beräü, Korän yulın taşlap, bideґät ğamällärdän tözelgän batıl dingä kaytsa, häm Korän yulına kermiçä käfer hälendä ülsä, anıñ dönyada häm ahirättä böten ğamälläre yukka çıgar. Andıy keşelär ut ähelläre, alar cähännämdä mäñge kalırlar.
218. Döreslektä, iman kitergän hak möeminnär islam dinen kuätlär öçen Korän belän ğamäl kıyluçı hak möselmannar yanına küçep kittelär häm islam dinen yaklap köferlärgä karşı sugıştılar, alar bu eşlärne Allahunıñ rähmäten ömet itep eşlädelär. Allah änä şundıy möeminnärne yarlıkauçı häm rähmät kıluçı.
219. İy Muhämmäd g-m! Sinnän hämer häm otış uyını hakında soraşalar. Äyt: "Ul närsälärdä zur gönah bar häm keşelärgä az gına faydası da bar, läkin faydasına karaganda gönahı häm zararı zurrak". Yänä sinnän: "Sadaka kılıp närsä birik häm küpme birik", – dip sorıylar. "Üzegezdän artkan malnı biregez häm gafu itegez", – dip äyt. Änä şulay Allah sezgä üzeneñ ayätlären açık bäyän itä, şayät, fikerläp kararsız da añlarsız!
220. Sezgä dönyada häm ahirättä närsä faydalı, närsä zararlı şularnı Allah Korändä açık bäyän kıladır. Yänä sinnän yätimnär hakında soraşalar. Alarnıñ barça eşlären islah kılu, yulga salu alar öçen häyerle, dip äyt. Ägär yätimnärne üz ğailägezgä kuşsagız, alar sezneñ kardäşläregezder. Allah beler yätimnär eşen yulga saluçıdan, hıyanät itep, yätimnär eşen bozuçını. Ägär Allah teläsä ide, älbättä, sezne avır mäşäqatkä salır ide, läkin yätimnärne ciñel yul belän tärbiyä kılırga röhsät birde. Şiksez, Allah barça eştä ciñüçe häm hikmät belän eş kıluçı.
221. İslam dinendä bulmagan möşrikä hatınga nikahlanmagız, hätta iman kiterep, islam dinen totuçı bulganga çaklı. Kol bulgan möselman hatını häyerle azat bulgan möşrikä hatınnan, ul möşrikä hatın çibärlege yäki baylıgı belän sezne gäcäbländersä dä. Yänä möşrik bulgan irlärgä möselman bulgan hatınnarıgıznı nikahlandırmagız, hätta iman kiterep, Korän yulına kerep möselman bulgannarına çaklı. Kol bulgan möselman ir, älbättä, möşrik bulgan irdän häyerle, anıñ baylıgı yäki yahşılıgı sezne gacäpländersä dä. Ul möşrik irlär häm möşrikä hatınnar sezne cähännäm utına çakıralar. Yağni, alarga ir yäki hatın bulsagız, üzläre belän cähännämgä alıp kererlär. Alardan yırak bulıgız! Allah üzeneñ teläge belän sezne cännätkä häm yarlıkauga çakıra. Allah üzeneñ ayätlären keşelärgä bäyän kıla väğäzlänsennär öçen.
222. Yänä sinnän hatınnarnıñ kürem kanı hakında sorıylar. Äyt: "Kürem kanı näces kan", – dip. Küremle vakıtlarında hatınnarıgızdan kiselep torıgız, alarga yakın barmagız, küremnäre betep, paqlangannarına çaklı. Küremnärennän paqlansalar, Allah ämer itkän urınnan yakınlık kılıgız. Döreslektä, Allah täübä itep tözälüçelärne häm küñel, tän näceslärennän paqlanuçılarnı söyäder.
223. Hatınnarıgız sezgä igenlek urını, üzegez telägän yaktan igenlekläregezgä kilegez! Yagış aldan bulsa da, arttan bulsa da, läkin fäqat aldagı yulga keregez! Hatınnarıgız belän eş kılganda yahşılıknı üzegez başlap kılıgız, yakınlık kılırga da üzegez başlagız, bismillä äytegez, Allahudan izge bala soragız! Allahudan kurkıgız, Anıñ hökemnären bozudan saklanıgız! Yahşı belegez, ahirättä, älbättä, Allahuga yulıgırsız. Möeminnärne cännät häm hur kızları belän şatlandır.
224. İy möeminnär! Antıgıznı Allahuga sıltau kılmagız, yağni gönahlı eşlärne eşlär öçen vä yahşı eşlärne eşlämäs öçen, Allah iseme ilä ant itmägez, annarı bu yahşı eşne eşlär idem, läkin ul eşne eşlämäskä ant itkän idem, dimägez. Ägär berär sävablı eşne eşlämim digän, yäki berär gönahlı eşne eşlärmen digän antıgız bulsa, ul antnı bozıgız da yahşı eşlärne eşlägez! Ämmä antıgıznı bozgan öçen käffärät biregez, yağni öç kön ruzä totıgız. Bit Allah barça süzlärne işetüçe häm här närsäne belüçe.
225. Allah sezne ґäzab belän totmas buş antlarıgız öçen, yağni döres dip belep hataga ant itep, soñra hatalıgı mäğlüm bulgaç, bu antnı ütämisez häm käffäräten dä birmisez. Läkin Allah totar sezne, hata ikänen belep yavız niyät belän ant itsägez. Änä şundıy antnı bozu häm käffäräten birü lyazem bula. Allah ant itü eşlären tözätüçe häm käffäräten birüçelärne yarlıkauçı häm miherbanlı.
226. Hatınnarına yakınlık kılmaska ant itkän irlärgä dürt ay kötmäk tiyeşle, ägär toru niyäte belän şul dürt ay eçendä yakınlık kılsa, Allah yarlıkauçı häm rähmät itüçe.
227. Şul dürt ay eçendä yakınlık kılmıyça talak itüne niyätlägän bulsa, Allah süzlärne işetüçe, küñellärne belüçe. Dürt ay ütkäç, hatını talak bulır, yağni nikahları bozılır.
228. Talak kılıngan hatınnar ikençe irgä bargançı, öç kürem ütkänçe kötärlär. Häläl bulmas ul hatınnarga, Allah halık kılgan karınnarındagı balanı häm küremne yäşermäkläre, ägär Allahuga häm ahirät könenä ışansalar. Ul talak kılıngan hatınnarnı üz irläre öç kürem eçendä kaytarıp alırga haklı, ägär yahşı torırga teläsälär. Hatınnarnıñ irläre östendä hakları bar, irlärneñ hatınnarı östendä hakları bulgan kebi. İr häm hatın ber-bersen hörmätläp häm hakların rigaya kılıp, Allah kuşkança yäşärgä burıçlı bulalar. İrlär däräcäse hatınnar däräcäsenä karaganda östenräk. Allah barça eştä galib häm belep hökem itüçe.
229. Talak ike märtäbä – yağni ir hatının ber märtäbä talak kıylgaç ta, ikençe märtäbä talak kılgaç ta bergä torırga teläge bulsa, kaytarıp alırga haklı bula. Ämmä öçençe märtäbä talak kılsa yakınlık kılırga da, kaytarıp alırga da hakı yuktır. İkençe talaktan soñ kaytarıp alsa şäriğat kuşkança ğadellek belän hatın itep totmak lyazem, ayırıp cibärsä dä yahşılık belän cibärü tiyeşter. Hatınnarıgıznı talak kılgaç, alarga birgän mäherläregezdän az gına närsäne alu da sezgä hiç häläl bulmıy, mägär häläl bulır Allah çiklägän çik eçendä genä yäşi almaudan kurıksalar. Allah çigendä kaim buludan kurıksagız, mäsälän: ir hatının yaratır, ämmä hatın iren yaratmas, ir hatınnı talak kılırga telämäs, hatın torırga telämäs, yäki ir hatının haksız cäberläp totar, şundıy häldä hatın irdän algan möherne yäki başka malın birep, üzen talak kıldırır, ikese dä gönahlı bulmas. Bu bäyän itelmeş hökemnär Allah çiklägän çikter, bu çiktän ütmägez! Beräü Allah çigennän ütep kitsä, ul, älbättä, zalimder.
230. Ägär beräü hatının öçençe märtäbä talak kılsa, ul hatın irenä häläl bulmas, hätta ikençe irgä nikahlanıp ayırılganga çaklı. Öçençe talaktan soñ bu hatınnı nikahlap algan ir talak kılsa, äüvälge ir nikahlap kaytarıp alsa, irgä dä, hatınga da gönah bulmas, Allah çiklägän çik eçendä yäşi alularına ışansalar. Bu hökemnär Allahunıñ çiklägän çige, Allah anı bäyän kıla haknı añlagan keşelärgä.
231. Ägär hatınnarıgıznı talak kılsagız gıytdätläre ütkän bulsa, yahşılık belän toru telägendä bulsagız, yakınlık kılıgız da ğadellek belän torıgız, yäki alarnı yahşılık belän ihtıyarlarına kuyıgız! Ägär yahşılık belän toru niyätegez bulmasa, berençe yäki ikençe talaktan soñ zolımlık belän çiktän ütep zarar itü öçen yäki gıytdätlären ozaytmak öçen yakınlık kılmagız! Bu eşne eşlägän keşe üzenä zolım kıldı. Allahunıñ hökemnären ciñelgä sanamagız, zurlagız, sezgä birgän Allah niğmätlären onıtmagız, şöker itegez, Allah iñdergän Korän hökemnären, Anıñ väğazlären onıtmagız, Allah sezne Korän belän väğäzli. Allahudan kurkıgız, hökemnären bozudan saklanıgız! Bit Allah härnärsäne belüçe.
232. Ägär hatınnarnı talak kılsagız häm alarnıñ gıytdäläre ütsä, ul hatınnarnı äüvälge irläre belän nikahlanudan tıymagız, ägär üzläre şäriğat kuşkança yäşärgä riza bulsalar. Allahunıñ bu hak süzläre belän väğazlänäder sezlärdän Allahuga häm ahirät könenä iman kitergän keşelär. Nikah häm talak hakındagı Allahunıñ hökemnäre sezgä faydalırak häm paqräk zinadan. Barça eşneñ seren Allah yahşı beler, ämmä sez belmässez.
233. Analar balaların tulı ike yıl imezsennär! Bu hökem imezü hakın tulısınça ütärgä teläüçe hatınnar öçen. Ataga lyazem bula bala imezüçe yäki tärbiyäläüçe hatınnı rizık häm kiyem belän täemin itü şäriğat kuşkança ğadellek belän. Ber keşe dä köçe citmägän eş belän yöklätelmäs, mägär köçe citkän belän yökläteler. Bala anasına zarar itmägez balanı säbäp itep, häm ataga da zarar itmägez balanı säbäp itep, häm ata ülep, anıñ urnına kalgan varisne dä cäberlämägez! Ägär ata-ana, kiñäşläşep, balanı ike yäşkä hätle imezmäskä riza bulsalar, ike yäşe tulmas borın imüdän tuktatsalar, ikesenä dä gönah bulmas. Ägär balagıznı başka hatınga birep imezdersägez sezgä gönah yuk, imezüçe hatınga tiyeşle hakın birsägez. Allahudan kurkıgız, Anıñ hökemnärenä hıylaflık kıludan saklanıgız! Yahşı belegez, Allah sezneñ kılgan eşläregezne kürep küzätüçe.
234. Sezlärdän kayber irlär hatınnarın kaldırıp ülep kitsälär, ul hatın gıytdätne dürt ay un kön kötär. Ägär ul hatınnarnıñ gıytdätläre ütsä, sez valilärgä gönah bulmas, alarnıñ şäriğatkä moafiq zinnätlänülärendä. Allah sezneñ kılgan eşläregezdän häbärdär.
235. Gönah bulmas sezgä gıytdät saklıy torgan hatınnarnı yauçılamak hakında beldergän süzläregezdä. Mäsälän: "Sin miña ohşıysıñ, min sine yaratam", – dip äytüdä, yäki äytmiçä küñeldä genä saklauda. Allah belde, älbättä, sez yauçılıysız ul hatınnarnı, läkin gıytdät eçendä yauçılau döres bulmas. Ul hatınnar belän yäşerten väğdä kuyışmagız gıytdäte ütmäs borın nikahlanırga yäki yakınlık kılırga, mägär şäriğatkä sıyarday yahşı süzlär belän söyläşegez. Nikahlanırga telägegez bulsa da, gıytdät ütmiçä nikah könen bilgelämägez. Sez, älbättä, beläsez Allah sezneñ küñelläregezdä bulgan uylarıgıznı belgänen, şäriğatkä hıylaf uylardan saklanıgız! Döreslektä, Allah yarlıkauçı häm yuaş.
236. Nikahlangaç yakınlık kılmıyça talak kılsagız, yäki nikah vakıtında mäherne täğaenlämägän bulsagız, sezgä gönah yuk. Yakınlık kılmıyça talak kılıngan hatınnarga beräz närsä biregez! Yakınlık kılmıyça talak kılıngan hatınnarga köç citkän hätle mal birü izge möeminnärneñ hakları buldı.
237. Nikahlangan vakıtta mäher birergä söyläşkän bulsagız, annarı nikahtan son, yakınlık kımıyça talak kılsagız, ul vakıtta söyläşkän mäherneñ yartısın birü lyazem bulır. Mägär hatınnar gafu itsälär, yağni almıybız disälär, birü lyazem bulmıy. Yakınlık kılmıyça talak kılgan hatınga söyläşkän mäherne barın da birergä ir ihtıyarlı, birsä savaplı bulır. Ber-beregezne gafu iteşegez, çönki ul täkvälekkä yakın, üzara märhämätle bulunı da onıtmagız! Allahu täğalä, älbättä, sezneñ eşlägän eşläregezne kürä.
238. İy möeminnär! Biş vakıt vä comga namazlarına sakçı bulıgız, yağni namaznı kötep alıp, äüväl vakıtında ukıgız, hosusan ikende namazına iğtibar biregez, ber närsä dä säbäp bulmasın namaznı kaldırırga yäki kiçekterergä, çönki namazga kaza yuk, häm namaz ukıganda Allahudan kurkıp, nık birelep ukıgız häm namazda tübänçelek belän torıgız!
239. Kurkınıçlı cirlärdä ayak östeñdä yäki utırgan häldä işara belän ukıgız! Kayçan kurkınıçlardan imin bulsagız, Allah öyrätkänçä kamil itep ukıgız! Allah sezne öyrätmäs borın, namaz ukırga belmi idegez.
240. Sezlärdän beräü hatının kaldırıp ülep kitsä, ämma ülmäs borın, hatınnarına öylärennän çıkmıyça ber yıl toru belän häm kiräk-yarak belän täemin itelü ilä vasıyät äytü lyazem bula. Şul irneñ varisläre yäki ata-anası hatınnı öydän çıgarmasınnar ber yılga çaklı, ägär hatınnar üz ihtıyarı belän çıksalar, Varislärgä gönah bulmas ul hatınnar üzläre şäriğat buyınça kılgan eşlärdä. Allah barça eşlärdä ciñüçe häm hikmät belän eş kıluçı.
241. Talak kılıngan hatınnarga irläre mal birergä burıçlı, yahşılık belän hatın hakların birü täqva möeminnärneñ hakı.
242. Allahu täğalä änä şulay sezgä ayätlären açık itep bäyän kıla, şayät döres añlap, döres ğamäl kılırsız!
243. İy Muhämmäd g-m, beldeñme alarnıñ hällären? Tagun çirennän kurkıp, ülemnän kaçıp, küp meñ keşelär öylärennän çıktılar, Allah alarga: "Ülegez!" – dide, alar üldelär. Soñra gıybrät öçen alarnı tergezde. Döreslektä Allah keşelärgä fazıylät iyäse, läkin küp keşelär şöker itmilär.
244. Lyazem bulganda Allah yulında sugışıgız, ülemnän kurıkmagız! Belegez, Allah şiksez işetüçe häm belüçe.
245. Beräü Allahuga burıçka birgän kebi yahşı eşlärne, izge ğamällärne Allah rizalıgı öçen genä kılsa, Allah ul möeminneñ äceren küp märtäbä arttırır. Allah kayber keşeneñ tormışın tar kılır, kayber keşeneñ tormışın kiñ kılır. Hökem öçen, älbättä, Allahuga kaytasız.
246. Musa päygambärdän soñ Yağkub balalarınnan ber cämäğatneñ hälen beldeñme? Alar üzläreneñ päygambäre Yuşağ g-mgä äyttelär: "Bezgä patşa bilgelä, bez aña buysınıp Allah yulında käferlär belän sugışır idek", – dip. Yuşağ äytte: "Ägär sezgä sugış farız itelsä, ihtimal sugışmassız, karışırsız", – dip. Alar äyttelär: "Bezgä ni bulgan Allah yulında sugışmaska? Çönki bez şul käferlär tarafınnan yortlarıbızdan çıgarıldık häm balalarıbızdan ayırıldık, älbättä, alar belän sugışabız". Kayçan alarga käferlär belän sugışu farız itelde, alar sugıştan baş tarttılar, mägär bik azları baş tartmadı, gayrät belän sugıştılar. Allah sugıştan baş tartkan zalimnärne belä.
247. Päygambärläre äytte: "Allah sezgä Talutnı patşa kıldı". Alar päygambärgä äyttelär: "Kayda inde ul Talutka bezneñ östän patşa bulu, patşa bulu öçen bez haklırak, çönki Talutka maldan baylık birelmägän". (Läkin Talut yarlı bulsa da gakıllı, ğalim häm köçle ide). Päygambärläre äytte: "Allah sezgä Talutnı patşalıkka ihtıyar kıldı, dähi anı belemdä häm köçtä sezdän artık kıldı. Patşa bulu öçen bay bulu şart tügel, bälki gakıllı, ğalim bulu şart". Allah üzeneñ baylıgın telägän bändäsenä birer, Allah kiñlek häm belem iyäse.
248. Päygambärläre äytte Talutnıñ Allahudan bilgelängän patşa ikänlegen: "Allahudan ber sandık kiler, anıñ eçendä küñelläregez karar – tabarday närsälär bulır – Musa ilä Harunnıñ ğailäläre kaldırgan Musa g-mneñ tayagı, çalması, çapanı häm başka närsälär bulır, ul sandıknı färeştä alıp kiler". Allahudan sezgä bu sandıknıñ kilüendä şiksez Talutnıñ patşa ikänlegenä ğalämät bar, ägär bu ğalämätneñ Allahudan buluına ışansagız. Monnan soñ alar Talutnıñ patşa ikänlegenä ışandılar. Talut 70 meñ möselman ğaskären häzerläp, käferlär belän sugışırga yulga çıktı. Kön bik esse ide, şul säbäple ğaskär Taluttan äçergä su soradı.
249. Talut ґäskär belän şähärdän çıgıp säfärgä kitkändä ğaskärgä äytte: "Allah sezne ber yılga belän sınıy, min äytkänçä eş kılıgız, şul yılgadan su eçkän keşe minnän tügel, minnän ayırılıp kalır, fäqat su eçmägän keşe genä minem belän sugışka barır, yäki uçı belän alıp ber märtäbä genä eçkän keşe miña yuldaş bulır". Ämmä kübese yılgadan tuygançı eçtelär, mägär bik azları gına eçmäde. (Su eçkän keşelärneñ irennärenä Allah ber ğalämät çıgardı, şunıñ belän alar eçmägän keşelärdän ayırıldılar.) Talut häm anıñ belän bergä su eçmiçä kalgan möeminnär şul yılganı ütep kitkäç, möeminnär arasınnan kayberläre äytte: "Käfer ğaskärenä bezneñ köçebez citmäs, Calutka häm anıñ ğaskärenä karşı tora almabız, çönki alarnıñ sanı bik küp, ämma bezneñ sanıbız bik az". Ahirättä Allahuga yulıgaçakların belgän ğalim möeminnär äyttelär: "Küp vakıtta az sanda bulgan möeminnär Allah yärdäme belän küp sanda bulgan köferlärne ciñdelär tügelme? Şulay bulgaç, bez dä küp sanda bulgan köferlärdän kurıkmıyça, Allah yärdämenä tayanıp sugışıyk". Allahu täğalä sugışlarda batırlık kürsätkän çıdamlı möeminnär belän bergä.
250. Möeminnär Calutka häm anıñ ğaskärenä yakın kilgäç äyttelär: "İy Rabbıbız, bezgä sabırlık, batırlık bir häm ayaklarıbıznı nık berket häm käfer kavemen ciñärgä yärdäm bir".
251. Allah yärdäme belän az sanda bulgan möeminnär ğaskäre, küp sanda bulgan käfer ğaskären ciñdelär häm Daut, köferlärneñ başlıgı – Calutnı üterde. Allah Dautka baylık häm päygambärlek birde häm aña üze telägän närsälärne öyrätte. Ägär Allah keşelärne yaklamasa ide, älbättä, cirdäge keşelär hämmäse hälaq bulır idelär. Läkin Allah barça ğalämnär mählugına rähmät iyäse.
252. Bu söylängän kıyssalar Allahunıñ ayätläre, iy Muhämmäd g-m, anı siña haklık belän ukıybız, älbättä, sin räsüllärdän.
253. Korändä zeker itelgän räsüllärne däräcädä bersennän ikençesen artık kıldık. Alarnıñ kayberläre Allah belän söyläşte, kayberlären Allah yugarı däräcägä kütärde. Märyam uğlı Gıysaga açık añlatmalı İncilne birde, häm aña Cäbrail belän yärdäm birde. Yağni käferlär anı üterergä telädelär, läkin Allah anı üzeneñ rähmätenä aldı. Ägär Allah teläsä ide, keşelär İslam dineneñ hökemnäre hakında, älbättä, ihtıylaf kılışmas idelär päygambärlärdän soñ kilgän kavemnär Allahudan alarga açık añlatmalar kilgännän soñ. Läkin Allah alarnı ihtıyarlarına kuydı häm alar üz zararlarına ihtıylaf kılıştılar. Kayberläre möemin buldılar, kaysıları käfer buldılar. Ägär Allah teläsä ide, älbättä, keşelär ihtıylaf kılışmas idelär, läkin Allah üze telägän eşne kıladır.
254. İy möeminnär! Min sezgä birgän baylıktan Allah yulına häm mohtaclarga sadaka biregez, kıyamät köne kilmäs borın, ul köndä üzegezne ut gazabınnan satıp alu säüdäse bulmas häm ul köndä duslık häm şäfäğat itü eşläre bulmas, zäkätne birmiçä käfer bulgan keşelär zalimnärder.
255. Gıybadät kılırga yaraklı hiç ber zat yuk, mägär Allah üze genä, Ul här vakıt tere, böten närsägä huca bulganı häldä härvakıt bar. Anı aru, talu häm yokı totmas, cirdä häm küklärdä bulgan närsälär anıkıdır. Ahirättä Allah hozurında kem kemgä şäfäğat kılır? Yuk, şäfäğat kıluçı bulmas, hiçkem üz teläge belän hiçkemgä şäfäğat kıla almas, mägär Allah röhsäte belän genä şäfäğat kıluçı bulır. Allah keşelärneñ ütkändäge barça eşlären häm aldagı barça eşlären beler, keşelär Allah belemennän hiçnärsäne çolgap ala almaslar, mägär Allah beldergänne genä belerlär. Allahunıñ buşlık urını cirne häm küklärne sıydırdı, Allahuga cirne häm küklärne saklau avır tügel, ul Allah däräcädä bik böyek häm bik oluğ.
256. Dingä köçläü yuk, läkin öndäü häm öyrätü bar. Yasalma, yalgan, batıl dinnän Allah tözegän hak din açık ayırıldı. Telägän keşe Korän, sönnät yulı belän barıp cännätkä kersen! Monı telämägän keşe bideґät, horafät yulı belän barıp cähännämgä kersen. Beräü Allahudan başkanı İlähe totunı inkyar itep, Allahuga nık ışansa häm bideґät, horafätlärdän yırak bulsa, ul möemin hiç tä özelmi-sınmıy torgan totkaga yabıştı. Allah işetüçe häm belüçe.
257. Allahu täğalä hak möeminnärneñ hucası, alarnı bideґät, horafät karañgılıgınnan çıgarıp, Korän, sönnät yaktılıgına kerter. Allahuga yäki Korängä ışanmagan häm Korän belän ğamäl kılmagan keşelärne şaytan yulı bulgan bideґät, horafät karañgılıgına kerter. Adaşu karañgılıgında bulgan keşelär -cähännäm utı ähelläre, alar anda mäñge kalırlar.
258. İy Muhämmäd g-m, beldeñme Allah birgän baylıgına tayanıp, Rabbısı hakında İbrahim g-m belän tartışkan keşene? Ul Namrut patşa ide. İbrahim g-m Namrutka äytte: "Kulıgız belän yasagan närsägä gıybadät kılasızmı?" Namrut soradı: "Ä sin närsägä gıybädät kılasıñ?" İbrahim g-m äytte: "Min gıybadät kıla torgan zat ülekne tergezä häm üterä". Namrut äytte: "Min dä üteräm häm tergezäm". Yağni İbrahim g-mne aldarga häylä kordı, ike keşene kitertep bersen kürsätte häm üterde, ikençesen çıgarıp kürsätte: "Menä tergezdem", – dip. İbrahim g-m äytte: "Ni teläsäm şunı buldıram dip maktanasıñ, Allah koyaşnı mäşrıyktän çıgara, ä sin mäğribtän çıgar", – dip. Namrut bu eşne eşli almagaç häyran buldı, hurlıkka töşte. Allah, älbättä haknı inkyar itüçe zalimnärne turı yulga kündermäs.
259. Yänä keşeläre ülgän, yortları cimerelgän şähär yanınnan ütep baruçı Gozäyer g-mneñ häle belän tanışıgız! Şähärneñ öste-aska kilgänen kürep, Gozäyer g-m äytte: "Keşelär şähär belän bergä hälaq bulgannar inde, bolarnı Allah niçek tergezsen?" – dip. (Bu Kuddus şähärendä Yağkub balaları yäşägän. Alar islam dinen bozgannar, annarı üzläre azgan. Allah alarga zalim bulgan köferlärne irekle kıldı, ul käferlär şähärne cimerdelär, keşelären üterdelär, isän kalgannarın äsir aldılar). Gozäyer g-m şähärdän ütep yırak kitkäç, Allah anı üterde, yöz yıl ütkäç tergezde. Häm: "İy Gozäyer, ülep küpme yattıñ?" – dide. Gozäyer g-m äytte: "Ülep ber kön yäki ber könnän azrak yattım". Allah äytte: "İy Gozäyer, ber kön tügel, ä yöz yıl yattıñ, kara, aşıy torgan rizıgıña häm eçä torgan eçemlegeñä – sasımagannar, häm işägeñä kara", – dip. Gozäyerneñ üze belän algan rizıgı häm eçemlege yöz yıl buyına yatıp, bozılmagan, ämma işäkneñ koyaşta agargan söyäkläre genä kalgan ide, bolarnı kürep, Gozäyer g-m ґäcäblände. Allah Gozäyer g-mgä: "Söyäklärne cıyıp, alarga it kundırıp häm tire üsterep işäkne tergezgänebezne karap tor", – dide. İy Gozäyer! Bu eşne kıldık siña ülgännän soñ terelügä ışanu öçen keşelärgä dälil bulsın öçen. İşäkneñ terelgänen kürgäç, Gozäyer äytte: "Min häzer Allahunıñ härnärsägä köçe citkänen belämen", – dip.
260. Yänä İbrahim g-mneñ: "İy Rabbım, miña ülekne tergezep kürsät", – digänen iğtibarga alıgız! Allah äytte: "İy İbrahim! Ällä ışanmıysıñmı Minem üleklärne tergezergä köçem citkänlegenä?" İbrahim g-m äytte: "İy Rabbım, min, älbättä, ışanam, läkin mine yakın kürgänlegeñ belän küñelemneñ kararlanuın telim". Allah äytte: "İy İbrahim, al dürt koşnı, alarnı üterep botarlap aldıña sal, annarı alarnıñ berär kisäklären tau östenä taşla. Monnan soñ alarnı çakır, älbättä, alar yögerep kilerlär sineñ yanıña", – dip. İbrahim g-m Allah äytkänçä eş kıldı häm koşlar, terelep, İbrahim g-m yanına yögerep kildelär. Yahşı bel – döreslektä Allahu täğalä böten eştä ciñüçe häm hikmät belän eş kıluçı.
261. Allah yulına birgän malnıñ misalı – ber börtek orlık kebi, ul orlık üsterde cide başak, här başakta yözär orlık. Allah üze telägän bändäsenä cide yözdän dä arttırıp birer. Allah kiñlek iyäse häm barça närsäne belüçe.
262. Birgän sadakalarnıñ sävabı küp märtäbä arttırılaçak, keşelär Allah yulına sadaka birerlär, läkin sadakalarına minnätne vä räncetüne iyärtmäslär. Alarnıñ äcerläre Rabbıları hozurında, alarga añda kurku häm kaygı bulmas.
263. Fäqıyrlärgä yäki sorauçılarga yahşı süzlär äytü häm hata eşläre bulsa, gafu itü räncetep birgän sadakaga karaganda yahşırak. Allah sezneñ üpkäläp yäki räncetep birgän sadakagızga mohtac tügel, Ul bay häm miherbanlı.
264. İy möeminnär! birgän sadakalarıgıznı minnät kılıp yäki räncetep birep, sävabın yugaltmagız! Riyä belän birgän keşelär – käferlär kebi, alar Allahuga häm ahirät könenä ışanmıylar, şulay da keşelärgä yahşı kürener öçen sadaka birälär. Riyä belän yäki räncetü belän birelgän sadakanıñ misalı – östenä tufrak kungan şoma taş kebi, yañgır suı tufraknı yuıp töşerä dä, taş tap-takır bulıp, yalangaç kala. Alar birgän sadakalarınıñ äcerenä ireşergä hiç kadir bulmaslar. Allah Korän belän ğamäl kılmıyça käfer bulgan keşelärne turı yulga kündermäs.
265. Allah rizalıgın östäp, sävabın ömet itep häm sävab bulaçagına küñeldän nık ışanıp, Allah kürsätkän urınnarga sadaka birüçelärneñ misalı – ere yañgırlı yavım yaugan kalku cirdäge tigez bakça kebi. Ul bakça başka bakçalarga karaganda cimeşne ike öleş birä. Ägär ul bakçaga ere yañgır yaumasa, vak yañgır yava, härhäldä yaumıy kalmas. Allah sezneñ kılgan eşläregezne kürüçe. (Allah riza bulırlık itep birelgän döres sadakaga, ere yañgır yaugan bakçanıñ uñışı kebi, sävab küp bulır. Kimçelekle itep birelgän sadakaga da, vak yaugan yañgır bakçanıñ uñışı kebi, az bulsa da, haman sävab bulır).
266. Sezlärdän beräregez yaratırmı yılgalar agıp, hörmä häm yözem cimeşläre üsep torgan bakçanıñ buluın? Älbättä, yaratırsız. Şundıy bakçanıñ hucası kartlıkka ireşep, balaları üsep citmägän – keçkenä bulsalar, şul vakıtta bu bakçanı utlı cil kilep köydersä, bakça hucası yaratırmı, şatlanırmı? Änä şulay Allah sezgä ayätlären bayan itä, şayät fikerläp kararsız!
267. İy möeminnär! Käsep itep tapkan mallarıgızdan häm Bez sezneñ öçen cirdän çıgargan uñışlardan yahşısın Allah kürsätkän urınnarga biregez! Ämmä naçar närsälär aralaştırıp birmägez. Şundıy malnı sezgä birsälär, älbättä, ul naçar närsäne küzegezne yomıp, çırayıgıznı sıtıp kına alır idegez. Belegez, Allah çiksez bay häm maktaulı.
268. Sadaka birü lyazem bulganda şaytan küñelgä kotkı salır: "Malıñnı keşegä birsäñ üzeñ yarlı bulırsıñ", – dip. Dähi fäheş häram bulgan eşlärgä öndi. Allah sezgä gafu itüne häm malıgıznı yäki däräcägezne arttırunı väğdä itä, täübä itep tözälsägez. Korän belän ğamäl kıluçılarga Allah kiñlek iyäse häm belep eş kıluçı.
269. Kiñlek iyäse bulgan Allah hikmätne üze telägän bändäsenä birer, Allahudan beräügä hikmät birelsä – ul keşegä bik küp yahşılıklar birelde. "Hikmät" – digän süzgä islam dineneñ böten hökemnäre kerä. Korän Kärim belän härber keşe väğazlänmäs, mägär saf gakıllı keşelär genä väğazlänerlär.
270. Allah kürsätkän urınnarga sadaka birsägez, yäki fäqıyrlärgä berär närsä birergä näzer äytkän bulsagız, anı, älbättä, Allah belä. Sadaka birmäüçe yäki malın häram urınnarga israf itüçe zalimnärgä ahirättä yärdämçe bulmas.
271. Ägär sadakalarıgıznı kürsätep, äytep birsägez, ul kürkäm eş. Ägär yäşerten birsägez, ul eş sezneñ öçen tagın da yahşırak. Bu yahşılıklarıgıznı Allah gönahlarıgızga käffärät kılır. Bit Allah sezneñ kılgan yahşı eşläregezdän häbärdär.
272. İy Muhämmäd g-m, keşelärne hidäyätkä salu sineñ eşeñ tügel, läkin hidäyätkä Allah üze telägän keşene künderer. Ber yahşı närsäne sadaka itep birsägez, faydası üzegezgäder. Sadakalarıgıznı fäqat Allah rizalıgı öçen genä birsägez, yahşı närsälärdän sadaka birsägez, anıñ hakları sezgä tüläner cännät niğmätläre belän häm sez ahirättä zolım kılanmassız.
273. Sadakalarıgıznı yänä Allah yulında dingä hezmät itü belän totkarlıkta bulgan mohtac ğalimnärgä biregez! Çönki alarnıñ dönya malın käsep itärgä vakıtları bulmıy. Ul mohtac ğalimnärneñ hälen belmägän keşelär alarnı bay dip uylıylar, mohtac bulsalar da soraudan saklangannarı öçen. Sez alarnı yözlärendäge ğalämätläre belän tanırsız, çönki alar kübräk vakıt aç toruları säbäple, yözlärendä arıklık ğalämäte bulır. Şulay bulsa da, alar namaz, ruzäne kaldırmaslar, kayvakıt zarurattan sorarga mäcbür bulsalar da, küp sorap keşelärne aptıratmaslar. Änä şul mohtac ğalimnärgä yahşı närsäläregezdän sadaka birsägez, Allah anı yahşı beläder.
274. Allah kürsätkän urınnarga kiçen dä, köndezen dä, kürsätep tä, kürsätmiçä dä sadaka birüçe möeminnärgä Rabbıları hozurında küp niğmätlär saklana. Alarga ahirättä kurku bulmas häm alar köyenmäslär.
275. Riba aşauçılar, yağni burıçka birep torgan öçen arttırıp aluçılar, kaberlärennän, şaytan buıp taşlagan keşe kebi, bik yaman surättä kubarlar. Bu ґäzab alarga tiyeşle buldı, riba säüdä kebek häläl digännäre öçen. Allah säüdä eşlären häläl itte, riba eşlären häram kıldı. Beräü, ribanıñ häram ikänlege belän Rabbısınnan väğaz kilgännän soñ riba aludan tıyılsa, väğaz kilmäs borın algan ribası üzenä hälälder. Väğazgä hätle riba aluçılarnıñ eşe Allahuga tapşırılır. Bu ayät iñgännän soñ da ribanı häläl sanap, aluların dävam itsälär, alar ut ähelläre. Alar anda mäñge kalırlar.
276. Allah riba belän kergän malnı hälaq itä, ä sadakası birelgän malnı arttıradır. Ribanı häläl di̇yüçe käferne Allah söymi.
277. İman kiterep izge ğamällär kıluçı, namazların ukıp, zäkätlären birüçe möeminnärneñ äcere Rabbıları hozurında. Alarga ahirättä kurku häm köyenü dä bulmas.
278. İy möeminnär, Allahudan kurkıgız, Anıñ hökemnären bozudan saklanıgız! Alırga söyläşkän ribalarıgız alınmıy kalgan bulsa, ribanı häram kılgan ayät kilgännän soñ, ul söyläşkän ribalarıgıznı almagız, Allahuga gönahkär buludan saklanıgız! Ägär Korän belän ğamäl kıluçı hak möemin bulsagız.
279. Ägär riba belän mal aludan tuktamasagız, ul vakıtta yahşı belegez! Allahunıñ häm räsülneñ sezgä karşı sugışuların üzegezgä lyazem itkän bulasız. Arttırıp alu öçen burıçka birüçelär ägär täübä itsägez, burıçka birgän malıgız sezneke, birgänegez hätle genä alıgız. Burıçka birgän keşe arttırıp alu belän zolım itmäsen häm burıçnı kimetep birü belän burıçka birüçegä dä zolım itelmäsen.
280. Ägär sezdän burıçka algan keşelär burıçların tüli almaslık fäqıyr bulsalar, burıçların tülärgä mal tapkannarına çaklı kiçekterü sezgä lazemdır. Ägär burıçların tülärgä köçe citmägän keşelärgä, burıçların üzlärenä sadaka kılsagız, sezneñ öçen bik tä häyerleder, ägär belsägez!
281. Hökemgä Allahuga kaytaçak dähşätle kıyamät könennän kurkıgız! Ul köndä härber keşe käsep itkän savabı häm gönahı öçen tiyeşle cäzanı alır. Ul köndä keşelär savabların kimetep yäki gönahların arttırıp zolım itelmäslär.
282. İy möeminnär! Kötärgä vakıtın bilgeläp burıçka mal birsägez, malnı häm vakıtnı yazıgız! Bu eşlärne aragızda ber yazuçı ğadellek belän yazsın! Yaza belgän keşe yazudan baş tartmasın, Allah aña yazunı öyrätkäne öçen şöker itep yazsın! Burıçka alıp toruçı da küpme alganlıgın häm kayçan biräçägen döres äytep yazdırsın häm kurıksın hıyanät itärgä tärbiyäçese bulgan Allahudan, üzeneñ burıçlarınnan härnärsäne kimetep äytmäsen. Ägär burıçka algan keşe nadan yäki divana bulsa, yä hätersez, telsez bulıp, yazdırırga köçe citmäsä, ul vakıtta anıñ valise ğadellek belän äytep yazdırsın. Yazdırgan vakıtta möselman bulgan ike şahit bilgelägez, ägär şahit bulırga ike ir tabılmasa, ul vakıtta ber ir, ike hatın şahit bulsınnar üzegez riza bulgan möselmannardan, ägär hatınnarnıñ berse onıtsa, ikençese häterenä töşerer. Ägär şahitlar möselman bulgan hakimnär aldına çakırılsalar, baş tartmasınnar, älbättä, barsınnar. Ala torgan häm birä torgan haklarıgıznı üzara vakıtın bilgeläp yazıgız, ul mallar kiräk – zur bulsın, kiräk – keçkenä bulsın. Haklarıgıznı üzara ğadellek belän yazıp baruıgız Allah hozurıñda üzegez öçen häyerle, turılıklı, şähadät birergä ışanıçlı häm burıçlarıgıznıñ küpme ikänlegenä şik kitermäskä yakın. Ägär säüdägez häzer kulga bireşep, aragızda eş tämam bulganda yazmasagız – gönah yuk. Alış-bireş eşläregezdä şähitlär bilgelägez, läkin yazuçılar häm şähitlär sezdän zarar kürmäsennär. Yağni alarnı yalganga köçlämägez häm, vakıtları bulmaganda, üz eşläregezgä köçläp kuymagız! Ägär alarga zarar itsägez, üzegez fäsıyklardan bulırsız. Allahudan kurkıgız, hıyanät itüdän saklanıgız! Allah sezgä häyerle, faydalı eşlärne öyrätä.
283. Ägär säfärdä bulıp, yazuçı tapmasagız ul vakıtta burıçka algan keşe zaklad birsen, yağni burıçın kaytarıp birgänçe, berär bäyäle äyber birep torsın, ägär ber-beregezgä ışanıp yazudan häm zakladtan başka burıçka birsägez, ul vakıtta burıçka algan keşe insaf belän burıçın iyäsenä tapşırsın häm tärbiyäçe bulgan Allahudan kurıksın. İy şahit bulgan keşelär, Şähadätegezne yäşermägez, söyläşkän süzläregezne üzgärtmägez. Ägär şahit bulgan keşe şähitlek eşendä döreslekne yäşersä, anıñ küñele gönahkärder. Bit Allah sezneñ eşlägän eşläregezne belüçe.
284. Cirdäge vä küklärdäge barlık närsä Allahunıñ mählukläre, Allahudan başkaga gıybadät kılmagız! Küñelläregezdäge yaman uylarıgıznı yäşersägez dä, yäşermäsägez dä uylarıgız belän Allah sezne hökem itär. Allah üze telägän möeminne gafu itär häm üze telägän keşene gönahı öçen ґäzab kılır. Älbättä, Allahunıñ härnärsägä köçe citä.
285. Muhämmäd g-m Rabbısınnan iñderelgän Koränneñ här süzenä ışandı häm möeminnär dä ışandılar, alar hämmäse Allahuga, Anıñ färeştälärenä, kitaplarına, räsüllärenä ışandılar, häm: "Räsüllärneñ bersen ikençesennän ayırmıybız, barçasına da bertigez ışanabız", – didelär. Vä äyttelär: "Bez Allah süzlären işettek häm buysındık, iy Rabbıbız yarlıkavıñnı sorıybız, şunıñ öçen süzläreñne işetep buysınabız häm ahırda siña kaytabız", – dip.
286. Allahu täğalä hiçkemgä köçe citmägän eş belän köçlämäs, mägär köçe citkän eş belän köçlär. Beräü Allahuga buysınıp izge ğamällär kılsa, faydalı eşlärne genä eşläsä – faydası üzenäder, ägär beräü Allahuga karışıp gönahlarnı, yavız eşlärne käsep itsä – gazabı üzenä. Allahuga itağat itüçe möeminnär äytälär: "İy Rabbıbız, lyazem bulgan izge ğamällärne onıtıp kaldırsak yäki hatalanıp gönah eşläsäk, bolar öçen bezlärne ґäzab belän totmagız! İy Rabbıbız! Äüvälge ömmätlärgä yöklägän avıp yöklärne bezgä yöklämägez! İy Rabbıbız! Köçebez citmäslek, sabır itä almaslık avır bälä-kazalarnı bezlärgä yöklämä! Bezlärne gafu it häm yarlıka häm dä bezgä rähmät kıl! İy Rabbıbız, Sin bezneñ huca, barça hacätlärebezne Sin genä ütiseñ, köferlärgä karşı torırga, alarnı ciñärgä bezgä yärdäm bir!
Şunıñ belän Korändä iñ zur sürä bulgan – Bakara (Sıyır) süräse tämam buldı.

[3] ҐİMRAN SÜRÄSE – 200 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm mim – mäğnäsen Allah belä.
2. Allahudan başka gıybadät kılırga yaraklı hiçber zat yuk, mägär Allah üze genä, Aña itağat itmäk, kollık kürsätmäk lyazemdır. Ul härvakıt tere, ğalämnär hälen küzätep, belep tora.
3. Täüratnı häm İncilne Allah kitabı dip döreslägäne häldä Allah siña haklık belän Koränne iñderde, vä Korännän elek Täüratnı häm İncilne.
4. Keşelärgä hidäyät, vä hak belän batıl arasın ayırır öçen Koränne iñderde. Allahunıñ ayätlären inkyar itüçe käferlärgä ahirättä, älbättä, katı ґäzab bulır. Allah käferlärdän üç aluda kodrät iyäse.
5. Allahuga, älbättä, cirdä häm küklärdä hiçnärsä yäşeren tügel.
6. Allah sezne analarıgız karınında üze telägänçä surätlär. Barça vöcüdkä huca häm böten mählukka mäğbud bulırday İlahä yuk, mägär Allah üze genä. Ul kodrät iyäse häm köçle häkim.
7. İy Muhämmäd ґäläyhis-säläm! Ul tiñdäşe bulmagan Allah siña kitap iñderde, ul Korändä kübräge mäğnäse açık, añlayışlı ayätlär, ul ayätlär Koränneñ töp nigeze. Şulay uk Korändä mäğnäse yäki täevile açık belenmägän ayätlär dä bar, läkin andıy ayätlärgä täevil yasaudan, yağni mäğnä çıgarudan Allah tıydı. Ämma küñelläre haktan batılga avışkan yaman keşelär mäğnäse açık tügel ayätlärgä iyärerlär, käfer bulunı östäp, yäki möselmannar arasına fetnä salunı teläp, häm näfeslärenä moafıyk mäğnälär birmäkne teläp, täevil yasarlar. Bu mäğnäse açık belenmägän ayätlärgä täevil yasap, mäğnä birergä hiçkem belmäs, mägär Allah üze genä beler. Ämma küñelläre haklık yagına avışkan hakıykıy ğalimnär: "Koränneñ här süzenä ışandık, barçası da Rabbıbızdan kilgän hak süzlär, mäğnäse açık bulgan ayätlär belän ğamäl kılabız, mäğnäse açık belenmägän ayätlärne Allahuga tapşırabız", – dilär. Keşelär hämmäse dä väğazlänmäs, fäqat saf küñelle, kamil gakıllı keşelär genä Korän belän väğazlänep ğamäl kılırlar.
8. Alar: "İy Rabbıbız bezne turı yulga kündergäneñnän soñ küñellärebezne döreslektän yalgan yakka avıştırma häm şäfkat kılıp, bezgä rähmäteñne bir! Älbättä, Sin sorap ta, soramıyça da birüçeseñ", – dilär.
9. İy Rabbıbız, şiksez bulaçak kıyamät könendä barça keşelärne hisap öçen ber urınga cıyaçaksıñ. Allah, älbättä, väğdäsenä hıylaflık kılmıy.
10. Korän belän ğamäl kılmıyça käfer bulgan keşelärne, malları häm balaları Allah ґäzabınnan kotkarmas, alar cähännäm utında bulaçaklar.
11. Alarnıñ misalı: Täüratnı inkyar itüçe Firgaun kaveme kebi, häm Firgaun kavemennän äüvälge inkyar itüçe kebilär. Alarnı Allah ґäzab belän tottı, Allah, üzenä baş imägän keşelärdän katı ґäzab belän üç aluçı.
12. Käferlärgä äyt: "Tizdän ciñelersez, kaplanırsız, annarı kubarılıp cähännämgä sörelersez. Nindi yaman kaytaçak urın ul cähännäm".
13. İy keşelär! Şiksez, sezgä bäder sugışında ğalämät bardır ike ğaskärneñ bergä yulışkan vakıtında. Ul ğaskärlärneñ berse Allah yulıñda sugışuçı möeminnär, ikençese – Allahuga karşı sugışuçı käferlär ide, käferlär möeminnärne üzlärenä karaganda ike öleş kübräk itep kürdelär. Ämma döreslektä möeminnär öç yöz bulıp, käferlär ber meñ idelär. Allah telägän bändäsen üzeneñ yärdäme belän kuätlär. Bäder sugışında az sanda bulgan möeminnärneñ küp sanda bulgan käferlärne ciñülärendä küñel küzläre sukır bulmagan keşelär öçen zur gıybrät bar.
14. Sınar öçen küñel söygän närsälärdän: hatınnar, balalar, sıyır, käcä kebi dürt ayaklı hayvannar, cıygan altın, kömeşlär häm zinnätlängän yögerek atlar häm igen kebi närsälär Allahudan keşelärgä söyekle itelde. Bu närsälär dönya tereklege, läkin barçası betäçäk, alar az närsälärder, alarnı häm dönyanı kaldırıp, Allahuga kaytırsız. Ägär Korän belän ğamäl kılıp, häzerlänep barsagız, iñ yahşı urın Allahu hozurında.
15. Sez söygän närsälärdän artıgrak yahşı närsä belän sezgä häbär birimme? Döreslektä, Korän belän ğamäl kıluçı täqva möeminnärgä Rabbıları hozurında cännätlär häzerlängän, aslarınnan yılgalar agar, alar anda mäñge kalırlar, alar öçen anda paq hatınnar bulır häm alarga Allahunıñ rizalıgı bulır. Allah üzeneñ bändälären häm alarnıñ barça hällären belüçe.
16. Cännätlärgä kerteläçäk möeminnär äytälär: "İy Rabbıbız, bez, älbättä, Siña häm räsüleñä iman kiterdek. Bezlärne yarlıka, gönahlarıbıznı gafu it häm bezne cähännäm utınnan sakla!"
17. Ul täqva möeminnär: Allah yulında çıdamlılar, Allahuga vä Räsülgä itağat itüçelär, mohtaclarga häm Allah yulına sadaka birüçelär, vä sähärlärdä namaz, Korän ukıp Allahudan gafu sorauçılar.
18. Allah üze vä färeştälär häm hakıykıy çın ğalimnär: "Kol bulırga yaraklı İlahä yuk, mägär Allah üze genä", – dip döreslek belän häm köçle isbatlau belän şähadät birälär. Yuk hiçber İlahä, mägär Allahu täğalä üze genä. Ul barça eştä ciñüçe, hikmät belän eş kıluçı.
19. Şiksez, Allah hozurında islam dine genä din. Keşelärneñ islam dinen üzgärtep bozuları Allahudan alarga kitap iñmägännän vä rasül kilmägännän tügel, bälki kitap iñderelep, rasül künderelep, islam dine tulısınça açık itep añlatılgannan soñ insafsız ğalimnär ber-bersenä hösedlänep, doşmanlaşıp Allah hökemnärenä hıylaflık kıldılar, islam dinen bozıp beterdelär. Beräü näfese telägänne yäki bideґät ğamällärne yaklap, Allah ayätlären inkyar itsä, Allah, andıylarga dönyada adaşunı, ahirättä ґäzab bula çaknı bik tiz täqdir itüçe.
20. Ägär yavız keşelär haknı inkyar itep, batılnı yaklap sineñ belän haman bähäsläşsälär, sin alarga äyt: "Üzemne häm miña iyärgän möeminnärne Allahuga tapşırdım, bez Aña buysındık". Yänä äyt: "İy sez kitabiy käferlär häm ukıy-yaza belmägän keşelär, Allahuga iman kiterep, islam dinen kabul itep möselman buldıgızmı?" Ägär islamnı kabul itep Korän belän ğamäl kılsalar, şiksez, turı yulga küneldelär. Ämma baş tartsalar, turı yulnı tapmaslar. Sineñ burıçıñ: Allah hökemnären açık itep ireşterü genäder. Allah, älbättä, bändäläreneñ eşlären kürüçe.
21. Allahu täğaläneñ ayätlären inkyar itüçe käferlär, päygambärlärne häm islam dinenä, haklıkka çakıruçı möselmannarnı haksız üterälär. Alarga ahirättä räncetküçe ґäzab bulaçagı belän häbär bir!
22. Haksız möselmannarnı üterüçe käferlärneñ dönyada häm ahirättä barça eşläre yukka çıktı, häm alarga ahirättä yärdämçe bulmas.
23. Küräseñme kitaptan öleş birelgän käferlärne? Alar Korän belän ğamäl kılırga häm dä üzara barça eşlären Korän belän genä häl itärgä çakırılalar, läkin bu çakırunı inkyar itep, artlarına dünälär. Alar Allahuga karşılık kürsätüçelär.
24. Käferlärneñ bezne cähännäm utı totsa da berniçä kön genä totar dip äytüläre islam dinen vä Korän hökemnären kabul itmäülärenä säbäp buldı häm batıl dinnärendä Allahuga yalgannı iftira itüläre alarnı aldadı.
25. Şiksez bulaçak kıyamät könendä alarnı hökemgä cıyıp kitersäk, niçek bulır hälläre? Vä zolım itelmiçä här keşe üzeneñ kılgan ğamäle buyınça gına tiyeşle cäzanı alganda, Korän belän ğamäl kılmauçılarnıñ häle niçek bulır?
26. İy Allah sin barça baylıkka patşasıñ, üzeñ telägän keşegä baylıknı biräseñ häm üzeñ telägän keşedän baylıknı alasıñ, telägän bändäñne Korän belän ğamäl kıldırıp hörmätle itäseñ, häm telägän bändäñne Korännän gafil kılıp hur itäseñ. Barça häyriät sineñ kulındadır, şiksez, Sineñ här närsägä köçeñ citä, dip äyt.
27. İy Allah! Sin kiçne köngä, könne kiçkä kertäseñ, ülekne terektän çıgarasıñ, häm terekne ülektän çıgarasıñ, häm dä telägän bändäläreñä hisapsız rizık biräseñ.
28. Möeminnär möeminnärdän başka käferlärne dus totmasınnar. "Çönki alarga dus bulu ahırda käfer buluga säbäpter". Bu ayät iñgännän soñ ber möemin käferlärgä dus bulsa, aña Allahudan hiçnärsä yuktır. Mägär käferlärneñ üterü belän yanauları bulganda tıştan gına duslık kürsätergä yarıy, Korängä karşı bulgan ämerlären riyä belän genä ütärgä mömkin bula. Läkin imanga zarar kilüdän kurku, häm küñeldä imannı nık saklau tiyeşder. Allah sezne üzeneñ ґäzabı belän kurkıta, älbättä, kurkıgız! Bit ahırda hökem itelü öçen kaytaçak urın Allah hozurında.
29. Äyt: "Küñelläregezdä bulgan teläkläregezne kiräk – yäşeregez, kiräk – belderegez Allah anı beläder häm cir, küklärdä bulgan närsälärne dä belä. Allah härnärsägä kadir.
30. Kıyamät könne här izge keşe eşlägän izge eşläreneñ äceren häzerlänep, aldına kuyılganın tabar. Bozık eşlärne eşläüçelär dä gönahları allarına kuyılgannı kürerlär. Bu yavız eşlärneñ iyäse, yavız eşläre belän üzeneñ arasın bik yırak bulunı telär, läkin yavız eşläre üze belän mäñge bergä bulır. Allah sezne üzeneñ ґäzabı belän kurkıta. Ґäzabınnan kurkıp, Allahuga itağat itkän möemin bändälärenä Ul miherbanlı.
31. İy Muhämmäd g-m äyt: "Ägär Allahunı söyär bulsagız miña iyäregez, miña iyärsägez Allah sezne söyär häm gönahlarıgıznı yarlıkar. Täübä itep, Allah yulına kersägez, Ul, älbättä, yarlıkauçı häm rähimle".
32. İy möeminnär, Allahuga häm rasülgä itağat itegez! Ägär itağat itüdän baş tartsagız, döreslektä Allah käferlärne söymi. Yağni itağat itmäsägez, käfer bulırsız.
33. Döreslektä Allahu täğalä – Adäm, Nuh, İbrahim päygambärlärne, İbrahim näselennän kilgän päygambärlärne häm Ґimran ğailäsennän Märyamne vä Märyam uğlı Gıysanı böten dönya keşelärennän östen itep sayladı, beek däräcälärgä kütärde.
34. Bu päygambärlär ber-bersennän tua kilmeş ber näsellärder. Allah härnärsäne işetüçe vä belüçe.
35. Ґimran hatını Hönnäneñ Rabbısına yalvarganın häterlägez, ul äytte: "İy Rabbım, karnımdagı balanı üz hezmätemnän azat itep Sineñ yulıña tapşırırga näzer äyttem. Yä Rabbi soraganımnı kabul itep telägemä ireşter! Sin minem süzemne işetüçe häm telägemne belüçeseñ". (Ґimran häm hatını kartlıkka ireşkännär läkin balaları bulmagan. Hönnä ber könne agaç külägäsendä utırganda ber koşnıñ balaların aşatkanın kürep minem dä balam bulsaçı, dip zarlandı. Yä Rabbi, miña ber bala birsäñ, ul balanı mäscid Äqsaga din hezmätenä kuyar idem, dip näzer äytte. Allah telägen kabul itte, Hönnä Märyamgä yökle buldı.)
36. Hönnä Märyamne tudırgaç: "İy Rabbım, kız bala tudırdım, ir bala bulsa din hezmätenä yahşı bulır ide", – dide. Allah belüçeräkter, nindi bala tudırganıñnı. Hönnä äytte: "İr bala, älbättä, kız bala kebi tügel, anıñ isemen Märyam kuştım, bu balanı vä annan tuaçak balalarnı rähmäteñnän sörelgän şaytan şärennän Sineñ saklavıña tapşırdım". Maryamneñ anası Hönnä, Zäkärya päygambärneñ hatını belän bertugan idelär.
37. Märyamne Rabbısı mäscid Äqsaga kürkäm kabul itü belän kabul itte häm yahşı tärbiyä belän tärbiyäläde, häm tärbiyäläp üstermäk öçen Zäkärya päygambärgä tapşırdı. "Hönnä Märyamne tudırgaç, mäscid Äqsaga alıp barıp, andagı namaz ukuçılarga: "Bu bala Allah yulına näzer äytelgän, kabul itep alıgız", – dide. Mäscid ähelläre balanı kabul itep aldılar häm tärbiyäläp üsterü hakında härbere, min alam, dip, üzara bähäsläştelär. Bu bähäsne beterü öçen Allahudan yul kürsätelde: "Barçagız da kalämnäregezne suga salıgız, kemneñ kaläme suga batmasa, Märyamne şul keşe alır". Äytelgänçä eş kıldılar, Zäkäryanıñ kaläme suga batmadı, Märyam aña tapşırıldı. Zäkärya mäscid eçendä ber urın häzerläp Märyamne şunda tärbiyä kıldı. Märyam zeker, gıybadät belän mäşgul buldı. Zäkärya Märyam yanına kayçan gına kersä dä, aldında törle cimeşlär häm başka rizıklarnı kürer ide. Ber kergänendä: "İy Märyam, bu rizıklar siña kaydan kilä", – dip soradı. Märyam äytte: "Bu rizıklar Allah hozurınnan kilä, Allah, älbättä, üze telägän bändäsen hisapsız rizıklandıra".
38. Märyamneñ däräcäsen Allah kütärgänne kürep, Rabbısına yalvarıp doga kıldı. Äytte: "İy Rabbım, rähmäteñnän miña ber bala birgel! Şiksez, sin minem dogamnı işetäseñ".
39. Zäkärya mihrabta namaz ukıp torganda Cäbrail kilep kıçkırdı: "İy Zäkärya, döreslek tä, Allah sine Yahya isemle izge ugıl belän şatlandıra. Ul Yahya Allahudan bulgan süzgä ışanuçı bulganı häldä, yağni Gıysa päygambärgä iñ berençe iman kiterep, yärdämçe buldı. Yänä ul Yahya kaveme arasında hörmätle vä oluğ buldı, häm dä hatınnar belän sobhät itüdän saklanuçı izge päygambärlärdän buldı.
40. Zäkärya äytte: "İy Rabbım miña kaydan ugıl bulsın döreslektä miña kartlık ireşte, hatınım da bala tudırmauçıdır". Allah äytte: "Änä şulay Allahu täğalä telägänen kılır".
41. Zäkärya äytte: "İy Rabbım hatınımnıñ yökle buluına miña ber ğalämät bir!" Allah äytte: "Sineñ keşelär belän söyläşä almavıñ siña ğalämät bulır, keşelär belän öç kön söyläşä almassıñ, mägär işarat ilä genä söyläşerseñ". Hatını yökle bulgaç Zäkäryanıñ tele bäylände, zeker täsbihtän başka süzlärne söyli almadı. Allah äytte: "İy Zäkärya, Rabbıñnı küp zeker it vä köndezlären häm kiçlären namaz ukı!"
42. Färeştä äytte: "İy Märyam, döreslektä Allah sine sayladı vä sine gönahtan paqladı häm böten dönya hatınnarınnan sine östen kıldı.
43. "İy Märyam, Rabbıña itağat kıl häm röküğ, säcdä kılıp namaz ukuçılar belän namaz ukıgıl!"
44. Bu Märyam kıyssası Korän iñmäs borın sineñ öçen yäşeren ide, inde vähiy belän belderäbez. Mäscid Äqsa möselmannarı şibaga öçen kalämnären suga salganda sin alar arasında yuk ideñ, häm Märyamne tärbiyägä alır öçen tartışkan vakıtlarında da yannarında yuk ideñ.
45. Cäbrail äytte: "İy Märyam, Allah sine ber bala belän şatlandıradır. Ul bala atasız, Allahunıñ "bar bul" dip äytüe belän bulır, ul balanıñ iseme Gıysa (Märyam uğlı) bulır, ul bala dönyada häm ahirättä däräcä iyäse vä Allahuga yakınnardan bulır.
46. Ul Gıysa bişektä çagında häm üsep citkäç keşelär belän hikmätle süzlär belän söyläşte häm ul izgelärdän buldı".
47. Märyam äytte: "İy Rabbım, miña bala kaydan bulsın çönki miña ir zatınıñ kulı tigäne yuk". Allah äytte: "Änä şulay Allah üze telägän närsäne halık kılır. Ber närsäne buldırırga teläsä fäqat "bul" diyär, ul närsä Ul telägänçä bar bulır".
48. Allah Gıysaga yazu belemen, şäriğat hökemnären häm Täürat, İncil kitapların öyrätte.
49. Vä Yağkub balalarına rasül kıldı. Gıysa, päygambär bulgaç, Yağkub balalarına äytte: "Min sezgä Rabbıgızdan päygambäremä açık dälillär häm ğalämätlär belän kildem. Ul ğalämätlärneñ berse: balçıktan koş suräte yasarmın da aña örermen, Allah ämere belän koş bulıp oçar. Yänä Allah ämere belän sukırlarnı küzle itärmen, ala tänle keşelärne sälamätländerermen häm üleklärne tergezermen. Yänä min sezgä närsä aşaganıgızdan, öyläregezdä yäşerep saklagan närsäläregezdän häbär birermen. Bu närsälärdä, älbättä, minem päygambärlegemne täsdıyklauçı ğalämätlär bar, ägär haklıkka ışanuçılardan bulsagız".
50. Minnän äüväl iñderelgän Täüratnı täsdıyk itkänem häldä, häm sezgä häram bulgan närsälärneñ kayberlären häläl itkänem häldä, Rabbıgızdan ğalämätlär belän sezgä päygambär bulıp kildem. Şulay bulgaç, Allahudan kurkıgız, miña itağat itegez häm karışudan saklanıgız!
51. Döreslektä Allah mine dä, sezne dä tärbiyä kıluçıdır. Tärbiyäçe bulgan Allahuga, älbättä, gıybadät kılıgız! Bit Allahuga itağat itü häm Aña gına gıybadät kılu iñ turı yul.
52. Gıysa, möşriklärneñ haman köferleklärendä dävam itkännären kürgäç: "Allah dinenä miña kem yärdämçe bula?" – dide. Gıysaga iyärgän möeminnär: "Allah dinenä bez yärdämçe bulabız, bez Allahuga nık ışandık. Allahuga itağat itüçe hak möselman ikänlegebezgä şahit bul, didelär.
53. İy Rabbıbız, sin iñdergän kitaplarga ışandık häm päygambärgä iyärdek. Bezlärne Sineñ berlegeñ vä islamnıñ haklıgı belän şähadät birüçe möselmannar belän bergä kıl!
54. Käferlär Gıysaga yavız häylä kordılar. Allah alarga karşı köçle häyläne kordı. Bit Allah häylä koruçılarnıñ häyerlese vä köçleseder. Käferlär Gıysanı ğayeplärgä, üzlären döreslärgä dälil tapmagaç, nihayät, açularınnan Gıysanı üterergä ämer birdelär. Möselmannar arasında käferlärgä satılgan ber monafiq bar ide, käferlär Gıysanı üterergä karar çıgargaç, şul monafıyk, Gıysa kergän öygä käferlärne cıyıp alıp kilde. Läkin bu vakıtta Allah Gıysanı kükkä kütärgän ide inde. Monafiq, Gıysanı totabız dip öygä kergäç, Allah anıñ suräten Gıysa surätenä kertte. Käferlär anı Gıysa dip belep, totıp alıp, asıp üterdelär. Menä alarga Allahunıñ ber häyläse şul buldı.
55. Allah äytte: "İy Gıysa, Min, älbättä, sine üterüçe häm üz hozurıma kütärüçemen, häm sine käferlärneñ yavız häyläsennän saklap, pıçrak yogıntılarınnan paqlauçımın. Yänä iy Gıysa: siña iyärgän möeminnärne kıyamät könenä çaklı käferlärdän östen kıluçımın. Käferlär belän aragızda bulgan ihtıylaf eşlärdä hökem itärmen.
56. Ämma Korän belän ğamäl kılmıyça käfer bulgan keşelärne dönyada häm ahirättä katı ґäzab belän ґäzab kılırmın, Minem ґäzabımnan kotılırga alarga yärdämçe bulmas.
57. Ämma iman kiterep izge ğamällär kıluçı möeminnärneñ äceren tulısınça Allah üze birer. Läkin Korän belän ğamäl kılmauçı zalimnärne Allah hiç tä söymi.
58. İy Muhämmäd g-m, Bez siña ukıgan kıyssalar sineñ päygambärlegeñä işarat itüçe dälillär. Vä Bez vähiy kılgan süzlär, barça hikmätlärne zeker itüçe Korän körimder.
59. Gıysanıñ atasız halık kılınuınıñ misalı Allah hozurında Adäm g-m kebider. Adämneñ tänen balçıktan tözede dä soñra aña "Adäm bul" dide, Adäm buldı. "Tıksa da Allahunıñ "bar bul" dip äytüe belän buldı".
60. Gıysa hakında bulgan hak süzlär: Rabbıñnan, şiklänüçelärdän bulma!
61. Açık dälillär kilgännän soñ beräü Gıysa hakında sineñ belän bähäsläşsä, sin alarga äyt: "Bez üzebez, balalarıbız häm hatınnarıbız häm sez üzegez, balalarıgız häm hatınnarıgız ber urınga cıyılıyk, annarı Gıysa hakında kem yalgan söyläsä aña Allahunıñ läğnäte bulsın dip Allahudan sorap ber-berebezgä doga kılışırbız" – dip. Käferlär, möselmannarnıñ läğnäte töşüdän kurkıp kilmädelär.
62. Gıysa hakında söylägän bu kıyssa älbättä haktır. Allahudan başka İlahä yuk, mägär Allah äze genä, Ul – Allah älbättä här eşendä ciñüçe häm belep hökem itüçe.
63. Ägär Korän belän ğamäl kılıp tözälüdän baş tartsalar, şiksez Allah yavızlık kıluçı azgınnarnı belä, Anıñ ґäzabınnan kotıla almaslar.
64. Äyt: "İy kitap ähelläre bezneñ häm sezneñ öçen ber tigez hak bulgan Korändäge Allah süzlärenä kilegez! Ul süzlär Allahudan başkaga gıybadät kılmaubız häm Allahuga hiçkem tiñdäş kılmaubız, häm dä Allahudan başka ber-berebezne İlahä urnına totmaubızdır". Ägär Korän yulına kerüdän baş tartsalar, alarga äytegez: "Bezneñ Korän belän ğamäl kıluçı hak möeminnär ikänlegebezgä şahit bulıgız" – dip.
65. İy kitap ähelläre ni öçen İbrahim hakında süz köräşteräsez? (Yahüdlär, İbrahim bezneñ dindä dilär, nasaralar da İbrahim bezneñ dindä dilär.) Bit Täürat häm İncil İbrahimnän soñ iñderelde. Ä sez isä ul kitaplarnı üzgärtep yähüd häm nasara buldıgız, şunı insaf ilä uylap karamıysızmı?
66. İy kitabiy käferlär ni öçen Muhämmäd g-m belän tartışasız anıñ hak päygambär ikänen belä torıp? Añ bulıgız bu eşegez sezneñ öçen bik yamandır! Ämma İbrahimneñ kaysı dindä ikänen belmiçä tartışuıgız tagın da kabahät eşder. İbrahimneñ dinen Allah belüçeräk läkin sez belmisez.
67. İbrahim yähüd dinendä dä bulmadı, läkin hak tarafına nık avışkan çın möselman ide, vä ul Allahuga şirk katuçılardan da bulmadı.
68. Döreslektä İbrahimgä iyärgän keşelär, anıñ dinendä bulırga äheleräklär, yänä Muhämmäd g-m vä Korän belän ğamäl kılgan möeminnär İbrahim dinendä bulırga äheleräklärder. Allah Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärneñ hucası, alarnıñ telägen ütäüçeder.
69. Kitabiy käferlärdän ber törkem käferlär, sezne hak dinnän adaştırırga telädelär. Läkin Korän belän ğamäl kıluçı hak möeminnärne adaştıra almaslar, mägär üzlären adaştırırlar, läkin adaşuların sizmäslär.
70. İy kitabiy käferlär, ni öçen Allahunıñ ayätlären inkyar itäsez? Üzegez şul ayätlärne işetep beläsez, işetkänlegegezgä üzegez şahitsız.
71. İy kitabiy käferlär, ni öçen, belä torıp, hakka batılnı katnaştırasız? Yağni döreslekkä yalgannı kuşasız vä ni öçen, belä torıp, haknı yäşeräsez?
72. Kitabiy käferlärdän ber taifä üzlärenä äytte: "Möeminnärgä iñgän ayätlärgä könneñ Äüvälendä ışanıgız, annarı könneñ ahırında inkyar itegez, bälki dinnärennän kaytırlar", – dip.
73. Yänä käferlär äyttelär: "Möeminnärgä ışanmagız, mägär üzegezneñ dinegezgä iyärgän keşelärgä genä ışanıgız". Äyt: "Älbättä, Allah hidiyäte genä hidiyät, ul Korän Kärimder". İy kitabiy käferlär, sezgä birelgän Täürat, İncil kebi Koränneñ Muhämmäd g-mgä birelgänlegenä hösedlänep anı inkyar igäsez, yäki möeminnär östen bulganga hösödlönep Koränne inkär itäsez. Yağni ahmaklık belän Allahuga karşı barıp, Anıñ fazıyläten ömet itäsez. Döreslektä fazıylät Allah kulında, anı telägän keşesenä birer. Allah kiñlek iyäse häm fazıyläte kemgä tiyeşle ikänlekne belüçe.
74. Allah üzeneñ rähmätenä telägän keşelären haslar. Allah oluğ fazıylät iyäse.
75. Kitabiy käferlärdän kayberlärenä küp kenä altın birsäñ ämanät itep, ul anı siña hıyanätsız kaytarıp birer. Vä ul käferlärdän kayberlärenä ber genä altın birsäñ, ul anı siña kaytarıp birmäs, mägär taläp itep östendä daim torsañ gına birer. Burıçnı yäki amänätne tapşırmauları şunıñ öçen buldı – äyttelär: "Yahüd yäki nasara bulmagan keşelärgä bezneñ zararıbızga yörergä yul yuk", – dip. Şunnan soñ möşrik bulmagan keşelärneñ burıçların birmäs buldılar. Alar Allah hakında häm Anıñ dine hakında belep yalgan söylilär.
76. Bälki ber keşe üzeneñ ґähden häm väğdälären ütäsä vä burıçların hıyanätsez birsä häm hıyanätlärdän saklansa- änä şundıy täqva keşelärne Allah älbättä söyär.
77. Allahuga bulgan ґähedlären vä antların az akçaga satuçılarga ahirättä cännät niğmätläre yuk, Allah alar belän rähimle söyläşü ilä söyläşmäs, rähimle karau ilä karamas häm alarnı gönahlardan paqlämäs häm alarga – räncetküçe katı ґäzab bulır.
78. Şiksez, alardan ber taifa Allah kitabı Täüratnı häm İncilne üz telläre belän üzgärtep ukıylar, sez alarnı Allah kitabın ukıylar dip hisaplavıgız öçen. Läkin alarnıñ ukıganı Allah kitabı tügel, üzläreneñ yalgan süzlären Allahudan iñderelgän süz dilär. Yuk ul süzlär Allahudan tügel, läkin Allahuga iftira kılıp yalgannı söylilär, üzläre dä belälär yalgan söylägännären.
79. Allahudan keşelärgä kitap häm İslam dineneñ hökemnäre häm päygambärlek birelgännän soñ ul päygambärneñ, Allahuga gıybadät kılmagız, miña gıybadät kılıgız dip äytmäk hiç tä döres bulmıy. "Çönki möşriklär, Muhämmäd üzenä gıybadät kıldırırga teli didelär". Läkin päygambär, "Allah kitabınnan öyrängänegez belän vä päygambärdän däres alganıgız belän Rabbıgız bulgan Allahuga gına kol bulıgız, Aña gına gıybadät kılıgız", – dip äytergä burıçlı.
80. Ul päygambär sezgä färeştälärne vä päygambärlärne İlahä itep alıgız dimäs. Äyä päygambär sezne möselman bulganıgızdan soñ köferlekkä öndärme?
81. Bez birgän kitapnı häm islam hökemnären ömmätläregezgä ireşterersez, dip, Allah päygambärlärdän ґähed aldı. Annarı Muhämmäd g-m sezgä päygambär bulıp kilde, kulıgızdagı Täürat vä İncilne täsdıyk itkäne häldä. Päygambärgä itağat itegez vä yärdäm biregez, dip Allah sezgä ämer birde. Allah äytte: "İy kitap ähelläre Muhämmäd g-mneñ rasül ikänlegen ikrar kıldıgızmı vä ana iman kitergänlegegezgä Minem ґähdemne kabul ittegezme?" Äyttelär: "İkrar kıldık vä ґähdeñne kabul ittek". Allah äytte: "İkrarıgızga şahit bulıgız! Min dä sezneñ belän bergä şahitlärdänmen".
82. Bu ґähedtän soñ beräü Korän belän ğamäl kıludan baş tartsa, baş tartuçılar fasıyklardır.
83. Äyä gafil keşelär Allah tözegän hak dinne taşlap, bideґätlärdän tözelgän batıl dinne totmakçı bulalarmı? Bit cirdäge vä küklärdäge härber mähluk teläp häm telämiçä dä Allahuga itağat itär. Vä barçaları da Allahuga kaytırlar.
84. Äyt: "Üzem häm ömmätem iman kiterdek Allahuga, üzegezgä iñderelgän Korängä, İbrahim, İsmagıyl, İshak, Yäğkub päygambärlärgä häm alarnıñ näselennän kilgän päygambärlärgä iñderelgän vähiylärgä häm Musaga birelgän Täüratka, Gıysaga birelgän İncilgä, şulay uk başka päygambärlärgä Rabbılarınnan iñderelgän vähiylärgä. Päygambärlärne bersen ikençesennän ayırmıybız, barçasına da ber tigez ışanabız. Bez Allahuga itağat itüçe möeminnärbez", – dip.
85. Beräü islam dinennän başka dingä iyärsä, anıñ dine vä ğamäle hiç kabul bulmıy, ul ahirättä häsrätlänüçe vä hälaq buluçıdır.
86. Allah niçek hak yulga kündersen iman kitergännän soñ käfer bulgan kavemne? Üzläre Allahuga ışanıp, Muhämmäd g-mneñ hak päygambär ikänlegenä dä şähadät birdelär häm alarga här närsäne bäyän itüçe Korän dä kilde. Şunnan soñ alar päygambärgä iyärüdän vä Korän belän ğamäl kıludan baş tartıp, käfer buldılar. Allah, älbättä, Korän belän ğamäl kılmauçı zalimnärne hidäyätkä kündermi.
87. Ul zalimnärneñ cäzaları, Allahunıñ, färeştälärneñ vä barça keşelärneñ läğnäteder.
88. Alar läğnättä häm ґäzabta mäñge kaluçılar, alardan ґäzab ciñeläytelmäs vä alarga rähmät karau belän karau bulmas.
89. Mägär şul zolım eşlärennän täübä itsälär häm Korän belän ğamäl kılıp imannarın vä dinnären döresläsälär, Allah yarlıkauçı, rähimle.
90. İman kitergännän soñ käfer bulgan keşelär, Korän belän ğamäl kılmıyça köferleklären arttırdılar. İnde alarnıñ täübäläre kabul bulmas, çönki alar hak yuldan bik nık adaşkannar.
91. Ägär alar Korän yulına kaytmıyça, käfer hälläreñdä ülsälär, kullarında cir tulısı altın bulsa da, Allah ґäzabınnan kotılu öçen şul altınnarın sadaka kılsalar da, kabul bulmas ide. Ul käferlärgä ahirättä katı räncetküçe ґäzab bulır, yärdämçe bulmas.
92. İy möselmannar, üzegezgä söyekle närsälärdän mohtac möselmannarga birmiçä torıp, Allahudan bireläçäk niğmätlärgä ireşä almassız. Bit Allah sezneñ nindi närsälärdän sadaka birgänegezne beläder.
93. Yağkub balalarına barça rizık häläl bulıp, mägär Täürat iñmäs borın üzläre häram kılgan närsälär häläl tügel ide. Yäğkub päygambär: "Sırhau çagında sälämätlänsäm, döyä iten vä söten üzemä häram kılırmın", – dip näzer äytkän ide, sälamätlängäç döyä iten aşamas häm söten eçmäs buldı. Aña karap balaları da üzlärenä häram kıldılar. Yähüdlär, bu hökem Täüratta bar dip, Muhämmäd g-m belän tartıştılar. Sin alarga Täüratnı alıp kilegez, ul hökemne karıyk, digen! Alar häyran buldılar, çönki ul hökem Täüratta yuk.
94. Allahudan kitap kilep här närsäne açık bäyän itkännän soñ, beräü Allahuga yalgannı iftira kılsa, andıy keşelär zalimnärder.
95. Äyt: "Allahu täğalä döres söyläde, döres hökem itte", – dip. İbrahim dinenä iyäregez! Ul batıldan hakka nık avışkan izge päygambär häm ul Allahuga şärik katuçılardan bulmadı.
96. Döreslektä keşelärgä gıybadät öçen salıngan öyneñ äüväle Mäkkädäge Käğbätüllahdır. Mäkkä şähäre keşelär öçen möbaräk, Käğbätüllah barça ğalämnär öçen hidäyät bilgese.
97. Ul Käğbätüllahda bilgele ğalämätlär bar, şulardan berse İbrahim g-mneñ taşka batkan ayak ezläreder. Anda kergän keşe ğayeple bulsa da, anda çagında hökem itelüdän iminder. Köçe citkän keşelärgä Allahuga gıybadät öçen hac kılu farız. Beräü hacnıñ, farızlıgın inkyar itsä, köçe citep tä hac kılmasa, zararı üzenä. Allah böten ğalämnär mählugınnan möstäğnider, hiçberseneñ ğamälenä mohtac tügel, karışkan keşelärne ґäzab kılır.
98. Äyt: "İy kitap ähelläre, ni öçen Allahunıñ ayätlären inkyar itäsez? Bit Allah sezneñ kılgan eşläregezgä, älbättä, şahit", – dip.
99. Äyt: "İy kitap ähelläre, ni öçen islam dinenä zarar östäp, iman kitergän keşelärne Allah yulınnan tıyasız? Bit üzegez islamnıñ haklıgına şähitlärsez. Allah sezneñ kılgan eşläregezdän gafil tügel.
100. İy möeminnär! Ägär kitabiy käferlärdän ber firkaga iyärsägez, alarga itağat itsägez, alar sezne iman kitergänegezdän soñ kire köferlekkä kaytarırlar.
101. Niçek köferlek kıla alasız, sezgä Allahunıñ ayätläre ukılganda, aragızda Anıñ rasüle dä bar. Allah kitabı – Korängä totıngan keşe, şiksez, turı yulga künelde.
102. İy möeminnär, Allahudan katı kurkıgız, Anıñ hökemnären bozudan bik nık saklanıgız häm Korän belän ğamäl kılıp, çın möselman hälegezdä genä ülegez!
103. İy möeminnär! Barçalarıgız da berläşkän hälegezdä Allah arkanına, yağni Korän hökemnärenä nıklap yabışıgız! Annarı Korän hökemnärennän hiç tä ayırılmagız häm ber-beregezdän kiselep, törle yullarga kitmägez! Yänä Allah sezgä birgän niğmätlären küñelegezdä saklagız, bit möselman bulmas borın, ber-beregezgä doşman idegez. Allah islam dine belän küñelegezgä duslık, ölfät mähäbbäten saldı da, ber-beregezgä din kardäşe bulıp ävereldegez. Sez cähännäm yarınıñ çitenä kilgän idegez, cimerelep töşärgä genä kalgan idegez, Allah rähmät kılıp, cähännämgä töşüdän sezne islam dine belän kotkardı. Änä şulay Allah sezgä ayätlären açık bäyän itär, şayät döres añlap, döres ğamäl kılıp turı yulga künelersez!
104. Sezlärdän aragızda şäriğatne yahşı belgän keşelär, älbättä, bulsın! Alar sezne häyerle eşlärgä çakırırlar, farız ğamällärne, başka yahşı eşlärne kılırga ämer birerlär häm fäheş, häram eşlärdän vä bideґät ğamällärdän katı tıyarlar. Änä şundıy citäkçeläre bulgan cämäğat hälaq buludan kotılıp, östenlek tabuçıdır.
105. İy möeminnär, üzlärenä birelgän Allah kitabın üzgärtep, şäriğat hökemnären bozıp, törle firkalarga bülengän yähüd vä nasara kavemnäre kebi bulmagız! Alar, islam dine açık añlatılgannan soñ, anıñ hökemnärenä hıylaflık kıldılar. Alargadır oluğ ґäzab. (Bideґät ğamällärne, hörafät, ırımnarnı eşläü, äüvälge kitap ähelläre kebi Korän hökemnären, islam dinen bozu, möselmannarnı adaştıru buladır.)
106. Kıyamät könne küp yözlär agarır vä küp yözlär karalır. Ämma yözläre karalgan keşelärgä: "İslam dinen kabul itep möselman bulganıgızdan soñ käfer bulganıgız öçen cähännäm ґäzabın tatıgız", – dip äyteler. "Möselman bulgannan soñ käfer hälendä ülep, yözläre karalaçak keşelär kemnär alar", – dip sahäbälär Muhämmäd g-mnän soragannar. "Yözläre karalıp, cähännämgä keräse keşelär, bideґät ğamällärne kıluçı möselmannar", – dip cavap birgän.
107. Ämma bideґät ğamällärdän saklanıp, Korän belän ğamäl kıluçı möselmannarnıñ yözläre agaraçak, alar Allahunıñ rähmätendälär häm anda mäñge kalırlar.
108. Korändä söylängän bu süzlär Allahunıñ ayätläre, alarnı sezgä haklık belän ukırbız. Allah ğalämnär mähluklärennän hiçbersenä zolım telämi.
109. Cirdä vä küklärdä bulgan härnärsä Allahunıkı vä här ämer Allahuga kaytadır.
110. İy sez Muhämmäd g-m ömmäte, dönyaga çıgarılgan ömmätlärneñ iñ häyerlese buldıgız, Allahuga hak ışanu ilä ışandıgız, keşelärne häyerle eşlärgä, izge ğamällärgä öndi belü belän öndädegez häm bozık, zararlı eşlärdän tıya belep tıydıgız. "Allah, sahäbälärne bu ayät belän maktadı, çönki alarnıñ yärdäme belän islam dine kuätlände häm böten dönyaga taraldı". Kitabiy käferlär iman kiterep, Korän belän ğamäl kılsalar, älbättä, alar öçen häyerle bulır ide. Alardan Korän belän ğamäl kıluçı möeminnär bar, läkin alarnıñ kübräge – fasıyklardır
111. İy möeminnär! İmanıgız taza bulsa, käferlär sezgä zarar ireşterä almaslar, mägär yaman süzlär belän küñelegezne ränceterlär, ägär sezneñ belän sugışsalar, sezneñ gayrätegezdän kurkıp, artlarına kaçarlar. Annarı alarga yärdämçe bulmas.
112. Möselmannar belän kayda gına sugış kılsalar da, alarga ciñelü hakaräte lyazem itelde, mägär islam hökümäte astında bulsalar, Allahunıñ vä möeminnärneñ hökeme belän cäziyä tüläp imin bulırlar. Alar Allahunıñ açulı kahären öslärenä aldılar häm dä alarga meskenlek lyazem itelde. Yağni cäziyä tüläüdän kurkıp, meskenlek surättä yördelär. Bu cäzalar alarga lyazem itelde, Allahunıñ ayätlären inkyar itkännäre vä päygambärlärne haksız ütergännäre öçen. Allahunıñ kahärendä kaluları, Allahuga karşıp haktan batıl tarafına ütüläre säbäpleder.
113. Kitabiy käferlärneñ iman kiterep, möselman bulgan ömmäte islamnı kabul itmägännäre kebi bulmaslar. İslamnı kabul itkän ömmät, haklıkta taza torgannarı häldä tönnär buyı Allahunıñ ayätlären ukırlar häm säcdä kılırlar.
114. Ul ömmät Allahuga häm ahirät könenä ışanalar, keşelärne yahşılıkka öndilär, gönahlı eşlärdän tıyalar häm üzläre yahşı eşlärne eşlärgä härvakıt aşıgalar. Änä şunıñ öçen alar izge keşelärdän buldılar.
115. Alarnıñ kılgan izge ğamälläreneñ äcere Allah hozurında inkyar itelmäs. Allahudan kurkıp, gönahlardan saklanuçı täqva keşelärne, älbättä, Allah belä.
116. Döreslektä käferlärgä Allah ґäzabınnan kotılırga malları häm balaları hiç fayda birmäs. Alar ut ähelläre, añda mäñge kalırlar.
117. Käferlärneñ dönyada halık faydasına birgän mallarınıñ misalı salkın cil kebider: ul salkın cil zalim kavemneñ igennärenä ireşte häm igennären hälaq itte. Allah alarga zolım itmäde läkin alar üzlärenä zolım ittelär.
118. İy möeminnär! Möeminnärdän başka hiçber kavemne dus totmagız! Alar sezneñ dinegezne bozu häm üzegezne azdıru öçen tırışularında kimçelek kılmaslar. Alar sezneñ gönahlı buluıgız yäki Korän yulınnan çıguıgız öçen bik katı tırışalar. Dereklektä avızlarınnan hakka karşı äçe yäki pıçırak süzlär zahir buldı, bigeräk tä küñellärendäge yaman niyätlär kabahätlektä oluğraktır. İy möeminnär doşmannarıgız hakında ayätlärebezne sezgä bäyän kıldık şayät añlap alarnıñ zararınnan saklanırsız!
119. İy möeminnär sez käferlärne, bideґätçe möşriklärne niçek söyäsez? Bit alar sezne hiç tä söymilär. Sez kitaplarnıñ barçasına da ışanasız, alar kayberlärenä genä ışanalar. Alar sezgä oçıraganda "bez dä ışandık" dilär, ägär aulak urınga cıyılsalar, sezgä hösedlänep häm sezgä zarar itä almaularına açulanıp, barmakların teşlilär. Äyt: "Açuıgızdan şartlap ülegez", – dip. Allah möeminnärneñ dä, käferlärneñ dä küñellärendä bulgan närsäne belä.
120. Ägär sezne eşegezdä häyerle uñışlar totsa, sezgä kilgän şatlık alarnıñ yözen karalta, ägär sezgä kaygı kilsä, alar anıñ öçen şatlanalar. İy möeminnär, avırlık kilgändä çıdap sabır itsägez häm Allahuga gönahlı buludan saklansagız, dinsezlärneñ sezgä zararı timäs. Bit Allah dinsezlärneñ kılgan eşlären çolgap aluçıdır.
121. İy Muhämmäd g-m, öhod sugışı könendä öy äheleñnän çıgıp möeminnärne sugış urınnarına urınlaştırgan vakıtında, Allah sineñ dogañnı işetüçe vä käferlärneñ eşen belüçeder.
122. Sezdän ike taifä, sugıştan kurkıp, kire kaytırga telädelär, läkin ul ike taifäneñ hucası – Allahdır. Yağni Allah küñellärenä batırlık saldı annarı sugışka katnaştılar. Möeminnär härvakıt Allahuga täväkkäl itsennär, kurıkmasınnar!
123. İy möeminnär, döreslektä Allah sezgä bäder sugışında yärdäm birde, sez az idegez, Allahuga gönahlı buludan saklanıgız häm niğmätlärenä şöker itegez!
124. Muhämmäd g-m möeminnärgä äytte: "Rabbıgızdan sezgä yärdäm öçen öç meñ färeştäneñ iñderelüe citmime?"
125. Bälki öç meñ färeştä citäder, ägär avırlıkka çıdasagız häm sugışta çiktän ütüdän saklansagız, Rabbıgız sezgä biş meñ färeştä belän yärdäm birer, ul färeştälär ak mañgaylı atlarga atlangan bulırlar, başlarında ak çalmadır.
126. Bu eşne Allah eşlämäde, mägär sezgä şatlık bulsın öçen häm färeştälärneñ iñüennän küñelläregez kararlanıp kuät tapsın öçen eşläde. Ber nindi zattan yärdäm yuk, mägär kodrät vä hikmät iyäse Allahudan gınadır.
127. Allah färeştälär belän yärdäm kıldı, käferlärdän ber cämäğatkä cäza birmäk öçen yäki ciñelsennär öçen, ägär ciñelsälär, häsrät belän kaytırlar. "Bäder sugışında möşriklärneñ citmeş batırı üterelde, citmeşe äsirgä alındı".
128. İy Muhämmäd g-m, hiçber eştä siña ihtıyar yuktır. Öhod sugışınnan soñ sahäbälär: "Yä rasülüllah Allahudan sora, käferlärne hälaq itsen", – didelär. Läkin Allah bu eştän tıydı. Bälki täübä itärlär dä Allah alarnı gafu itär, täübä itmäsälär Allah alarnı ґäzab kılır çönki alar zalimnärder.
129. Cirdä vä küklärdä bulgan härnärsä Allahu täğaläneke. Allah telägän bändäsen yarlıkar vä telägän bändäsen gönahları öçen ґäzab kılır. Läkin täübä vä itağat belän Allahuga kaytuçıga Ul yarlıkauçı häm rähimle.
130. İy möeminnär, riba aşamagız, yağni burıçka birep torgan öçen arttırıp almagız, katlap-katlap häram aşamagız! Allahunıñ süzlären, hökemnären iğtibarsız kaldırudan saklanıgız, şayät ґäzabtan kotılıp, östenlek tabarsız.
131. Allahuga vä rasülgä itağat itegez, şayät Allahudan rähmät kılınırsız.
132. Dähi täübä itep tözälegez vä izge ğamällär kılu belän
133. Rabbıgıznıñ yarlıkavına häm cir, küklär kiñlegendä bulgan cännätlär tarafına aşıgıgız! Ul cännätlär şäriğat hökemnären bozudan saklanuçı täqva möeminnärgä häzerlände.
134. Ul möeminnär bay çaklarıñda da, yarlı çaklarında da Allah kürsätkän urınnarga sadaka birälär, açuları kilgändä açunı yotalar, ґäyeple keşelär gafu soraganda gafu itälär. Yahşılık kıluçı änä şundıy möeminnärne Allah söyäder.
135. Fäheş eşlärne eşläüçelär yäki Allah hökemnären bozıp üzlärenä zolım itsälär, annarı täübä itep, tözälep yarlıkaunı sorap Allahunı küp zäker itsälär, alarnı Allah yarlıkar. Kem yarlıkar gönahlarnı? Hiçkem tügel, mägär Allah üze genä yarlıkauçı. Ul täübä itüçelär äüväldä eşlägän gönahlı eşlärne inde eşlämädelär, çönki alar närsädän täübä itkän bulsalar, anı eşlärgä yaramaganlıknı belälär.
136. Bu täübä itüçelärneñ cäzası, Rabbıları tarafınnan gafu itelmäk häm cimeş agaçları astınnan yılgalar aga torgan cännätlär. İzge ğamäl kıluçılarnıñ cäzası nindi huş niğmätlärder.
137. Döreslektä sezdän aldagı keşelärgä dä Allah islam dinen genä öyrätkän ide. Allahuga itağat itkän keşelär hak dindä vä turı yulda buldılar. Ämma näfeskä yäki şaytanga iyärgän keşelär törle firkalärgä bülenep adaşu yulında buldılar. Niçek kenä yäşäsälär dä alar dönyadan ütep kittelär. Cir östendä yöregez häm karagız, yalgançılarnıñ häle niçek buldı?
138. Bu Koränneñ härnärsädän häbär bireşe, keşelär öçen açık añlatma vä turı yulga hidäyät häm täqva keşelärgä çın väğazder.
139. Öhod sugışında möselmannar ciñelgäç bu ayät iñde. İy möeminnär! Doşmannarıgızdan kurıkmagız, zagıyflänmägez, öhod sugışıñda zarar kürgänegez öçen häsrätlänmägez, kiläçäktä, älbättä, sez östen bulaçaksız, ägär Allah süzenä ışanuçılardan bulsagız!
140. İy möeminnär, sezgä öhod sugışında cärähätlär ireşkän bulsa, käferlärgä dä bäder sugışında cärähätlär ireşte sezgä ireşkän hätle. Dönya könnären änä şulay äyländeräbez ber könne sezneñ faydagızga, ikençe könne käferlär faydasına. Allah öhod könen sezneñ zararıgızga kıldı, çın möeminnärne kürsätmäk öçen, möselmannar şunda sınaldılar, monafiqlar kaçtılar häm çın möselmannar Allah yulında şähid bulsınnar öçen şulay kıldı. Allah, älbättä, zalimnärne söymi.
141. Allah bu könne şulay kıldı möeminnärne gafu itep, käferlärne hälaq itär öçen.
142. İy möeminnär, ciñel genä cännätkä kerergä isäplisezme? Sezlärdän islam dinen kuätlär öçen käferlär belän sugışkan häm sugış yulında törle avırlıklarnı kütärgän hak möeminnärne ällä Allah belmi dip uylıysızmı?
143. Döreslektä öhod sugışınnan elek Allah yulında şähid bulunı telädegez, menä inde üzegez telägän ülemne küzegez belän kürdegez.
144. Muhämmäd hiçkem tügel, mägär Allahunıñ hak räsüleder. Älbättä, añardan äüväl küp räsüllär kilep kittelär. Ägär Muhämmäd g-m ülsä yäki üterelsä, sez sahäbälär hak dinne taşlap, äüvälge batıl dinegezgä kaytırsızmı? Ber möemin islam dinen taşlap äüvälge batıl dinenä kaytsa, Allahuga zarar kıla almas, mägär üzenä zarar kılır, hälaq bulır. İslam dinendä bulganı öçen şöker itep, Allah yulında sugış kıluçıga Allah bik tiz cännät niğmätläre belän hakın tülär.
145. Bernindi zat ta Allah täğaen itkän vakıttan başka vakıtta ülmäs, mägär härkem Allah bilgelägän säğattä ülär. Ber möselman din belän yäki bideґät ğamällär belän dönya malın käseb itsä, birerbez aña dönya malın ämma ahirättä aña hiçnärsä bulmas. Ber möselman döres ğamäle belän ahirätne käseb itsä, aña birerbez ahirättä cännät niğmätlären islamga şöker itep Allahuga itağat itkän möeminnärne bik tiz cännät niğmätläre belän niğmätländererbez.
146. Päygambär belän bergä Allahuga birelgän küpme möeminnär sugışlarga çıktılar. Alar sugışlarnıñ katılıgınnan ireşkän avırlıktan kurıkmadılar, doşmannıñ ğaskäre küplegennän zägıyflänmädelär vä gacizlek tä, meskenlek tä kürsätmädelär, bälki gayrät belän sugıştılar. Gayrät belän sugışuçılarnı vä avırlıknı kütärüçe sabırlarnı Allah söyär.
147. Päygambärlärgä iyärep sugış kılgan möeminnärneñ süzläre: "İy Rabbıbız, gönahlarıbıznı häm eşlärebezdä çiktän ütülärebezne yarlıka, sugış saflarında ayaklarıbıznı taza kıl häm käferlärne ciñärgä bezgä yärdäm bir!"
148. Allah alarga dönya niğmätlären birde häm ahirätneñ mäñgelek yahşı niğmätlären dä birde. Korän yulı belän izge ğamällär kıluçı möeminnärne Allah, älbättä, söyä.
149. İy möeminnär, ägär käferlärgä häm monafiqlarga itağat itsägez, yäki alar belän dus bulsagız, ul vakıtta alar sezne imanıgızdan çıgarıp, köferlekkä kaytarırlar. Häsrätlänüçelärdän bulırsız.
150. Bälki dönyada häm ahirättä yärdäm birüçe hucagız Allah üze genäder. Aña gına itağat itep, Annan gına yärdäm soragız! Allah yärdämçelärneñ iñ häyerlese.
151. Käferlärneñ küñelenä bik tiz kurku salırbız. (Öhod sugışında möşriklär ciñsälär dä, Allah küñellärenä kurku salgaç, sugışnı tuktatıp Mäkkägä kaytıp kittelär), Allahuga mähluknı tiñ kılunıñ döreslegenä Allahudan dälil iñderelmägän köygä Allahuga mähluknı tiñ kılgannarı öçen Allah küñellärenä kurku saldı. Alarnıñ kaytaçak urınnarı cähännäm utıdır. Nindi kabahät zalimnärneñ kaytaçak urınnarı.
152. Döreslektä Allah sezgä birgän väğdäsendä tordı. Öhod sugışında başta möşriklärne üterdegez häm kurkıtıp kaçırdıgız. Sez ike tau arasına saklık öçen päygambär tarafınnan kuyılgan möeminnär, üzegez söyä torgan möşriklärneñ ciñelüen kürgäç, urınıgızdan kitü-kitmäü hakında nizağlaştıgız häm kübrägegez päygambärneñ röhsätennän başka urınnarıgıznı taşlap kitep, gönahlı buldıgız, şul arada ike tau arasınnan möşriklärneñ atlı ğaskäre artıgızdan töşte häm kurkıp kaçkan möşriklär dä kire borılıp kildelär. Sez ike arada kısılıp kaldıgız, hätta kurkuga töştegez. Sezdän öhod sugışına tabış malın alır öçen baruçılar bar häm ahirätne ömet itep Allah rizalıgı öçen genä baruçılar da bar. Päygambärgä hıyanätle bulganıgızdan soñ möşriklärne ciñüdän sezne dünderde, yağni sezgä yärdäm birmäde häm täqva möeminnärne açıklap kürsätte. Barıgıznı da sınar öçen Allah şulay eşläde. Döreslektä Allah möeminnärgä rähmät iyäse.
153. Öhod sugışında möşriklär ciñä başlagaç, hiçkemgä iltifat itmiçä, päygambärne taşlap tauga kaçasız, päygambär minem yanıma cıyılıgız dip kıçkıradır, ä sez ülemnän kurkıp, haman kaçasız şunıñ öçen Allah sezgä kaygı östenä kaygı birde. Berençe kaygı – tau arasın taşlap kitüläre, ikençe kaygı – sugış katı barganda tauga kaçularıdır. Çönki bu ike kaygı öçen soñınnan bik katı kaygırdılar. Bu ike kaygı säbäple sugışta ciñelüegez häm tabış malın kulga töşerä almavıgız öçen, şulay uk şähid bulgan yäki yaralangan kardäşläregez öçen artık kaygırmavıgız öçen Allah şulay kıldı. Allah sezneñ kılgan eşläregezdän häbärdär.
154. Öhod kaygısınnan soñ Allah sezgä tınıç bulgan yokını iñderde, ul yokı Sezlärdän ihlas möeminnärgä galib bulır, alar tınıçlanıp yoklarlar, yokıdan soñ kaygıları betär, kuätläre artır, ul yokı Sezlärdän täqva taifägä ireşer. İkençe taifä üzlären häsrätkä saldı, Allahuga haksız nadanlık zanın kılu belän. Alar sugış eşlärennän bezgä yärdäm yäki mal barmı dilär. Äyt: "Yardäm vä mal, hämmäse Allah kulındadır". Yänä alar siña beldermägän yaman uyların küñellärendä saklıylar, sugış eşlärendä Allahudan bezgä yärdäm bulgan bulsa, bu urında, älbättä, üterelmägän bulır idek dilär. Äyt: "Gärçä öyläregezdä bulsagız da ülem belän täqdir itelgän keşelär, älbättä, ütäçäk urınnarına çıgar idelär". Allah bu eşlärne kıldı, kükräk eçegezdä bulgan naçar uylarıgıznı açar öçen, häm küñelläregezdäge nadanlık zanın açıp sezne gafu itär öçen. Bit Allah kükräklär eçendä bulgan uylarnı belüçe.
155. Möselmannar vä möşriklär ґäskäre sugışır öçen ber-bersenä karşı kilgän zamanda, sezlärdän artlarına borılıp kitüçe ber taifä möselmannarnıñ hata eşläre säbäple, şaytan alarnı abındırdı. Täübä istiğfarları soñında Allah alarnı gafu itte. Allah, älbättä, yarlıkauçı häm miherbanlı.
156. İy möeminnär, käferlär kebi bulmagız, alarnıñ monafiq dusları, säüdä belän yulda yörgändä yäki sugışta ülüçeläre bulsa, öydä torgan dusları äyter: "Ägär alar bezneñ belän bergä öydä torsalar, ülmäs vä üterelmäs idelär", – dip. Ul monafiqlarnıñ küñelenä häsrät bulsın öçen Allah käferlärdän şul süzlärne äytterde. Allah tergezä häm üterä, Allah sezneñ kılgan eşläregezne kürüçe.
157. Ägär Allah yulında üterelsägez yäki ülsägez, Allah tarafınnan gafu itelü häm rähmät kılınu älbättä häyerleder sezneñ cıygan dönya malıgızdan.
158. Ägär ülsägez yäki üterelsägez dä kubarılıp Allahuga barırsız.
159. İy Muhämmäd g-m, Allahunıñ rähmäte belän ömmäteñä şäfkatle buldıñ, ägär katı küñelle bulsañ, älbättä, sineñ tiräñnän kaçar idelär. Sahäbälärneñ hata eşlären gafu it häm alar öçen Allahudan yarlıkaunı sora häm dä zur eş bulganda alar belän kiñäş it! Ägär ber häyerle eşne niyätläsäñ, Allahuga täväkkäl itep niyätlägän eşeñne eşlä, kiñäşkä aldanıp buş kalma! Allah, älbättä, üzenä täväkkäl itüçelärne söyäder.
160. Ägär Allah sezgä yärdäm itsä, sezne ciñüçe bulmas. Ägär yärdäm birmäsä, ciñelüçelärdän kılsa, şunnan soñ sezgä kem yärdäm birer? Şulay bulgaç, möeminnär Allahuga täväkkäl kılsınnar!
161. Tabış malına hıyanät itmäk päygambärgä hiç döres bulmas. "Öhod sugışında sahäbälär, tabış malın üzebez barıp almasak, päygambär birmäs", – dip zan kıldılar. Ber keşe tabış malına hıyanät itsä, kıyamät könendä şul malın kütärep Allahu hozurına kiler. Annarı härber keşe kılgan eşe buyınça tiyeşle cäzanı alır, tiyeşsez cäza belän zolım itelmäslär.
162. Äyä beräü Korän yulı belän Allah rizasına iyärsä, ul keşe Korän hökemnären bozıp Allahunıñ açuın käsep itkän keşe belän bertigez bulırmı? Allahunıñ açuın käsep itkän keşelärneñ urını cähännäm, ul cähännäm nindi yaman urındır.
163. Korän belän ğamäl kıluçı hak möeminnärgä Allahu hozurında böyek däräcälär bar. Allah möeminnärneñ kılgan eşen küräder.
164. Allah möeminnärgä üzlärennän päygambär künderep zur niğmätlär birde, päygambär möeminnärgä Allahunıñ ayätlären ukır, alarnı möşriklektän, bideґät ğamällärdän vä başka näceslärdän paqlar, dähi Koränne häm şäriğat hökemnären öyräter gärçä alar Korän iñmäs borın açık adaşuda bulsalar da.
165. Äyä sezgä öhod könendä kaygı ireşkän bulsa, sez möşriklärgä bäder sugışında üzegezgä ireşkän kaygınıñ ike öleşen ireşterdegez tügelme? Bu kaygı bezgä ni öçen ireşte disez, sin alarga: "Bu kaygı üzegezdän buldı", – digen. Çönki alar päygambär ämerenä hıylaflık kıldılar. Älbättä, Allahunıñ härnärsägä köçe citäder.
166. İke ğaskär sugışır öçen ber-bersenä yulıkkan köndä sezgä ireşkän kaygı Allah teläge belän buldı. Çın möeminnärne belderer öçen şulay kıldı.
167. Yänä monafiqlarnı möselmannarga belderü öçen şulay kıldı. Alarga äytelde: "Kilegez, Allah yulında sugışıgız yäki üzegezne yaklap sugışıgız", – dip. Monafiqlar ägär sugışnıñ barlıgın belsäk, älbättä, sezgä iyärep sugışka çıgarbız dilär, läkin sugışnıñ barın belgän köndä alar iman yagına karaganda köferlek yagına yakınırak idelär. Şulay itep alar küñellärendä bulmagan närsäne telläre belän söylilär. Alarnıñ küñellärendä bulgan närsäne Allah, älbättä, belüçe.
168. Sugışka çıkmıyça öydä kalgan monafiqlar, sugışka çıkkan kardäşlärenä karata: "Ägär alar bezgä iyärep öydä kalgan bulsalar, älbättä, üterelmäslär ide", – dilär. Sin äyt: "Ägär ülem sezneñ ihtıyarda bulsa, üzegezgä kilä torgan ülemgä karşı torıgız, haknı söyläüçelärdän bulsagız!"
169. Allah yulında şähid bulgan möeminnärne, üleklär dip hiç tä hisab itmä! Bälki alar tereklär häm Rabbıları hozurında rizıklanalar.
170. Allah rähmät itep birgän niğmätlär öçen alarnıñ ruhları şatlanuçıdır, häm Allah yulıñda bergä sugışıp ta ülmi kalgan din kardäşläreneñ dä ruhları alar yanına kaytıp cännättä bergä bulaçakların Allah alarga beldergäç, alar öçen dä şatlanırlar, üzlärenä dä vä üzlärennän soñ yannarına baraçak din kardäşlärenä dä kurku häm häsrät yuklıgın belep, yänä şatlanırlar.
171. Allahunıñ rähmätennän vä fazıylätennän alarga niğmätlär bulgan öçen şatlanırlar. Älbättä, Allah hak möeminnärneñ kılgan izge ğamälläreneñ äceren cuymas.
172. Öhod sugışında üzlärenä kaygı vä yaralanu ireşkännän soñ Allah vä rasül g-m süzlären kabul itep, gönahlardan saklanıp izge ğamällär kılgannarına olı äcerlär bulır.
173. Ütep baruçı kärvan keşeläre, möselmannarga: "Mäkkä möşrikläre sezgä karşı küp ґäskär häzerlägännär, kurkıgız alardan, sugışmagız", – didelär. Möşriklärdän kurkıgız digän süz, möselmannarnıñ imanın arttırdı häm alar äyttelär: "Yardäm yözennän bezgä Allah citäder, Ul ni huş väkilder", – dip.
174. Möselmannar väğdä itelgän urınga barıp Allahudan niğmät yözennän sugış bulmıyça, uñışlı säüdä itep küp mal belän sälamät kayttılar, häm Allah razıy bulaçak eşlärne kıldılar. Allah yahşılıkka karşı küp yahşılık itüçe olı fazıylät iyäseder. "Öhod sugışınnan soñ kiläse yılda bäderdä sugışırbız", – dip möşriklär möselmannar belän väğdä kılışkannar ide. Möselmannar gayrät belän sugışabız dip, väğdä itelgän vakıtka bädergä bardılar. Läkin möşriklär, möselmannarnıñ gayrätennän kurkıp kilmädelär.
175. Döreslektä sezne Mäkkä möşrikläre belän kurkıtuçı Nagıym şaytandır, ul üzeneñ dusları möşriklär vä monafiqlar belän sezne kurkıta. Ägär ışanuçılardan bulsagız, alardan kurıkmagız, Minnän genä kurkıgız!
176. İy Muhämmäd g-m, nadan ahmaklarnıñ köferlekkä aşıguları sine häsrätländermäsen. Döreslektä alar Allahuga hiç tä zarar itä almaslar. Allah alarnıñ ahirättä öleşsez buluların teli häm alargadır olı ґäzab.
177. Döreslektä imannı birep käferne algan keşelär, bernärsä belän dä Allahuga zarar itä almaslar bälki alargadır räncetüçe ґäzab.
178. Käferlär uylamasınnar Bez alarga birgän mal häm balalar üzläre öçen häyerle, dip. Bez, älbättä, alarga mal häm balalarnı gönahların arttırsınnar öçen genä biräbez häm alarga biräbez hur itüçe ґäzab.
179. İy monafiqlar, Allah möeminnärne sezdä bulgan ikeyözlelek halätendä kaldırır bulmadı, hätta näces monafiqlarnı paq möeminnärdän ayırganga çaklı. (Yaşeren yöregän monafiqlar öhod sugışında ayırılıp faş buldılar). İy möeminnär, Allah sezne monafiqlarnıñ yäşeren eşlären belüçe kılmadı. Läkin Allah üzeneñ räsüllärennän telägänen ihtıyar kılır, alarnıñ yäşeren eşen päygambärgä belderer, annarı päygambär sezgä belderer. Allahuga vä rasülgä ışanıgız, ägär ışansagız häm Allahuga täqvalek kılsagız, sezgä olı äcer bulır.
180. Rähmät itep Allah birgän malda saranlık kıluçı keşelär uylamasınnar saranlıkları üzlärenä fayda, dip. Bälki saranlıkları üzlärenä naçarlıktır, saranlık belän cıygan malları tizdän kıyamät könendä muyınnarına çırnalır. Bit cirdäge vä küklärdäge baylık Allahunıkı, häm Allah kılgan eşläregezdän häbärdär.
181. Allah alarnıñ süzlären işette, äyttelär: "Allah yarlı, ämma bez bay", – dip. Tiz yazarbız äytkän süzlären, häm haksız päygambärlärne üterülären häm äyterbez: "Tatıgız köyderüçe ґäzabnı", – dip.
182. Bu ґäzab sezgä üzegez kılgan yavız eşegez säbäpleder häm Allah bändälärenä zolım itüçe tügel.
183. Päygambärlärne üterüçe yähüdlär äytte: "Allah bezgä ґähed kıldı, hiçber päygambärgä ışanmaska, hätta ul päygambär korban çalıp, ul korbannı küktän ut iñep aşaganga çaklı". Äyt: "Döreslektä minnän elek sezgä açık dälillär häm sez soragan korban belän päygambärlär kilde. Ni öçen päygambärlärne üterdegez, ägär korban kitersäñ, päygambäreñä ışanıgız digän süzegez döres bulsa?".
184. Ägär sine yalgançı disälär, sinnän äüvälge räsüllärne dä yalgançı sanadılar, ul rasüllär açık añlatma häm ğalämätlär vä küñellärne nurlandıruçı kitaplar belän kilde.
185. Barça keşe ülem açısın tatuçı häm kıyamät könne ğamälläregezgä karata sezgä äcerläregez, älbättä, bireler. Beräü cähännäm ґäzabınnan yırak itelsä häm cännätkä kertelsä, döreslektä ul keşe östenlekkä ireşte. Dönya tereklege keşelärne aldaudan başka närsä tügel.
186. Mallarıgızda bäla-kaza kürep, üzegez dä bäla-kazaga oçrap, älbättä, sınalırsız, häm sezdän elek kitap birelgän keşelärdän vä dinsezlärdän, älbättä, mäshärä kıla torgan süzlärne küp işetersez. Ägär bolarnıñ barına da sabır itep çıdasagız häm Allahuga täqvalek kılsagız, älbättä, bu eş bik olı möhim eşder.
187. Allah kitap ähellärennän ґähed aldı, kitaptagı Allah hökemnären keşelärgä ireşterersez häm ber hökemne dä yäşermässez, dip. Alar ґähedlären häm keşelärgä kitaptagı Allah hökemnären ireşterü burıçların artlarına ırgıttılar, şunıñ öçen keşelärdän az akça aldılar. Allah hökemnären dönya malına alıştırıp säüdä itüläre, nindi kabahät säüdäder.
188. Allah hökemnären bozuçılarnı vä dönya malı öçen Allah hökemnären yäşerüçelärne Allah ґäzabınnan kotılırlar dip hiç tä uylama häm eşlämägän eşläre öçen maktanuçılarnı da, yağni bez möselmanbız dip maktanalar, läkin Korän belän ğamäl kılmıylar, alarnı Allah ґäzabınnan kotılırlar dip uylama! Alargadır räncetküçe ґäzab.
189. Cir vä küklär baylıgı Allah baylıgıdır, häm Allahunıñ härnärsägä köçe citäder.
190. Döreslektä cir vä küklärneñ tözeleşendä häm tön ilä könneñ ber-bersenä hıylaf bulışında gakıl iyälärenä Allahunıñ barlıgına häm berlegenä ışanırga, älbättä, köçle dälillär bar.
191. Ul gakıl iyäläre, namaz ukırlar, namazdan başka vakıtta da Allahunı zeker itärlär baskan, utırgan vä yannarına yatkan häldä, dähi cir, küklärneñ tözeleşe hakında gakılların eşlätep, fikerlären yörterlär: "İy Rabbıbız bu tözeleşne Sin maksatsız buşka gına tözemädeñ. Maktau siña, Sin barça kimçelektän paqsıñ! Bezlärne ut ґäzabınnan sakla!
192. İy Rabbıbız, ber keşene cähännäm utına salsañ, dereklektä Sin anı hälaq itteñ. Zalimnärneñ yärdämçese yuk.
193. İy Rabbıbız, şiksez, işettek imanga çakıruçı Korän süzlären, "Rabbıgızga ışanıgız", – dip çakıruın, älbättä, ışandık. İy Rabbıbız, gönahlarıbıznı yarlıkagıl häm yahşı eşlärebezne naçar eşlärebezgä käffarät it häm izge keşelär cömläsennän üter!
194. İy Rabbıbız, räsülläreñ arkılı bezgä väğdä itkän cännätne dä bir häm kıyamät könne bezlärne hur kılmagıl! Sin, älbättä, väğdäñne bozmıysıñ".
195. Allah möeminnärneñ sorauların kabul itte, Sezlärdän ğamäl kıluçınıñ ğamälen Min, älbättä, yukka çıgarmıym, ul ğamäl kıluçı kiräk – ir, kiräk – hatın bulsın, ğamäldä barıgız da bertigezsez. Ğamälläre kabul buluga lyazem keşelär, din öçen küçep kittelär, öylärennän käferlär tarafınnan çıgarıldılar, Minem yulımda küp cäfa çiktelär, möşriklärne üterdelär häm üzläre dä ütereldelär. Änä şundıy möeminnärneñ gönahların, älbättä, cuyarmın häm alarnı aslarınnan yılgalar aguçı cännätlärgä kertermen, bu alarga, yahşılıklarına kürä, Allahudan izge cäzadır. Niğmätlärneñ iñ kürkäme, älbättä, Allah hozurında.
196. Sine, älbättä, aldamasın käferlärneñ şähärdän-şähärgä yörep säüdä itüläre. Yağni, dönya malına kızıgıp, ahirät ğamälenä kimçelek kitermä!
197. Käferlär kızıkkan dönya malı, vakıtlıça faydalanaçak bik az närsäder. Ahirättä alarnıñ urını cähännäm, ul cähännäm nindi yaman urındır.
198. Läkin Rabbılarına gönahlı buludan saklangan täqva möeminnärgä – aslarınnan yılgalar aguçı cännätlär, alar anda mäñge kalırlar, bu niğmät Allahudan iñderelgän niğmätlärder. Allahu hozurında bulgan niğmätlär izgelär öçen häyerleder.
199. Kitap ähellärennän Allahuga, sezgä iñderelgän Korängä häm üzlärenä iñderelgän kitapka ışanuçıları, älbättä, bar. Yağni Korän belän ğamäl kıluçılar. Alar tübänçelek belän Allahuga nık birelüçelär, Allahunıñ ayätlären dönyanıñ az akçasına satmaslar. Yağni dönya malı öçen Korän hökemnären bozmaslar. Änä şul keşelärneñ äcerläre Rabbıları hozurındadır. Bit Allah tizlek belän hisap itüçe.
200. İy möeminnär! Tormış avırlıklarına, din mäşäqatlärenä, törle kazalarga häm doşmannarnıñ höcümnärenä sabır itegez! Nindi genä avırlıklar kilsä dä, ul avırlıklarnı bergäläp kütäregez, çıdamlı-sabır bulıgız, dinegezne saklauda berläşep, doşmanga karşı bik taza torıgız häm Allahudan kurkıgız, şayät östenlek tabarsız!

[4] NİSA (HATINNAR) SÜRÄSE – 176 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir–rahim.
1. İy keşelär! Sezne ber ata-anadan yaratuçı Allahuga karşılık kürsätüdän saklanıgız, Ul Adäm g-mneñ üzennän hatın yarattı vä ikesennän küp irlärne häm küp hatınnarnı dönyaga çäçte. Yänä Allahuga täqvalık kılıgız ki üzegez, Ul – Allah iseme belän ber-beregezdän sorıysız, yağni Allah rizalıgı öçen bir, süzemne tıñla, disez, şulay bulgaç, Allahunı zurlagız vä yakın kardäşlär hakınnan saklanıgız! Bit Allah sezneñ barça eşläregezne tikşerep küzätüçe.
2. Yätimnär malın üzlärenä biregez, läkin yahşı malga naçar mal kuşıp birmägez häm üz mallarıgızga kuşıp yätimnär malın aşamagız! Döreslektä yätimnär malın aşau zur gönahtan sanaldı.
3. Yätimnärne ğadellek belän tärbiyä kılırga kurıksagız, yätim bulgan kızlardan küñelegezgä huş kilgänen üzegezgä nikah kılıp alıgız: ikeşär, öçär häm dürtär kılıp, ägär ğadellek kıla almabız dip kurıksagız, fäqat berne genä nikahlanıgız, ägär bergä dä ğadellek kıla ayamasagız, ul vakıtta satıp algan känizäläregez citär. Yugarıdagı hökemnär ışanıçlıraktır haktan ütep kitmävegez öçen.
4. Söyläşep, rizalık belän birergä östegezgä algan möherne hatınnarıgızga biregez, ägär hatınnarıgız riza bulıp, möherdän ber öleş birsälär, rähätlänep aşagız.
5. Mallarıgıznı divanalarga birmägez, yağni akça belän faydalana belmägän keşegä akça birmägez, bit Allah sezgä dönya malın kön kürü öçen birde, israftan saklanıgız, ul divanalarnı aşatıgız, kiyemnär kideregez, yahşılap tärbiyälägez häm yomşak süzlär äytegez!
6. Yätimnärneñ gakılların täcribä kılıgız nikahlanırga yaraklı bulganga çaklı, alarnıñ gakılları kamilläşkänen kürsägez, malların üzlärenä kaytarıp biregez. Hıyanät vä mäker yulı belän yätimnär malın aşamagız. Bay keşe saklarga algan yätimnär malın az gına da aşamasın. Yätimnär malın saklarga algan keşe fäqıyr bulsa, insaf belän zarurat qadär genä aşasın. Yätimnär malın üzlärenä tapşırganda şähitlär aldında tapşırıgız. Bit härkemneñ ğamälen belep hisan kılırga Allah üze citäder.
7. Ata-anası vä yakın kardäşläre kaldırgan maldan irlärgä öleş bulır, vä hatınnarga da ata-anası vä yakın kardäşläre kaldırgan maldan öleş bulır, mal küp bulsa da, az bulsa da. Kalgan malnı tiyeşle keşelärgä tapşıru dindä farız buldı.
8. Ülgän keşeneñ malın bülgändä miras malınnan öleşe bulmagan yätimnär, meskennär häm yakın kardäşlär kilsälär, alarga da küñelläre huşlanırlık mal biregez häm alarga kürkäm süzlär äytegez.
9. Yätimnär malın aşaudan kurıksınnar şul keşelär, ägär üzlärennän zagıyf yäki sabıy bala kalsa, üzläreneñ balaları öçen kalgan malnı zalimnär aşavınnan kurkır idelär. Allahudan kurıksınnar, yätimnär malın aşamasınnar.
10. Bideґät ğamällärne säbäp itep, yäki başka zolım yulı belän yätimnär malın aşagan keşelär ahirättä, älbättä, karınnarına utnı aşarlar häm bik tiz cähännäm utına kererlär.
11. Allah balalarıgız hakında bulgan mirasnı bäyän itäder, üzegez ülep, balalarıgız kalganda, ir balaga hatınnarga birgänneñ ike öleşe bireler. Ägär bar da hatın bulıp ikedän artık bulsalar, alarga malnıñ öçtän ike öleşen bireler, ägär ber genä kız bulsa, aña kaldırgan malnıñ yartısı bireler. Ägär mäyetneñ balası yäki balasınıñ balası bulsa, mäyetneñ ata-anasına härbersenä kaldırgan malnıñ altıdan ber öleşe tiyär. Ägär mäyetneñ balası bulmasa, ata-anası varis bulır, anaga öçtän ber öleşe, kalganı ataga bulır. Ägär mäyetneñ ber tugan keşeläre bulsa, anasına altıdan ber öleş tiyär. Mäyetneñ äytkän vasıyaten vä burıçların ütägännän soñ gına miras malı bülener. Ata-ana häm ugıllarıgıznıñ kaysıları sezgä yakınırak fayda itü yözennän sez belmisez häm kaysısına küpme mal tiyeşle ikänne dä belmisez. Älbättä, Allah belep hökem itüçe.
12. Ägär hatınıgız ülep, malı kalsa, balası bulmasa, kalgan malnıñ yartısı sezgä bulır. Ägär balası bulsa, kalgan malnıñ sezgä dürttän bere tiyär, vasıyätlären vä burıçların ütägännän soñ. Kaldırgan malıgızdan hatınıgızga dürttän bere tiyär, ägär balagız bulmasa. Ägär balagız bulsa hatınıgızga kaldırgan malnıñ sigezdän bere tiyär, äytkän vasıyategezne vä burıçlarıgıznı ütägännän soñ. Ägär miras alaçak ir yäki hatın "kälälä" bulsalar, yağni atasız, anasız häm balasız bulsalar, alarnıñ ber tugan ir yäki kız kardäşläre bulsa, ir kardäşenä dä, kız kardäşenä dä altıdan bere tiyär. Ägär ülgän keşeneñ ber tugan kardäşläre ikedän artık bulsa, mäyettän kalgan malnıñ öçtän ber öleşe hämmäsenä tigez bülener, vasıyätlären vä burıçların ütägännän soñ ğadellek belän. Miras malın Korän kürsätkänçä bülü Allahudan farız itelde. Allah belüçe vä miherbanlı.
13. Miras malı hakındagı hökemnär Allahunıñ sızgan çigeder. Beräü Allahuga häm Anıñ räsülenä itağat itsä, Allah anı aslarınnan yılgalar aguçı cännätlärgä kerter, alar anda mäñge kalırlar. Moña ireşü – östenlekneñ iñ olısıdır.
14. Beräü Allahuga vä räsülenä karışıp gasıy bulsa, häm Allah çigennän ütep kitsä, Allah anı cähännämgä kerter mäñge kalganı häldä häm añadır risvay itüçe gazap.
15. İy möeminnär! Hatınnarıgızdan ber hatınnıñ zina kılganlıgı belensä, üzenä beldermiçä küzätegez vä üzegezdän dürt ğadel irne şahit itep bilgelägez, ul hatınnıñ eşen açıklar öçen. Ägär zina kıluları döreslänsä, alarnı ülgännärenä çaklı, yäki Allahudan berär hökem kilgänçe, törmägä biklägez!
16. Zäkärle vä fäcerle ike keşe zina kılsalar, alarga hurlandıra torgan süzlär äytegez. Ägär täübä itsälär vä bu eşlären kabatlamaska süz birsälär, alarga gazap birüdän tıyılıgız! Şiksez Allah täübäne kabul itüçe häm rähmät kıluçı buldı.
17. Nadanlık belän häram eşlärne eşlägän keşelär öçen täübä itmäk Allahuga häm Allahudan gına gafu sorau häm dä Aña itağat itep tözälü härkemgä farızdır. Häram eşlärne eşläüçelär yäki farız ğamällärne kaldıruçılar, tizlek belän täübä itep tözälsälär, şul keşelärne Allah gafu itär. Allah häkim häm belüçe.
18. Ülem ğalämätläre kürenä başlagaç kına täübä itüçelärneñ häm käfer häldä ülgän keşelärneñ täübäläre hiç kabul tügel. Ul keşelärgä räncetüçe ґäzabnı häzerläp kuydık. (Bezdäge häzerge tatarlar Allahuga, ahirätkä, Korängä, päygambärgä ışanabız di̇yüçeläreneñ kübräge farız, vaceb, sönnät ğamällärne ütämilär, häm fäheş, häram eşlärdän saklanmıylar. Süzlären tıñlasañ, bolar möselman diyäseñ ämma eşlärenä karasañ, saf dinsezlär. Älbättä, mondıy keşelärneñ gomerläreneñ ahırında gına täübä itüläre hiç fayda birmäs).
19. İy möeminnär, hatınnarnı köçläp, miras urınına totu sezgä häläl tügel. Yağni ire ülgän hatınnıñ teläge bulsa, irgä kitsen. Ägär hatınıgıznı yaratmasagız cäberläp totmagız, mäheren birep talak kılıgız. Ayırgan hatınıgıznı ikençe irgä barudan tıymagız, birgän möherläregezne alıp kitülärennän kurkıp, mägär açık zina kılsalar, möherlären birmäsägez döres bulır. Nikahıgızda bulgan hatınnar belän yahşı mögamälädä bulıgız, gärçä alarnı bik yaratmasagız da. Ömetleder sez yaratmagan närsädä Allahunıñ küp yahşılık kılmaklıgı.
20. Ägär hatınnarıgıznı talak itep ikençe hatın ala torgan bulsagız, talak kılınaçak hatınıgızga mäherne küp birgän bulsagız da, möherdän hiçnärsä alıp kalmıyça, hämmäsen birep cibäregez. "Talak itelgän hatınnıñ mäheren alu döres" digän suz yalgan vä açık zur gönah bulsa da mäherne alıp kalırsızmı?
21. Talak kılgan hatınnarıgızdan üzegez birgän mäherne niçek oyalmıyça, Allahudan kurıkmıyça kire alırsız? Döreslektä ber-beregezgä kuşıldıgız, häm ul hatınnar nikah vakıtında sezdän avır ґähedne aldılar.
22. Atagızdan kalgan hatınnı, yağni atagız ayırgan ügi anagıznı nikahlanmagız, ütkän cahiliyättän başka yağni mondıy hällär cahiliyät zamanında bulıp ütte. Ul – eş älbättä fäheş häm açulı eşter häm ul eşne eşlägän keşelärneñ yulı kabahät yuldır.
23. İy möeminnär, sezgä nikahlanırga häram buldı: analarıgız, alarnıñ anaları vä kızlarıgız, kızlarıgıznıñ kızları, bertugan apagız vä señelegez, atagıznıñ bertugan apaları vä señelläre, anagıznıñ bertugan apaları vä señelläre, bertugan ir kardäşläregezneñ kızları, bertugan kız kardäşläregezneñ kızları, kükräk söten imezüçe ügi analarıgız häm alarnıñ kızları, hatınnarıgıznıñ anaları, öyegezdä tärbiyä itelä torgan ügi kızlarıgız, yağni hatınıgızga iyärep kilgän kızlar, ägär ul hatınga yakınlık kılgan bulsagız. Ägär ul hatınnı nikahlangaç, yakınlık kılmıyça talak kılsagız, anıñ kızın nikahlanuıgızda sezgä gönah yuk. Döhi arkagızdan kilgän üz ugıllarıgıznıñ hatınnarı, häm bertugan ike kıznı bergä cıyıp nikahlanu, mägär bu eşne islamga hätle eşlädegez, islamga kergäç gafu iteldegez. Şiksez, Allah yarlıkauçı vä şäfäğat itüçe.
24. Yänä ire bulgan hatınnar sezgä häram buldı, mägär sugışta äsir töşkän irle hatınnar hälälder. Dähi dürttän artıknı alu vä islam dinendä bulmagan hatınnı alu häm häram talak belän talak itelgän hatınnı alu. Oşbu kürsätelgän hatınnar sezgä häram buldı. Başka hatınnar sezgä häläl buldı, mäher birep öylänegez yäki cäriyä itep satıp alıgız, zinadan vä zolımnan saklangan häldä yahşı mögamälä belän yäşär bulsagız. Nikahı häläl bulgan hatınnardan vakıtlıça nikahlanıp faydalanırga teläsägez, möherlären birep, nikahlanıp faydalanıgız. "Bu hökem başta yörsä dä soñra bärelde". Mäher külämen vä nikah vakıtın bilgeläp, rizalaşkannan soñ yänä rizalaşıp mäher külämen vä nikah vakıtın üzgärtsägez, sezgä gönah yuk. Allah, älbättä, härnärsäne belep hökem itüçe buldı.
25. Sezlärdän beregez fäqıyr bulıp azat bulgan kıznı yäki hatınnı alırga köçe citmäsä, ul sezneñ kulıgızda bulgan möeminä känizäklärdän nikahlansın! Sezneñ imanıgıznı Allah belüçeräk. Azat bulsagız da, kol bulsagız da ber dindäsez. Känizäk hatınnarnı hucalarınıñ röhsäte belän nikahlanıgız häm köçegez citkän hätle mäher dä biregez! Läkin ul känizäklär äşkärä yäki yäşeren zina kıluçı bulmasınnar häm zina kıluçılar belän äşkärä dä, yäşeren dä dus bulmasınnar. Ägär bu eşlärne eşläsälär, älbättä, alarga nikahlanu döres bulmıydır. Ägär ul känizäk hatınnar irläre bula torıp zina kılsalar, alarga azat hatınga birelgän cäzanıñ yartısı bireler. Känizäklärgä nikahlanunıñ döreslege zinadan kurkuçılarıgızgadır. Ägär känizäklärgä nikahlanudan sabır itsägez, älbättä, sezneñ öçen häyerle. Allahu täğalä, älbättä, täübä itep tözälüçe möeminnärne yarlıkauçı häm rähmät kıluçıdır.
26. Allahu täğalä sezgä üzeneñ hökemnären açık böän kılırga häm Korän tärbiyäse belän äüvälge çın hakıykıy möselmannar yulına künderergä häm dä täübä itep tözälüegez bärabärendä sezne yarlıkarga telider. Allah belüçe häm hökemçe.
27. Allah sezneñ täübä itep tözälüegezne teli. Şähevätkä iyärep, azgınlıkta bulgan keşelär sezneñ çiktän nık ütüegezne, yäki yırak adaşuıgıznı telilär.
28. Allah sezgä tormışta häm dindä ciñellekne teli, yağni ciñel yäşärgä, ciñel, din totarga yul kürsätä. Keşe, älbättä, zägıyf-köçsez bulıp yaratıldı. (Ägär böten dönya keşeläre Korän belän ğamäl kılgan bulsalar ide, älbättä, yäşärgä häm din totarga ciñel bulır ide. Allah keşelärgä şunı teli dä bit, läkin küp keşelär anı telämilär, teläüçelärneñ dä yulına kirtä kuyalar).
29. İy möeminnär! Üzara mallarıgıznı hıyanät, zolım yullar belän aşamagız, mägär riza bulışkanıgız häldä säüdä belän käsep itep aşagız. Yänä üz-üzegezne, yäki din kardäşegezne ütermägez. Döreslektä Allah sezneñ öçen rähimle buldı.
30. Ber keşe hakın aşasa, yäki üzen, ya başka möselmannı ütersä, yağni bu eşlärne doşmanlık vä zolım yulları belän eşläsä, anı tizdän cähännäm utına salırbız, Allahuga bu eş ciñel buldı.
31. Ägär Allah tıygan gönahlı eşlärneñ zurlarınnan saklansagız, yağni fäheş, häram häm bideґät ğamällärdän yırak bulsagız, ciñelräk gönahlarıgıznı izge ğamälläregez belän cuyarsız häm sezne hörmätläp cännätlärgä kerterbez.
32. Allah kayberläregezne kayberläregezdän artık kılgan närsägä ömetlänmägez, yağni Allah beregezgä däräcä birsä, aña hösödlek kılmagız. (Allah irlärgä däräcäne ike öleş birde, hatınnar: sez irlär däräcäsenä ürelmägez häm irlär kiyemen kimägez!) İrlärgä üzläre kılgan ğamälläreneñ äcere nasıyp bulır. Hatınnarga da üzläre kılgan ğamälläreneñ äcere nasıyp bulır. Haklıktan uñışka ireşüne Allahunıñ fazıylätennän soragız! Döreslektä Allah här närsäne belüçe buldı.
33. Ata-anadan häm yakın kardäşlärdän kalgan malnı bülep ala torgan varislar kıldık härber ğailädä. Kayber duslar: "Kaysıbız äüväl ülsä, ülgänebezneñ malı, isän kalganıbızga bulır", – dip ant iteştelär. İsän kalgan dustına üz öleşen biregez! Kalgan malnıñ altıdan bere tiyär. Döreslektä Allah härnärsägä şahit buldı.
34. İrlär hatınga ädäp, tärbiyä birmäk öçen Kaimnärder. Allah mähluklärne kayberlären kayberlärennän artık kılu belän, irlär gakılda, kuättä hatınnardan östen buldı häm malların hatınnarga infak kılu belän dä irlärneñ däräcäse östender. İzge hatınnar Allahuga häm irlärenä itağat itärlär, irläre öydä bulmaganda Allah saklavı belän malların häm üzlären saklarlar, hiçber hıyanätkä barmaslar. Ägär hatınnarıgız itağatsez bulıp azularınnan kurıksagız, yäki berär yaman eşlären belsägez, alarnı väğäzlägez, itağatsezlärgä Allahunıñ açuı häm ґäzabı bar ikänlegen belderegez. Väğäzlägännän soñ tözälmäsälär, tüşäklärendä yalgız kaldırıgız, yağni yakınlık kılmagız. Monnan soñ da tözälmäsälär, alarga sugıgız. (Bu cäza alarga: farız ğamällärne ütämäsälär, yäki berär häram eşne eşläsälär tiyeşleder.) Ägär hatınnarıgız sezgä itağat itsälär, yäki yavızlıklarınnan soñ tözälsälär, alar zararına yul ezlämägez, yağni haksız cäberlämägez. Älbättä, Allah böyek häm olı buldı.
35. Ägär ir belän hatın arasında fetnä häm doşmanlık tusa, şul vakıtta tormışları bozıludan kurıksagız, ğadellek belän tikşerep araların tözätü öçen, irneñ yakınnarınnan ber ğadel keşene häm hatın yagınnan ber ğadel keşene bilgelägez. Ägär bilgelängän keşelär, ir belän hatın arasın çın küñeldän tözätergä teläsälär häm tözätü öçen böten çaralarnı kılsalar, Allah täüfıyk birep, ir belän hatın arasına duslıknı salır. Döreslektä Allah keşelärneñ ğamällären belüçe häm küñellärendäge teläklärennän häbärdar buldı.
36. Allahunıñ üzenä genä ihlas gıybadät kılıgız, aña hiçkemne, hiçnärsäne tiñdäş kılmagız, annarı: ata-anaga izgelek itegez häm yakın kardäşlärgä, yätimnärgä, meskennärgä, kardäş bulgan kürşelärgä häm kardäş bulmagan kürşelärgä dä izgelek itegez. Şulay uk säfärdä yat yuldaşlarga, üzegezgä kunak bulıp kilgän yulçılarga häm hezmätçe kollarıgızga izgelek itegez. Täkäbberlänep maktanuçını Allah, älbättä, söymi!
37. Ul maktanuçılar härvakıt saranlık kılalar, keşelärne dä saranlıkka öndilär häm Allah rähmät kılıp birgän baylıknı häm belemne keşelärdän yäşerälär. Allah birgän niğmätlär belän maktanıp köfran niğmät kıluçı üzen zur totkan ahmaklarga hur itüçe ґäzabnı äzerlädek.
38. Allahuga häm ahirätkä ışanmauçılarda dönya däräcäse öçen keşelärgä malların riyä belän birälär. (Alar şaytan kuştannarıdır). Ber keşeneñ yakın dustı şaytan bulsa, ul şaytan nindi yaman dustır. (Şulay bulgaç, Korän belän ğamäl kılmıyça, şaytanga dus bulmagız, bälki Korän belän ğamäl kılıp, şaytanga doşman bulıgız).
39. Riyä belän mal birüçelär ägär Allahuga ışanıp gıybadät kılsalar, ahirätkä ışanıp äzerlek kürsälär häm alarga Allah birgän baylıktan riyäsız, fäqat Allah rizalıgı öçen genä mohtaclarga häm Allah yulına birsälär nindi zıyan kürer idelär? Allah alarnıñ eşen belüçe buldı.
40. Allah bändälärenä tuzan hätle dä zolım itmi, bälki bändälär Allahuga karışıp üzlärenä zolım itälär. Ägär ul tuzan börtege hätle eş – izgelek bulsa, Allah ul izgelekne arttırır häm rähmätennän olı äcerne birer.
41. Ni kılırlar, Korän belän ğamäl kılmagan keşelärneñ häle niçek bulır? Härber ömmätneñ üzlärennän şähitlär kitergän çagıbızda Allahuga itağat kılmagan keşelär ni äyterlär? Yänä, iy Muhämmäd ґäläyhissäläm, sine ömmäteñä şahit itep kitergän çagıbızda Korän belän ğamäl kılmagan ömmäteñ ni äyter?
42. Ahirättä hisap könendä Allahuga, Korängä ışanmauçılar, yäki ışanıp ta Korän belän ğamäl kılmagan keşelär häm alar rasülgä dä karşılık kürsättelär, änä şundıy keşelär tufrak bulunı, cir alar belän tigez bulunı telärlär, dähi "dönyada çagıbızda Allah süzläre bulgan Korän hökemnären yäşermägän bulsakçı", – diyärlär.
43. İy möeminnär, isertkeç eçep iserep ni söylägänegezne belmäsägez, namazga yakın barmagız! (Ul vakıtta hämer häram tügel ide, şul säbäple kayber sahäbälär iserek häldä namaz ukıp, ayätnı hata ukıdılar). Yänä cönüb häldä goselsez namazga yakın barmagız, mägär ozın säfärdä su tapmasagız täyämmüm belän ukırsız. Ägär sırhau bulsagız, yäki säfärdä bulsagız, ya beräregez daladan kaytsa, paqlege bulmasa, yäisä hatınıgızga yakınlık kılsagız, täharät alırga, yäki gosellänergä su tapmasagız, ul vakıtta paq cirgä ike kulıgız belän sugıgız häm yözegezne vä kulıgıznı sıypagız. Şiksez, Allah sezneñ kimçelekläregezne yarlıkauçı häm gafu itüçe buldı.
44. İy Muhämmäd g-m, küräseñme? Allah kitabınnan öleşe bar yähüd häm nasara adaşmaknı satıp alalar häm sezneñ dä hak yuldan adaşuıgıznı telilär. (Korän belän ğamäl kılmagan möselmannar da alar kebi adaşkan bulalar).
45. İy möeminnär! Sezneñ doşmannarıgıznı Allah belüçeräkter. Sezgä Allah citär eşläregezne başkarırga häm Allah citäder sezgä yärdäm birergä.
46. Yähüdlärdän kayberläre täürattagı Allah süzlären urınınnan üzgärtälär häm Muhämmäd g-mgä äytälär: "Süzeñne işetäbez, läkin kiresençä eşlibez häm bezdän işetergä üzeñ riza bulmagan yaman süzlärne işet", – dilär. Alar telläre belän "raґinä" dilär, bu süz "bezgä iltifat it" digän mäğnädä bulsa da, alar anı Muhämmäd g-mnän vä islam dinennän kölär öçen äytälär ide. Ägär yähüdlär: "İy Muhämmäd g-m! Sin riza bulaçak süzlärne bezdän işet! Bez Korän süzlären işettek, Allahuga häm siña buysındık, bezgä rähmät karau belän kara", – disälär häm Korän belän ğamäl kılsalar, älbättä, alar öçen häyerle bulır ide häm hidäyättä taza toru bulır ide. Läkin Koränne inkyar kıluları belän Allah alarnı läğnät kıldı, ul yähüdlärdän bik azları gına Korän belän ğamäl kılıp möemin bulırlar.
47. İy kitap birelgän yähüdlär! Bez iñdergän Korängä ışanıgız, üzegezdä bulgan Täüratka da ışanganıgız häldä, yözläregezne karaltmas borın, ul kara yözlelärne artlarındagı adaşu yullarına dündererbez yäki şimbä kön Allah hökemen bozgan keşelärne läğnät kılganıbız kebi, sezne dä läğnät kılmas borın iman kiterep, Korän belän ğamäl kılıgız. Allah ämere ütälmeş buldı.
48. Allah üzenä tiñdäşlek kılunı gafu itmäs, tiñdäşlek kıludan başka gönahlarnı üze telägän keşedän gafu itär. Ber keşe Allahuga kemneder, närsäneder tiñdäş kılsa döreslektä ul Allahuga olı yalgannı iftira kılgan buladır.
49. İy Muhämmäd g-m! Küräseñme üzlären gönahtan paq sanagan keşelärne? Minem gönahım yuk dip maktanuçını Allah hiç yaratmıy. Bälki Allah üze telägän keşene yarlıkap, gönahlardan paqlar. Allah laklagan keşelär ahirättä fätil hätle dä zolım itelmäslär. (Fätil dip hörmä teşeneñ yarıgındagı ak cepkä äytälär).
50. "Karagıl, bezneñ Allah hozurında gönahıbız yuk", – dip, niçek Allahuga yalgannı nisbät kılalar. Alarnıñ zur gönahlı buluları öçen yalgan söyläüläre citäder.
51. Täürattan öleş birelgän yähüdlärne küräseñme? Alar yasalma mäğbüdlärgä häm yalgan hökemnärgä ışanalar häm käferlärgä äytälär: "Möselmannarga karaganda yähüdlär turırak yuldalar", – dip.
52. Änä şul yähüdlärne Allah läğnät kıldı. Allah ber keşene läğnät kılsa, ul keşe turı yulnı tapsın häm ґäzabtan kotılsın öçen hiç tä yärdämçene tapmassıñ.
53. Ul yähüdlärneñ baylıkları bulsa ide, älbättä, alar näkıyra hätle närsä dä başka keşelärgä birmäs idelär, yağni alar bik sarannar. (Näkıyra dip hörmä teşeneñ östendäge noktaga äytelä).
54. Äyä ul yähüdlär keşelärgä hösedlek kılalarmı? Ul keşelärgä Allah üz fazıylätennän niğmätlär yäki däräcä birgäne öçen. Döreslektä İbrahim balalarına kitap birdek, islam dineneñ hökemnären öyrättek häm zur baylık birdek.
55. Yähüdlärneñ kayberse Korängä ışandı, kayberse ışanmadı. Koränne inkyar kıluçılarına ґäzab yözennän ut kızdırılgan cähännäm citär.
56. Ayätlärebezne inkyar kıluçılarnı, älbättä, tizdän cähännäm utına salırbız. Här kayçan tireläre yanıp betsä, tännärenä yañadan tire üstererbez, ґäzabnıñ katısın tatısınnar öçen. Allah üç aluda köçle häm ğadellek belän hökem itüçeder.
57. Ämma iman kiterep, Korän täğlimäte belän izge ğamällär kılgan keşelärne tizdän aslarınnan yılgalar aguçı cännätlärgä kerterbez, anda mäñge kalgannarı häldä alarga cännätlärdä paq, güzäl hatınnar bulır häm alarnı rähätlek külägäsenä kerterbez.
58. Döreslektä Allah ämanätlären ähellärenä tapşırırga sezgä ämer itäder häm keşelär arasında hökem itsägez, ğadellek belän hökem itegez, diyäder. Allahunıñ sezne Korän belän väğaz kıluı ni huş niğmätter. Älbättä, Allah süzläregezne işetüçe, eşläregezne kürüçe buldı.
59. İy möeminnär! Allahuga itağat itegez, häm räsülgä itağat itegez! Şulay uk üzegezdän bulgan Korän belän ğamäl kılıp, Korän dälilläre belän ämer itüçe dini hucalarıgızga da itağat itegez! (Ämma din eşlärendä Korän belän ğamäl kılmauçıga itağat kılış yuk). Ägär ber dini mäsälädä bähäsläşsägez, ul mäsäläne Allah kitabı Korängä kaytarıgız! Ägär Korändä açık hökem tabılmasa, ul vakıtta rasül g-mneñ ğamälenä kaytarıgız! Ägär Allahuga häm ahirät könenä ışansagız. Änä şulay här eşne Korän, sönnät ülçäve belän häl itsägez, sezneñ öçen häyerle häm ahır näticäse kürkämder. (Bu ayättä açık mäğlüm buldı ki: köçle iman, döres din Korän, sönnät belän ğamäl kılganda gına buladır. Korän, sönnät belän ğamäl kılmau Allahuga häm ahirät könenä imannıñ yuklıgına dälil bula aladır).
60. Küräseñme, alar siña iñderelgän Korängä häm sinnän äüväl iñderelgän kitaplarga da ışanabız, dip, sineñ belän bähäsläşälär, ämma üzläre Allahudan başka berär mähluktän hökem itterüne telilär, alar Allahudan başkanı ilahä totunı inkyar kılıgız, dip boyırıldılar. Şaytan alarnı Allahudan başka ber mähluktän hökem itterep, bik yırak adaştıru belän adaştırunı telider.
61. Ägär monafiqlarga äytelsä: "Allah iñdergän Korängä häm rasül g-mneñ hökemnärenä kilegez", – dip, şul vakıtta kürerseñ alarnı sinnän baş tartırlar nıklap baş tartu belän.
62. Ägär ul monafiqlarga üzläre kılgan yavızlıkları säbäple ber kaza kilsä, yäki hökem lyazem bulsa, kür, niçek mögamälä kılırlar? (Ґümär radiyällahu ґänhü ber monafiqnıñ başın kiste, islam zararına monafiqlar tarafınnan salıngan mäscidne Muhämmäd g-m cimerde). Şunnan soñ monafiqlar sineñ yanıña kildelär häm Allah iseme belän ant itep äyttelär: "Bez bernindi yamanlıknı telämädek, fäqat yahşılıknı häm täüfıyknı telädek", – dip.
63. Ul monafiqlarnıñ küñellärendä bulgan bozık niyätlären Allah bik yahşı belä. Sin alarnı Korän belän väğaz kıl! Ägär väğazne kabul kılmasalar, alarnıñ eşläre turında katı äytep, ikeyözle ikänleklären üzlärenä belder.
64. Räsüllärdän hiçbersen cibärmädek, mägär cibärsäk Allah ämere buyınça keşelär Allahuga häm rasülgä itağat itsennär öçen genä cibärdek. Allahuga karışıp üzlärenä zolım itüçelär ägär siña kilep täübä itsälär, gönahların iqrar kılıp Allahudan yarlıkaunı sorasalar häm rasül dä alar öçen yarlıkaunı Allahudan sorasa, älbättä, Allahu täğaläne täübälärne kabul itüçe, gönahlarnı yarlıkauçı häm rähmät kıluçı tabar idelär. (Bu häyerle eşne bügenge köndä dä küp keşelär eşlämiçä, älbättä, aldanalar).
65. Rabbıñ iseme belän ant itep äytäm möselmannar üzara bähäsläşkän eşläre turısında: "İy Muhämmäd g-m! Sinnän hökem ittermiçä çın imanlı bula almaslar, alar sineñ hökemeñä küñellärendä şik kaldırmaslar häm sineñ hökemeñä çın küñeldän riza bulıp mösälläm bulırlar, änä şul eşne eşlägängä çaklı kamil möemin bulmaslar.
66. Ägär möşriklärgä häm monafiqlarga: "Üzegezne-üzegez üteregez yäki yortlarıgıznı taşlap çıgıgız", – dip boyırsak, bu eşne alardan bik azları eşlär ide. Ägär din totuçılar bar da Allah väğaze belän väğazlänep ğamäl kılsalar, älbättä, häyerle häm turı yulda toru bulır ide.
67. Ägär çın küñeldän Allah häm rasül hökemnärenä riza bulıp, Korän, sönnät dälile belän ğamäl kıluçı bulsalar, älbättä, alarga üz hozurıbızdan olı äcerlär, yağni cännät niğmätlären birer idek.
68. Häm dä alarnı turı yulga künderer idek.
69. Allahuga häm rasülgä itağat itkän möeminnär, Allah niğmätlägän päygambärlär, turılık belän alga çıkkan sitdıyklär, Allah yulında sugışıp şähit bulgan möeminnär belän cännättä bergä bulırlar. Şuşı dürt törle zatlarga yuldaş bulu – ni kürkäm, ni huş yuldaşlıktır.
70. Bu fazıylät Allahudan, yağni Allahuga häm rasülgä itagat kıluçılarnıñ cännättä böyek däräcäle zatlar belän bergä buluları Allahunıñ rähmätennänder. Bu dürt törle zatlar yanına cännätkä kerergä kem tiyeşleräk ikänen belergä Allah citäder.
71. İy möeminnär! Sugış korallarıgıznı alıgız da doşmanga karşı törkem-törkem barıgız, yäki barıgız da cıyılıp bergä barıgız.
72. İy möeminnär! Döreslektä sezneñ aragızda sugışka kiçegep baruçı, yäki bötenläy barmauçı monafiqlar bar. Sezgä sugışta kaygı ireşsä, sugışka çıkmagan monafiq şatlanıp äytte: "Möselmannar belän bergä sugışka çıkmavım säbäple, Allah, şiksez, miña ingam kıldı, ägär sugışka bargan bulsam, miña da kaygı ireşkän bulır ide", – dip.
73. Ägär sezgä sugışta Allahunıñ rähmäte belän ciñü häm ґänimät malın alu fazıyläte ireşsä, ul monafiq güyä sezneñ belän ber vakıtta da bergä bulmagan tösle äyter: "Käşki min möselmannar belän bergä sugışta bulgan bulsam, zur maksatıma ireşkän bulır idem", – dip.
74. Möeminnär Allah yulında sugış kılsınnar ahirätne dönyaga satkan – alıştırgan keşelär belän. Ägär ber möemin Allah yulında sugışıp üterelsä, yäki käferne ciñsä, ul möemingä tizdän cännät niğmätlären birerbez.
75. İy möeminnär! Ni buldı sezgä, Allah yulında sugışmıysız? Ni buldı sezgä, käferlär kulında äsir bulgan zagıyf irlärne, hatınnar häm balalarnı kotkaru öçen sugışmıysız? Ul zagıyf irlär "İy Rabbıbız, hucaları zalim bulgan şähärdän bezne çıgar", – dilär. Yänä ul zägıyflär: "İy Rabbıbız, bezne zalimnär kulınnan kotkaruçı ber väli bir häm üz hozurıñnan bezgä yärdäm dä bir", – dilär.
76. İmanlı keşelär Allah yulında sugışırlar. Ämma imansızlar şaytan yulında sugışırlar. Şaytan dusları – imansızlar belän sugışıgız! Döreslektä şaytannıñ häyläse zägıyf buldı, şunıñ öçen imanlı keşelärne kurkıta almas.
77. Äyä kürdeñme: "Kullarıgıznı sugıştan tıyıgız, namazlarıgıznı ütägez häm zäkätläregezne biregez", – dip äytelgän möselmannarnı? Alarga sugış farız itelgäç, alardan ber törkem sugıştan kurkır buldı Allahudan kurıkkan kebi, yäki Allahudan da artıgrak kurkır buldı. Sugıştan kurıkkan möselmannar äyttelär: "İy Rabbıbız, ni öçen bezgä sugışnı farız kıldıñ? İy käşki sugışnı farız kılmıyça, bezlärne beraz tınıç yäşätkän bulsañçı", – dip. Äyt: "Dönya faydası bik az, ahirät isä, täqvälär öçen bik tä häyerleder häm sez, täqva möeminnär, az gına da zolım kılınmassız".
78. Kay urında bulsagız da, sezgä ülem ireşer, ägär kükkä terälgän, bik taza tözelgän kıl eçendä bulsagız da. Ägär monafiqlarga ґänimät malı kebi niğmät ireşsä, bu niğmät Allahudan dilär, ägär alarga kaza, kaygı ireşsä: "İy Muhämmäd g-m, bu kaygı bezgä sineñ şomlıgıñnan ireşte", – dilär. Sin äyt: "Kemgä närsä ireşsä dä, hämmäse dä Allahudan", – dip. Ni buldı bu kavemgä Allahunıñ açık añlayışlı hak süzlären añlarga häm kabul itärgä yakın da kilmilär?
79. Ägär yahşılıktan siña ber şatlık ireşsä, ul şatlık Allahudan, ägär kazadan ber kaygı ireşsä, bu kaygı üzeñneñ kimçelegeñnänder. Yänä sine, iy Muhämmäd g-m, böten dönya keşelärenä islam dinen öyräter öçen ilçe itep cibärdek. Keşelärneñ böten eşlären kürep, belep torırga Allah üze citäder.
80. Ber keşe rasülgä itağat itsä – Allahuga itağat itkän buladır, vä ber keşe rasülgä itağat itüdän baş tartsa, döreslektä Allahuga itağat itüdän baş tartkan buladır, bez sine itağat itmägän keşelärne saklauçı itep cibärmädek.
81. Monafiqlar küz aldında: "İy Muhämmäd g-m, siña itağat itäbez", – dilär, ägär sineñ yanıñnan çıgıp kitsälär, alardan ber taifä kiç bulgaç cıyılıp, sineñ yanında söylägän süzlärdän başka süzlärne söyli. Yağni rasülgä itağat itmägez", – dilär. Allah monafiqlarnıñ üzgärtep söylägän süzlären yazar. Alardan kiselegez häm här eştä Allahuga gına täväkkäl kılıgız! Här eştä yärdäm itüçe vä turı yulga künderüçe väkil bulırga Allah üze citäder.
82. Ni öçen küp keşelär Koränneñ mäğnäsen fikerläp, uylap karamıylar? Çın küñeldän fikerläp ukısalar, älbättä, Koränneñ Allah süzläre ikänlegen beler idelär. Ägär bu Korän Allahudan başka ber keşeneñ süzläre bulsa ide, älbättä, keşelär ul Korändä ber-bersenä karşı bulgan süzlärne küp tabar idelär.
83. Ägär monafiqlarga sugış säfärendä bulgan möselmannarnıñ sugışka äzerlänmiçä tınıç toruları, yäki doşman ґäskärennän kurıkkan häbärläre kilsä, ul häbärne şatlanıp, halık arasına faş itälär möselmannar küñlenä kurku salır öçen. Ägär ul häbärne rasülgä häm möselmannarnıñ ämirlärenä genä äytsälär ide, ul vakıtta ul häbärne rasül häm ämirlär genä belep, tiyeşsez keşelärgä faş bulmas ide. İy möeminnär! Ägär sezgä Allahunıñ fazıyläte – yumartlıgı häm rähmäte bulmasa ide, älbättä, şaytanga iyärep, hälaq bulır idegez, mägär şaytanga iyärmiçä bik azlarıgız kalır ide.
84. İy Muhämmäd g-m, Allah yulında sugış kıl! Päygambärlek eşennän başka eş belän burıçlı itelmässeñ. Sugış lyazem bulganda möselmannarnı sugışka kızıktır. Şayät Allah käferlärneñ möselmannarga bulgan katı zararın tıyar, Allah zarar birüdä katırak häm ґäzab kıluda da katıraktır.
85. Ber möemin, avırlıkta kalgan yäki haksız cäberlängän möeminnärgä yärdäm itsä, alarga şäfkatle süzlär äytsä, üzenä dä kılgan izgelege hätle öleş bulır. Vä ber keşe haksız möeminnärgä nindi bulsa da zarar ireştersä, üzenä dä şul hätle zarar ireşer. Allahunıñ här närsägä köçe citä torgan buldı.
86. İy möeminnär! Ägär sezgä beräüdän büläk birelsä, büläk birüçegä artıgrak büläk biregez, yäki üzegez algan büläk hätle biregez! Şiksez, Allah härnärsäne hisap kıluçı. (Büläkneñ här möemin öçen mömkin häm lyazem bulganı sälam birü häm kaytarudır).
87. Allahudan başka İlahä-mäğbud yuk, mägär Allah üze genä. Kıyamätneñ bulaçagında hiç tä şik yuk, ul köndä Allah, älbättä, sezne hökem itär öçen cıyar. Allahudan da döreseräk söyläüçe barmı? Älbättä, yuk! Allahunıñ "kıyamät bula" digen süze, älbättä, karar kılıngan süzder.
88. İy möeminnär! Ni buldı sezgä, monafiqlar turında ikegä bülenäsez? Allah alarnı möselman bulgannarınnan soñ monafiqlık kılgannarı säbäple äüvälge köferleklärenä kaytardı. İy möeminnär! Allah adaştırgan käferlärne, yäki monafiqlarnı turı yulga kündermäkçe bulasızmı? Yuk, künderä almassız! Allah ber keşene adaştırsa, ul keşegä turı yulnı tapmassıñ!
89. Ul monafiqlar üzläre imansız bulgannarı kebi, sezneñ dä imansız buluıgıznı telilär. Ägär alarga iyärsägez, alar belän bertigez käfer bulır idegez, şulay bulgaç, alardan hiçkemne dus totmagız! İslamnı kabul itep, dinne kuätlär öçen hicerät itkännärenä çaklı. Ägär ul monafiqlar täübä itep, çın möselman buludan baş tartsalar, alarnı kayda tapsagız, şunda totıp üteregez! Çönki üzläre şulay eşlilär. Käferlärne häm monafiqlarnı hiç tä väli häm dä yärdämçe itep almagız!
90. Mägär alar belän sezneñ arada sugışmau solıhı bulgan käferlärne ütermägez, şulay uk käferlärne yaklap sezgä karşı sugışunı häm sezne yaklap käferlärgä karşı sugışunı da mäkröh kürüdän küñelläre tarıgıp, sineñ yanıña kilgän, ber yakka da katnaşmıyça sugışsız torırga telägän keşelärne dä ütermägez! Ägär Allah teläsä ide, ber yakka da katnaşmıy torgan käferlärneñ küñelenä sezneñ belän sugışu telägen salır ide, ul vakıtta alar, älbättä, sezneñ belän sugışır idelär. Ul käferlär sezdän ayırılgaç, sezgä karşı sugış kılmasalar häm sezneñ belän sugışmaska solıh tözesälär, Allah ul käferlär zararına yörergä sezgä yul açmadı.
91. İy möeminnär! İkençe törle käferlärne dä tabarsız, alar, ışanıçlı bulgan bulıp, sezne tınıçlandırırga tırışırlar häm üz kavemnärenä dä ışanıçlı bulunı telärlär. Härkayçan alar köferlekkä yäki möselmannar belän sugışırga çakırılsalar, älbättä, kaytıp töşärlär köferlekkä häm möselmannar belän sugışırga. Ägär ul käferlär sezdän ayırılıp yırak kitmäsälär, sezneñ belän sugışmaska solıh tözemäsälär häm sugıştan kulların tıymasalar, ul vakıtta alarnı kayda oçıratsagız, şunda totıp üteregez! Sezneñ belän härvakıt sugışırga telägän käferlär zararına sezgä tulısınça irek birdek, yağni üzläre sugışnı telägäç – sugışıgız alar belän häm üteregez!
92. Ber möeminneñ ikençe möeminne ütermäge hiç tä döres bulmas, mägär hatalık ilä ütersä käffärät lyazem bulır. Ber möemin hatalık ilä ber möeminne ütersä, käffäräte – möemin bulgan ber kolnı azat itüder häm üterelgän möeminneñ Varislärenä kan hakın tüläüder, mägär varislar gafu itsälär, bernindi cäza birelmi. Ägär hatalık belän üterelgän keşe doşmanıgız bulgan kavem eçendäge möemin bulsa, käffäräte – ber möemin kolnı azat itmäkter. Ägär hatalık belän üterelgän keşe sugışmaska aragızda solıh tözelgän käferlärdän bulsa, käffäräte – üterelgän keşeneñ varislarına kan hakın tüläü häm ber möemin kol azat itüder. Ägär üterüçeneñ kan hakın, yäki kol azat itärgä köçe citmäsä, totaştan ike ay uraza totmaktır Allah anıñ gönahın gafu itsen öçen. Allah härnärsäne belüçe, ğadellek belän hökem itüçe buldı.
93. Ber möemin hatasız, haslap, ber möeminne ütersä, anıñ cäzası – mäñge kalganı häldä cähännämder, Allah aña açulandı vä läğnät kıldı häm aña olı ґäzab äzerläde.
94. İy möeminnär! Ägär Allah yulında sugışta yörsägez akırınlık ilä açıklagız, keşelärne yahşılap tanıgız, sälam birep, üzegezgä itağat itkän keşegä: "Sin möemin tügel", – dimägez häm dönya malına kızıgıp, anı ütermägez! Bit Allah kulındadır küp ganimätlär. Başta üzegez dä şundıy idegez, Allah sezgä ingam kıldı hicerät itep, çın möselman bulu belän açıklandıgız, şulay bulgaç, nıklap tikşeregez, gafillek belän möeminne ütermägez! Döreslektä Allah sezneñ, kılgan eşläregezdän häbärdar buldı.
95. Gozersez sugıştan kalgan möselmannar, cannarı häm tännäre belän Allah yulında sugışkan möselmannar belän bertigez bulmaslar. Cannarı häm malları belän Allah yulında sugışkan möselmannarnı, Allah gozersez sugıştan kalgan möselmannardan däräcädä artık itte. Allah imanlı möselmannarnıñ hämmäsenä dä äcerne yäki cännätne väğdä itte häm Allah yulında sugışkan möselmannarnı, öydä kalgan möselmannarga karaganda olı äcer birü belän artık kıldı.
96. Allah anıñ yulında sugışkannarga küp däräcälär birde, gönahların gafu itte, üzlärenä rähmät kıldı. Allah üzenä itağat itkän möeminnärne yarlıkauçı häm alarga rähmät kıluçı buldı.
97. Din öçen hicerät itü lyazem bulıp ta, hicerät itmiçä, üzlärenä zolım kılgan keşelärneñ ruhların aluçı ґäzab färeştäläre äyterlär: "Ni buldı sezgä, dinegez bik zägıyf", – dip. Ul keşelär äyterlär: "Bez käferlär kulında gaciz buldık, şul säbäple dinebezdä küp kimçeleklär kıldık", – dip. Ґäzab färeştäläre äytte: "Äyä Allah cire sezgä kiñ ide tügelme? Sezgä din irken urınga küçep kitü lyazem ide, ni öçen küçmädegez?" – dip. Küçärgä mömkinlekläre bula torıp ta, din öçen küçmägän keşelärneñ urını cähännäm, ul cähännäm nindi yaman urındır. (Ägär torgan cayda dingä tarlık bulsa, köçe citkän keşegä irken urınga küçü farızdır).
98. Mägär küçärgä köçe citmägän zägıyf irlärgä, hatınnarga häm balalarga küçmägän öçen cähännäm ґäzabı bulmas, alar torgan caylarında käfer kulınnan kotılırga häylä tapmasalar, yäki küçep kitärgä niçek tä köçläre citmäsä.
99. Bu gozerle keşelärne Allahunıñ gafu itüe bik ömetleder, Allah gafu itüçe, yarlıkauçı buldı.
100. Ber möemin Allah yulında, din öçen hicerät itsä, bargan cayında dindä vä tormışta kiñlekne häm yahşı möselmannarnı tabar. (Hicerät turında ayätlär iñgäç, Mäkkädä sırhau bulıp kalgan ber sahäbä küp akça birep Mädinägä hätle kütärep baruçılarnı yalladı, läkin Mädinägä barıp citä almıyça, yulda vafat buldı. Bu ayät anıñ hakında inde). Ber möemin Allah yulına, räsüle yanına kitmäk öçen öyennän yulga çıksa, soñra yulda aña ülem ireşsä, döreslektä anıñ äcere Allah hozurında sabit buldı. Allah möhacir hälendä ülgän möeminnärneñ äüväldä bulgan gönahların yarlıkauçı häm rähmät kıluçı buldı.
101. İy möeminnär! Ozın, mäşäqatle säfärdä bulsagız, käferlärneñ sezne üterergä höcüm itäçäkläre kürenep torganda, namazlıgıgıznı kıskartıp ukuda sezgä gönah yuktır. Käferlär, älbättä, sezgä açık doşmannardır. (Kurkınıçlar häm kütärä almaslık avırlıklar bulmaganda, mosafirlarga namaznı kıskartıp uku döres bulmıydır.)
102. İy Muhämmäd g-m! Ägär sugış säfärendä sahäbälär arasında bulıp, namaz ukıtsañ, sahäbälär ikegä bülenep, ber yartısı koralların alıp, namaz safına bassınnar, ber räkäґät ukıgaç, artıgızdagı doşman karşısına kilsennär, annarı sahäbälärneñ namaz kereşmägän ikençe yartısı sineñ belän namaz ukısınnar, üzlären saklıy torgan häm sugışa torgan koralların üzlärenä tagıp ukısınnar. (Rasül g-m sahäbälärneñ ikençe yartısı belän ike rikäґät ukıdı, annarı äüväl ber rikäґät ukıgan sahäbälär belän tagın ber rikäґät ukıdı. Şulay itep, räsül g-mneñ dürt rikäґät, sahäbälärneke ikeşär rikäґät buldı). Käferlär sezneñ korallarıgızdan häm mallarıgızdan gafil buluıgıznı teläp toralar häm, añsızdan, sezneñ östegezgä hämmäse bergä höcüm itmäkçe bulalar. (Käferlär kiñäş ittelär: "Möselmannarga namaz ukıgan çaklarında höcüm itik! Namaz ukıganda yannarında koral bulmıy", – dip. Şunıñ öçen Allah: "Sugış säfärendä namaz ukıganda korallanıp ukıgız", – dide). Ägär sezgä sugış säfärendä yañgırdan cäfa ireşsä, yäki sırhau bulsagız, yal itkän çakta korallarıgıznı häm kalkannarıgıznı kuyıp toruda sezgä gönah yuktır. Lyazem bulganda sugış korallarıgıznı alıgız! Döreslektä Allah käferlärgä hur itüçe ґäzabnı äzerläde.
103. Ägär säfärdä çakta, yäki sırhau bulganda namazlarnı ütäsägez, Allahunı zeker itegez namazda basıp, utırıp häm uñ yak kabırgaga yatıp. Ägär kıyınlıktan imin bulsagız, öydä dä, säfärdä dä namazlarıgıznı aşıkmıyça, şartların citkerep ütägez! Döreslektä namaz vakıtı bilgelängän farız ğamäl itep yöklätelde. (Namazlarnı vakıtında ütämägän keşe Allah ґäzabınnan imin bula almas).
104. Käferlär belän sugışkanda zägıyflek häm kurkaklık kürsätmägez! Bälki batırlık häm gayrätlekne kürsätegez! Ägär sugışta cärähätlängän bulsagız, sezneñ kebi käferlär dä cärähätländelär. Sez käferlär ömet itmägän närsäne Allahudan ömet itäsez, yağni anıñ yärdämen, rizalıgın häm cännäten ömet itäsez häm ömet itegez! Allah belüçe, hökemçe buldı.
105. Älbättä, bez siña Koränne haklık belän iñderdek, keşelär arasında Allah telägänçä ğadel hökem itmäklegeñ öçen. Şulay bulgaç, härber häldä hıyanätçelärne yaklap, alar faydasına däğväçe bulmagıl!
106. Yänä Allahunıñ yarlıkavın sora! Älbättä, Allah yarlıkauçı, rähmät kıluçı buldı.
107. Yänä üzlärenä hıyanät itkän keşelärne häm yalgançılarnı yaklap tartışma, alarnıñ eşen döreskä sanama! Bit Allah hıyanätçe gönahkär keşelärne hiç tä söymi.
108. Hıyanätçe keşelär urlagan äyberlären yäki başka yaman eşlären keşelärdän yäşerälär, läkin Allahudan yäşerä almaslar, hälbuki alarnıñ hıyanätlären karap torır öçen Allah alar belän bergäder, kiç belän Allah riza bulmıy torgan süzlärne söylägän vakıtlarıñda. Älbättä, Allah hıyanätçelärneñ eşlären çornap aluçı.
109. İy sez oşbu hıyanätçe, yalgançı monafiqlarnı yaklauçılar! "Alarnıñ gayıbe yuk", – dip hakka karşı tartıştıgız dönyada. Ahirättä alarnı yaklap, Allah belän kem tartışır? Yäki alarnı himaya kılır öçen kıyamät könendä alar faydasına kem väkil bulır? Yuk! Alarnı yaklauçı bulmas!
110. Beräü yaman eşlär kılsa yäki üzenä zolım itsä, soñınnan täübä itep Allahudan yarlıkaunı sorasa, älbättä, Allahunı yarlıkauçı häm şäfkat itüçe tabar.
111. Beräü gönahnı käsep itsä, fäqat üze öçen zararnı käsep itkän buladır. Bit Allah gönah kıluçını belep hökem itüçe buldı.
112. Yänä beräü hatalıklarnı vä gönahlarnı küp käsep itsä, soñra ğayepsez keşelärne töhmät kılsa, yağni üzeneñ gayıbe belän başkalarnı ğayeplärgä tırışsa, döreslektä ul açık bohtannı häm zur gönahnı yökläp aldı.
113. İy Muhämmäd g-m! Ägär siña Allahunıñ fazılı häm rähmäte bulmasa ide, älbättä, monafiqlardan ber firka sine ğadel hökemnän adaştırırga telädelär. Ägär Allah vähi belän eşneñ seren açmagan bulsa, älbättä, adaşkan bulır ideñ, läkin Allah irek birmägäç, alar sine adaştıra almadılar, mägär üzlären adaştırdılar häm alar siña hiçnärsä dä zarar itä almaslar. Allah siña Korän häm hikmät iñderde vä belmägäneñne belderde häm Allahunıñ yumartlıgı siña bik olı buldı.
114. Monafiqlarnıñ häm başka insafsız keşelärneñ näfesläre telägänçä üzara küp söyläşülärendä, älbättä, häyer-fayda yuktır, mägär beräü mohtaclarga, Allah yulına sadaka birergä keşelärgä ämer birsä, yäki yaman eşlärdän tıyıp, yahşı eşlärgä öndäp ämer birsä, yäki keşelär arasın tözätergä, yahşırtırga öndäp ämer birsä, änä şul keşeneñ süzläreñdä häyer häm fayda bardır. Äytelgän bu häyerle eşlärne ber möemin Allah rizalıgına gına östäp eşläsä, bez aña tizdän olı äcerne, yağni cännät niğmätlären birerbez.
115. Beräü yaña Korän dälilläre belän turı yul kürsätelep şäriğat hökemnäre öyrätelgännän soñ rasülgä hilaflık eşlägän eşlärne eşläsä (möselman bulmagan keşelär kiräk yähüd, nasara bulsın, kiräk dährilär bulsın, dindä alarga itağat itü, alarnıñ yulına kerü häm alarnıñ ґädätlären üzläşterü – möselmannarga häramdır), bu eşlärne beräü ihtıyar itsä, riza bulıp şul yulga kersä, älbättä, anıñ küñelen şul yulga berketerbez, annarı şul yul belän cähännämgä barıp kerer. Ul cähännäm kaytaçak urınnıñ nindi yamanıdır.
116. Allahu täğalä, älbättä, üzenä tiñdäşlek kılunı yarlıkamas, mägär tiñdäşlek kılu gönahınnan başka gönahnı üze telägän keşedän yarlıkar. Beräü kemneder, närsäneder Allahuga tiñdäş kılsa, ul keşe haktan bik yırak adaşu belän adaştı.
117. Möşriklär Allahuga gıybadät kılmaslar, mägär cansız närsälärgä gıybadät kılırlar, yänä alar gıybadät kılırlar Allahunıñ rähmätennän sörelgän şaytanga.
118. Allah şaytannı läğnät kıldı – rähmätennän sörde. Şunnan soñ İblis äytte: "İy Rabbım, bändäläreñnän miña nasıyp bulgan öleşne alırmın, alarnı üzemä iyärtermen", – dip.
119. Älbättä, alarnı adaştırırmın häm küñellärenä törle batıl, yalgan süzlärne salırmın, yänä hayvannarıgıznıñ kolakların kisegez, dip, ämer birermen – kisärlär, yänä Allah tözegän mähluklarnı üzgärtegez, dip ämer birermen – üzgärterlär. Beräü Allah hökemnären kuyıp, şaytan hökemnärenä iyärsä, anı üzenä väli itep alsa, döreslektä ul keşe açık hälaq bulu belän hälaq buldı, mäñgegä häsrättä kaldı.
120. Şaytan üzenä iyärgännärne fäqıyrlek belän kurkıtır. ("Fäkıyrlärgä mal birmägez! Alarnıñ fäqıyrlege sezgä yogar", – dip kurkıtır. Şaytan kulına töşkän keşelär fäqıyrlärgä yärdäm itä almaslar). Şaytan üzenä iyärtkän keşelärne cähännäm ґäzabı belän kurkıtmas, mägär törle yullar belän alarnı aldar.
121. Şaytanga iyärgän keşelärneñ urını cähännäm, alar annan kotılırga hiç yul tapmaslar.
122. İman kiterep, Korän öyrätüe buyınça izge ğamällär kıluçılarnıñ cimeş agaçları astınnan yılgalar aguçı cännätlärgä tizdän kerterbez, alar anda mäñge kalırlar. Allahunıñ väğdäse hak, süz söyläüdä kem Allahudan da döresräk söylär?
123. İy möeminnär! Eş bötenläy sez telägänçä bulmas häm kitap ähele yähüd vä nasara telägänçä dä bulmas. Yağni näfese kuşkannı eşläp hiçkem hidäyätle dä, cännätle dä bula almas, mägär Allah kuşkannarnı eşläp kenä hidäyätle häm cännätle bulır. Beräü yavız eşlär kılsa yağni Allahuga itağat itmäsä, şul yavızlıgı belän cäza kılınır, Allahudan başka aña väli häm yärdämçe tabılmas.
124. Beräü çın möemin häleñdä izge ğamällär kılsa, kiräk – ir bulsın, kiräk – hatın bulsın, alar cännätkä kererlär häm cep oçı hätle dä zolım kılınmaslar.
125. Beräü yözen Allahuga täslim kılsa, yağni islam yulı belän Allahuga tapşırılsa häm Korän öyrätüe buyınça izge ğamällär kılsa, annarı İbrahim dinenä iyärep, haklık tarafına nıklap yünälsä, änä şul keşeneñ dinennän dä kürkämräk din bulırmı? Bit Allah İbrahimne üzenä dus itep aldı.
126. Cirdä häm küklärdä bulgan närsälär hämmäse Allah mölkeder häm Allah här närsäne çornap aluçı.
127. İy Muhämmäd g-m, sinnän hatınnarnıñ mirası hakında fätva sorıylar, sin alarga äyt: "Hatınnarnıñ mirası hakında Allah üze fätva birä häm yätim bulgan hatınnarnıñ farız bulgan öleşlären birmisez, şul hakta ukılgan ayätlär fätva birä", – dip. Dähi yätim hatınnarnı irlärgä nikahlandırmıysız, şul hatınnarnıñ häm zägıyf balalarnıñ mirası hakında häm dä yätim balalar hakında ğadel bulırga Korän fätva biräder", – dip äyt! Ägär häyerle eşlärdän, izge ğamällärdän kılsagız, Allah, älbättä, anı belüçe buldı.
128. Ägär ber hatın ireneñ bizgänen yäki talak kılırga telägänen sizsä, bu hatın belän ireneñ arasın tözätep duslaştıruda gönah yuktır. Kileşü, gafu iteşü ayırılışudan häyerle. Näfeslär saranlıkka häzerlänep torırlar, ägär näfesne ciñep, ber-beregezgä izgelek iteşsägez häm cäber-zolım iteşüdän saklansagız, bit Allah sezneñ kılgan eşläregezdän häbärdar buldı, sezne säğadätle itär.
129. Kart hatın ilä yäş hatın arasın tigezlärgä täqategez citmäsä, tigezläü öçen nıklap tırışsagız da, şulay da yäş hatınnarıgız yagına bötenläy avışıp, kart hatınnarıgıznı näübättän öleşsez itep, irsez hatınnar kebi kaldırmagız! Ägär hatınnarıgız arasında tözeklek belän torsagız häm zolımnan saklansagız! Şulay bulganda, älbättä, Allah kimçelekläregezne yarlıkauçı vä rähmät itüçe buldı.
130. Ägär ir ilä hatın kileşä almıyça, ayırılışsalar, Allah üzeneñ rähmäte ilä ikesen dä moñsız kılır, bit Allah kiñ rähmätle vä mäslihätçä eş kıluçı buldı.
131. Cirdäge vä küklärdäge härnärsä Allah mölkeder, alar belän üze telägänçä eş kılır. İy möeminnär! Döreslektä bez sezgä häm sezdän äüväl bulgan kitap ähellärenä ämer birdek, vasıyät äyttek: "Allah hökemnären bozudan saklanıgız, zolım kılmagız, Allahudan kurkıgız", – dip. Ägär Allahuga karışıp köferlek kılsagız, cir vä küklärdä bulgan härnärsä Allahu täğaläneke, Allah bay häm maktaulı.
132. Cirdä, küktä bulgan här vöcüd Allahunıñdır, yänä barça keşelär östennän eş yörtergä, köçle, ğadel väkil bulırga Allah üze citäder.
133. İy keşelär! Ägär Allah teläsä sezne gönahlarıgız säbäple böten näselegez belän hälaq itep, yuk kılır da, sezneñ, urınıgızga üzenä itağat itä torgan kavemne kiterer, Allah bu eşne eşlärgä kadir buldı.
134. Beräü dönya baylıgın telär bulsa, dönya baylıgı da, ahirät baylıgı da – Allah kulındadır, dönyanı käsep itüçegä – dönyanı, ahirätne käsep itüçegä – ahirätne birer, Allah işetüçe vä kürüçe buldı.
135. İy möeminnär! Ґähedläregezne Allah rizası öçen ütägänegez häldä, härvakıt ğadellektä bulıgız, bu ğadellek gärçä üzegezneñ, ata-anagıznıñ häm yakın kardäşläregezneñ zararına bulsa da, döres şähadät biregez! Sez şähadät birgän keşelär kiräk – bay, kiräk – yarlı bulsınnar, döres şähadät biregez, bayga da, yarlıga da sezgä karaganda Allah artıktır. Haktan ütep kitmäk öçen näfeskä iyärmägez! Ägär şahitlar yäki väkillär, bulgan hälne üzgärtep şähadät birsälär, yäisä şähadät birüdän baş tartsalar, Allah, älbättä, kılgan eşläregezdän häbärdar buldı, eşegez buyınça hökem itär.
136. İy ışanuçılar! Hak ışanu ilä ışanıgız Allahuga, rasülenä, räsülenä iñdergän Korängä häm äüväl iñderelgän kitaplarga! Allahuga hak ışanu – aña itağat itü, gıybadät kılu ilä, räsülgä hak ışanu – aña iyärü ilä. Korängä hak ışanu – anıñ ilä ğamäl kılu belän häm ahirätkä hak ışanu – ahirätkä äzerlänü ilä bulır. Beräü Allahuga, anıñ färeştälärenä, kitaplarına, rasüllärenä häm ahirät könenä ışanunı inkyar itsä, yäki hak ışanu ilä ışanmasa, ul keşe bik yırak adaşu ilä adaştı.
137. Döreslektä monafiqlar iman kiterdelär, soñra Korän hökemnären inkyar itep käfer buldılar, annarı täübä itep iman kiterdelär, yänä Korän ayätlären inkyar itep käfer buldılar, annarı Korän hökemnären inkyar itülären arttırdılar. İnde Allah alarnı yarlıkauçı häm turı yulga künderüçe bulmadı.
138. Älbättä, monafiqlarga räncetküçe katı ґäzab bulaçagı belän häbär bir! Belep yäşäsennär.
139. Möeminnärdän başka käferlärne dus totkan möselmannar – monafiqlardır. (Ber möselman käfergä dus bulsa, yäki möselmannarnıñ böten hällären käferlärgä yäşerten ireşterep torsa, ul möselman monafiq buladır başka naçarlıgı bulmasa da). Äyä ul monafiqlar östenlekne käferlärdän östilärme? Bit köç-kodrät häm östenlek fäqat Allah kulındadır.
140. İy möeminnär! Döreslektä sezgä Korändä niçä märtäbä iñderelde: "Käferlärneñ Korän ayätlären inkyar itülären yäki mäshärä kılıp kölülären işetsägez, alar arasında utırmagız, yağni alarnıñ bu kabahät eşläre kayda bulsa da hiç tä riza bulıp tormagız, Korän süzlärenä kagılmıy torgan süzgä küçkännärenä çaklı. Ägär alarnıñ Korängä karşı bulgan süzlärenä häm eşlärenä riza bulıp torsagız, ul vakıtta alar cömläsennän bulırsız. Şiksez, Allah monafiqlar ilä käferlärne ber cähännämgä cıyaçak".
141. İy möeminnär! Monafiqlar sezneñ hälegezneñ alar faydasına üzgärmäkne kötäder, ägär sez Allah yärdäme belän ber şähärne, ya ber avılnı alsagız, monafiqlar: "Äyä bez dä sezneñ belän bergä tügel idekme? Bezgä dä ganimät malın biregez", – dilär, ägär sugışta käferlär ciñsälär, monafiqlar: "Äyä bez sezgä möselmannarnıñ böten hällären belderep tordık tügelme? Häm möselmannarnı ciñü öçen sezgä yärdäm kürsättek tügelme? Bezgä dä öleş biregez", – diyärlär. Allah kıyamät könne sezneñ ilä monafiqlar arasında bulgan häl belän hökem itär. (Monafiqlar Allañ hökem itkändä törle sıyfatka kerä almaslar dönyadagı kebi.) Allah hak möeminnärne imansız itärgä käferlärgä hiç tä yul açmadı, yağni käferlär Korän belän ğamäl kıluçı möeminneñ imanın alırga kadir bulmaslar.
142. Älbättä, monafiqlar Allahunı aldıybız dip uylıylar, Allah isä alarnı dönyada hidäyättän, ahirättä cännättän mährüm itep aldauçıdır. Ägär monafiqlar namazga torsalar keşelärgä riyälanıp yalkaulanıp kına toralar, küñelläre kararlanırlık itep Allahunı zeker itmilär, läkin gafil küñel ilä bik az gına zeker itälär.
143. Monafiqlar möeminnär belän käferlär arasında ike yaknıñ berenä bula almıyça häyran kalıp yörmäktäder. (Alarnı käferlär dä, möeminnär dä yaratmıy, çönki dönyada iñ yaman keşe monafiqtır). Ägär Allah beräüne adaştırsa, sin aña turı yulnı hiç tä tapmassıñ.
144. İy möeminnär! Möeminnärdän başka käferlärne dus totmagız, yağni duslarıgız möeminnär genä bulsın! Äyä sez käferlärgä dus buluıgıznı Allah sezne ґäzab kılsın öçen dälil bulunı telisezme? Yağni käferlärgä dus buluıgız alar belän bergä ґäzab kılınuıgızga säbäp bulır.
145. Käferlärgä dus bulıp monafiq bulgan möselmannarnıñ kaytaçak urını şiksez cähännämneñ iñ tübän katlavındadır, alarnı cähännämnän kotkarırga yärdämçe taba almassıñ.
146. Mägär cähännäm astında kalmaslar monafiqlıktan nıklap täübä itsälär, küñellären vä ğamällären tözätsälär, Allahunıñ Korändäge hökemnärenä yabışsalar häm dinnären ihlas küñeldän Allah rizası öçen genä totsalar, ul çagında alar möeminnär belän bergä bulırlar. Allah tizdän möeminnärgä olı äcer – cännät niğmätlären birer.
147. İy möeminnär! Ägär çın ışanıp, Korän belän ğamäl kılsagız häm niğmätlärgä şöker itsägez, Allah sezneñ ґäzabıgız belän nişläsen? Yağni ni öçen sezne ґäzab kılsın? Şiksez, Allah çın möselmançılıknıñ hakın cännät niğmätläre belän tüläüçe häm härnärsäne belüçe buldı.
148. Yaman süz belän kıçkırıp söyläüne Allah söymider, mägär beräü haksız zolım kılınsa, yağni cäberlänüçe çarasız bulıp zalimga karşı yaman süz äytsä, gönah bulmas. Allah süzlärne işetüçe, küñellärne belüçe buldı.
149. Ägär zarar itüçegä izgelekne kürsätep, yäki yäşerten kılsagız häm gafu itsägez, bu eş holıknıñ yahşılıgınnandır. Allah tözälüçelärne gafu itüçe häm azgannarnı ґäzab kılırga köçe citüçe buldı.
150. Allahuga häm räsüllärenä ışanmauçılar, alar Allah ilä anıñ räsülläre arasın ayırırga telilär: "Räsüllärneñ bäğzesenä ışanabız, bäğzesenä ışanmıybız", – dilär. Häm alar ışanu belän ışanmau arasın yul itep alırga telilär.
151. Işanu ilä ışanmau arasında bulgan keşelär hak käferlärder, käferlärgä hur kıluçı ґäzabnı äzerlädek.
152. Allahuga häm rasülenä ışanuçılar rasülneñ arasın ayırmıylar, hämmäsenä bertigez ışanalar, bu hak möeminnärgä äcerlären tizdän birerbez, Allah hak möeminnärne yarlıkauçı häm alarga rähmät kıluçı buldı.
153. İy Muhämmäd g-m! Kitap ähelläre sineñ alarga küktän kitap iñdermägeñne sorıylar, Musadan kaume monnan da zurraknı soradılar. Äyttelär: "Bezgä Allahunı açık itep kürsät", – didelär, alarnı zolımnarı säbäple Allah nurı köyderde. Alar Allahudan hak dinne bäyän itüçe kitap kilgännän soñ bozau yasap, şul bozauga tabındılar, annarı täübä ittelär, bez alarnı gafu ittek. Häm Musaga açık dälillärne, moğcizalarnı birdek.
154. Kurkıtıp, alardan ґähed almak öçen öslärenä Tur tavın kütärdek häm: "Ärihä şähärenä tübänçelek ilä keregez", – didek, yänä alarga äyttek: "Şimbä könne çiktän çıkmagız", – dip häm alardan avır ґähedne aldık.
155. Ґähedlären bozuları, Allahunıñ ayätlären inkyar itüläre, haksız päygambärlärne üterüläre häm küñellärebez pärdälängän dip äytüläre säbäple alarga törle ґäzablar birdek. Köferlek kıluları säbäple bälki Allah alarnıñ küñelenä möher baskandır, inde ul yähüdlär iman kitermäslär, mägär bik azları iman kiterer.
156. Allah alarnı läğnät kıldı haknı inkyar itüläre häm Märyamgä zur yalgan yala yakkannarı öçen. Yağni Märyam Gıysa g-mne tudırgaç yähüdlär: "Märyam zinadan bala tudırdı", – dip yalgan häbär tarattılar.
157. Yänä alarnı Allah läğnät kıldı: "Bez, älbättä, Allah rasüle Märyam uğlı Gıysane üterdek", – digän süzläre öçen. Alar Gıysane ütermädelär häm asmadılar, läkin alarnıñ ber yuldaşı alarga Gıysa surätendä kürende. (Yahüdlär kiñäşläşep Gıysä päygambärne üterergä karar çıgardılar, Gıysä alardan kaçıp ber öygä kerde, yähüdlär anıñ artınnan kua kildelär häm totıp alır öçen öygä ber yuldaşların kerttelär, läkin bu vakıtta Gıysäne Allah kükkä kütärgän ide inde. Kergän keşe öydän Gıysä surätendä çıktı, yähüdlär anı Gıysä dip belep, totıp astılar). Yähüdlär, älbättä, Gıysä hakında ihtilafta buldılar, ägär Gıysäne ütergän bulsak, yuldaşıbız kayda? Ägär yuldaşıbıznı ütergän bulsak, Gıysä kayda, diyeştelär. Alarnıñ bu ihtilafları, älbättä, zanga iyärülärennän buldı, alar hiçşiksez Gıysäne ütermädelär.
158. Bälki Allah anı üz hozurına kütärde. Allahu täğalä här eştä galib häm hikmät belän eşläüçe buldı.
159. Kitap ähelläre, älbättä, hämmäse dä Gıysägä ışanırlar ülüennän äüväl, vä Gıysä kıyamät könne alarga şahit bulır. Yağni: "Min Allah uğlımın, miña gıybadät kılıgız, dip äyttemme? Kiresençä, Allah yalgız üze genä, Allahuga gına gıybädät kılıgız, dimädemme? Häm sezgä moğcizalar kürsätmädemme? Allah hökemnären sezgä ireştermädemme?" – diyär. Alar Gıysänıñ süzlären döreslärlär, läkin faydası bulmas.
160. Yähüdlärdän zolım itüçeläre vä küp keşelärne Allah yulınnan tıyuçıları bulu säbäple äüväldä alarga häläl bulgan närsälärne hıyanätläre soñında häram kıldık.
161. Yänä Allah tarafınnan katı tıyılgan bulsalar da, riba, rişvät aluları häm keşe malın yulsız aşauları säbäple häläl närsälärne alarga häram kıldık, häm yähüdlärneñ käfer bulgannarına räncetküçe ґäzabnı äzerlädek.
162. Läkin hakıykıy belemgä ireşkän islam ğalimnäre häm siña iñderelgän vä sinnän äüväl iñderelgän kitaplarga ışanuçı möeminnär – alar namazların ütärlär, zäkyat sädakasın birerlär häm Allahuga vä ahirät könenä nık ışanırlar. Änä şularga tizdän olı äcerne – cännätne birerbez.
163. İy Muhämmäd g-m! Siña Koränne vähi kıldık Nuh päygambärgä häm annan soñ kilgän päygambärlärgä vähi kılganıbız kebi, vä İbrahim, İsmägıyl, İshak, Yağkub, Gıysä, Äyüb, Yunus, Harun, Söläyman päygambärlärgä vähi kılganıbız kebi häm Daudka – Zabur isemle kitap birdek.
164. Yänä bu sürädän elek iñgän sürälärdä siña bäyän itkän päygambärlärgä häm hällären siña bäyän itmägän päygambärlärgä dä vähi kılganıgız kebi, siña Koränne vähi kıldık häm Allah Musa belän kamil söyläşü ilä söyläşte.
165. Allahu täğalä ul päygambärlärne Allahuga itağat itüçe hak möeminnärne cännät belän şatlandıruçı häm Allahuga itağat itmäüçelärgä cähännäm ґäzabı bulaçagı belän häbär birüçe ilçelär itep künderde, rasüllär üzläreneñ burıçların ütägännän soñ ahirättä dinsezlärgä: "İy Allah bezgä kitap iñdermädeñ, rasüllär kündermädeñ", – diyärgä dälil bulmasın öçen Allah kitaplar iñderde, rasüllär künderde. Korän belän ğamäl kıluçılarnı ґäzab kıluda Allah kodrät iyäse häm kitaplar iñderüdä, rasüllär künderüdä Allahunıñ eşe hikmätleder.
166. Küplär ışanmasalar ışanmasınnar, läkin Allah şahit bulganı häldä şähadät birer siña iñdergän Koränneñ haklıgı belän, Koränne iñderde Allah kamil belem ülçäve belän häm färeştälär dä Koränneñ haklıgı belän şähadät birälär. Korän belän ğamäl kıluçılarga da, ğamäl kılmauçılarga da şahit bulırga Allahu täğalä citäder.
167. Koränne inkyar itep käfer bulgan keşelär, başkalarnı da Allah yulınnan tıydılar, döreslektä alar hak yuldan bik yırak adaşu belän adaştılar.
168. Käfer häm zalim bulgan keşelärne Allah yarlıkayaçak häm turı yulga künderäçäk tügelder.
169. Mägär alarnı cähännäm yulına künderer, alar añda mäñge kalırlar. Bu eş Allahuga bik ciñel buldı.
170. İy keşelär! Şiksez, sezgä Rabbıgızdan haklık ilä rasül kilde, Allahuga, Korängä häm rasulgä ışanıgız! Üzegez öçen häyerleder. Ägär ışanunı häm Korän belän ğamäl kılunı inkyar itsägez, bit cirdä vä küklärdä bulgan närsälär Allahunıkıdır, sezneñ ışanuıgızga Allah mohtac tügel. Allah härkemneñ eşen belüçe vä ğadellek ilä hökem itüçe buldı.
171. İy kitap ähelläre! Dinegezdä haktan tışkarı çıkmagız, Allah hakında yalgannı söylämägez, mägär aña äytergä tiyeşle hak süzlärne genä äytegez! Märyam uğlı -- Gıysä Allahunıñ räsülennän başka hiçkem tügel, ul Gıysä Allahunıñ: "Bar bul!" – digän süze belän bar buldı, ul süzne Allah Märyamgä işetterde vä ul süz Märyam karınına ruh bulıp ireşte. Allahuga vä räsüllärenä ışanıgız! Häm "Allah öç" – dip hiç tä äytmägez! Ul süzdän tıyılıgız, ägär tıyılsagız, üzegez öçen häyerleder. Döreslektä Allah tiñdäşe yuk ber Allahudır, balası buludan Allah gayät paq, yänä cirdä, küklärdäge härnärsä anıkı häm dä keşelär östennän väkil bulırga Allah citä.
172. Älbättä, Gıysä Allahuga kol buludan, aña gına gıybadät kıludan baş tartmas şulay uk itağat itü belän Allahuga yakın bulgan färeştälär dä Allahuga kol buludan baş tartmaslar. Beräü Allahuga gıybadät kıludan häm itağat itüdän baş tartsa häm dä täkäbberlänsä, Allah alarnı tizdän kubarır häm üz hozurına cıyar hökem vä cäza öçen.
173. Allahuga ışanıp izge ğamällär kıluçılarga Allahu täğalä äcerlären tutırıp birer häm yumartlıgı belän äcerlären arttırır, ämma Allahuga itağat itüdän baş tartkan, gıybadät kıludan täkäbberlängän keşelärne Allah ґäzab kılır räncetküçe ґäzab belän. Alarga ahirättä Allahudan başka yaklauçı häm yärdämçe tabılmas.
174. İy keşelär! Döreslektä sezgä Rabbıgızdan açık dälillär kilde, häm küñellärne yaktırtkuçı açık hidäyät nurı – Koränne sezgä iñderdek. (Dimäk, Korännän başka hiçkemneñ küñele yaktırmas!)
175. Ämma Allahuga ışanıp anıñ hökemnärenä yabışkan möeminnärne tizdän üzeneñ rähmätenä häm dä yumartlıgına kerter vä künderer alarnı üzeneñ nurlı yulına.
176. İy Muhämmäd g-m, miras malı hakında sinnän fätva sorıylar. Sin alarga äyt: "Käläläneñ mirası hakında Allah üze fätva birer", – dip. (Kälälä dip kemneñ ata-anası ülgän, balaları da yuk, şul keşegä äytelä.) Ägär ber ir ülsä, anıñ ata-anası häm balası bulmasa, ber tugan kız kardäşe kalsa, bu kız kardäşenä ülgän kälälä malınıñ yartısı tiyär, ägär kälälä ir isän kalıp, älege kız kardäşe ülsä, ul kız kardäşeneñ balası kalmasa, ul çagında kalgan malga kälälä varis bulır. Ägär kälälä ir ülep anıñ ike bertugan kız kardäşläre kalsa, alarga kälälädän kalgan malnıñ öçtän ike öleşe tiyär, ägär kälälä irneñ kalgan ber tugan kardäşläre irlär häm hatınnar bulsa, irgä ike hatınnıñ öleşe tiyär. Bolar kälälädän kalgan malnıñ öçtän ike öleşen bülärlär. Allah sezgä açık bäyän kılır miras hökemnären, mal bülüdä adaşmavıgız öçen. Allah härnärsäne belüçe.

[5] MAİDÄ (AŞ YaULIGI) SÜRÄSE – 120 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. İy möeminnär! Ґähedläregezne, väğdäläregezne ütägez! (Ґähed öç törleder: berse – Allah härkemnän Korän belän ğamäl kılırsız dip ґähed aldı, ikençese – Allah iseme ilä äytelgän näzerlär, antlar, öçençese – möeminnärneñ üzara kuyışkan väğdäläreder). Dürt ayaklı hayvannar sezgä häläl buldı mägär häram bulgannarı Korändä zeker itelde, hac säfärendä ihram baglagaç sezgä häläl kiyeklär dä häram bulır. Allah üze telägänçä belep hökem kılır.
2. İy möeminnär! Allah hac kılganda ütäü belän boyırgan ğamällärne kaldırunı häläl kürmägez, hac, ğamälläreneñ hörmäten töşermägez, hacda farız, vaceb, sönnät ğamällärne ütägez, häram bulgan aylarda sugış kılmagız, Käğbätullahuga atap yäki başka berär mählukka atap korban çalmagız, korbanlıklarıgızga bernindi bilgelär yasamagız, häm Käğbätullanı ziyärat kılmak öçen bargan keşelärne ütermägez häm cäberlämägez, alar rabbılarınıñ rähmäten vä rizalıgın ömet itep baralar. Härkayçan ihramnarıgızdan çıksagız, kiyek aulau möbahter. Mäscid Häramnı tavaf kıludan sezne tuktatuçı käferlärgä açulanuıgız haktan ütüegezgä säbäp bulmasın! Yağni alar öçen ґäyebe bulmagan, ul eştä katnaşı bulmagan kaumnärdän üç almagız! İy möeminnär! Yahşı eşlärdä, izge ğamällärdä gönahlardan, zolım eşlärennän saklanuda yärdämläşegez! Ämma gönahlı eşlärdä häm doşmanlaşuda yäki zolım eşlärendä hiç tä yärdämläşmägez! Allahudan kurkıgız, anıñ väğazlären, hökemnären iğtibarsız kaldırudan saklanıgız! Döreslektä Allah saklanmauçılardan katı ґäzab belän üç aluçıdır.
3. Sez möeminnärgä ülgän hayvan ite, bugaz kanı, duñgız ite häm suyganda Allahudan başka zatnıñ iseme zeker itelep suyılgan hayvan ite häram buldı, yänä buılıp ülgän, sugılıp ülgän, yugarı cirdän töşep ülgän, ber hayvan tarafınnan sözelep yäki tibelep ülgän hayvan ite yänä yırtkıç hayvan ütergän hayvannıñ ite häramdır, ägär birtelgän yäki yırtkıç hayvan cärähätlägän hayvannarnı ülmäs borın "Bismillähi Allahu äkbär" dip bugazlap ölgersägez – ite hälälder. Yänä tärelär yäki kaberlär öçen butalangan hayvan itläre häramdır. Yänä sezgä häram itelde ırımlangan uklar belän hökem itüegez. Irımnıñ härtörlese dä häramdır. Yugarıda zeker itelgän häram itlär häm ırımnar yaman närsälär, alarnı kullangan keşe fasıyktır. Mäkkä şähäre fäteh itelgän käferlärneñ möselmannarnı zägıyfländerüdän häm islam dinen cimerüdän ömetlären özdelär inde, alardan hiç tä kurıkmagız, minnän genä kurkıgız! Menä bügen dinegezne tözep beterep tulı kıldım, biräse niğmätläremne dä islam dine belän bergä birep beterdem sezgä häm riza bulıp islam dinen sezgä ihtıyar kıldım. Ämma beräü açlıktan kalıp häläl rizık tabudan gaciz bulsa, yugarıda zeker itelgän häram itlärdän gönah yagına avışıp kitüdän saklanganı häldä, yağni az-az gına, can saklar hätle genä aşasa, gönah bulmas. Älbättä, Allah yarlıkauçı häm rähmät kıluçı.
4. İy Muhämmäd g-m, sinnän sorıylar, bezgä närsäne aulau häläl, dip. Sin alarga äyt: "Allah iseme ilä bugazlangan pakizä hayvannar häläl buldı, dip, yänä kiyeklär aular öçen üzegez öyrätkän au etläregez yäki au koşlarıgız totkın hayvannar, koşlar ite sezgä häläl buldı. Allah sezgä öyrätkän ädäpne au etläregezgä yäki au koşlarıgızga öyrätersez: alar totkan kiyeklären özgälämäsennär häm aşamasınnar, üzegezgä alıp kilsennär!" Vä başka ädäplärne öyrätegez. Sezneñ öçen totkan närsälären aşagız, auçı hayvannarıgıznı cibärgändä: "Bismillähi Allahu äkbär" – dip cibäregez! Allahudan kurkıgız, üläksäne yäki Allah iseme äytelmiçä bugazlangan hayvan iten aşaudan saklanıgız! Bit, şiksez, Allah aşıgıp hisap itüçe.
5. Bügen sezgä Allah iseme belän bugazlangan hayvannar ite häm paq närsälär häläl buldı, yänä kitap ähelläreneñ rizıgı sezgä, alarga sezneke häläl buldı, yänä sezgä häläl buldı fäheş eşlärdän pakizä möeminä hatınnar, yänä sezdän äüväl kitap birelgän kitap ähellärennän fäheş eşlärdän pakizä bulgan yahşı hatınnardan häläl buldı änä şundıy hatınnarga möherlären birep nikahlanıgız! Açık yäki yäşeren zina kıludan häm zina kıluçılarga yäşeren dus buludan saklanunı ul eştän yırak bulunı niyät itkän häldä öyläneşegez! Beräü ışanunı, Allahuga itağat itüne inkyar kılsa, anıñ eşlägän eşläre yukka çıgar vä ul ahirättä häsrätlänüçelärdän bulır, yağni ґäzabta bulır.
6. İy möeminnär! Ägär namazga basarga teläsägez, başta täharät alıgız, ike kulıgıznı tersäkläre belän häm bitegezne yuıgız, kulıgıznı yüeşläp başıgıznı sıypagız häm dä ayaklarıgıznı tubıkları belän yuıgız. Ägär cönüb bulsagız, yuınıp paqlänegez! Vä ägär sırhau yäki säfärdä bulsagız, ya beregez daladan kilsä, ya hatınıgızga yakınlık kılsagız, şuşı hällärdä yuınıp paqlanırga su tapmasagız, paq cirgä ike kulıgıznı sugıgız, şul kullarıgız belän bitegezne sıypagız, ikençe märtäbä cirgä sugıp ike kulıgıznı sıypagız! Allah sezgä tarlıknı telämi, bälki sezneñ paq buluıgıznı teli häm niğmätlären sezgä tutırıp birergä teli, şayät birgän niğmätlärenä şöker itegez! (Allah teläsä Korän belän ğamäl kılsak! şunnan da zur niğmät, älbättä, yuk).
7. Allahunıñ sezgä birgän niğmätlären häterlägez! Häm dönyaga kilmäs borın Allahuga birgän ґähedegezne dä häterlägez! Allah ruhlarnı halık kılgaç: "Äyä! Sezne yuktan bar kılıp tärbiyäläüçe min tügelme?" – digäç, "Älbättä, sin! Süzeñne işettek, üzeñä itağat ittek", – didegez, şunı belegez! Allahudan kurkıgız, aña gasıy buludan saklanıgız! Kükräklärdä bulgan närsäne Allah, älbättä, belüçe.
8. İy möeminnär! Allah rizalıgı öçen ğadellek belän ґüahlık birüçe bulıgız. Härvakıt haklıkta bulıgız! Yänä ber kaumgä açulanuıgız: ikençe kaumgä ğadelsezlek kürsätüegezgä säbäp bulmasın. Här eştä ğadellek kılıgız! Gadälät isä täqvalıkka yakınraktır häm Allahudan kurkıgız, ğadelsezlektän saklanıgız! Älbättä, Allah kılgan eşläregezdän häbärdar.
9. İman kiterep Korän yulı belän izge ğamällär kıluçı möeminnärgä gafu itü häm olı äcer bulır dip Allah väğdä kıldı.
10. Ämma ışanmauçılar, ayätlärebezne dä yalgan di̇yüçelär alar – cähännäm ähelläre.
11. İy möeminnär! Allahunıñ sezgä birgän niğmätlären häterlägez! Käferlär sezne üterergä kulların suzgan çaklarında Allah alarnıñ kulların sezdän tıydı. Şulay bulgaç, Allahudan kurkıgız, aña gönahlı buludan saklanıgız! Möeminnär här eştä Allahuga gına täväkkäl kılsınnar!
12. Döreslektä Allah bäni İsraildän ґähed aldı Allahuga häm Musaga itağat itärsez dip, häm alarnıñ unike kabilä başlıkların ilçe itep cibärdek. Alarga Allah äytte: "Min sezneñ belän bergä, käferlärdän kurıkmagız", – dip. (Bäni İsrail Fergaunnän kotılgaç, Allah alarga: "Ärihä şähären sugışıp alıgız", – dide. Şähärgä yakın kilgäç, Musa unike kabilä başlıkların unike keşene Ärihä halkınıñ hällären yäşerten belep kaytır öçen şähärgä cibärde, kaytkaç kaumegezgä alarnıñ hällären söylämässez, miña gına söylärsez, dide. Bu ilçelär şähärgä kerep Ärihä halkın kürep kurkıp kaldılar, çönki alar ere gäüdäle, kuätle häm bay idelär. İlçelär kaytkaç kaumnärenä şähär hälen söylädelär häm sugışmaska kotırttılar, mägär ikese bu eşne eşlämäde. Bäni İsrail bu urıñda Allahuga birgän ґäheden ütämäde). Allahunıñ algan ґähede yänä budır: "İy Bäni İsrail ägär namazlarıgıznı ütäsägez, zäkyatläregezne birsägez, räsüllärgä ışanıp alarga yärdäm birsägez häm Allahuga izgelekne burıçka birsägez, yağni kılgan izgelekläregezne fäqat Allah rizalıgı öçen genä kılsagız, ul vakıtta, älbättä, bu izge eşläregezne yaman eşläregezgä käffarät kılırbız, yağni gönahlarıgıznı cuyarbız häm, älbättä, aslarınnan yılgalar aguçı cännätlärgä kerterbez. Allahuga ґähed birgännän soñ sezdän beräü ґäheden bozıp, yäki Allahunıñ ämerlären inkyar itep käfer bulsa, ul keşe turı yuldan adaştı. (Yağni Ärihä şähäre halkı belän sugışudan baş tartıp, Allahunıñ açuın häm läğnäten aldılar).
13. Ґähedlären sındıruları säbäple bez alarnı läğnät kıldık häm küñellären taş kebi katı kıldık. Alar Täürattagı Allah süzlären urınınnan üzgärtälär yäki alıp taşlıylar häm kitaplarında yöklätelgän zur burıçların ütäüne onıtalar. İy Muhämmäd g-m, belerseñ, alar haman hıyanättälär, alarnıñ hıyanäte ata-babadan kilgän hıyantäder, mägär alarnıñ bik azları hıyanät itmäs. Sin alarnı gafu it, iman kiterep täübä itsälär häm alarga cäza birüdän baş tart! Bit Allah yahşılarnı söyäder.
14. "Bez Allah yärdämendäbez", dip maktanuçı nasara kaumennän dä "Allahuga häm rasülgä itağat itärsez", dip ґähed aldık. Alar da kitaplarındagı zur burıçların onıttılar häm ґähedlären sındırıp Allah hökemnären bozdılar, şunıñ öçen kıyamätkä çaklı dävam itkän doşmanlıknı häm açunı aralarına saldık. Allah alarga tizdän häbär birer, kılgan eşläreneñ kabahätlege belän. (Alar İncilne üzgärtep, islam dinen bozıp, nasara dinen yasadılar. Şul kabahätlek tügelme?)
15. İy kitab ähelläre! Kilde sezgä räsülebez Muhämmäd g-m kitabıgızda Allah hökemnären yäşergänegezneñ küplären belderer öçen, vä küplären gafu itär, äytmäs. İy keşelär! Kilde sezgä mäğrifät nurı Muhämmäd g-m vä rauşan kitap.
16. Allah künderer bu Korän belän anıñ rizalıgına iyärgän möeminnärne iminlek, tınıçlık yulına, yağni cännätlär yulına häm alarnı üzeneñ teläge vä yärdäme belän köferlek, nadanlık häm bideґät, horafat karañgılıgınnan çıgarıp, çın iman, hak din yaktılıgına kerter häm alarnı turı yulga künderer.
17. Märyam uğlı Gıysäne Allah di̇yüçelär käfer buldılar. İy Muhämmäd g-m äyt: "Ägär Allah cirdäge beten närsäne, vä Gıysäne häm anasın hälaq itärgä teläsä, Allahunıñ bu telägenä kem karşı tora alır? Yağni Allah cirdäge böten närsäne hälaq itä kalsa, şul vakıtta Gıysäneñ üzen kotkarırga da köçe citmäyäçäk, şulay bulgaç, niçek ul Allah bula alsın? Cirdä, küklärdä häm aralarında bulgan böten närsä Allah baylıgı, Allah üze telägän närsäne halık kılır, Allahunıñ härnärsägä köçe citä.
18. Yähüd vä nasara äyttelär: "Bez Allahunıñ ugılları häm anıñ söyekleräge", – dip. Sin alarga äyt: "Alay bulgaç, ni öçen Allah sezne gönahlarıgız öçen ґäzap kıladır", – dip. Bälki sez dä Allah halık kılgan başka keşelär kebek ük keşelärsez. Allah telägän bändäseneñ gönahların yarlıkar, telägän bändäsen gönahı bärabärendä ґäzab kılır. Cirdä, küklärdä vä aralarında bulgan böten närsä Allah baylıgıdır häm kaytaçak cirebez Allah aldınadır.
19. İy kitap ähelläre! Sezgä räsülebez Muhämmäd g-m kilde, sezdän räsüllär häm vähi kiselgän vakıtta, ul sezgä Korän belän hak dinne bäyän kılır, äytmävegez öçen: "Cännät belän şatlandıruçı, cähännäm belän kurkıtuçı päygambär kilmäde", – dip. Menä döreslektä sezgä cännät belän şatlandıruçı häm cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı päygambär kilde, ul sezgä äytte: "Korän öyrätkänçä islam dinen totsagız cännätkä kerersez, ägär Korän belän ğamäl kılmasagız cähännämgä kerersez", – dide. Allah härnärsägä kadirder.
20. Musanıñ kaumenä äytkän süzlärennän gıybrät alıgız! Äytte: "İy kaumem, Allah sezgä birgän niğmätlärne häterlägez! Allah aragızga küp päygambärlär künderde, üzegezdän sezgä patşalar kıldı häm ğalämdä hiçber kavemgä birmägän niğmätlärne sezgä birde hätta küktän äzerlängän rizıklarnı iñderep tordı", – dip.
21. Musa äytte: "İy kaumem Allah bilgelägän häm sezneñ, öçen faydası bulgan Ärihä şähärenä keregez, Allah ämeren ütäüdän baş tartmagız, artka borılıp kitmägez! Ägär baş tartsagız, älbättä, niğmätlärdän korı kalıp, häsrätlänüçe bulıp äverelersez.
22. Älege kurkak kabilä başlıkları äyttelär: "İy Musa Ärihä şähärendä köçle, batır kaum yäşi, bez alardan kurkabız, şul säbäple şähärgä hiç tä kermäbez, hätta ul kaum şähärdän çıgıp kitkännärenä çaklı. Ägär alar şähärdän çıgıp kitsälär, bez, älbättä, şähärgä kerüçebez", – dip.
23. Kabilä başlıklarınnan Allah niğmätlägän ikese äyttelär: "Käferlärdän kurıkmagız, Allahuga täväkkäl itep şähär kapkasınnan keregez! Ägär şähär kapkasınnan kersägez käferlärne ciñärsez, Allahuga täväkkäl kılıgız häm şähärgä keregez, ägär Allahunıñ yärdäm biräçägenä ışansagız".
24. Käferlärdän kurkuçıları äyttelär: "İy Musa, bez Ärihä şähärenä, älbättä, mäñge kermäbez, şähär halkı anda torgan vakıtta. İy Musa, üzeñ häm Rabbıñ, barıgız şähär käferläre belän ikäü sugışıgız! Ä bez şuşı urında karap utırabız", – dip.
25. Musa äytte: "İy Rabbım min fäqat üzemä häm kardäşem Harunga ihtıyarlımın, başkaça hiç süzem ütmider. İy Rabbım fäsıyk belän bezneñ aranı ayır", – dip.
26. Allah äytte: "İnde alarga Ärihä şähärenä kerüne kırık yılga çaklı häram kıldım. Kırık yıl ütmiçä anda kerä almaslar, häyran bulıp sahrädä adaşıp yörerlär. İy Musa, fasıyk kaum öçen kaygırma, inkyar kılsalar cäzası üzlärenäder", – dip.
27. İy Muhämmäd g-m! Adäm g-mneñ ugılları hakındagı häbärne haklık belän ukıtıl. (Kabil belän ber karında yatkan Äqlimä, Habilgä tiyeşle ide. Ämma Kabil Äqlimäne üzem alam digäç, Allah ikesenä dä korban çalırga boyırdı.) İke yeget korban çaldılar, berseneke yağni Habilneke kabul buldı, ikençese – Kabilneke kabul bulmadı. Kabilneñ könçelege arttı häm äytte: "İy Habil min sine, älbättä, üteräçäkmen", – dip. Habil äytte: "Älbättä, Allahu täğalä täqva keşelärneken kabul itäder", – dip.
28. Habil Kabilgä äytte: "Sin mine üterergä kulıñnı suza torgan bulsañ da, min sine üterergä kulımnı suzaçak tügelmen. Min böten ğalämnärne tärbiyä itüçe Allah ґäzabınnan kurkamın", – dip.
29. Ägär mine ütersäñ, min telimen minem gönahımnı häm üz gönahıñnı yökläp Allahuga kaytuıñnı, bu zolım eşeñne eşläsäñ ut ähelennän bulırsıñ. Ut ґäzabı: zalimnärgä tiyeşle cäzadır.
30. Näfese aña galib buldı, yağni näfese Kabilne ciñde, Habilne üterergä anı österäde, Kabil Habilne üterde vä häsrätlänüçelärdän buldı.
31. Allah Kabil yanına ber karga cibärde, ul karga Kabilgä cirne kazıp kürsätä, yağni Habilneñ gäüdäsen kümärgä öyrätte. (Çönki Kabil Habilne ütergäç kayda kuyarga belmiçä, berniçä kön kütärep yörde). Karganı kürgäç, Kabil äytte: "Hay miña ükeneç! Kargadan da köçsezräk idem mällä? Karga belgänne dä belmädem, ägär belgän bulsam, kardäşemneñ gäüdäsen niçä könnär kütärep yörmiçä, üterü belän kümgän bulır idem", – dip. Bu eşennän soñ ükenüçelärdän buldı.
32. Keşelär ber-bersen ütergännäre öçen bäni İsrailgä hökem ittek: "Ägär beräü keşe ütermägän keşene yäki cir östendä bozıklık kılmagan keşene ütersä, böten keşelärne ütergän kebi bulır, ber keşene ülemnän kotkarsa – böten keşelärne ülemnän kotkargan kebi bulır", – dip. Alarga islam dinen açık bäyän itüçe rasullärebez kilde. Açık añlatma kilgännän soñ da, älbättä, alarnıñ kübräge süzdä häm ğamäldä çiktän ütüçelär.
33. Allahuga häm rasulenä karşı sugışkan yäki cir östendä bozıklık kılgan keşelärneñ cäzası: ütermäk yäki asmak, yäki uñ kulın, sul ayagın kismäkter, yağni üterüçene üterergä, üterüçe häm talauçı bulsa asarga, talauçı häm urlauçı bulsa ayagın-kulın kisärgä, yäki sörep cibärergä. Bu cäza alarga dönya ґäzabı häm ahirättä alarga olı ґäzab bulır.
34. Mägär alar sezneñ kulıgızga töşep hökem itelüdän elek ükenep täübä itsälär, alarga yugarıda zeker itelgän cäzalar birelmäs. Allah, älbättä, täübä itep tözelüçelärne yarlıkauçı häm rähimle.
35. İy möeminnär! Allahuga gönahlı buludan saklanıgız, anıñ ґäzabınnan kurkıgız, Korän belän ğamäl kılıp Allahuga yakın bulunı käsep itegez häm Allah yulında tırışıgız, köräşegez vä lyazem bulganda sugışıgız! Şayät östenlekne tabarsız.
36. Käferlärneñ kulında böten dönya baylıgı yänä şunıñ çaklı baylık bula kalsa, Allah ґäzabınnan kotılu öçen şul baylıknı birsälär, kabul bulmas ide. Alargadır räncetküçe ґäzab.
37. Käferlär uttan çıgunı telärlär, işek yanına kilerlär, ґäzab färeştäläre alarnı utlı sukmaklar belän sukkalap kuarlar, alar annan çıguçı tügellär häm alargadır daimi ґäzab.
38. Karak ir häm hatınnarnıñ kulların kisegez käsep itkän yavız eşlärenä cäza yözennän Allahudan. Allah üç aluda köçle häm ğadel hökem itüçe.
39. Beräü, ugrılık kılıp zolım itkännän soñ täübä itsä, algan malnı iyäsenä tapşırsa häm böten eşen tözätsä, Allah täübäsen kabul itep, gönahın yarlıkar. Allah, älbättä, yarlıkauçı häm rähimle.
40. Ällä belmiseñme? Älbättä, beläseñ cir, küklär Allah milke ikänlegen! Allah telägän bändäsen ґäzab kılır, telägän bändäsen yarlıkar. Allahunıñ härnärsägä köçe citä.
41. İy rasul g-m! Sine kaygıga salmasın monafiqlarnıñ köferlekkä aşıguları, alar telläre belän iman kiterdek dilär, läkin küñelläre imannı kabul itkäne yuk. Yänä yähüdlärdän yalgan süzne kabul itüçeläre bar, sine kaygırtmasın yalganga ışanuları! Alar sineñ süzeñne kabul itärlär, sineñ yanıña kilmägän yähüd faydasına söyläsäñ. (Yahüdlärdän berse zina belän totılgaç: "Muhämmäd g-mnän sorarbız, zina kıluçılarga nindi hökem? Ägär ciñel hökem bulsa, kabul itärbez, katı hökem bulsa, kabul itmäbez", – dip, üzara söyläştelär. Räsülullah yanına kilgäç: "Zinaga nindi hökem", – dip soradılar. Räsülullah: "Täüratta nindi hökem bulsa, şul bulır", – dide. Täüratnı ukıp zina hakında hökemne tabıp ukıdılar, taşlar belän bärep üterü ide, häm zinaçılarnı bärep üterdelär.) Yähüdlär Allah süzlären üzgärtälär Täüratta yazılgannan soñ. Alar äytälär: "Ägär zina kıluçını bärep üterergä disä, kabul itmägez, ägär kamçı sugarga disä, kabul itegez, ämma bärep üterüdän saklanıgız", – dip ber-bersen väsväsä kıldılar. Allah beräüne üzeneñ fetnäse belän fetnäländerüne teläsä, älbättä, sineñ köçeñ citmäs Allah fetnäsennän anı kotkarırga. Allahu täğalä azgan keşelärneñ küñelen Allahuga karşılık çirennän paqlärgä telämäde. Alarga dönyada hurlık, ahirättä olı ґäzab.
42. Käferlär vä monafiqlar alar yalgannı küp söylärlär, yalgan süzlärne küp kabul itärlär häm törle yullar belän häramnı küp aşarlar. Ägär yähüdlär yäki monafiqlar hökem itterergä siña kilsälär, ğadellek ilä hökem it, yäki hökem itüdän baş tart. Ägär alarnı hökem itüdän baş tartsañ alar siña hiç tä zarar itä almaslar, ägär alar arasın hökem itsäñ, turılık ilä hökem it! Älbättä, Allah turı keşelärne söyä.
43. Ul yähüdlär niçek sinnän hökem itterälär, Täürat eçendä bulgan Allah hökemnäre alarnıñ kullarında bula torıp? Ägär sin alarnı hökem itsäñ, üzläre sineñ ğadel hökemeñnän baş tartalar, alar Täüratka çın ışanuçı tügellär.
44. Tähkıyk bez iñderdek Täüratnı – anıñ eçendä hidäyät dälilläre, belem yaktılıgı bar. Anıñ belän hökem itärlär Korän iñgänçe äüvälge päygambärlär alar Allahuga nık itağat itüçelär, Allahuga nık birelgän zahitlär, häm dini ğalimnär alar Täürattagı Allah hökemnären belep küñellärendä saklagannar. Täürattagı Allah hökemnären bäni İsrailgä alar ireşterdelär, söyläp añlattılar häm ğadellek belän aralarında hökem yörttelär häm dä bu eşlärenä şahit tä buldılar. İy möeminnär, Korän belän ğamäl kılganda keşelärdän kurıkmagız, minnän genä kurkıgız vä minem ayätläremne betäçäk dönyanıñ az malına satmagız.
45. Bäni İsrailgä Täüratta kasasnı farız kıldık: haksız beräü üterelsä, üterüçe üze ütereler, küz çıgaruçınıñ küze çıgarılır, borın cimerüçeneñ borını cimereler, kolak kisüçeneñ kolagı kiseler, teş sındıruçınıñ teşe sındırılır häm başka cärähätlär öçen cärähät bärabärendä üç alınır. Beräü üz hakın sädaka kılsa, yağni kem tarafınnan bulsa da cärähätlängän keşe kasas belän üç almıyça, gafu itsä, bu gafu itüe gönahlarınıñ cuyıluına säbäp bulır. Yänä beräü Allah iñdergän Korän belän ğamäl kılmasa, yağni Korän hökemnären dindä dälil itep kullanmasa, andıy keşelär üz-üzlärenä zolım itüçe zalimnär.
46. Märyam uğlı Gıysäne äüvälge päygambärlär äsärlärenä iyärttek, üzennän elek iñderelgän Täüratnı tasdıyk kılganı häldä vä aña İncilne birdek, ul İncildä hidäyät dilälläre vä belem yaktılıgı bar, häm ul İncil elek iñderelgän täürat hökemnärenä muafiq, şulay uk ul hidäyät vä täqva keşelärgä väğaz.
47. İncil ähelläre Allah iñdergän İncildäge Alla hökemnäre belän hökem itsennär, yağni İncilne üzgärtmäüläre häm anıñ belän ğamäl kıluları farız ide. Beräü Allah iñdergän kitap belän hökem itmäsä, ğamäl kılmasa, andıy keşelär fasıyklar. (Täürat, İncil belän ğamäl kılmıyça zalim, fäsıyk häm käfer buldılar. Korän belän ğamäl kılmauçılarga da şul hökem).
48. İy Muhämmäd g-m! Bez siña haklık belän Koränne iñderdek, äüvälge kitaplarnıñ hökemnären tasdıyklaganı häldä häm äüvälge kitaplarnıñ Allah kitapları ikänlege belän şähadät birgäne häldä, şulay bulgaç, keşelär arasın Korän belän hökem it! Ämma Rabbıñnan kilgän Korändäge ğadel hökemnärne artıña kuyıp, Korän hökemnären belmägän nadan keşelärneñ havasına, alarnıñ batıl ğadätlärenä iyärä kürmägel! Sezlärdän härber cämäğat öçen şäriğat tözedek häm dindä açık yullar kürsättek. Ägär Allah telägän bulsa, älbättä, böten dönya keşelären ber dindä, ber yulda hämmäsen ber cämäğat kılır ide, läkin sezgä birgän niğmätläre häm iñdergän Korän hökemnäre belän Allah sezne sınap kararga teläde. Şulay bulgaç, aldanmagız gönahlardan saklanuda häm savabnı käsep itüdä yarışıgız häm yarışta alga çıgıgız!!! Bit kayta torgan cayıgız Allahu hozurında, anda sezgä Allah häbär birer dönyada vakıtlarıgızda Allah hökemnärendä ihtilaf kılışularıgız belän. Yağni Korän hökemnären ütärgä tırıştıgızmı? Yäki şaytan ğamäle bulgan bideґät ğamällärne ütärgä tırıştıgızmı? Hökem katı bulır.
49. Bez siña Koränne iñderdek keşelär arasında ğadellek ilä hökem itmäklegeñ häm ömmäteñdä anıñ belän ğamäl kılsın öçen. Korän hökemnärenä iyärergä telämägän cahil keşelärneñ näfes havalarına, alarnıñ yalgan ğamällärenä iyärmägel! Allah iñdergän hökemnärneñ kayberlärennän sine dünderülärennän, adaştırularınnan saklan! Alarga iyärsäñ, älbättä, adaştırırlar. Ägär alar sinnän hökem itterüdän yäki Korän belän ğamäl kıludan baş tartsalar, yahşı, bälki Allah alarnıñ bäğze gönahları öçen alarnı ґäzab kılırga telider. Keşelärneñ küpläre Korän belän ğamäl kılmauları säbäple, älbättä, fasıyklar.
50. Äyä Korän hökemnärenä riza bulmagan yavız keşelär cahiliyät hökemen telilärme? Yağni Korän hökemnären kuyıp, nadannarnıñ süzlären dindä dälil itälärme? Adaşkan keşelärneñ sukır ğadätlären dindä yul itep alalarmı? Bit Korän belän ğamäl kıluçı keşelär öçen Allahudan da kürkämräk, ğadelräk hökem itüçe bulırmı? Älbättä, yuk!
51. İy möeminnär! Yähüdlärne häm nasaralarnı dus itep almagız, din eşlärendä alarnı üzegezgä yakın kitermägez. Alar şaytan yulında ber-bersenä duslar. Ägär beräregez alarga dus bulsa, ul keşe alardan buldı, yağni käfer buldı. Älbättä, Allah käferlärgä dus bulgan zalim möselmannarnı turı yulga kündermäs. (Käferlär yanında turı yul, älbättä, yuk!)
52. Yahşılap karasañ, älbättä, kürerseñ küñellärendä ikeyözlelek çire bulgan möselmannar käfergä dus bulırga, alarga iyärergä aşıgırlar, "käferlärdän äylänep kilä torgan ґäzabtan kurkabız" dilär. Yağni käferlärdän kurkıp, alarga dus bulırga tırışalar. Allahunıñ möeminnärgä ber şähärne fäteh kıluı yäki käferlär zararına, möeminnär faydasına ber eş kıluı ömetle. Şul vakıtta monafiqlar möeminnärgä doşman bulıp, käferlärgä dus bulgannarı öçen, älbättä, ükenerlär yağni monafiqlar aldanganlıkların eş uzgaç kına belerlär.
53. Monafiqlarnıñ yäşeren eşläre açılgaç, alarnıñ monafiq ikänleklären belmägän möeminnär gacäplänep äyttelär: "Äyä iy möeminnär! Bez sezneñ, dinegezdä, sezneñ belän bergä çın möeminnärbez dip, Allah iseme belän nıklap ant itüçelär şularmı? Çın monafiq bulsalar da, bez çın möselmannarbız, dip, Allah iseme belän ant itälärme?" – dip. Ul monafiqlarnıñ böten ğamäle cuyıldı, Allahunıñ niğmätlärennän kiselep, häsrätlänüçelärdän buldılar.
54. İy möeminnär! Ägär sezneñ aragızdan beräü hak dinen taşlap mörtät bulsa, Allah alar urınına üzenä söyekle häm Allahunı söyüçe kaumne tizdän kiterer, alar möeminnärgä yomşak küñelle, käferlärgä katı küñelle bulırlar. Alar Allah yulında sugışırlar, islam dinen kuätlär öçen böten köçlären kuyarlar häm kurkıtıp şeltä kıluçılarnıñ şeltäsennän kurıkmaslar. Alarnıñ şundıy buluları Allahunıñ yumartlıgıdır, Ul anı telägän keşesenä birer, Allah kiñlek häm belem iyäse.
55. Allah äytkännän başkaça bulmas, iy möeminnär! Här eşegezdä yärdäm birüçe hucagız Allahudır, iyärergä tiyeşle bulgan ostazıgız Allahunıñ rasüleder häm sezgä dus bulırga yaraklı keşelär – röküґ, säcdä kılıp namaz ukuçı häm zäkyat birüçe hak möeminnärder.
56. Yugarıda äytelgänçä, beräü Allahuga nık birelsä häm rasülenä dä nıklap iyärsä häm çın möeminnärgä eçkersez dus bulsalar, alar Allah ğaskärläreder, Allah ğaskärläre, älbättä, Allah yärdäme belän ciñüçelär.
57. İy möeminnär! Sezdän elek kitap birelgän möşriklärne häm Allahuga ışanmauçı käferlärne dus totmagız! Alar sezneñ dinegezne uyınga sanıylar häm mäshärä kılalar. Allahudan kurkıgız! Anıñ hökemnären bozudan saklanıgız! Ägär hak möemin bulsagız.
58. Ägär sez azan äytep keşelärne namazga çakırsagız, azannı häm namaznı uyınga sanıylar vä mäshärä itälär, alar bu eşlären eşlilär haknı añlamagannarı öçen. (Başkalarnıñ da añlamauçı buluın telilär).
59. Äyt: "İy kitap ähelläre! Bezdän üç alırga telisezme fäqat Allahuga häm üzebezgä iñderelgän Korängä häm elek iñderelgän kitaplarga ışanganıbız öçen genä? Älbättä, sezneñ küpläregez fasıyklar", – dip.
60. Äyt: "Äyä sez yähüdlär! Sez yamanlagan möselmannardan da yamanrak keşelärder". Häbär birimme eşlärenä karata Allah hozurında tiyeşle cäzanı alu yözennän? Alar yähüdlär. Allah alarnı läğnät kıldı häm alarga açulandı häm dä bäğzeläreneñ süräten maymıl sürätenä, bäğzeläreneñ süräten duñgız sürätenä alıştırdı. Alar şaytanga iyärep Allahudan başkaga gıybadät kıldılar. Ul yähüdlär hak yuldan yırak kitep nıgrak adaşuçılar häm ahirättä iñ yaman urın alar urınıdır.
61. Ägär monafiqlar sezneñ yanga kersälär: "İman kiterdek, möselmanbız", – dilär, ämma üzläre sezneñ yanga kergändä dä häm sezneñ yannan çıkkanda da imansızlardır. Allah belüçeräk monafiqlarnıñ küñellärendä bulgan närsäne.
62. Yänä küräseñ alardan kübräge gönahlı eşlärgä häm häram aşarga aşıgalar, nindi kabahät eşter alarnıñ kılgan eşläre.
63. Ägär yähüdlärneñ dingä birelgän zahitläre vä dini ğalimnäre alarnı Allahuga karşı bulgan yaman süzlärdän häm häram aşaularınnan nıklap tıygan bulsalar, nindi yahşı bulır ide! Läkin tıymadılar. Alarnıñ kılgan eşläre bik tä yaman.
64. Yähüdlär äyttelär: "Allahunıñ kulı bağlangan saran", – dip. Allah äytte: "Bälki alarnıñ kulı baglangan, Allah yulına häm mohtaclarga malların birmilär", – dip, häm läğnät iteldelär Allahuga tiyeşsez süzne äytkännäre öçen. Bälki Allahunıñ kulı açık, ul yumart, telägän bändälärenä üze telägänçä birer. Siña Rabbıñnan iñderelgän Korän hökemnäre yähüdlärneñ küplärenä haknı inkyar itüne häm azgınlıknı arttırır. Yänä kıyamätkä çaklı dävam itkän doşmanlıknı vä açunı alar arasına saldık. Härkayçan alar sugış öçen häylä utları kabızsalar, Allah anı sünderde. Alar cir östendä tırışıp törle bozıklıknı kılırlar, Allah fäsätçelärne hiç tä söymi.
65. Ägär kitap ähelläre iman kiterep Korän belän ğamäl kılsalar häm Korän hökemnären bozudan saklansalar, älbättä, äüväldäge gönahların cuyar idek häm niğmätlär iyäse bulgan cännätlärgä kerter idek.
66. Ägär alar Täüratnı häm İncilne üzgärtmiçä ğamäl kılgan bulsalar, annarı Rabbılarınnan iñderelgän Korän belän ğamäl kılgan bulsalar, älbättä, östän dä, ayak aslarınnan da kiñ rizık aşar idelär. Alardan turı möeminnär dä bar, yağni Koränne kabul itep, anıñ belän ğamäl kıluçılar, alarnıñ kübräkläreneñ kılgan eşläre bik yaman, yağni üz kitapların da üzgärttelär, Koränne dä kabul itmädelär.
67. İy Allahunıñ rasüle! Rabbıñnan iñderelgän Korän hökemnären keşelärgä ireşter! Ägär Korän hökemnären ireşterep betersäñ, Allah yöklägän päygambärlek burıçın ütägän bulırsıñ, ämma ireşterep betermäsäñ – päygambärlek burıçın ütämägän bulırsıñ. Allah sine doşman keşelärneñ şärennän saklar, möşriklärdän kurıkma, üz eşeñne eşlä! İmansız keşelärne Allah, älbättä, turı yulga kündermäs.
68. Äyt: "İy kitap ähelläre! Sez hak dindä tügelsez, hätta Täürat, İncil häm Rabbıgızdan iñderelgän Korän belän ğamäl kılganıgızga çaklı", – dip. İy Muhämmäd g-m, siña Rabbıñnan iñderelgän Korän hökemnäre: älbättä, alarnıñ küpläre yavızlıknı häm haknı inkyar itüne arttıradır. Käferlärneñ haknı inkyar itüläre öçen häsrätlänmä!
69. Döreslektä ğamälsez korı ışanuçılar häm yähüdilär, häm nasaralar, häm ay, koyaşka yäki yoldızlarga tabınuçılar – alardan Allahuga häm ahirät könenä ışanıp, Korän öyrätüe buyınça izge ğamällär kılgannarına ahirättä ґäzab kurkınıçı bulmas häm alar köyenmäslär.
70. Tähkıyk bäni İsraildän Täürat belän ğamäl kılırsız dip ґähed aldık häm alarga räsüllär künderdek. Härkayçan alarga rasül kilsä alarnıñ küñelläre yaratmıy torgan Allahunıñ ğadel hökemnäre belän, alar räsüllärneñ bäğzelären yalganga tottılar, bäğzesen üterdelär. (Yahya vä Zäkäryane).
71. Alar bu kabahät eşläre öçen Allahudan fetnä yäki ґäzab ireşmäs dip hisap kıldılar. Turı yulnı kürüdän küzläre sukır buldı, hak süzne işetüdän kolakları sañgırau buldı. Annarı Allah alarnıñ täübälären kabul itep gönahların gafu itte. Yänä alarnıñ kübräge küzsez häm sañgırau buldılar. Allah kürüçe alarnıñ kılgan eşlären.
72. Märyam uğlı Gıysanı Allah di̇yüçelär tähkıyk käfer buldılar. Bäni İsrailgä Gıysa äytte: "Minem häm sezneñ Rabbıbız bulgan Allahuga gıybadät kılıgız", – dip. Ber keşe Allahuga mähluknı tiñdäş kılsa, tähkıyk Allah ul keşegä cännätne häram kıldı häm anıñ kaytaçak urını uttır. Ahirättä zalimnärgä yärdämçe bulmas.
73. Allah öçneñ berse di̇yüçelär, döreslektä, käfer buldılar. Tiñdäşe vä ohşaşı bulmagan Allahudan başka hiç İlahä yuk. Allah öçneñ berse di̇yüçelär şul süzlärennän tıyılmasalar, yağni täübä itmäsälär, älbättä, alarnı räncetküçe ґäzab totaçak.
74. Äyä ul käferlär bozık iğtikatlarınnan Allahuga täübä itmäslärme? Häm şundıy zur gönahları bula torıp, Allahudan yarlıkaunı soramaslarmı? Ägär täübä itep, Allahunıñ berlegenä iman kiterep, häm Korän belän ğamäl kılsalar, älbättä, Allah yarlıkauçı häm rähimle.
75. Märyam uğlı Gıysa Allahunıñ rasüle buludan başka hiçkem tügel, alarga hätle dä räsüllär kilep üttelär, bar da keşe zatlarıdır häm Gıysanıñ anası Märyam Allahuga häm rasülgä ışanuçı bik tuğrı hatın, Märyam üze häm uğlı Gıysa adäm idelär. Kara alarga, Gıysa turında ayätlärebezne niçek açık bäyän kılabız! Soñra yänä kara alarga, niçek tıyılalar haknı kabul itüdän, yağni köferlekne häm adaşunı ihtıyar itälär.
76. Sin alarga äyt: "Allahudan başkaga gıybadät kılasızmı? Ul yasalma mäğbüdläregez sezgä faydanı da, zararnı da ireşterä almıylar, ä Allah işetüçe häm belüçe", – dip.
77. Äyt: "İy kitap ähelläre! Dinegezdä haktan başka tirän kitmägez, yağni dälilsez süz söylämägez häm yulsız ğamäl kılmagız, häm äüväldä adaşkan häm küplärne adaştırgan kaumneñ näfes-havasına häm batıl ğadätlärenä iyärmägez! Alar hämmäläre dä bertigez adaştılar", – dip.
78. Bäni İsrailneñ käferläre Daud häm Märyam uğlı Gıysa tele belän läğnät iteldelär, maymıl häm duñgız buldılar. Bu cäza alarga tiyeşle buldı zur gönahları häm haklık çigennän ütep kitkännäre öçen.
79. Alar üzläre kıla torgan bozık eşlärdän, batıl iğtikatlärdän ber-bersen tıymadılar, nindi yamanlıktır alarnıñ eşlägän eşläre.
80. Älbättä, küräseñ, ışanıp din totuçılarnıñ kübräkläre, käferlär yagına avışıp alarga dus bulalar, nindi yamandır ahirättä üzlären karşı alaçak bu käfer eşläre: Allahu täğaläneñ açuı, häm ґäzabta mäñge kaluları.
81. Ägär ul dinçelär Allahuga päygambärgä häm päygambärgä iñderelgän Korängä nıklap ışansalar, älbättä, käferlärne dus totmas idelär, läkin alardan kübräge fasıyklar.
82. Yähüdlärne keşelär arasında möselmannarga iñ katı doşman itep tabarsıñ häm möşriklärne möselmannarga katı doşman itep tabarsıñ. (Möşriklärneñ iñ zurısı: mäcüsilär häm kommunistlardır). Bez – nasara di̇yüçe ber cämäğatne möselmannarga dusrak – küñelläre belän yakınrak tabarsıñ, alar arasında ğalimnär, gabitlär bulganı öçen, älbättä, alar Korän süzlären işetkändä hiç täkäbberlänmäslär.
83. Ägär alar rasülgä iñderelgän ayätlärne işetsälär küzlärennän yäş agadır haknı – hak dip tanularınnan, häm alar äyterlär: "İy Rabbıbız – Allah! İman kiterdek, bezlärne sineñ berlegeñ belän şähadät birüçelär belän bergä yazgıl", – dip.
84. "Ni bulgan bezgä Allahuga häm üzebezgä kilgän hak Korängä ışanmaska, bezgä ni bulgan? Älbättä, ışanabız häm Rabbıbız izgelär belän bergä cännätkä kerter dip ömet itäbez", – didelär.
85. Allahu täğalä, alarnıñ iman kiterep möselman bulgannarı häm äytkän hak süzläre öçen aslarınnan yılgalar aguçı cännätlärne birde, alar anda mäñge kalırlar. Ul Cännätlär izgelek kıluçılarnıñ cäzası.
86. Käfer bulgan keşelär bezneñ ayätlärebezne yalganga tottılar – alar cähännäm ähelläre.
87. İy möeminnär! Allah sezneñ öçen häläl itkän paq närsälärne üzegezgä häram kılmagan häm Allah sızgan sızıktan tışkarı ütmägez! Döreslektä sızıktan ütüçelärne Allah hiç tä söymi.
88. Vä aşagız Allah sezneñ öçen häläl itkän paq rizıklardan häm üzegez ışangan Allahudan kurkıgız, sızıktan tışkarı ütüdän saklanıgız!
89. Allah, sezne ґäzab kılmas uynap äytkän antlarıgız öçen anı ütämäsägez, mägär ґäzab kılır şäriğat buyınça ant itelgän döres urında – ant itep tä ul ant ütälmäsä. Ul ütälmägän antnıñ käffaräte: un meskengä aş aşatmak öy ähelläregez aşagan rizıknıñ urtaça bulganı belän, yäki un meskengä kiyem kidermäk, yäki ber kol azat itmäk, bolarnı eşlärgä köçe citmäsä, totaş öç kön uraza totar. Bu yöklätelgän eşlär ütämägän antlarıgıznıñ käffaräte, antlarıgıznı, älbättä, ütägez! Änä şulay Allah üzeneñ hökemnären sezgä açık itep añlata, şayät şatlanıp, Allahuga şöker itärsez.
90. İy möeminnär! İsertä torgan eçemleklär hämmäse dä, otış uyınnarı härtörlese dä, sınımnarga gıybadät itü – Allahudan başka mähluklarga tabınu eşläre, şulay uk ırımlanu – baguçılık eşläre häramdır, şaytan eşlärennän bulgan pıçrak eşlärder, hälaq buludan kotılmaklıgıgız öçen bu näces eşlärdän yırak bulıgız! Saklansagız, şayät kotılırsız – östenlek tabarsız.
91. Hämer eçüegez häm otış uyınnarı uynauıgız belän, älbättä, şaytan aragızda doşmanlıknı häm ber-beregezgä höcum itterä torgan açunı buldırırga teli vä Korän väğazennän, namaz ukudan sezne tıyarga teli, şulay bulgaç, ul şaytan eşe bulgan – näceslärdän tıyılasızmı? Ällä tıyılmıysızmı? Älbättä tıyılıgız!
92. İy möeminnär! Allahuga vä rasülgä itağat itegez! häm şaytan eşe bulgan näceslärdän saklanıgız! Ägär itağat itüdän baş tartsagız, yahşı belegez ki, rasülemezgä Allah hökemnären açık itep ireşterü genä tiyeşle.
93. İman kiterep, izge ğamällär kılıp, möselman bulgan keşelärgä äüväldä eçkännäre öçen gönah yuk, ägär yañadan eçüdän saklansalar, imannarın kuätläp izge ğamällär kılsalar, soñra saklansalar, yänä imannarın tazartıp täqvalık kılsalar häm dä izge ğamällärne – yahşı eşlärne eşläsälär. Bit Allah yahşı eşne kıluçılarnı söyä.
94. İy möeminnär! Allah sezne kır hayvannarın aulau eşläreñdä, älbättä, sınar, kayberlären kulıgız belän, kayberlären koralıgız belän totasız, Allahunı kürmiçä – kürgän kebi kurıkkan keşelärne izhar kılır öçen. Au hökemnären beldergännän soñ beräü çiktän ütsä, yağni hac säfärendä ihram baglagan häldä kır hayvanın aulasa, älbättä, aña räncetküçe ґäzab bulır.
95. İy möeminnär! Hac säfärendä ihram baglagan häldä kır hayvannarın aulamagız! Sezdän beregez ihram baglaganı häldä kır hayvanın belep-haslap ütersä, anıñ käffaräte – sezneñ aragızdan ike ğadel keşe, üterelgän hayvannıñ bähase fälän çaklı, dip hökem itsälär, şul hak belän korbanlık alıp Mäkkädä bugazlap fäqıyrlärgä aşatır. Yäki meskennärgä täğam birmäk käffarätter – üterelgän hayvannıñ bähase hätle aşatır, ya taratıp birer, yäki täğam birmäsä, uraza totar täğamnıñ ber meskengä aşatır hätlese – ber kön urazaga hisab iteler. Bu – käffarät auda Allah hökemen bozuçıga cäza buldı, gönahlı eşneñ ahırın belsen öçen. Allah gafu itte bu añlatmaga hätle au hökemen bozgan keşene, monnan soñ beräü au hökemnären bozsa, ul keşedän Allah ґäzab belän üç alır, bit Allah kodrät vä üç alu iyäse.
96. Suda yäşägän hayvannarnı aulamak härvakıt hätta ihram baglagan hälegezdä dä sezgä häläl itelde, diñgezlärdä yörüçelärgä faydalanırlık täğam bulsın öçen balık vä başka rizık bulırday närsäläre diñgezneñ sezgä häläl buldı. Läkin suda ülgän balık häläl tügel. Sezgä häram itelde kır-urman hayvannarı ihramda hälegezdä. Anıñ hozurına kaytaçak Allahudan kurkıgız, anıñ hökemnären bozudan saklanıgız!
97. Allahu täğalä mäscid Häramdagı Käğbäne möselmannarga kıybla kıldı, anıñ belän islam dine häm möselmannar kaim bulıp yäşär, sugışu häram bulgan aylarnı, korban çalunı häm mäscid Häramdagı yäki hacdagı açık ґälämätlärne möselmannar faydasına kıldı. Korändäge böten häbärlär sezgä söylänä – döreslektä Allahu täğaläneñ cirdä vä küklärdä bulgan närsälärne belgänlegen belüegez öçen, älbättä, Allah härnärsäne belüçe.
98. Bik yahşı belegez ki: Allah, üzenä itağat itmägänleklärdän katı ґäzab belän üç aluçı häm täübä itüçelärne yarlıkauçı, rähimle.
99. Rasül g-mneñ burıçı fäqat Allah hökemnären hiç üzgärtmiçä keşelärgä ireşterü genä. Allah sezneñ, kürsätep häm yäşerep eşlägän eşläregezne yahşı belä.
100. Äyt: "paq ilä näces, hak ilä batıl hiç tigez bulmas", – dip, gärçä sine näcesneñ küplege ґäcäbländersä dä! İy gakıl iyäläre! Allahudan kurkıgız – näces häm batıl eşlärdän saklanıgız! Şayät östenlek tabarsız – kotılırsız.
101. İy möeminnär! Tiyeşsez soraular birmägez, ägär sorauıgızga cavap birelsä – ul cavap sezne kaygıga salır, ägär Korän iñep torgan vakıtta yäşeren närsälär turında sorasagız anıñ cävabı bireler, tiyeşsez närsälär turında soragannarıñıznı Allah gafu itte inde, soramagız! Allah yarlıkauçı, yuaş.
102. Sezdän äüvälge kaumnärdä päygambärlärenä şundıy soraular birdelär – soraularına cavap birelgäç, soñra cavapnı inkyar itep, käfer bulıp ävereldelär.
103. Allah, keşelärneñ kulındagı hayvannarga: Bähirä, Saibä, Väsıylä, Ham dip isem birmäde häm alarnı häram da kılmadı, läkin käferlär Allahuga yalgannı iftira kıldılar "bu hayvannarnı Allah häram kıldı", dip, alarnıñ küpläre añlamıylar.
104. Ägär ul cahillärgä äytelsä: "Allah iñdergän Korän hökemnärenä häm rasül ğamälenä kilegez", – dip, alar äytälär: "Ata-babalarıbıznı nindi yulda, nindi ğamäldä tapsak, şul bezgä citä, alar yulınnan çıkmıybız", – dip. Allah äytte: "Äyö alarnıñ ata-babaları haklıktan hiçnärsä belmäüçe häm turı yulga da künelmäüçe idelär tügelme?" – dip.
105. İy möeminnär! Sezgä lyazem üzegezne tözätmäk häm turı yulda nık tormak! Ägär Korän, yulında berläşep taza torsagız, adaşkan keşe sezgä zarar itä almas. Cıynalıp kaytaçak urınıgız Allahu hozurında, kılgan eşläregezdän häbär birer.
106. İy möeminnär! Ägär beregezgä ülem yakınlaşsa, vasıyätläregezne äytkändä üzegezdän ike ğadel keşe şahit bulsınnar, yäki möselman bulmagan ike keşe şahit bulsınnar säfärdä yöregänegezdä ülem häsräte ireşsä. Äger şähitlärneñ eşe nizağlı bulsa, yäki alardan şiklänsägez, namazdan soñ ike şahitne alıp kalıgız, ülgän keşeneñ vasıyaten vä kaldırgan ämanäten açıklar öçen, Allah iseme belän akt itep äytsennär: "Antıgız belän dönya malım ihtiyär itmäbez, gärçä ämanät tapşırgan keşe yakın kardäşebez bulsa da, häm Allah ütäüne farız itkän Şähadätne yäşermibez, ägär aldalan ant itsäk, Allahuga gönahlılardan bulırbız", – disennär.
107. Tikşergän çakta bu ike şahitnen üzläre yökläp algan ämanätlärenä hıyanät itkänlekläre açıklansa, bulgan hälne döres söylär öçen alardan ğadelräk ike keşe şahit bulırlar. Alar Allah iseme ilä ant itep äyterlär: "Bezneñ Şähadätebez äüvälge ike şahitneñ Şähadätennän döresräk, şähitlegebezdä döreslektän çıkmabız, ägär döreslektän çitkä çıksak, älbättä, zalimnärdän bulırbız", – dip.
108. Mäyetneñ vasıyate hakındagı şähadättä kürsätelgän hökemebez – şahitlärneñ turılık ilä şahit buluları öçen iñ yakın ber yul, yäki şähitlek eşlärendä yalgan söyläüläre säbäple eş ikençe ğadel şähitlärgä tapşırılgaç, hıyanätläre öskä çıgıp hurlıkka töşüdän kurıksınnar öçen ğadel hökemder. Allahudan kurkıgız – anıñ ğadel hökemnären bozudan saklanıgız häm sezneñ faydagızga söylägän süzlären tıñlagız! Allahu täğalä, hıyanätçe fäsıyklarnı turı yulga kündermi.
109. Kıyamät könendä Allah rasüllärne cıyar ömmätlären hökem itär öçen, Allah alardan sorar: "Sezneñ Allah hökemnären ireşterüegezne ömmätläregez niçek kabul it-telär?" – dip, Räsüllär äytte: "Bez alarnıñ hälen belmibez, bezdä ğayepne belä torgan belem yuk. İy Rabbıbız, älbättä, Sin böten yäşeren eşlärne belüçeseñ", – dip.
110. Allahu täğalä kıyamät könne äyter: "İy Märyam uğlı Gıysa, bez siña häm anaña birgän niğmätne bügen söylä! Cäbrail ilä siña kuät birgänebezne, keşelär belän bişektä häm päygambär bulgaç hikmätle süzlär belän söyläşüeñne, min siña yazarga öyrätkänemne, islam hökemnären, täüratnı, incilne öyrätkänemne, yänä minem ämerem ilä koş suräten yasap aña örer ideñ, annarı minem ämerem ilä koş bulıp oçar ide, yänä minem ämerem ilä sukırlarnı küzle itär ideñ häm ala tänle keşelärne sälamätländerer ideñ, dähi bäni İsrailneñ mäkerennän sine kotkarganımnı häm sin alarga incil hökemnäre vä açık moğcizalar belän kilgäç, alarnıñ ışanmauçıları, bu siherdän başka hiçnärsä tügel, dip inkyar itkännären söyläp bir, häterlärenä töşer", – diyär Allahu täğalä.
111. İy hävariyon! Miña häm rasülemä iman kiteregez, dip vähi kılsam hävariyonnar äyttelär: "İman kiterdek iy Gıysa, bezneñ möselman bulganlıgıbızga şahit bul", – dip.
112. Hävariyonnar äyttelär: "İy Gıysa, sineñ Rabbıñnıñ, bezgä küktän aş yaulıgı belän rizık iñderergä köçe citäme?" – dip. Gıysa äytte: "Allahudan kurkıgız – ґäzabınnan saklanıgız, üzegezne bäla-kazaga salmagız! Ägär hak möeminnärdän bulsagız".
113. Alar äyttelär: "Küktän iñgän rizık belän rizıklanırga häm küñelebezneñ kararlanuın telibez, dähi min Allahunıñ rasüle digän süzeñneñ haklıgın belmäkçe bulabız, yänä ul rizıknıñ Allahudan iñderelgänlegenä şähitlärdän buluıbıznı telibez", – dip.
114. Märyam uğlı Gıysa äytte: "İy tärbiyäçebez – Allah! Bezgä küktän aş yaulıgı belän rizık iñder – rizık iñgän kön äüvälgelärebezgä dä häm ahırgılarıbızga da bäyräm köne bulsın! Yänä minem päygambärlegemä dä dälil bulsın! İy Rabbıbız bezne rizıklandır, sin, älbättä, rizıklandıruçılarnıñ iñ häyerleseseñ", – dip. (Küktän rizık iñgän kön yakşämbe ide, şunıñ öçen yakşämbe kön nasaranıñ bäyräme bulıp kaldı).
115. Allahu täğalä äytte: "Min, älbättä, sez soragan rizıknı küktän iñderüçemen, bu rizık sezgä iñgännän soñ Sezlärdän beräregez hıyanät itsä, yäki şöker itüne häm Allahudan iñderelgänne inkyar kılıp käfer bulsa, ul keşene ğalämnärdä hiçkemne ґäzab kılmagan katı ґäzab belän ґäzab kılırmın", – dip.
116. Yänä Allahu täğalä kıyamät könendä äyter: "İy Märyam uğlı Gıysa! Sin keşelärgä äytteñme, mine häm anamnı Allahudan başka İlahä totıgız", – dip. Gıysa äytte: "İy Rabbım! Sin härber kimçelektän paqseñ, sineñ hakta miña muafiq tügel süzne äytmäk layık tügelder, ägär andıy süzlärne äytkän bulsam, älbättä, sin anı beläseñ. Ya Rabbi, sin minem küñelemdä bulgan närsäne, älbättä, beläseñ ämma min sindä bulgan närsäne belmimen. Älbättä, Sin yäşeren närsälärne bik yahşı belüçeseñ.
117. Yänä Gıysa: "İy Rabbım! Min alarga Sin ämer itkännän başkanı äytmädem, bälki mine vä sezne tärbiyä itüçe Allahuga gına gıybadät kılıgız, didem. Dähi min alar arasında bulganda böten eşlärenä şahit buldım, mine kükkä kütärep ütergän çagıñda Sin alarnı küzätteñ. Bit Sin härnärsägä şahitsıñ", – dide.
118. Ägär alarnı ґäzab kılsañ – kılırsıñ üz bändäläreñder, vä ägär alarnı yarlıkasañ, älbättä, sin köçle häm ğadel hakimseñ.
119. Allahu täğalä äyter: "Bu köndä çın möeminnärneñ, Korängä vä sönnätkä muafiq – döres dinne totuçı möselmannarnıñ döreslege fayda birer. Alarga cimeş agaçları astınnan yılgalar aguçı cännätlär bulır, alar anda mäñge kalırlar, Allah alardan razıy buldı häm alar Allahudan razıy buldılar. Cännätlärgä kerep, anda mäñge kalu – iñ zur bähetkä ireşü.
120. Cirdäge vä küklärdäge häm alar arasında bulgan närsälär Allahu täğaläneñ mölkeder, Anıñ härnärsägä köçe citä.

[6] ÄNҐÄM (TERLEK) SÜRÄSE – 165 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Çın maktau – cirne vä küklärne tözüçe Allahuga has, yänä ul karañgılıknı häm yaktılıknı bar kıldı. (İke törle yaktılıknı bar kıldı: berse tabiğat yaktılıgı – koyaş, ut kebi. İkençese: gakıl, fiker yaktılıgı – Korän, sönnät yaktılıgı kebi. Vä ike törle karañgılıknı bar kıldı: berse tabiğat karañgılıgı: koyaşsızlık, utsızlık kebi. İkençese gakıl, fiker karañgılıgı – imansızlık, dinsezlek kebi.) Bu häldän soñ käferlär, Korän yaktılıgınnan kaçıp, imansızlık karañgılıgına kerep, Allahudan başkanı ilahä totarlar.
2. Allah berençe atagız – Adäm g-mneñ tänen balçıktan halık kıldı, soñra härberegezgä gomer bilgeläde vä härberegezgä bilgelängän äcäl anıñ hozurında. Şunnan soñ da sez Allah eşlärenä şik totasız.
3. Ul Allah, cirdä vä küklärdä eş kıluçı, hökem yörtüçe İlahä, sezneñ açık vä yäşeren eşläregezne häm närsä käsep itkänegezne dä belä.
4. Käferlärgä Rabbınıñ ayätlärennän ber ayät kilsä, yağni ber moğciza yäki Korän ayate kilsä, alar anı inkyar itälär.
5. Alarga härkayçan çın imanga, hak dingä öndäüçe Korän ayätläre kilsä, alar anı – yalgan didelär. Koränne vä möselmannarnı mäshärä kılıp kölüläreneñ cäzası alarga tizdän kiler.
6. Ällä kürmilärme? Alardan elek küpme käferlärne hälaq kıldık, cir östendä sezne urnaştırmagan yahşı urınga alarnı urınlaştırdık häm küktän yañgırnı da alarga kirägençä genä iñderdek, yänä alarga bakçaları astınnan aga torgan yılgalar kıldık, alay da iman kitermädelär, alarnı gönahları öçen hälaq ittek, häm alardan son, urınnarına başka keşelärne urınlaştırdık.
7. Ägär käferlär soravı buyınça Korän ayätlären siña käğaz bitlärenä yazdırıp iñdergän bulsak, anı käferlär kulları ilä totar idelär, annarı, bu – siherdän başka närsä tügel, dip inkyar itär idelär.
8. Käferlär äyttelär: "Käşki Muhämmädkä färeştä iñgän bulsaçı, anıñ hak päygambär ikänlegen bezgä äyter ide", – dip. Allah äytte: "Ägär bez alarga färeştä iñdersäk, älbättä, alarnı hälaq itü belän eş tämam bulır ide, färeştä iñgännän soñ alarga hiçnärsä öçen vakıt birelmäs".
9. Ägär päygambärne färeştädän kılsak, älbättä, anı ir kıyafätendä kılır idek, alar keşelär kigän kiyemne kiyär idelär.
10. Sinnän äüvälge päygambärlär dä şulay mäshärä kılındılar, alarga da mäshärä kılgannarı hätle mäshärä itelergä, hökem itendelär, cäzasın alırlar.
11. Äyt: "Cir östendä yöregez häm yahşılap karagız! Allah vä rasüllär hakında yalgan söyläüçelärneñ häle niçek tämam bulgan?" – dip. (Möşriklär, Muhämmäd g-mne mäshärä kılıp, törleçä zolım itep tä keşelärne islamga çakırudan tuktata almagaç, patşa itäbez, küp mal biräbez, taşla bu eşeñne, didelär). Allahu täğalä alarga tübändäge ayät belän cavap birde.
12. Äyt: "Cirdäge vä küktäge närsälär kemneke? Hiçkemneke tügel fäqat – Allahu täğaläneke", – dip. Allah üze telägän bändälärenä rähmät kılunı üzeneñ östenä yökläde. Bulaçagında şiklänergä dä urını yuk – kıyamät könendä, älbättä. Allah hämmägezne dä hökem itär öçen cıyar. Ahirättä üzlären mäñgelek häsrätkä salası keşelär dönyada çaklarında Korängä ışanmaslar, yäki ışanıp ta ğamäl kılmaslar.
13. Kiç tä vä köndez dä Allah tärbiyäse belän karar tapkan mähluklar hämmäse Allahu täğaläneke. Vä ul işetüçe häm belüçe.
14. Äyt: "Cirne vä küklärne tözüçe Allahunı taşlap, ber zägıyf mähluknı üzemä yärdämçe häm İlahä itep alıymmı? Allah böten mähluknı rizıklandıra, ämma üze rizıklanmıy – aña rizık kiräkmi, dip, min möselman bulgan keşelärneñ berençe möselmanı bulu belän häm dä möşriklärdän bulmau belän Allahudan boyırıldım", – digen!
15. Äyt: "Ägär min bideґätçe-möşriklärgä iyärep, tärbiyäçem bulgan Allahu täğaläneñ hökemnärenä hilaflık kılsam, älbättä, oluğ kıyamät köneneñ ґäzabınnan kurkamın", – dip.
16. Hisab könendä beräüdän ґäzab alınsa – gafu itelsä, tähkıyk ul keşegä Allah rähmät kıldı. Ul köndä ґäzabtan kotılu – açık östenlek tabu, yugarı däräcägä ireşüder.
17. Ägär Allah, siña nindi bulsa da zarar ireştersä, ul zarardan kotılu öçen siña yul açuçı bulmas, mägär Allah üze açar, vä ägär Allah, siña häyerle eşne ireştersä, älbättä, Allah här eşkä kadir.
18. Vä ul Allah, katları östennän eş yörtüdä kadirder, vä ul här eş östennän hökem yörtüçe häm böten vöcüdtän häbärdar.
19. Şähadät birü gozerennän nindi şähadät oluğrak – dip sora! Älbättä, "äşhädü ällä ilähä illäl-lahü" dip şähadät birü, Allahunıñ barlıgına häm berlegenä şahit bulu, başka närsälärgä şahit buludan oluğrak. Ämma Allahunıñ böten mähluklar hälenä şahit buluı böten Şähadätlärdän oluğraktır. Äyt: "Allah minem belän sezneñ arada şahit, vä miña Allahudan Korän vähiy itelde – sezne häm härber Korän ireşkän kaumne Allah ґäzabı belän kurkıtmaklıgım öçen", – dip. (Kurıkkan keşe, Korän belän ğamäl kıla da, cähännäm utınnan kotıla. Kurıkmagan keşe Korän belän ğamäl kılmıyça cähännämgä kerä.) İy metriklar! Allah belän tagın ber ilahä bar dip şähadät biräsezme? Äyt: "Min Allahudan başka tagın ber ilahä bar dip şähadät birmimen", – dip, yänä äyt: "Älbättä, ul – tiñdäşe, iptäşe yuk ber genä ilahäder, älbättä, min sez Allahuga tiñdäş kılgan närsälärdän bizgüçemen", – dip.
20. Kitap birelgän yähüd vä nasara Muhämmädne üz balaların belgän kebi belälär. Alar üzlären häsrätkä saldılar, inde iman kitermäslär.
21. Allahuga yalgannı iftira kılgan yäki anıñ ayätlären yalgan digän keşedän dä zalimräk keşe barmı? Zalimnär, şiksez, Allah ґäzabınnan kotıla almaslar.
22. Kıyamät könendä hämmälären dä hökemgä cıyarbız, soñra äyterbez möşriklärgä: "Allahunıñ tiñdäşe bar dip nizaglaşkan ilahägız kayda, kürsätegez", – dip.
23. Möşkirlär hökem itelgändä: "İy tärbiyäçebez Allah! Bez dönyada çagıbızda möşriklärdän bulmadık", – dip üzläreneñ möşrikleklären inkyar itüläre üzlärenä fetnä bulır – yağni dönyada kirelänep möşriklek belän möbtälä buldılar, ahirättä şul ğayeplären inkyar itep, ґäzab östenä – ґäzabnı käsep itärlär.
24. Karagıl! Niçek üz öslärenä yalgan söylilär yağni Allahu hozurına bargaç ta haknı katlap-katlap inkyar itep, üzläreneñ yalgançı ikänleklären üzläre nıgıtalar. Allahuga iftira kılıp, Allahudan başkanı ilahä totkan närsäläre alardan bizde.
25. Alardan kayberläre sineñ süzeñne tıñlarlar, läkin süzneñ töp mäğnäsenä töşenmäslär, şul säbäple Allah hökemnären kabul itmäslär. Soñra küñellärenä añlamaulık pärdäsen kordık, añlamaslar, kolaklarına işetmäülek pärdäsen kordık, hak süzne işetmäslär. Ägär alar Allahunıñ moğcizaların kürsälär, bersenä dä ışanmıylar, bu Korän äüvälgelärdän kalgan hikäyälärdän başka närsä tügel di̇yüçe käferlär, hätta yanıña kilsälär haknı inkyar itep, yalgannı yaklap sineñ belän bähäsläşälär.
26. Ul dinsezlär, islamnı kabul itüdän, Korän belän ğamäl kıludan keşelärne tıyalar häm üzläre dä Korännän bik yıraklar. Alar bu eşläre belän añlamıyça, üzlären genä hälaq itälär, läkin sizmilär.
27. Ägär alarnıñ cähännäm utı eçendä tuktalıp, kalgannarın kürsäñ, bik äçe häsrät belän äyterlär: "İy käşki bez dönyaga kire kaytarılsakçı, Rabbıbıznıñ ayätlären inkyar itmägän bulsakmı häm Korän belän ğamäl kılıp kamil möemin bulgan bulsakmı", – dip.
28. Bälki alarnıñ äüväldä yäşerep eşlägän eşläre ahirättä açıklanır. Ägär alar dönyaga kire kaytarılsalar, älbättä, äüväldä Allah tıygan köferlek vä azgınlık yullarına töşär idelär, ägär dönyaga kire kaytarılsak, Korän belän ğamäl kılıp, kamil möemin bulır idek – digän süzlärendä, älbättä, yalgançılardır.
29. Ul imansızlar, dönyada yäşävebezdän başka yäşäü yuk, ülgännän soñ terelüçelärdän tügelbez, dilär.
30. Ägär Allahu hozurında hökem itelü öçen basıp torgannarın kürsäñ, şul vakıtta Allah äyter: "Äyä! Ülgännän soñ terelü hak bulmadımı?" – dip. Alar äyttelär: "Bälki, iy Rabbıbız, ülgännän soñ terelü hak buldı", – dip. İnde alarga Allah äyter: "Alay bulgaç Koränne vä ülgännän soñ terelüne inkyar itüegez säbäple cähännäm ґäzabı tatıgız", – dip.
31. Ülgännän soñ terelep, Allahuga hökemgä barunı inkyar itep, Allah yöklägän burıçlarnı ütämäüçelär tähkıyk hälaq buldılar. Kötmägändä alar östenä kıyamät kilsä, şul vakıtta äyttelär: "Väy-ükeneç! Bezgä häsrät-hälakätlek kilde bit, dönyaga aldanıp, ahirätkä häzerlänmävebez säbäple", – dip. Alar gönahların arkalarına yökläp, Allahu hozurına kilerlär. Äґäh bulıgız! Alarnıñ dönyadan alıp kilgän yökläre nindi yaman yökter.
32. Dönya tereklege aldıy torgan uyınçıklardan başka närsä tügelder. (Dönya balalar uyınçıgı kebi: uyınçıklar niçaklı matur bulsalar da, balalar tuygançı uynıylar da, annarı taşlap kitälär. Dönya da näq şulaydır: keşelär dönya belän uynıylar, annarı, gomerläre betkäç, taşlap kitälär). Ämma ahirät yortı Allah hökemnären bozudan saklanuçı täqva keşelär öçen häyerleder. Äya! bu hakta gakıllarıgıznı eşlätmisezme? Ahirätneñ dönyadan artık ikänen añlamıysızmı?
33. Tähkıyk beläbez käferlärneñ karşı söylägän süzläre – sine borçıgan, läkin borçılma! Çönki alar sine yalgançıga çıgara almıylar, vä läkin zalimnär Allah ayätlären inkyar itälär, cäzasın tatırlar.
34. Tähkıyk sinnän äüvälge räsüllärgä dä yalgançı didelär, ul rasüllär, käferlärneñ alarga yalgançı diyulärenä häm cäberläülärenä sabır itep tüzdelär, hätta yärdämebez imgänçe. Allahunıñ väğdälären üzgärtüçe yuk, anıñ ämerläre vakıtında kiler. Tähkıyk siña räsüllärneñ häbäre kilde yağni räsüllärgä karşı köräşkän käferlär Allah ґäzabı belän hälaq buldılar.
35. Vä ägär käferlärneñ islamnan baş tartuları siña avır bulsa, ägär cirgä tişek tişärgä vä kükkä menär öçen baskıç yasarga köçeñ citsä – käferlärgä moğciza kürsäter ideñ. Yağni cir astına töşep vä kükkä menep moğcizalar kürsätsäñ dä, iman kiteräçäk tügellär. Ägär Allahu täğalä teläsä, älbättä, alarnıñ hämmäsendä. Korän yulına cıyar ide, läkin telämäde. Sin cahillärdän – nadannardan bulmagıl! Yağni Allah kündermägän keşelärne turı yulga – islam dinenä künderäm dip hıyallanma häm tırışma da, bulmas.
36. Hak süzlärne – töp mäğnäsenä töşenep, tıñlagan keşelär genä kabul itärlär. Dönyada yäşägän çaklarında uk mäyet bulıp yäşägän käferlärne Allah tergezü könendä tergezer, annarı Allahuga kaytırlar.
37. Käferlär äyttelär: "Käşki Muhämmädkä Rabbısınnan anıñ päygambärlegen döresläüçe moğciza iñderelsäçe", – dip. Sin alarga äyt: "Tähkıyk Allah kadir moğciza iñderergä, läkin alarnıñ küberäge belmilär. Yağni moğcizaga ışanmagan keşelärgä moğcizaga iyärep ґäzab kilgänen belmilär.
38. Cirdäge törle hayvannar häm ike kanatları belän oça torgan koşlar sezneñ kebi cämäğat buludan başka närsä tügellär. Yağni üz cenesläre belän cämäğat bulıp yäşilär, härbere üz hälläre belän mäşgullär häm Allahunı da zeker itälär. Läühül-mähfuzdagı kitapta yazmıyça hiçnärsäne kaldırmadık, soñra här mähluk kubarılıp Rabbılarına kaytırlar.
39. Bezneñ ayätlärebezne yalgan di̇yüçelär, hak süzlärne işetüdän sañgıraular, hak süzlärne söyläüdän telsezlär, şunıñ öçen alar adaşu karañgılıgındalar. Allah üze telägän keşene Korännän gafil itep hak yuldan adaştırır, häm üze telägän bändäsen Korän belän ğamäl kıldırır da – turı yulga künderer.
40. Bideґätçe möşriklärgä äytkel: "Beläsezme, ägär Allahudan başka da İlahä bar digän süzegez döres bulsa – Allahunıñ katı ґäzabı yäki kurkınıçlı kıyamät sezgä kilgändä üzegez İlahä totkan ber mähluktan yärdäm sorarsızmı? Älbättä, bu eşne eşlämäyäçäksez.
41. Bälki sez kurkınıçlı vakıtlarda Allahunıñ üzenä tübänçelek ilä kollık kürsätäsez häm yärdämne dä Allahudan gına sorıysız. Äger Allah teläsä soragan närsägezgä yul açar. Kurkınıçlı vakıtlarda yasalma, yalgan ilahägıznı onıtasız.
42. İy Muhämmäd g-m, tähkıyk sinnän äüväl bulgan ömmätlärgä dä rasüllär cibärdek, läkin alar inkyar ittelär, bez alarnı açlık vä başka avırlıklar belän cäzaladık şayät tübänçelek belän Allahuga itağat itärlär dip.
43. Ägär alarga bezdän avırlıklar ireşkän çakta tübänçelek ilä Allahuga kollık kürsätsälär Allah alarnı ґäzab kılmas ide, läkin küñelläre imansızlıktan karalıp kattı häm şaytan alarga Allahuga karşı bulgan eşlären izge itep kürsätte.
44. Alar Allahunıñ väğazlären häm ґäzab belän kurkıtuın onıtsalar – dönyavi eşlärendä uñışlarga yul açtık, hätta alar Allah birgän niğmät belän şatlanır häm maktanır buldılar, läkin Allahuga şöker itüne vä gıybadät kılunı onıttılar. Şul vakıtta bez alarnı añsızdan ґäzab belän tottık, alar ömetsezlänep häsrätlänüçelärdän buldılar.
45. Zolım itüçe kaumneñ ahırı kiselde. Hakıykıy maktau böten ğalämnärne tärbiyäläüçe Allahuga tiyeşle.
46. Äyt: "İy Korän belän ğamäl kılmauçı gafillär! Küräsezme, fikerläp karıysızmı? Ägär Allah kolaklarıgıznı häm küzläregezne bötenläy tomalap kuysa, Allahudan başka tagın İlahä barmı? Bu närsälärne sezgä kaytarıp birerlär. Karagıl dälillärne niçek açık añlatabız, şunnan soñ da alar añlamıylar, haktan baş tartalar.
47. Äyt: "Kürdegezme, ägär Allah ґäzabı sezgä sizdermästän kinät kenä kilsä, yäki kürenep kilsä, kotıla alırsızmı? Allah ґäzabı belän zalim kaumnär genä hälaq buladır."
48. Räsüllärne cännät belän şatlandıruçı vä cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı itep kenä künderäbez. İman kiterep Korän yulı belän tärbiyälänep tözälgän möeminnärgä ahirättä kurku häm kaygı bulmas.
49. Ayätlärebezne yalgan di̇yüçelär, alarnı ґäzab totar iğtikatları häm eşläre bozık bulu öçen.
50. Äyt: "Min sezgä äytmimen Allah häzinäläre minem kulımda häm yäşeren närsälärne belämen vä häm min färeştämen", – dip, ("Allah hazinäläre minem kulda bulsa, ni sorasagız, şunı birer idem, yäşeren närsälärne belsäm, härber soravıgızga cavap birer idem, färeştä bulsam, keşelär eşli almagan eşlärne eşlär idem", – dide). Dindä hiçkemgä, hiçnärsägä iyärmimen, mägär miña Allahudan vähi itelgän süzlärgä genä iyärämen. Äyt: "Küzle belän sukır bertigez bulırmı? Korän süzlären añlar öçen fikerläp karamıysızmı?" – dip.
51. Ülgännän soñ kubarılıp, Rabbıları aldında hökem itelüdän kurkuçılarnı – cähännäm ґäzabınıñ katılıgı belän kurkıt! Alarga anda Allahudan başka huca häm şäfkat itüçe bulmas, şayät Allahuga täqvalık kılırlar. (Möşriklärneñ bayları, Muhämmäd g-mgä: "Ägär yanıñnan fäqıyrlärne kusañ, bez siña iyärerbez", – didelär. Alarnıñ süzenä karap yanındagı fäqıyrlärne kumakçı buldı. Şul hakta tübändäge ayät inde.
52. Allah rizalıgın östäp köndezlären vä kiçlären Rabbılarına gıybadät kılgan zägıyf yäki fäqıyr möeminnärne yanıñnan kuma! Ul käferlärneñ ğamälennän hiçnärsäne hisap itmäk siña tiyeş tügel häm sineñ ğamäleñnän hiçnärsäne hisap itmäk alarga tiyeş tügel. Doşmannar süzenä karap, fäqıyrlärne yanıñnan kuma! Ägär kusañ, zalimnärdän bulırsıñ.
53. Änä şulay fäqıyrlär hakında baylarnı fetnäländerdek, ul baylar äytsennär öçen: "Äyä şul fäqıyr keşelärne bezneñ aradan Allah cännät belän ingam kıldımı", – dip. Niğmätlärgä şöker itüçelärne Allah belüçeräk tügelme? Niğmätlärneñ iñ zurısı islam dineder, şöker itüneñ iñ zurısı islam dinen döres totudır.
54. Ägär bezneñ ayätlärebezgä ışanuçılar sineñ yanıña kilsälär, väğaz tıñlamak yäki belem almak öçen, sin alarga: "Sezgä Allahunıñ sälame bulsın! Sezgä rähmät kılunı Rabbıgız östenä aldı, sezdän beräü nadanlık belän bozık eşlärne kılsa, annarı täübä itep tözälsä, tähkıyk Allah yarlıkauçı häm rähimle."
55. Änä şulay ayätlärebezne keşelärgä açık itep bäyän kılabız azgınnarnıñ adaşu yulı açık belensen öçen.
56. Äyt: "İy möşriklär, sez gıybadät kıla torgan Allahudan başka närsägä gıybadät kıludan min bik katı tıyılganmın Allah tarafınnan", – dip, yänä äyt: "İy möşriklär, sezneñ näfesläregez telägän bozık eşlärgä, yalgan dinegezgä, batıl ğadätläregezgä iyäräçäk tügelmen, ägär sezgä iyärsäm, tähkıyk adaştım häm turı yulga künelüçelärdän bulmamın".
57. Äyt: "Min Rabbımnan kürsätelgän dälillär belän genä eş kılam, läkin sez ul hak bulgan dälillärne yalgan disez, sez taläp itkän ґäzab minem ihtıyarımda tügel. Hälaq itüçe ґäzab belän hökem itü Allahudan başka zatnıñ köçendä tügel, Allah haknı bäyän kıla vä ul haknı batıldan ayıruçılarnıñ häyerlese.
58. Äyt: "Ägär sez aşıgıp taläp itkän ґäzab minem ihtıyarda bulsa ide, älbättä, arabızda hökem bulıp tiyeşle ґäzabnı alır idegez, Allah zalimnärneñ eşen belä.
59. Yäşeren närsälärneñ açkıçları Allah kulında, alarnı Allahudan başka belüçe bulmas, vä ul korıda häm suda bulgan närsälärne belä, yänä agaçtan ber yafrak töşsä, anı ul belä, dähi tufrak astında keçkenä ber orlık bulsa häm cirneñ östendä ya eçeñdä az gına yüeşlek ya korılık bulsa, älbättä, Allah alarnı aldan uk belep, Läühül-mähfuzda yazıp kuymıştır.
60. Ul Allah sezne kiçtä-tönlä üterä häm köndez ni eşlägänegezne belä, soñra ruhlarıgıznı üzegezgä kaytarıp sezne tergezer, bilgelängän gomeregezneñ möddäte tämam bulır öçen, gomerläregez tämam bulgaç, kayta torgan urınıgız Allah aldında, annarı kılgan ğamälläregez belän Ul üzegezne tanıştırır.
61. Ul – Allah kolları östennän kadir vä sezgä sakçı färeştäläreñ künderer, alar sezneñ ğamälegezne yazarlar. İnde beregezgä ülem kilsä, bez kündergän färeştälär anıñ ruhın alır färeştälär kilgäç, hiç mihlät birelmäs küz yomıp-açarga vakıt kalmas.
62. Ülgännän soñ keşelär hak hucaları bulgan Allahuga kaytarılırlar. Äґäh bulıgız, hökem itü Allah eşe vä ul hisap kıluçılarnıñ aşıguçıragı.
63. Äyt: "Korıda häm diñgezdä karañgılıktagı kurkınıçlardan sezne kem kotkarır?". Ul kotkaruçı zattan tübänçelek belän äşkärädä häm yäşerendä hälaqätlektän kotkaruın sorıysız, ägär bu hälaqätlektän kotkarsa, älbättä, Allahuga itağat itep häm gıybadät kılıp şöker itüçelärdän bulır idek, disez.
64. Äyt: "Ul hälaqätleklärdän fäqat Allah üze genä kotkaruçı häm avırlıklardan azat itüçe, soñra Allahudan başkanı İlahä totıp möşrik bulasız", – dip.
65. Äyt: "Östegezdän vä ayak astıgızdan sezgä ґäzab cibärergä yäki sezgä azgan halıknı aralaştırırga Allah, älbättä, kadir", – dip. Yağni möselmannarnıñ – käferlärgä yäki batıl dindä bulgannarga yäki islam dinen bozuçı bideґätçe möselmannarga aralaşuları – şuldır hälaqätlek.
66. Sineñ kaumeñ Koränne yalgan didelär, hälbuki ul Korän – hak. "Min sezne dingä köçläp kertüçe väkil tügelmen", – digen.
67. Korändä häbär birelgän härnärsäneñ urını häm vakıtı bar, Korändä äytelgän süzlärneñ hak ikänlegen tizdän belersez.
68. Ägär ayätlärebezne yamanlap söyläüçelärne kürsäñ, hätta başka süzgä küçkännärenä çaklı alar yanında torma, kit! Vä ämma alardan kiselü hakındagı Allah hökemen şaytan siña onıttırsa, hätereñä töşü belän kit, zalim kaumnär yanında tormagıl.
69. Korän belän ğamäl kıluçı täqva möeminnärgä lyazem tügel Korän yulında bulmagan keşelärneñ eşen yäki gönahın hisap, kılu, läkin Allah ґäzabınnan saklansınnar öçen väğazlänü lyazem.
70. İy Muhämmäd g-m yäki anıñ ömmäte! Dinnären uyınçık itep totkan häm Allah hökemnären ciñelgä sanagan vä dönyaga aldangan keşelärdän kisel, alardan saklan! İmansız, dinsez yäşäp hälaq bulmasınnar öçen alarnı väğaz kıl! Bit ґäzabtan kotılu öçen Allahudan başka yärdäm birüçe huca vä şäfkat itüçe zat yuk, Korän belän ğamäl itmägän keşe dönyadagı böten baylıknı cähännämnän kotılu öçen birsä, kabul bulmas häm ґäzabtan çıga almas. Änä şundıy keşelär Korän belän ğamäl kılmıyça hälaqätlekne käsep itüçelär, islamga köferlek kılgannarı öçen alarga cähännäm ґäzabı häm eçärgä pıçrak, kaynar su bulır.
71. Äyt: "Bezgä faydanı da, zararnı da ireşterä almıy torgan zatka gıybadät kılıykmı Allahudan başka? Allah bezne turı yulga kündergännän soñ bu turı yulnı taşlap, äüvälge adaşuıbızga kire kaytıykmı? Şaytannarnıñ aldavı belän kırda yäki urmanda adaşıp aptırap kalgan keşelär kebi, ul adaşıp aptıragan keşeneñ adaşmagan yuldaşları da bar, alar çakırırlar: "Kil, turı yul monda", – dip. Äyt: "Älbättä, Allah Hidäyäte genä Hidäyät, yänä böten ğalämnärne tärbiyäläüçe Allahuga itağat itep, çın möselman bulırga Allahudan boyırıldık", – dip.
72. Yänä namazlarnı vakıtında ütäü belän boyırıldık, Allahuga täqvalık kılıgız! Ul – Allahı ki, kubarılıp anıñ hozurına barırsız.
73. Ul – Allah Cir vä Küklärne halık kıldı haklık belän vä kubarılaçak könne "bar bul diyär – bar bulır", yağni terelegez diyär – hämmä keşe tereler. Vä Anıñ süze hak, sabitter, bul digäne bulır. İsrafil surı örelgän köndä böten keşelär östennän patşalık Anıkı, Ul yäşeren vä äşkärä närsälärne belüçe, yänä Ul ğadel hökem itüçe, härnärsädän häbärdar.
74. Yänä iğtibar itegez! İbrahim atası Azarga äytte: "Sınımnarnı İlahä dip belep, alarga gıybadät itäsezme? Tähkıyk sine vä kaumeñne adaşmakta kürämen", – dip.
75. Änä şulay İbrahimga kaumeneñ eşen kürsätkänebez kebi, Cir vä Küklärdä bulgan närsälärne – moğcizalarnı aña kürsättek, Allahu täğaläneñ böten eşlärenä yakınnan – şiksez ışanuçılardan bulsın öçen.
76. Kiç karañgı bulgaç, İbrahim yoldızlarnı kürde, yoldızlarga gıybadät kılırga yaramaganlıknı añlatır öçen häylä korıp, bu süzlärne äytte: "Yoldızga işarä kılıp, bu yoldız minem Rabbım", – dide, irtän yoldız yugalgaç, möşriklär yanına kilgäç, alarga: "Üzgärep-yugalıp kitkän närsälärne hiç söymim, İlahä diyärgä riza tügelmen", – dide.
77. İbrahim aynıñ tuganın kürgäç: "Budır minem Rabbım", – dide, Ay bayıgaç möşriklärgä karap: "Ay da üzgärde-yugaldı, ägär Rabbım mine turı yulga kündermägän bulsa, älbättä, min dä sezneñ kebi adaşkan kavemnärdän bulır idem", – dide.
78. Koyaş tugaç, aña karap, kölep äytte: "Bu Koyaş minem Rabbımdır – barısınnan da zurrak, İlahä bulırga yaraklı", – dip, Koyaş bayıgaç, möşriklärgä karap äytte: "İy kaumem! Kürdegezme, Koyaş ta üzgärde-yugaldı min, älbättä, sez Allahuga tiñdäş itkän närsälärneñ hämmäsennän dä bizüçemen", – dip.
79. İbrahim äytte: "Batıldan hakka avışkanım häldä Cir vä Küklärne tözüçe. Allahuga yözemne yünälderdem vä min Allahuga hiçkemne, hiçnärsäne tiñdäş kıluçı tügelmen", – dip.
80. İbrahimneñ kaume üzläreneñ batıl, pıçrak eşlären yaklap İbrahim belän ärepläştelär. Alarga İbrahim äytte: "İy möşriklär! Allah häm Anıñ hökemnäre hakında minem belän ärepläşäsezme? Hälbuki, tähkıyk Ul mine turı yulga künderde – Allah belän tiñläştergän sezneñ sınımnarıgızdan häm Namurutıgızdan kurıkmıymın, mägär Allahunıñ miña berär zarar telävennän kurkam, Rabbımnıñ beleme härnärsäne çolgap aldı. Äyä sez väğazlänmisezme?" – dip.
81. İbrahim äytte: "Allahuga tiñläştergän sınımnarıgızdan min niçek kurkıym? Ä sez isä hiçnärsägä yaramagan sınımnarıgıznı Allahuga tiñdäş kılasız da Allahudan hiç kurıkmıysız, bit Allah sınımnarnı İlahä urnına totarga yarıy dip häbär iñdergäne yuk. İke firkanıñ kaysısı Allah ґäzabınnan imin bulırga haklırak? Yağni Korän yulınnan baruçı hak möeminnär Allah ґäzabınnan imin bulırlarmı? Yäki Korän yulın kürmäüçe möşriklärme imin bulır? Belsägez äytegez!
82. İman kiterep tä – imannarına Allahuga tiñdäşlekne häm başka zolım eşlärne katıştırmagan hak möeminnär Allah ґäzabınnan imin bulaçaklar häm alar turı yulga künegüçelär.
83. Küñele saf, imanı köçle häm dine döres bulgan möselman gına Allah ґäzabınnan imin bulaçagına kitergän dälilebez – köçle dälil, bez anı İbrahimgä birdek, saf imanı, döres dine häm hak eşe belän öskä çıkkanlıgın möşrik kaume kürsen öçen. (İbrahim päygambär hiçkemnän kurıkmıyça Namrut kaumen islamga öndägän öçen Namrut patşanıñ açuı kilep, tau hätle ut yandırıp, İbrahimne şul utka taşlattı. İbrahim isä külmäge dä köymiçä uttan imin çıktı. Bu eş İbrahimgä däräcä östenä – däräcä buldı. Namrutka häm kaumenä ґäzab östenä – ґäzab buldı.) Änä şulay üzebez telägän keşelärneñ däräcäsen dönyada da ahirättä dä böyek kılabız. Şiksez, sineñ Rabbıñ härnärsäne belep hikmät belän eş kıluçı.
84. İbrahimgä İshaknı vä anıñ uğlı Yağkubnı birdek, härbersen hidäyätkä saldık vä İbrahimnän elek Nuhnı hidäyätkä saldık häm İbrahim näselennän – Daudnı, Söläymänne, Äyyübne, Yusufnı, Musanı, Harunnı hidäyätkä saldık, häm çın imanlı, izge ğamälle keşene änä şulay hidäyätkä salaçakbız.
85. Yänä Zäkäryane, Yahyanı, Gıysäne, İlyasnı hidäyätkä saldık, alar hämmäse izgelärdän.
86. Dähi İsmagıylne, Älyäsäğne, Yunusnı, vä Lutnı hidäyätkä saldık, üz zamanalarında böten dönya keşelärennän alarnı däräcädä artık kıldık.
87. Vä ul päygambärlärne ata-babalarınnan, balalarınnan häm kardäşlärennän bäğzelären hidäyätkä saldık, alarnı bez sayladık häm turı yulga künderdek.
88. Bu päygambärlärneñ yulı – Allahu täğaläneñ izhar kılıp açık kürsätkän turı yulı. Bu yul belän üze telägän bändälären hidäyätkä salır. Ägär bu päygambärlär nadan möselmannar kebi bideґät ğamällär belän yäki möşriklärgä iyärep Allahuga tiñdäşlek kılıp möşrik bulsalar, älbättä, alarnıñ kılgan izge ğamälläre yugalır ide. (Läkin päygambärlär, bideґät ğamälläre vä horafat-ırımnarnı dingä hiç katnaştırmadılar, halıkka iyärmädelär häm nadannarnıñ, şäriğatkä hıylaf teläklären ütämädelär.)
89. Yugarıda zeker itelgän zatlarga kitap birdek, şäriğat hökemnären öyrättek vä päygambärlärne beldek. Ägär möşriklär, päygambärlärne vä alarnıñ eşlären inkyar itsälär, tähkıyk haknı inkyar itmi torgan keşelärne ul päygambärlärgä yäki alarnıñ yulına berkettek.
90. Ul päygambärlärne Allah hidäyätkä saldı, alarnıñ hidäyätenä iyär! Korän hökemnären öyrätkän öçen sezdän dönya malın soramıym, digen! Ul – Korän böten dönya keşeläre öçen väğazdän başka närsä tügel. (Korän, Allahudan dönya malın käsep itär öçen häm mäyetlärgä ukır öçen birelmäde. Bälki ahirätneñ mäñgelek tormışına äzerlänergä yul kürsäter öçen tere keşelärgä birelde.)
91. Gafil keşelär, Allahunı hak-tiyeşle zurlau ilä zurlamıylar. (Şunıñ öçen Anıñ ämerlären ütämilär). Äyttelär: "Allah keşe zatına hiç kitap iñdermäde", – dip. Sin alarga äyt: "Musa kitergän Täüratnı kem iñderde? Ul Täürat keşelärgä belem yaktılıgı häm hidäyät, anı käğazlärgä yazasız, bäğze hökemnären izhar kılasız vä kübrägen yäşeräsez, yänä üzegez häm atalarıgız belmägän närsäläregezne Täürat belän öyräteldegez. Şul – Täüratnı, älbättä, Allah iñderde", – dip. Annarı alarnı üz ireklärenä kuy! Batıl dinnäre, yalgan süzläre belän uynap yörsennär.
92. Bu Korän bez iñdergän möbaräk kitap. Ul Korän üzennän elek iñgän kitaplarnı döresläüçe, Bez siña Koränne iñderdek şähärlär anası Mäkkä halkın häm anıñ äylänäsendäge böten dönya keşelären Allah ґäzabı belän kurkıtmaklıgıñ öçen; Ahirät könenä ışangan keşelär Korängä ışanırlar häm namazlarına sakçı bulıp, vakıtında ütärlär.
93. Allahuga yalgan süzne iftira itüçedän dä zalimräk keşe barmı? Yäki ul zalim: "Miña vähiy kilde", – dip yalgannar, hälbuki aña hiçnindi vähiy kilgäne yuk, yäki Allah iñdergän ayätlärne min dä iñderä alam, diyär. Ägär zalimnärneñ ülgän vakıtların kürsäñ bik avır häldä, katı ґäzab astında bulırlar. Färeştälär alarga: "Cannarıgıznı çıgarıgız", – dip, kulların suzıp katı sugarlar. Bügen hur itüçe ґäzab belän cäza iteläsez, Allahuga tiyeşsez süzlär äytkänegez häm Anıñ ayätläre belän ğamäl kıludan täkäbberlängänegez öçen.
94. Bügen tähkıyk aldıma yalgız kildegez, min sezne äüväldä yalgız halık kılgan kebi, vä bez birgän balalarıgıznı, mallarıgıznı artıgızda kaldırıp kittegez häm yanıgızda şäfäğatçeläregezne kürmisez, Allahuga tiñdäş kılgan närsäläregez ahirättä, älbättä, şäfäğat itälär dip nizaglaşa idegez, kayda alar? Tähkıyk bügen Allahuga tiñdäş kılgan närsäläregez belän sezneñ arada mönäsäbät kiselde, häm Allahudan başka zattan kötkän Şäfäğatlär, bideґät ğamällärdän kötkän sävablar yugaldılar.
95. Şiksez, Allahu täğalä vak orlıklarnı häm cimeş teşlärene yaruçı, yağni cirgä salgan här orlıknı üsterüçe, Ul ülektän terekne çıgarır vä terektän ülekne çıgarır, bu eşlärne eşläüçe – Allahudır, Allahudan niçek dünäsez, yağni Aña itağat itüne niçek kuyasız?
96. Ul tañnı buldıruçı vä tönne yal itärgä pärdä kıldı häm koyaş belän aynı kön hisapların belergä uñay kıldı, bu eşlärne kıluçı – kodrät vä belem iyäse Allah.
97. Yänä Ul – Allah, sezneñ öçen yoldızlarnı bar kıldı, karañgı tönnärdä sahralarda vä diñgezlärdä yörgän vakıtıgızda yul tabar öçen mayak itep. Belgän keşelär öçen, tähkıyk ayätlärebezne açık bäyän kıldık.
98. Ul Allah sezne ber Adäm g-mnän kübäytte, sezgä Allah bilgelägän äcälegezgä çaklı dönyada kararlanmak bulır häm ülgännän soñ kıyamät könenä çaklı ikençe törle häldä kararlanmak bulır. Tähkıyk ayätlärebezne açık añlatıp söylädek fähemläp, añlagan keşelär öçen.
99. Ul Allah, Küktän yañgır suın iñderde, ul su belän härtörle üsemlekne cirdän çıgarıp üsterdek häm här üsä torgan tabiğatne yäşel töstä cirdän çıgardık, alardan berse östenä ikençese tezelep üskän orlıklarnı vä cimeşlärne çıgarabız, yänä küp cimeşle botakları cirgä yakınlaşkan hörmä agaçların üsteräbez häm dä yözem, zäytün, anar bakçaların üsteräbez, ul cimeşlär töse vä täme belän bäğzeläre ber-bersenä ohşagan bulır, ämma bäğzeläre ber-bersenä ohşamagan bulır. Alarnıñ cimeşlängän vä ölgergän vakıtlarında karagız! Niçek gacäyep cimeşlänälär häm peşep ölgerälär, döreslektä ul cimeşlärneñ şulay ölgerüendä – ışanuçı keşelärgä Allahu täğaläneñ kodräten belergä dälillär bar.
100. Adaşkan keşelär cennärne Allahuga tiñdäş kılalar, hälbuki alarnı Allah üze halık kıldı, yänä bernindi dälilsez Allahunıñ uğlı vä kızı bar dip, yalgannı Allahuga nisbät kılalar. Cahillär sıyfatlagan tiyeşsez sıyfatlardan Allah bik tä paq vä andıy kimçelektän bik tä yugarı.
101. Allah, hiçkayçan küçergeç almıyça, hiçkemnän kiñäş vä yärdäm soramıyça üze başlap Cir vä Küklärne tözüçe, Anıñ niçek balası bulsın, bit Anıñ hatını bulmadı, vä härnärsäne Ul halık kıldı, Ul härnärsäne belä.
102. Böten barlıknı tözüçe Allah – Tärbiyäçegezder, İlahä bulırga yaraklı hiçber zat yuk, mägär Allah üze genä. Ul härnärsäne tözüçe, Aña gıybadät kılıgız! Vä Ul härnärsä östennän eş başkaruçı.
103. Allahu täğaläne küzlär ihata kıla almas, Anı kürergä bernindi küz kadir bulmas, bälki Allah üze küzlärne ihata kılır, yağni küzlärneñ kürüen çolgap alır vä Ul ütkärä kürüçe härnärsädän häbärdar.
104. Tähkıyk sezgä Rabbıgızdan gakıl, fiker küze kilde – ul Korän kärim, beräü şul küz belän Korän kürsätkän turı yulnı kürsä häm şul yuldan adaşmıyça barsa, faydası üzenä, ämma beräü Korännän häm Korän kürsätkän turı yuldan sukır bulsa, zararı üzenäder, yulsız kitep adaşır häm hälaq bulır. "Min sezneñ ğamälläregezgä sakçı tügel, fäqat Allah hökemnären ireşterämen", – dide Muhämmäd g-m.
105. Änä şulay ayätlärebezne bäyän itäbez, yağni sezgä kiräk här mäsäläne açıklıybız, yänä möşriklär: "İy Muhämmäd, sin bu Koränne kemnän bulsa da küçerep söyliseñ", – dip äytsennär öçen, alarnıñ küñellärenä ireşmi torgan haknı bäyän kılabız, gomumän, belä torgan keşelärgä şäriğat hökemnären bäyän kılmaklıgıbız öçen Koränne iñderdek.
106. Rabbıñnan iñgän Korän hökemnärenä iyär! Bit Rabbıñnan başka itağat kılırga, kollık kürsätergä yaraklı İlahä hiç yuk, vä möşriklärdän kisel.
107. Ägär Allah alarnıñ möşrik buluların telämäsä ide, älbättä, möşrik bulmas idelär. Sine alarga sakçı yäki ihtıyarlı kılmadık, yänä sin alarnı dingä köçläp kertüçe väkil tügelseñ.
108. Allahudan başka möşriklär tabına torgan sınımnarnı sükmägez, nadanlıkları belän sezgä açu itep Allahunı sügä başlarlar. Möşriklärgä sınımnar gıybadätene zinnätle itkänebez kebi här ömmätkä üzläreneñ kılgan ğamällären zinnätle itep kürsättek, soñra alarnı kaytaçak urını Allahugadır, Allah kılgan eşlärennän häbär birer.
109. Möşriklär, ägär alarga Allahudan ber moğciza kilsä, iman kiterer idek dip, Allah iseme belän bik katı ant itälär. Äyt: "Mogciza Allah ihtıyarında, teläsä birer", – dip. İy möeminnär! Ägär alarga moğciza birelgäç iman kiteräçäklären niçek beläsez? Yuk, moğciza birelsä dä iman kiteräçäk tügellär.
110. Äüväl märtäbädä moğcizanı kürep tä iman kitermägänlege öçen inde moğcizanı kürüdän küzlären dünderäbez häm añlaudan küñellären avıştırabız, inde alarnı azgınlıklarında kaldırabız, turı yulnı taba almıyça häyran bulıp yörerlär.
111. Ägär alarga kürsätep färeştälär iñdersäk vä mäyetlärne tergezep alar belän söyläştersäk häm härnärsäne alarnıñ allarına karşı kuysak, annarı ul närsälär: "Korän Allah kitabı", – dip söyläp torsalar da imansızlar ışanaçak tügellär, mägär Allah telägän keşelär iman kiteräçäklär, läkin alarnıñ kübräge cahillek kılalar.
112. Korän belän ğamäl kıluçılarnıñ doşmannarı bulgan kebi, äüvälge päygambärlärneñ dä yäki alarnıñ ömmätläreneñ dä doşmannarı buldı. Bez alarga ceni häm adämi şaytannarnı doşman kıldık, ul şaytannar, aldana torgan zararlı süzlärne faydalı kürsätep, ber-bersen väsväsä kılırlar. (Möselmannarnı, gomumän, böten keşelärne adaştıru öçen bulgan iñ köçle koralları – bideґät ğamällärder). Ägär Rabbıñ, ceni vä adämi şaytannarnıñ väsväsä kılmauların häm keşelärne azdırmauların teläsä ide, älbättä, väsväsä kılmas häm azdırmas idelär, ul şaytannardan häm alarnıñ Allahuga iftira kılgan yalgan süzlärennän kisel.
113. Ceni vä adämi şaytannar, ahirät könenä ışanmagan keşelärneñ küñellären üzläre yagına audaru öçen alarga törle yalgan süzlärne väsväsä kılırlar häm kabul itsennär öçen väsväsäne küp kılırlar, alarnıñ bu eşläre başka keşelärneñ dä üzläre kebek ük şaytan buluların telägännäre öçen.
114. Korän belän ğamäl kıluçı hak möemin, Korän belän ğamäl kılmauçı bideґätçelärgä äyter: "Hak ilä batıl arasın ayıruçı häm sezneñ belän bezneñ arada bulgan hälne açıklauçı Koränne çitkä kuyıp, adaşkan keşelärneñ yalgan süzlären, batıl ğamällären dindä dälil itep alıymmı? Hälbuki Allahu täğalä, härnärsäne yahşı töşenderüçe häm uñ belän sulnı açık öyrätüçe Koränne sezgä iñderde, yağni Korän miña gına tügel ul sezgä dä, anıñ belän ğamäl kılıgız", – dip. Kitap ähle yähüd vä nasara, Koränneñ haklık belän Rabbıñnan iñderelgänlegen, älbättä, belälär, läkin belä torıp inkyar itälär, sin Korän süzlärennän şiklänüçelärdän bulma.
115. Kitergän häbärläre döreslek belän, böten hökemnäre ğadellek belän Rabbıñnıñ süzläre tämam buldı. Anıñ süzlären üzgärtüçe hiç yuk, Ul işetüçe, belüçe.
116. İy Muhämmäd g-m häm anıñ ömmäte, ägär cir östendäge keşelärneñ kübrägenä iyärsäñ, ya alarga itağat itsäñ ul çagında alar sine Allah yulınnan adaştırırlar, çönki küpçelek hakka iyärmi, bälki sukır zanga, ülçäüsez fikergä iyärä häm alar hiçkem tügellär, fäqat haknı yalganlauçılar.
117. Döreslektä sineñ Rabbıñ belä Anıñ yulınnan adaşkan keşene, yänä Ul belä Korän belän ğamäl kılıp hidäyättä bulgannarnı da.
118. İy möeminnär! Bugazlıy torgan hayvannarıgıznı "Bismil-lähi Allahu äkbär", dip, bugazlap kına aşagız! Ägär Anıñ ayätlärenä ışansagız. (Dimäk, Allah isemennän başka bugazlangan hayvan iten aşagan keşe Allahunıñ ayätlärenä ışanmagan buladır).
119. İy möeminnär! Hayvannarıgıznı "Bismil-lähi Allahu äkbär", dip, bugazlap aşaudan sezne närsä tıya, nindi gozer bar? Bit Allah sezgä närsälär häräm ikänlegen açık añlattı. (Duñgız ite, bugaz kanı, ülgän hayvan ite, Allah isemennän başka bugazlangan hayvan ite häm Allahudan başka berär mähluk öçen bugazlangan hayvan ite. Bu zeker itelgän närsälär möselmannar öçen här zamanada, härkayda da häram. Mägär bu närsälärne aşarga yarıy açka ülä başlaganda ülmäs öçen genä). Älbättä, küplär dälilsez häm näfes azgınlıkları belän keşelärne turı yuldan vä häläl rizıklardan adaştırırlar. Älbättä, Rabbıñ belüçeräk häram närsälärne hälälgä çıgarıp, çittän ütüçelärne.
120. İy möeminnär! Gönahlı eşlärne kürsätep, eşläüne dä yäşeren eşläüne dä kuyıgız, eşlämägez! Gönahnı käsep itüçelär nindi yul belän käsep itsälär dä gönahları öçen tizdän cäza kılınırlar.
121. Bugazlaganda bismillähi Allahu äkbär, dip äytelmägän hayvan iten hiç tä aşamagız! Käfer bugazlagannı aşau, älbättä, bik yaman eş, anı aşagan keşe fasıyktır, Allah fäsıyklarnı turı yulga salmas. Şaytannar üzläreneñ dusların sezgä karşı kotırtırlar, bismilläsez bugazlangan hayvan iten aşarga yarıy dip sezneñ belän tartışsınnar öçen, ägär alarga itağat itsägez, yağni käfer bugazlagan hayvan itep aşasagız, älbättä, möşriksez.
122. Äyä ber keşe mäyet misalında imansız, belemsez ide. Bez anı Korän belän tergezdek häm aña mäğrifät – hidäyät nurın birdek, şul nur belän keşelär arasında islam dinen yaktırtıp yörer, nadanlık hidäyätsezlek karañgılıgında kalıp şul karañgılıktan çıkmıy torgan keşe belän bertigez bulırmı? Änä şulay Korän belän ğamäl kıluçılarga yahşı eşläre zinnätle kürensä, käferlärgä Allahuga karşı bulgan naçar eşläre zinnätle bulıp kürende.
123. Änä şulay härber şähärdä zalim hucalarnı – türälärne bar ittek, şul şähärlärdä mäkerleklär kılsınnar öçen, kılgan mäkerlekläreneñ zararı, hälaqätlege üzlärenä bulaçak, läkin sizmilär.
124. Ägär käferlärgä ayät kilsä, alar äytälär: "Allahunıñ räsüllärenä birelgänneñ ohşaşı üzebezgä birelgängä çaklı hiç tä iman kitermäbez", – dip. Päygambärlekne kayda, kemgä birergä ikänlekne Allah üze belüçeräkter. Täkäbberlänep Allahuga karşı mäkerleklär kılgannarı öçen tizdän Allah aldında risvaylık häm katı ґäzab ireşer.
125. Allahu täğalä, ber keşene hidäyätkä – dindä turı yulga salırga teläsä, islam dine öçen anıñ kükrägen açıp kuyar, yänä Allah, ber keşene hak dinnän adaştırırga teläsä, ul keşeneñ kükrägen tar, küñelen haktan şiklänüçe kılır, şunnan soñ bu keşe, kükräge tar bulu säbäple, haklıktan tıgızlanıp – Allah hökemnären yaratmıyça, güyä kükkä çıgarday bulır. Änä şulay Allahu täğalä, Korän ayätlärenä ışanmagan yäki ışanıp ta anıñ belän ğamäl kılmagan keşelärneñ küñellärenä köferlek, möşriklek yäki monafiqlık näcesen salır.
126. Bu – Korän kärim, açık mäğnäle böten ayätläre belän keşelär öçen Rabbıñnıñ hak turı yulıdır. Tähkıyk ayätlärebezne açık bäyän kıldık – yahşı añlattık väğazlänüçelär öçen.
127. Korän belän väğazlänep ğamäl kılgan hak möselmannarga Rabbıları hozurında tınıçlık, iminlek yortı cännätlär bar, vä Ul – Allah kılgan izge ğamälläre buyınça alarnıñ hucaları.
128. Allahu täğalä kıyamät könne keşelärne häm cennärne hämmäsen ber urınga cıyar häm äyter: "İy cen taifäse! Üzegezgä iyärtep küp keşelärne azdırdıgız", – dip. Vä cennärgä dus bulgan keşelär äyterlär: "İy Rabbıbız! Bez ber-berebezdän faydalandık, yağni cennär bezne azdırıp teläklärenä ireştelär, bez alarnıñ väsväsäse belän gönahlı eşlärne eşläp näfeslärebez telägänne ütädek häm şul räveştä yäşägänebez häldä añsızdan sin bilgelägän äcällärebezgä ireştek", – dip. Allah äyter: "Sezneñ urınıgız cähännäm utı anda mäñge kalırsız, mägär Allah mäñgegä kalmaunı telägän keşe mäñgegä kalmas.
129. Şaytan dusların cähännämgä salganıbız kebi dönyada bäğze zalim kaumne ikençe zalim kaumgä irekle kılırbız Allahuga karışıp azgınlıknı käsep itkännäre öçen.
130. İy cen vä keşe Taifäläre! Sezgä bezneñ ayätlärebezne ukuçı häm menä şuşı kurkınıçlı könegezgä yulıgaçagıgız belän kurkıtuçı rasüllär üz cenesegezdän kilmädeme? Dinsezlär äyterlär: "Bäli bügen bez üz zararıbızga şähadät biräbez", – dip, alarnı dönya tereklege aldadı häm käfer ikänlekläre belän şähadät birdelär.
131. Rabbıñnıñ rasüllär künderep üzeneñ böten hökemnären belderüe – Allah hökemnärennän häbärsez keşelärne zolım belän hälaq itmässezlege öçender.
132. Dönyada kılgan savapları vä gönahları öçen ahirättä här keşe öçen cännätlärdä häm cähännämdä törle däräcälär bulır, Rabbıñ keşelärneñ kılgan eşlärennän gafil tügel.
133. Sineñ Rabbıñ baydır, keşelärneñ ğamällärenä mohtac tügel vä Ul rähmät iyäse. Ägär Allah teläsä Aña itağat itmägänegez öçen sezne yuk itär dä, sezneñ urınıgızga üze telägän zatlarnı huca kılır, üzegezne başka kaum balalarınnan bar itkän kebi.
134. Älbättä, Allahudan väğdä itelgän ґäzab kiläçäk, vä sez ґäzabtan kotılu öçen Allahunı gaciz itä almassız.
135. Korän belän ğamäl kıluçılarga äyt: "İy kaumem! Üzegez telägän urında, üzegez telägänçä batıl ğamälläregezne kılıgız! Tähkıyk min Rabbım kuşkan hak ğamällärne kıluçımın, tizdän eşläregezneñ näticäsen belersez. Cännät yortı kemgä bulaçagın ahirättä hisab könendä belersez, ämma zalimnär isä, älbättä, Allah ґäzabınnan kotıla almaslar.
136. Möşriklär, Allah üstergän igennärdän, dürt ayaklı hayvannardan Allahuga öleş kıldılar, üz beldekläre belän bu igen vä bu hayvan Allah öleşe bulır, vä bu igen häm bu hayvan sınımnarıbıznıñ öleşe bulır didelär, sınımnarı öçen bilgelägän igennären vä hayvannarın Allah yulına birmäs idelär, ämma Allah öleşe dip bilgelägän igen vä hayvannarın, yahşı bulsalar, sınımnarı yulına birer idelär. Dindä bulmagan närsälärne Allah isemennän eşläüläre nindi kabahät eş.
137. Allah belän sınımnarı arasında näzerlären urtak kılunı izge eş itep kürsätkän kebi, şaytan möşriklärgä üz balaların üterüne dä izge eş itep kürsätte, bu kabahät eşläre belän alarnı hälaq itmäk vä İbrahim g-mnän kalgan hak dinne şöbhäle itep kürsätmäk öçen, ägär Allah teläsä alar bu eşne eşlämäs idelär, inde Sin alarnı vä alarnıñ iftira kıluların kuy! Allahuga tapşır.
138. Sınımnar öçen bilgelängän igen vä hayvannar häram, ul närsälärne hiçkem aşamas mägär bez telägän keşelär, yağni sınımnarga hezmät itüçelär genä aşar, dip näfes teläkläre belän batıl hökemnär çıgardılar vä bäğze hayvannarga utıru, arkasına äyberlär yökläü häram buldı, dip kırga çıgarıp cibärälär, dähi hayvannı bugazlaganda Allah isemen äytmiçä sınımnar isemen äytep bugazlarlar häm Allah şulay kuştı dip, Allahuga yalgannı iftira kılırlar, şunıñ öçen Allah tizdän alarnı katı ґäzab belän cäza kılır.
139. Yänä äyttelär: "Bu hayvannarnıñ karnındagı tuaçak balaları irlärebezgä genä häläl bulıp, hatınnarıbızga häramdır, ägär ülsä, ul ülgän hayvan irgä dä, hatınga da häläl bulır", – dip, batıl hökemnären din hökemnäre dip sıyfatlagannarı öçen tizdän cäza kılırbız, bit Allah hökem itüçe vä belüçe.
140. Belemsez ahmaklık belän üz balaların üzläre üterüçelär tähkıyk hälaq buldılar häm Allah rizık kılıp alarga häläl närsälärne üzlärenä häram kılgan keşelär dä hälaq buldılar, bu eşlärne Allah şulay kuştı dip Allahuga yalgannı iftira kılgannarı häldä. Tähkıyk alar adaştılar häm turı yulnı tabuçı bulmadılar.
141. Allahu täğalä, böyek vä tübän agaçlı cimeş bakçaların vä hörmä agaçların häm igennärne töslären, tämnären törleçä itep dähi zäytün, granat agaçların ber-bersenä ohşagan vä ohşamagan hällärendä halık kıldı, ölgergäç härberseneñ cimeşlären aşagız häm uñışların alganda tiyeşle öleşen sadaka itep biregez! Allah birgän rizıklarnı bernindi yul belän äräm-şäräm itmägez! Bit Allah äräm itüçelärne hiç söymi.
142. Yänä hayvannardan yöklär kütärä torganın häm yonnarınnan tüşäk yasala torganın halık kıldık, vä aşagız-eçegez Allah rizıklandırgan häläl-paq rizıklardan vä şaytan ezenä iyärmägez! Ul sezgä açık doşman.
143. Allahu täğalä, sezneñ öçen dürt par – sigez cenesne halık kıldı, alarnı sezgä häläl itte: kuy-sarıktan ber parnı, käcädän ber parnı. Äyt: "Allah, kuy vä käcä irkäklären häm ana kuynı vä ana käcäne häram kıldımı? Yäki kuy vä käcä karnındagı bärännärne häram kıldımı? Ägär bolarnı häram kılgan bulsa, dälilläregezne miña kürsätegez döres söyläüçelärdän bulsagız", – dip.
144. Yänä Allah, sezneñ öçen ata döyäne vä ana döyäne häm ügez belän sıyırnı halık kıldı häm häläl itte. Äyt: "Ata döyäne vä ügezne häm ana döyä belän sıyırnı yäki alarnıñ karınnarındagı balaların Allah häram kıldımı? Äyä sez şahit buldıgızmı Allahunıñ bu hakta vasıyät äytkän çagında, yağni Allahunıñ: "Bu hayvannarnı sezgä häram kıldım", – digän süzen işettegezme? Nadanlık belän dälilsez keşelärne adaştıru öçen Allahuga yalgannı iftira kılgan keşe hätle zalim-zalimräk keşe bulırmı? Älbättä, Allahu täğalä zalimnärne turı yulga salmas.
145. Äyt: "Allahudan miña vähiy kılıngan Korändä tapmıymın aşauçıga rizık yözennän häram närsäne, mägär ülgän hayvan, bugazlaganda akkan kan, duñgız ite häm bugazlaganda Allah isemen äytmiçä başka berär mähluk isemen äytep bugazlagan hayvan ite, bolarnı häram dip taptım", – dip, beräü aşarga hiçnärsä tapmıyça açka ülü ihtimalı bulganda zarurat hätle genä aşasa, gönah bulmas. Bu häldä, älbättä, Rabbıñ yarlıkauçı häm rähimle.
146. Dähi yähüdlärgä härber tırnaklı hayvannı häram kıldık, yänä sıyır vä kuy mayların alarga häram kıldık, mägär sıyır belän kuynıñ arka mayların, eçäkläre östendäge maylarnı vä söyäklärenä aralaşkan maynı alarga häläl ittek, bu hökemebez alarga cäza buldı yavızlıkları öçen vä Bez tähkıyk süzebezdä vä hökemebezdä turı toruçıbız.
147. İy Muhämmäd g-m! Ägär käferlär sine yalgançı disälär, sin alarga äyt: "Rabbıgız kiñ rähmät iyäse, sezne dönyada" ґäzab kılırga aşıkmas, ämma ahirättä Allahunıñ ґäzabı zalim kaumnärdän kire kitmäs."
148. Möşriklär tizdän äyterlär: "Ägär Allah telägän bulsa ide bezneñ möşrik bulmavıbıznı, üzebez dä häm ata-babalarıbız da Allahuga hiçnärsäne tiñdäş kılmagan bulır idek häm Allah häram kılmagan närsälärne bersen dä häram kılmagan bulır idek", – dip. Soñgı möşriklär päygambärlärne yalganga totkan kebi, äüvälge möşriklär dä yalganga tottılar, hätta ґäzabıbıznı tatıgançı. Äyt: "Süzläregezne vä kılgan eşläregezne döreslärgä dälilläregez barmı? Ägär bulsa, bezgä çıgarıp kürsätegez! Sez hak bulgan dälillärgä iyärmisez, fäqat sukır canıgızga iyäräsez, yänä sez hiçkem tügel, mägär yalgançılarsız."
149. Hak bulgan köçle dälil – Allah dälile, ägär Allah teläsä ide, älbättä, hämmäläregezne dä turı yulga künderer ide.
150. Äyt: "Hayvannardan vä igennärdän Allah kayberlären häram kıldı dip şähadät birüçe şähitläregezne kiteregez, ägär Allah häram dip äytkän bulsa, dälilne kürsätsennär", – dip. Yalganga şähadät birsälär, ämma sin alar belän bergä şähadät birmä, yağni yalgan süzlären täsdıyk kılma, vä ayätlärebezne yalgan di̇yüçe häm ahirätkä ışanmauçılarnıñ näfis havalarına iyärmä, alar kılgannı kılma, äle alar üzlären tärbiyä kıluçı Allahunı sınımnarı belän bertigez kürälär.
151. Äyt: "Kilegez minem yanıma, Allah häram kılgan närsälärne sezgä ukırmın, Allahuga hiçkemne hiçnärsäne tiñdäş kılmaska häm ata-anaga izgelek itärgä ämer kıldı, dähi aç buludan yäki tärbiyäläp üsterü mäşäqatennän kurkıp balalarıgıznı ütermägez dide, bit sezne dä vä balalarıgıznı da Bez rizıklandırabız, häm zina kılu kebi fäheş eşlärneñ açık eşlänä torgannarına da, yäşeren eşlänä torgannarına da yakın barmagız, häm dä Allah keşe üterüne häram kıldı, keşe ütermägez, mägär üterergä tiyeşle bulsa gına üteregez! Bu eşlär belän Rabbıgız sezgä vasıyät vä ämer kıldı, şayät añlarsız.
152. Dähi yätim bala malına yakın barmagız, mägär ğadellek belän barıgız, yağni üz malların üzläre genä faydalansın öçen yätimnär eşenä katnaşıgız, üsep citkännärenä çaklı malların saklagız, üsep citsälär, malların üzlärenä tapşırırsız, yänä säüdä eşlärendä, alış-bireşlärdä här törle ülçäüläregez tözek bulsın häm ğadel ülçägez! Allah hiçkemgä köçe citmägänne yöklämi, mägär köçe citkänne genä, hökem itkändä yakın kardäşläregez bulsa da, ğadellek belän hökem itegez vä Allahuga birgän ґähedläregezne ütägez! Bolar Allahunıñ sezgä vasıyate vä väğaze, şayät väğazlänersez.
153. Korän belän kürsätkän bu yulım tähkıyk sezneñ öçen turı yulımdır, şul turı yulga keregez! Vä min kürsätkän yuldan başka yulga kermägez, ägär başka yullarga kersägez, ul yullar sezne Allah yulınnan ayırırlar. Mäsälän, bideґät ğamällär Allah yulınnan başka yuldır. Allah sezgä Korän belän yul kürsätep, şul yuldan barırga ämer kıldı, ämma başka yulga kitüdän tıydı, şayät başka yulga kitep hälaq buludan saklanırsız.
154. Soñra Musaga izge ğamäl kıluçılar öçen härnärsäne tulısınça añlatuçı kitapnı birdek, ul kitap hidäyät häm rähmät itep birelde, şayät Rabbılarına yulıgaçaklarına ışanırlar.
155. Bez iñdergän bu Korän anıñ belän ğamäl kıluçıga möbaräk, şulay bulgaç, anıñ här hökemenä iyäregez, ämma başka yulga kitep adaşudan saklanıgız, şayät rähmät itelersez.
156. Sezgä Koränne iñderdek, ahirättä hisab könendä: "İy Rabbıbız, sin bezdän äüväl ike taifägä, yağni yähüd belän nasaraga kitap iñderdeñ, bez alarnıñ Täürat, İncilne ukularınnan gafil buldık", – dip äytmävegez öçen.
157. Yäki ägär bezgä kitap iñderelgän bulsa, älbättä, yähüd vä nasaraga karaganda da turı yulga künegüçänräk bulır idek, dip äytmävegez öçen Koränne iñderdek, bit tähkıyk Rabbıgızdan sezgä härnärsäne açıklauçı Korän isemle kitap, ul anıñ belän ğamäl kıluçılarga hidäyät vä rähmät bulıp kilde, Allahu täğaläneñ ayätlären yalgan di̇yüçe keşe hätle zalimrak keşe bulırmı? Vä ul zalim Korän belän ğamäl kıludan baş tarta. Ayätlärebezdän baş tartkan keşelärne yağni häramnardan saklanmau, farızlarnı ütämäü ayätlärdän baş tartu bula, tizdän alardan yaman ґäzab belän cäza kılırbız baş tartkannarı öçen.
158. Allahudan Korän kilgännän soñ da anıñ belän ğamäl kılmıyça tagın närsä kötälär? Älbättä, Korän belän ğamäl kılmıyça, ґäzab färeştäneñ kilüen kötälär, yäki Rabbınıñ ґäzäb belän kilüen kötälär, yäki kıyamät köne kebi Rabbıñnıñ bäğze ğalämätlären kötälär. Rabbıñnıñ bäğze ğalämätläre kilgän köndä hiçkemneñ iman kiterüe fayda birmäs, yağni ülem kurkınıçların kürgäç kenä, yäki kartlık zägıyflegenä ireşkäç kenä iman kiterep mataşunıñ hiç faydası bulmas, yäki äüvälräk iman kitergän, läkin häramnardan täübä itmägän häm farızlarnı ütämägän, korı iman süzlären äytep yäşäve yänä fayda birmäs, äyt: "Kötegez Allah ґäzabın", – dip. Bez, älbättä, alarnı ґäzab belän kötäbez.
159. Täqvasız möselmannar, Allah tözep birgän hak dinne törle kisäklärgä büldelär häm törle batıl mäzhäb iyäläre buldılar, iy Muhämmäd g-m, sin alarnıñ hiçber eşläre turında soralaçak tügelseñ. Alarnıñ eşläre Allahuga tapşırılmıştır, soñra Allah üzlärenä kılgan eşläre belän häbär birer.
160. Ber möemin Allahu hozurına izge ğamällär belän kilsä, ul möemingä izgelekläre un tapkır arttırılır, vä ber keşe yavız eşlär belän kilsä, kılgan gönahı bärabärendä genä cäza kılınır häm alar gönahların arttıru belän zolım itelmäslär.
161. Äyt: "İy Muhämmäd g-m, "Rabbım mine künderde çın turı yulga, kıyamätkä kaim bulgan hak dingä künderde häm batıldan hak tarafına nık avışkan İbrahim millätenä künderde. Ul – İbrahim möşriklärdän bulmadı, yağni Allahuga hiçkemne, hiçnärsäne tiñdäş itmäde.
162. Äyt: "Ukıgan namazlarım vä bugazlagan korbannarım fäqat Allah rizalıgı öçen genä eşlänälär vä tere buluım häm ülmäklegem böten ğalämnärne tärbiyä kıluçı Allahu täğalä eşeder.
163. Allahunıñ hiç tiñdäşe yuk, vä min hiçkemne hiçnärsäne aña tiñdäş kılmaska, fäqat Allahuga gına halis kol bulırga Anıñ tarafınnan boyırıldım häm min möselmannarnıñ äüvälemen".
164. Äyt: "Allahudan başka ber mähluknı üzemne tärbiyä itüçe itep alıymmı? Böten vöcüdneñ, böten mähluknıñ tärbiyäçese Allah üze genä bula torıp, härber keşe ni kılsa da üze öçen genä kıladır häm gönah yögen yökläüçe keşe başka hiçber keşeneñ gönah yögen yökläp almas, soñra kaytaçak urınıgız Allah hozurında, Allah dinendä ihtilaf kılışkanıgız belän üzegezgä häbär birer.
165. Sezlärne Cirgä halifä itüçe Allah däräcälärdä bäğzeläregezne bäğzeläregezdän yugarı kütärde, sezgä birgän niğmätläre hakında barıgıznı da sınamak öçen. Döreslektä, Sineñ Rabbıñ itağat itmägännärdän aşıgıp üç aluçıdır vä, älbättä, Ul itağat belän tözälgännärne yarlıkauçı, rähimle.

[7] ÄĞRAF (PÄRDÄ) SÜRÄSE – 206 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Mäğnäsen Allahu täğalä belä.
2. Bu – Korän siña iñderelgän kitap, Korän hakında küñeleñdä şik bulmasın, Anıñ belän gönahlarnı kurkıtmaklıgıñ vä möeminnärne väğaz kılmaklıgıñ öçen iñderdek.
3. Barçagız da Rabbıgızdan iñderelgän Korängä iyäregez vä Korännän başka Välilärgä iyärmägez! Läkin bik az väğazlänäsez.
4. Kitabıbızga iyärmägännäre öçen küpme şähär halıkların hälaq ittek, şähärlärgä ґäzabıbız kiç eçendä kilde, yäki köndez yal itkän vakıtlarında kilde.
5. Bezneñ ґäzabıbız alarga kilgändä, başka däğväläre bulmas, mägär: "Allahuga karışıp üzebezgä üzebez zalim buluıbız säbäple bu ґäzab bezgä kilde", – dip äytüläre bulır.
6. Bezdän üzlärenä rasüllär künderelgän kaumnärdän, älbättä, sorarbız: "Rasüllär sezgä bezneñ hökemnärne ireşterdelärme", – dip, yänä räsüllärdän dä, älbättä, sorarbız: "Bezneñ, hökemnärebezne ireşterdegezme? Kaumegez kabul itteme", – dip.
7. Ul kaumnärgä kılgan eşlären belep söylärbez vä Bez alardan gaib bulmadık, bälki härvakıt yannarında hazir buldık.
8. Hisab könendä bulaçak savap ilä gönahnı ülçäü mizanı hak, beräüneñ ülçäüdä savabı avır kilsä, alar ґäzabtan kotılıp, östenlek tabuçılar.
9. Vä beräüneñ ülçäüdä savabı az kilsä, andıy keşelär hälaq buluçılar, ğamäl kılmıyça ayätlärebezgä zolım itkännäre öçen.
10. Tähkıyk Bez sezne Cir östenä urınlaştırdık, niçä törle faydalanu kuäten birdek vä Cir östendä tereklek itüegez öçen kiräk närsälärneñ barın da bar ittek, läkin bik az vakıtta şöker itäsez.
11. Tähkıyk töp atagız – Adämne balçıktan halık kıldık, soñra kürkäm surätle ittek, monnan soñ färeştälärgä äyttek: "Adämgä karap säcdä kılıgız", – dip, färeştälär Adämne hörmätläp säcdä kıldılar, mägär İblis säcdä kılmadı, ul säcdä kıluçılardan bulmadı.
12. Allahu täğalä äytte: "İy İblis! Min sine Adämgä säcdä kılırga ämer itkäç, sine säcdä kıludan ni närsä tıydı?" – dip. İblis äytte: "Min añardan artıgrak, çönki mine uttan yarattıñ, ämma Adämne balçıktan yarattıñ".
13. Allah äytte: "Alay bulsa, cännättän çık! Allahunıñ kuşkanına karışıp cännättä siña täkäbberlänü hiç döres bulmas, çık annan, hur vä risvaylar cömläsennänseñ".
14. İblis äytte: "İy Rabbım, mine ütermä, kubarılaçak köngä çaklı yäşärgä dönyada miña irek bir".
15. Allah äytte: "Älbättä, mäğlüm vakıtkaça röhsät birelgännären, yağni kıyamätkäçä, yäşä", – dip.
16. İblis äytte: "Adäm öçen mine azdırganıñ öçen, älbättä, bändäläreñne aldap azdırmak öçen turı yulıñ östendä utıraçakmın.
17. Yänä alarnı azdırmak öçen allarınnan, artlarınnan häm uñlarınnan vä sullarınnan kilermen. Şunnan soñ alarnıñ kübrägen şöker itüçelärdän tapmassıñ".
18. Allahu täğalä äytte: "Bozılganıñ vä rähmättän sörelgäneñ häldä çık cännättän! Keşelärneñ siña iyärgännäre belän bergä hämmägezne salıp cähännämne tutıraçakmın".
19. Allah äytte: "İy Adäm, üzeñ vä hatınıñ – Hava cännättä torıgız vä telägän urınnan aşagız, ämma oşbu agaçka yakın barmagız, ägär yakın barsagız, zalimnärdän bulırsız".
20. Alarga şaytan väsväsä kıldı alarnıñ yabık gaurätlären açmak öçen häm äytte: "Allah sezneñ färeştä buluıgıznı telämägäne yäki cännättä mäñge kaluıgıznı telämägäne öçen sezne oşbu agaçtan tıydı", – dip.
21. "Tähkıyk min sezgä yahşılıknı telimen", – dip ant itte İblis.
22. Aldap alarnı agaçka yakın kiterde. Alar agaçtan aşadılar, gaurätläre açıldı vä cännät yafrakları belän gaurätlären kaplarga aşıktılar, alarga Rabbıları kıçkırdı: "Äyä! Min sezne oşbu agaçtan tıymadımmı? Vä tähkıyk şaytan sezgä açık doşman, saklanıgız, dip äytmädemme?" – dip.
23. Adäm vä Häva äyttelär: "İy Rabbıbız, üzebezgä zolım kıldık, ägär bezne yarlıkamasañ häm rähmät kılmasañ, älbättä, bähetsezlärdän bulaçakbız", – dip.
24. Allah äytte: "İy Adäm belän İblis ber-beregezgä doşman bulganıgız häldä Cirgä iñegez! Sezgä toraçak urın häm äcälegezgäçä faydalanaçak cay Cirdä."
25. Allah äytte: "Cirdä tereklek itärsez vä Cirdä ülärsez häm Cirdän çıgarılırsız."
26. İy Adäm balaları! Bez sezgä kiyemnär yarattık, ul kiyemnär gaurätläregezne kaplar, yänä mal yarattık häm dä täqvalık kiyemen birdek, ul täqvalık – saklanu kiyeme häyerleder, oşbu zeker itelgän närsälär Allahu täğaläneñ ğalämätläre, şayät keşelär väğazlänerlär.
27. İy Adäm balaları! Ata-anagıznı cännättän çıgargan kebi, şaytan sezne fetnägä salmasın, alarnıñ kiyemnären saldırıp gaurätlären üzlärenä kürsäter öçen alarnı aldadı. Tähkıyk şaytan häm anıñ ğaskäre sezne kürälär, sez alarnı kürmägän urınnan, älbättä, şaytannarnı ışanmauçılarga dus kıldık.
28. Kayçan fäheş eşne kılsalar: "Ata-babalarıbıznıñ bu eşne eşlägännären kürdek häm Allah ämer kıldı bu eşlärne kılırga", – dilär, äyt: "Alarga Allah andıy fäheş eşlärgä ämer kılmıy, belmägänegezne Allahuga iftira kılırga niçek oyalmıysız", – dip.
29. Äytkel: "Rabbım här eştä ğadel bulırga öndäp ämer birde vä här mäscidtä yözläregezne kıyblaga yünälderegez vä dinne Allah rizalıgı öçen genä ihlas totıp, Aña gına gıybadät kılıgız! Äüväldä yuktan bar bulganıgız kebi, ülgännän soñ terelep bar bulırsız", – dide.
30. Allahu täğalä ber firkanı turı yulga künderde vä ber firkanı risvay itep alarga zalälät sabit buldı, çönki alar Allahudan başka şaytannarnı dus itep aldılar, şulay bulsa da alar: "Bez turı yulga künelgän keşelär", – dip zan itälär.
31. İy Adäm balaları! Här säcdä kıla torgan urında gaurätläregezne kaplar öçen zinnätle kiyemnäregezne alıp kiyegez, aşagız vä eçegez, läkin israf kılmagız, tähkıyk Allah israf itüçelärne söymi.
32. Äyt: "Allahu täğalä bändälärenä birgän zinnätle kiyemnärne kem häram kıldı vä rizıktan paq, läzzätle bulgannarın kem häram kıldı?" Äyt: "Ul zinnätle kiyemnär vä huş bulgan rizıklar dönyada vakıtta iman kitergän möeminnärgä, kıyamät könendä mahsus möeminnärgä, käferlärgä mährümnärder". Änä şulay ayätlärebezne açık añlatabız haknı belgän keşelär öçen.
33. Äyt: "Rabbım fäheş eşlärne kürsätep eşli torganın da, yäşeren eşli torganın da häram kıldı, kürsätep eşli torganı: su buyında irlär vä hatınnar bergä su kerü, koyaşta kızınu kebi eşlär, yäşeren bulganı – zina kılu eşläreder. Yänä gönahlı eşlärne, haksız zolım itü, täkäbberlänüne, mähluknı Allahuga tiñdäş kılırga yarıy dip, Allahudan ayät iñmägän köygä häm Allah hakında belmägänne söyläüne häram kıldı", – dip.
34. Härber ömmätneñ bilgelängän äcäle bar, ägär alarga äcälläre kilsä, ber säğat irtä kilmäs häm ber säğatkä kiçekmäs.
35. İy Adäm balaları! Härkayçan sezgä minem räsüllärem kilsä häm ayätläremne sezgä ukısalar, beräregez ayätläremä iyärsä häm tözälsä, älbättä, alarga kurku vä köyenü bulmas.
36. Bäğze keşelär ayätlärebezne yalgan didelär häm Allahuga karşı täkäbberländelär, alar cähännäm keşeläre, anda mäñge kalırlar.
37. Allahuga yalgannı iftira kılgan, yäki Anıñ ayätlären yalgan digän keşedän dä zalimräk keşe barmı? Älbättä, yuk! Ul keşelärgä Korändä äytelgän ґäzablardan üzläreneñ öleşe ireşer, hätta äcäl färeştäläre kilep alarnıñ cannarın alırlar häm äyterlär: "Allahudan başka gıybadät kılgan zatlarıgız kayda", – dip, möşriklär äyttelär: "Yalgan İlahälärebez bezdän gaib buldılar – yugaldılar", – dip, "Tähkıyk käfer buldık", – dip üzläreneñ zararına şähadät birerlär.
38. Allah äyter: "sezdän äüväl ütkän, üzegez kebi adaşkan cämäğat eçenä keregez, ul – cämäğat cennärdän vä keşelärdän, hämmägez dä cähännäm utına keregez", – dip. Härkayçan cähännämgä ber cämäğat kersä, andagı dustına läğnät ukır, hätta cähännämgä cıyılıp betsälär, iyärüçeläre iyärtüçe başlıklarına äyter: "İy Rabbıbız! Bezne menä şular azdırdı, bezgä karaganda ut ґäzabın alarga ike öleş bir! Allah äyter: "hämmägezgä dä ike öleş bar, läkin belmisez".
39. Başlıkları üzlärenä iyärgän keşelärgä äyterlär: "Sezneñ bezdän artık fazıylätegez bulmadı, yağni köferlektä bertigezbez", – dip, käferne käseb itüegez säbäple ґäzabnı tatıgız!
40. Bäğze keşelär ayätlärebezne yalgan didelär vä ayätlärebez belän ğamäl kıludan täkäbberländelär, alarga Kük işekläre açılmas, yağni azrak izgelekläre bulsa, ul da kabul bulmas häm cännätkä kermäslär, hätta döyä enä küzennän çıkkançı, yağni döyäneñ enä küzennän çıguı mömkin bulmasa, alarnıñ da cännätkä kerüe mömkin tügel. Zalimnärne änä şulay cäza kılırbız.
41. Alarga cähännäm utınnan bulgan tüşäk häm öslärendä uttan pärdä bar. Änä şulay cäza kılırbız zalimnärne.
42. Bäğze keşelär iman kiterep izge ğamällär kıldılar, hiçkemgä köçe citmägän yökne yöklämibez, mägär köçe citkänne genä. Alar cännät iyäläre, anda mäñge kalaçaklar.
43. Bez alarnıñ küñellärendä bulgan hösedne suırıp aldık, alarnıñ ayak aslarınnan yılgalar agar, äyterlär: "Bezne bu cännätkä künderüçe Allahuga maktau bulsın, ägär Allah kündermäsä, üzebez belep künelüçe bulmas idek, tähkıyk Rabbıbıznıñ räsülläre dönyada bezgä hak ayätlärne kiterdelär, bez Allahunıñ rähmäte belän kabul ittek", – dip. Alarga nida kılınır: "Bu cännät belän varis iteldegez kılgan ğamälläregez öçen", – dip.
44. Cännät ähele, cähännäm ähelenä äyter: "Tähkıyk bez Allah väğdä kılgan cännätne menä inde taptık, sez dä Rabbıgız väğdä kılgan cähännämne taptıgızmı inde?" Alar: "Äye, taptık", – diyärlär. Alar arasınnan beräü: "Allahunıñ läğnäte zalimnärgä tiyeşle buldı", – dip kıçkırır.
45. Ul – cähännäm ähelläre, keşelärne Allah yulınnan tıyalar, möselmannarnıñ alar yagına üzgärülären telilär häm ahirätne inkyar itälär ide.
46. Cännät belän cähännäm arasında pärdä bar, ul pärdä ösläreñdä irlär bar, ul irlär cännät vä cähännäm keşelären yözlärennän tanırlar, çönki cännät keşeseneñ yöze ak, cähännäm keşeseneñ yöze kara bulır. Ul irlär cännät keşelärenä kıçkırırlar tınıçlık häm hälaqätlektän kotılmak sezgäder, dip, üzläre hämişä cännätkä kermägän bulırlar häm cännätkä kerüne ömet itep torırlar.
47. Äğraf-Pärdä östendäge irlärneñ küze cähännäm ähele tarafına töşsä: "İy Rabbıbız! Bezne zalim kaumnär belän bergä kılmagıl", – diyärlär.
48. Yänä Äğrafdagı irlär, zalim irlärne ğalämätläre belän tanırlar häm äyterlär: "Dönyada cıygan malıgız vä täkäbberlänüegez bügen sezgä fayda birmäde", – dip.
49. "İy sez cähännäm ähelläre! Dönyada vakıtta häzräti Bilal bik köçle imanlı bulıp ta, kol yäki yarlı bulganı öçen genä änä şundıylarga Allah rähmäten ireştermäs", – dip ant itep äytä idegez, hälbuki alar cännättälär. Ä sez hur bulıp cähännämdäsez", – diyärlär. Şul vakıtta köçle imanlı yarlı möselmannarga: "Cännätkä keregez! Sezgä kurku bulmas häm kaygılı da bulmassız", – diyelde.
50. Tämug ähele, cännät ähellärenä nida kılır: "İy cännät ähelläre! Bezgä cännättän su koyıp biregez, yäki Allah sezne rizıklandırgan cimeşlärdän biregez", – dip. Cännät ähelläre sez soragan närsälärne Allah sezgä häram kıldı diyärlär.
51. Alar hak dinne ciñelgä vä uyınga sanadılar häm alarnı dönya baylıgı aldadı, bügen bez dä alarnı cähännämgä salıp onıtırbız, bu könnärenä yulıgaçakların onıtkannarı häm ayätlärebezne inkyar itkännäre öçen.
52. Tähkıyk Bez alarga kitap belän kildek, ul kitapnı belep, açık añlatıp bäyän kıldık, ul Korän hidäyät vä rähmät anıñ haklıgına ışanıp ğamäl kıluçı möeminnär öçen.
53. Korän belän ğamäl kılmauçılar kötmilär hiçnärsäne, mägär Korändä häbär birelgän Allahunıñ ґäzabın kötälär, Korän häbär birgän kıyamät köne kilsä, dönyada vakıtta Koränne onıtıp yörgän keşelär äyttelär: "Tähkıyk Rabbıbıznıñ räsülläre bezgä haknı kitergän bulgannar ikän, bez kabul itmiçä hälaq bulgan ikänbez, äyä bezgä şäfäğat itüçelär barmı? Bulsa bezgä şäfäğat itär idelär, yäki bezgä dönyaga kire kaytu barmı? Ägär kire kaytsak, äüväldä kılgan eşlärebezdän başka yahşı eşlärne kılır idek", – dip. Tähkıyk böten ğamällären şaytan yulına sarıf itep hälaq buldılar, vä alardan Allahuga tiñdäş kılgan zatları ğayep buldılar.
54. Tähkıyk Rabbıgız – Allah, altı kön eçendä Cirne vä Küklärne tözede, soñra boyırıgı Ґäreşkä kararlandı. Allahu täğalä tön karañgısı belän könne kaplar, ul tön könne aşıgıp östär, yağni tuktamıyça ber-ber artlı kilep torırlar, Koyaş, Ay vä yoldızlar Allah ämere buyınça yörilär, äğah bulıgız! Halık kılmak, här eşkä ämer birmäk Allah eşe tügelme? Barça ğalämne tärbiyä itüçe Allah bäräkät iyäse buldı.
55. Allahuga zarıylık kılıp, hacätläregezne soragız! Sorauda çiktän çıguçılarnı Allah, älbättä, söymi. (Mäsälän: täübä itep tözälmiçä cähännäm ґäzabınnan imin bulunı sorau häm farız, vaceb vä sönnät ğamällären ütämiçä cännät sorau hiç tä döres bulmıy).
56. Päygambärlär cibärep islah kılgannan soñ Cir östendä bozıklık kılmagız! Gazabınnan kurkıp, rähmäten ömet itep Allahuga gıybadät kılıgız häm hacätläregezne soragız! Korän yulı belän izge ğamällär kıluçılarga, älbättä, Allahunıñ rähmäte yakın.
57. Ul – Allah, yañgırdan alda cil cibärer, rähmäte belän şatlandırmak öçen, hätta ki ul cil, yañgırlı avır bolıtnı alıp kilsä, sörerbez ul bolıtnı ülgän-ülänsez şähär östenä, ul şähärgä yañgırnı yaudırırbız vä ul yañgır belän törle cimeşlärne çıgarırbız, änä şulay mäyetlärne çıgarırbız, şayät väğazlänersez.
58. Ul yañgır belän cire yahşı bulgan şähärneñ ülännäre, igennäre üsär tärbiyäçe – Allah ämere ilä (yahşı cir yañgırdan faydalangan kebi, yahşı keşeneñ küñele Korännän faydalanır), cire naçar bulgan şähärneñ üläne vä igennäre çıkmas-üsmäs, mägär kıynalıp, zägıyf bulıp bik az üsär (İmansız keşeneñ yäki naçar keşeneñ küñele Korännän faydalanmas, Anıñ hak süzlären işetmäs, bäğze vakıt işetsä dä – köçlänep kenä işeter, ämma kabul itmäs). Änä şulay niğmätlärebezgä şöker itüçe kaumnär öçen ayätlärebezne açık bäyän kılabız.
59. Tähkıyk Nuhnı kaumenä rasül itep cibärdek, äytte: "İy kaumem! Fäqat Allahuga gına gıybadät kılıgız, Allahudan başka sezneñ İlahägez yuk, kahäre zur bulgan tufan köneneñ ґäzabı sezgä ireşer dip kurkam", – dip.
60. Nuh kaumeneñ aksakalları äytte: "İy Nuh! Bez sine tähkıyk adaşkansıñ dip küräbez", – dip.
61. Nuh äytte: "İy kaumem! Mindä adaşmaklık yuk, läkin barça ğalämne tärbiyä kıluçı – Allahunıñ rasülemen."
62. Sezlärgä Rabbımnıñ hökemnären ireşterermen vä sezlärne üget-näsıyhät kılırmın häm Allah belderüe belän sez belmägän närsälärne belermen.
63. Äyä sez aragızdan üzegez kebi ber irgä Allahudan kitap iñderelügä ґäcäblänäsezme? Ul kitap kilde Allah ґäzabı belän sezne kurkıtmak öçen, häm Allahuga gönahlı buludan saklanırga yul kürsäter öçen kilde, vä täqvalık kılganıgızdan soñ Allahunıñ rähmätenä ireşmäklegegez öçen.
64. Kaume Nuhnı yalgançı didelär, Nuhnı vä aña iyärgän möselmannarnı köymädä tufan suınnan kotkardık vä ayätlärebezne yalgan di̇yüçelärne tufan suında batırdık, tähkıyk alar haknı kürmi torgan sukır buldılar.
65. Vä Gad kaumenä kardäşläre Hudnı päygambär itep cibärdek, Hud äytte: "İy kaumem, fäqat Allahuga gına gıybadät kılıgız, Allahudan başka İlahägız yuk, äyä Allah ґäzabınnan kurıkmıysızmı", – dide.
66. Hudnıñ kaumennän käfer bulgannarı äytte: "İy Hud, bez sezne nadanlıkta vä divanalıktasıñ dip beläbez häm dä sine yalgançı dip zan kılabız", – dip.
67. Hud äytte: "İy kaumem! Mindä divanalık yuk, läkin min barça ğalämne tärbiyä kıluçı Allahunıñ rasülemen,
68. sezgä Rabbımnıñ hökemnären ireşterämen vä min sezne yahşılıkka öndäp üget-näsıyhät kıluçı süzemdä ışanıçlı päygambärmen."
69. Äyä ґäcäblänäsezme aragızdan üzegez kebi ber irgä Allahudan kitap iñderelügä, ul kitap sezne Allah ґäzabı belän kurkıtır öçen iñderelde, yänä häterlägez, Nuh kaumen hälaq itkännän soñ Allah sezne alar urınına kiterde häm sezne halık kılınışıgızda kuät belän artık kıldı, Allahunıñ sezgä birgän niğmätlären häteregezdä saklagız, şayät ґäzabtan kotılırsız.
70. Äyttelär: "İy Hud! Bezlärne ber Allahuga gına gıybadät kılıgız dip boyırırga kildeñme? Vä atalarıbız gıybadät kılgan sınımnarnı taşlagız, dip äytergä kildeñme? Bezgä väğdä kılgan ґäzabıñnı kiter, ägär döres söyläüçe bulsañ", – dip.
71. Hud äytte: "Tähkıyk sezgä Rabbıgızdan ґäzab vä açunıñ kilmäge tiyeşle buldı, äyä sez üzegez vä atalarıgız Allah dip atagan sınımnarıgız hakında minem belän nizaglaşasızmı? Bit Allah sınımnarga gıybadät kılunıñ döreslege hakında hiçber dälil iñdermäde, başıgızga kiläçäk hälaqätne kötegez! Min dä sezneñ belän bergä üzemä tiyeşle däräcälärne kötüçelärdänmen".
72. Hudnı vä aña iyärgän möeminnärne kotkardık üz rähmätebez belän vä ayätlärebezne yalgan di̇yüçelärneñ näselen kistek, hälaq itep beterdek, çönki alar iman kitermädelär.
73. Vä Sämüd kaumenä kardäşläre Salihnı päygambär itep cibärdek, äytte: "İy kaumem, fäqat Allahuga gına gıybadät kılıgız! Sezneñ Allahudan başka İlahägız yuk (Sämüd kaume Salih päygambärdän moğciza itep, oşbu taştan döyä çıgar, didelär, Salih doga kıldı, döyä çıktı, läkin alar haman iman kitermädelär). Tähkıyk sezgä Allahudan minem päygambärlegemä ğalämät kilde, oşbu döyä sezgä ğalämät öçen cibärelgän döyäder, añarga irek biregez, Allah cirendä aşasın, yavızlık belän añarga kul tidermägez, yuksa sezgä räncetküçe ґäzab ireşer.
74. Gad kaumen hälaq itkännän soñ sezne halifä kıldı vä sezne Häcaz belän Şam arasında bulgan cirlärgä urınlaştırdı, yomşak balçıklardan saraylar, taularnı tişep öylär yasıysız, Allahu täğaläneñ niğmätlären häteregezgä alıgız vä Allah hökemnären bozıp cir östeñdä bozıklık kılıp yörmägez.
75. Salih kaumennän täkäbberlänüçe oluğları äytte Salihka iman kitergän zägıyf möeminnärgä: "Salihnıñ päygambär ikänlegenä ışanasızmı?" Möeminnär äyttelär: "Salih belän birelgän moğcizaga ışanabız", – dip.
76. Täkäbberlänep iman kitermägännäre äyttelär: "Sez iman kitergän närsälärne bez inkyar itüçelärbez", – dip.
77. Üzläre sorap algan döyäne üterdelär häm Rabbılarınıñ ämerenä karşı täkäbberlek kıldılar vä: "İy Salih, bezgä väğdä kılgan ґäzabıñnı kiter, ägär räsüllärdän bulsañ", – didelär.
78. Häm alarnı zilzilä – katı selketü tottı, yortlarınnan çıga da almıyça hälaq buldılar.
79. Annarı Salih g-m alarnı taşlap kitte vä äytte: "Min sezgä päygambärlegemne ireşterdem häm üget-näsıyhät kıldım, läkin sez sezneñ faydagızga näsıyhät kıluçını söymi torgan kaum ikänsez. (Şunnan soñ Salih g-m Mäkkägä barıp, ülgänçe anda tordı).
80. Vä Lutnı üz kaumenä päygambär itep cibärdek. Ul äytte kaumenä: "Äyä sez fäheş eşne kılasızmı? Bu fäheş eşne sezdän elek ğalämdä hiçkem kılmadı".
81. Tähkıyk sez hatınnarnı taşlap irlärgä şähvät belän yakınlık kılasız bälki, älbättä, sez haktan ütkän kaumsez.
82. Lut kaumeneñ cavabı başkaça bulmadı, mägär äyttelär: "Lutnı häm iptäşlären şähäregezdän çıgarıgız, çönki alar üzlären paq dip bezdän cirängän bulalar", – dip.
83. Lutnı vä ähelene kotkardık, mägär hatının kotkarmadık – hälaqättä kaluçılardan buldı.
84. Vä alar östenä taş yaudırdık, gıybrät küzeñ ilä karagıl yavız käferlärneñ ahır häle niçek buldı?
85. Vä Mädyan şähärenä kardäşläre Şöґäyebne päygambär itep cibärdek. Kaumenä äytte: "İy kaumem, fäqat Allahuga gına gıybadät kılıgız! Allahudan başka sezneñ İlahägız yuk. Tähkıyk sezgä Allahudan açık moğcizalar kilde, ülçäüläregezdä tigezlek kılıgız, keşelärgä närsä satkanda da kim ülçämägez vä Allah räsüllär cibärep, Cir östendä tözeklek kılganı soñında sez anda bozıklıklar kılmagız! Bu hökemnär sezneñ öçen häyerle, ägär hak süzgä ışanuçılardan bulsagız.
86. Möeminnärne kurkıtıp Allah yulınnan tuktatır öçen vä Allahuga ışangan keşelärne Anıñ yulınnan barırga irek birmäs öçen häm islam dinen üzgärtep bozar öçen härber yul östendä, yağni möselmannarnıñ dini eşläre östendä utırmagız vä häm Allahunıñ sezgä birgän niğmäten, yärdämen häterlägez! Bit äüväldä az idegez, Allah sezne kübäytte, vä iğtibar ilä karagız! Allahuga vä rasülgä karışıp bozıklık kıluçılarnıñ ahırı niçek buldı?
87. Şöґäyeb äytte: "Sezlärdän min kitergän Allah hökemnärenä ışanuçı taifä vä ışanmauçı taifä bulsa, sez, ışanuçılar, sabır itep tüzegez, hätta Allah arabızda hökem itkängäçä! Ul hakimnärneñ iñ häyerlese.
88. Şöґäyeb kaumennän ışanmauçı täkäbberläre äytte: "İy Şöґäyeb üzeñne vä siña iyärep iman kitergännärne şähärebezdän çıgarırbız, yäki bezneñ dinebezgä kaytarılırsız", – dip. Şöґäyeb äytte: "Bez sezneñ dinegezne yaratmasak ta batıl dinegezgä bezne köçläp kaytarırsızmı? Yuk kaytara almassız", – dip.
89. Şöґäyeb äytte: "Allah, üzeneñ rähmäte belän bezne sezneñ batıl dinegezdän kotkarganı soñında yänä şul batıl dingä kaytıykmı? Ägär sezneñ batıl dinegezgä kire kaytsak, Allahuga ällä nilärne iftira kılgan bulırbız, bezgä sezneñ batıl dinegezgä kaytmak hiç tä döres bulmas, mägär tärbiyäçebez – Allah teläsä genä, läkin batıl dingä kaytunı Allah, älbättä, telämi. Allahu täğalä härnärsäne beleme belän çornap aldı, bez Allahuga täväkkäl kıldık, sezdän kurıkmıybız. İy Rabbıbız! Bezneñ belän käyber kaumebez arasında bulgan hälne haklık belän hökem it! Sin, älbättä, eşne açıklauçılarnıñ häyerleseseñ.
90. Şöґäyeb kaumennän oluğ käferläre äyttelär: "Ägär Şöґäyebkä iyärsägez tähkıyk şul säğattä ük hälaq bulırsız", – dip. Yağni islam dinenä kerüdän üz kaumnären ülem cäzası belän kurkıtıp tıydılar.
91. Ul käferlärneñ başına zilzilä kuptı vä öylärennän dä çıga almıyça bögelep töşep hälaq buldılar.
92. Şöґäyebne yalgançı di̇yüçe käferlär şähärläreñdä güyä tormagan da kebi buldılar, Şöґäyebne yalgançı di̇yüçe käferlär hälaq buluçılar.
93. Şöґäyeb, äytte: "İy kaumem! Min sezgä Allah hökemnären ireşterdem häm sezne üget-näsıyhät kıldım, inde min Allahuga ışanmagan vä miña doşman bulgan käferlärneñ hälaq buluları öçen niçek kaygırıym?"
94. Şähärlärgä hiç päygambärlär cibärmädek, mägär cibärsäk tä inkyar itkännäre öçen ul şähär keşelären bäla-kaza belän möbtälä kıldık, şul eşebezne belsälär, şayät Allah hökemnären inkyar itüdän tuktarlar, tübänçelek ilä Allahuga kaytırlar.
95. Soñra avır hällären yahşı hälgä alıştırdık, hätta ki üzläre vä malları kübäyde, läkin yänä şöker itmädelär vä äyttelär: "Bäla-kazanıñ ireşüe dä, şatlıknıñ ireşüe dä päygambärlärgä karşılık kürsätkännän tügel, bälki tabiğat ğadäteder, ata-analarıbızga da bäla-kaza ireşkän", – dip, alarnı kinättän tottık, sizmiçä dä kaldılar.
96. Ägär şähär keşeläre iman kiterep, Allahuga täqvalık kılsalar ide, älbättä, alarga Cirdän vä Küktän bäräkät işeklären açar idek, läkin Allah hökemnären yalgan didelär, alarnı ґäzab belän tottık köferlekne käseb itkännäre öçen.
97. Äyä imin bulırlarmı Allah hökemnären inkyar itüçe şähärlär keşeläre yoklagan hällärendä Bezneñ ґäzabıbıznıñ kilüennän?
98. Yäki ul şähärlär keşeläre imin bulırlarmı alarga ґäzabıbıznıñ kilüennän köndez uyın-kölkedä bulgan vakıtlarıñda?
99. Yäki alar Allahunıñ häylä-mäkerennän imin bulırlarmı? Hiçber insaflı keşe Allah mäkerennän kurıkmıyça imin tormas, mägär hälaq bulası kaumnär genä Allah mäkerennän kurıkmıyça tınıç torırlar.
100. Halıkları hälaq bulgan Cirgä soñınnan huca bulgan keşelärgä Allahu täğaläneñ: "Ägär teläsäk, gönahları öçen hälaq itärbez häm küñellären möherlärbez, annarı hak süzne işetmi torgan bulırlar", – digän häbäre kilmädeme?
101. İy Muhämmäd g-m! Oşbu üzebez hälaq itkän şähär häbärlären siña söylibez. Tähkıyk räsülläre alarga açık dälillär vä moğcizalar belän kildelär, iman kiterer bulmadılar äüväldä Allah ayätlären yalgan digännäre öçen. Änä şulay Allah käferlärneñ küñellären möherlär, hiçnärsä añlamaslar.
102. Ul käferlärneñ kübrägen ґähedle tapmadık, bälki ґähedsez vä väğdäsez taptık vä tähkıyk alarnıñ kübrägen kamil fasıyklar taptık.
103. Vä yugarıda söylängän päygambärlärdän soñ Firgaun belän anıñ olıların hak dingä öndär öçen häzräti Musanı päygambär itep cibärdek ayätlärebez vä moğcizalarıbız belän, bez cibärgän närsälärgä zolım kıldılar. Gıybrät küze ilä karagız, bozıklık kıluçılarnıñ ahırı niçek buldı?
104. Musa Firgaunga äytte: "İy Firgaun, min barça ğalämne tärbiyäläüçe Allahunıñ rasülemen.
105. Allahuga hak bulmagan süzne miña äytmäü tiyeşle, mägär hak süzne äytü miña vacebder. Rabbıgızdan min sezgä açık moğcizalar kiterdem, iy Firgaun, minem belän Yağkub balaların cibärgel!" (Firgaun, Yäğkub balaların avır eşlärdä eşlätep, üzenä gıybadät kıldırıp tota ide. Şunıñ öçen Musa alarnı alıp kitärgä teläde).
106. Firgaun äytte: "Ägär moğciza kitergän bulsañ, ul moğcizanı häzer kürsät, kürik, ägär min päygambär digän süzendä döres bulsañ", – dip.
107. Musa tayagın cirgä saldı, şul vakıt tayak zur ala yılan buldı, barçası kaçtılar. Firgaun ütengäç, Musa tayagın tottı, yänä tayak buldı.
108. Yänä Musa izüennän kulın çıgardı, şul vakıt anıñ kulın koyaş kebi yaltırıy torgan itep kürdelär.
109. Firgaun kaumeneñ olıları äyttelär: "Tähkıyk bu Musa bik osta siherçeder", – dip.
110. "Sezne Mısırdan kuıp çıgarmakçı bula, bu hakta nindi kiñäş biräsez", – didelär.
111. Firgaunga äyttelär: "Musa belän kardäş Harunnıñ eşlären aşıktırma vä şähärlärgä keşelär cibär, Musa yanına cıyılsınnar.
112. Siña här osta siherçene kitererlär", – dip.
113. Siherçelär Firgaunga cıyılıp kildelär vä äyttelär: "Ägär Musanı ciñsäk, älbättä, bezgä bäyäse kiräk bulır", – dip.
114. Firgaun äytte: "Ägär ciñsägez, älbättä, sezgä bäyäse bulır häm, älbättä, minem yakınnarımnan bulırsız", – dip.
115. Siherçelär äyttelär: "İy Musa, sinme äüväl tayagıñnı taşlıysıñ? Yäki bez äüväl taşlıykmı?"
116. Musa äytte: "Sez taşlagız", taşlagannarı zamanda keşelärneñ küzlären siherlädelär vä kurkıttılar häm köçläre citkänçä oluğ siherne kürsättelär, taşlagan tayak vä arkannarı barçası yılan bulıp kürendelär.
117. Musaga: "Tayagıñnı cirgä taşla", – dip vähiy kıldık, Musa tayagın taşladı isä, zur yılan bulıp siherçelärneñ yılan bulıp kürengän tayak vä arkannarın yotıp beterde.
118. Haklık öskä çıgıp alarnıñ sihergä tayanıp eşlägän yalgan eşläre batıl buldı – yukka çıktı.
119. Şul urında siherçelär ciñeldelär vä hur bulıp kayttılar.
120. Firgaunneñ siherçeläre Musanıñ moğcizasın kürgäç, iman kiterdelär häm Allahuga säcdägä yıgıldılar.
121. "Böten ğalämne tärbiyä itüçe Allahuga iman kiterdek", – didelär. (Firgaun: "Miña iman kiterdegezme", – dip soradı).
122. Siherçelär: "Musa vä Harunnıñ Rabbısına iman kiterdek", – didelär.
123. Firgaun äytte: "Min röhsät birmiçä Musaga iman kiteräsezme? Tähkıyk sez şähärdän häylä-mäker korıp kilgänsez, ul şähärdän halıknı çıgarmaklıgıgız öçen, bik tiz belersez sezgä ni kılganımnı".
124. "Älbättä, min sezneñ uñ kul vä sul ayaklarıgıznı, yäki sul kul vä uñ ayaklarıgıznı kisärmen, soñra barçagıznı asarmın".
125. Siherçelär äyttelär: "Assañ – asarsıñ, Allahuga kaytabız, sineñ asuıñnan kurıkmıybız".
126. İy Firgaun! Sin bezne şeltä kılmıysıñ, başka närsä öçen mägär şeltä kılsañ Rabbıbızdan kilgän ayätlärgä iman kitergänebez öçen genä. İy Rabbıbız! Firgaun kılgan ґäzabka çıdarga bezgä sabırlık bir häm bezne möselman bulgan hälebezdä üter! (Firgaun, iman kitergän siherçelärne äytkänçä ґäzablap üterde. Karagız! İmannarı nindi köçle bulgan Firgaunnıñ ґäzablap üterüennän hiç kurıkmagannar, imannarınnan kire dünmägännär).
127. Firgaun kaumennän olıları äyttelär: "İy Firgaun! Musanı vä anıñ kaumen cir östendä bozıklık kılsınnar häm siña vä sınımnarıña gıybadät kılunı kuysınnar öçen alarnı kaldırasıñmı? Yağni üterergä kiräk", – didelär. Firgaun äytte: tizdän kız balaların kaldırıp, ir balaların ütererbez bez, älbättä, alardan östenbez, köçlebez", – dip.
128. Musa, üzeneñ kaumenä äytte: "Allahudan yärdäm soragız häm zalimnärneñ zolımına çıdagız! Bit Cir Allahu täğaläneke, ul Cirgä Üze telägän bändäsen huca kılır, eşneñ ahırındagı şatlık vä uñış täqva möeminnärgä".
129. Musa kaume äytte: "İy Musa! Bez sin kilgänçe dä bu Firgaun kaumennän küp zolım kürdek häm sin kilgäç tä zolım kürmäktäbez", – dip. Musa äytte: "Rabbıgıznıñ sezneñ doşmannarıgıznı tizdän hälaq itmäklege ömetle häm alar urınına sezne halifä itmäklege, Allah sezne küzäter, niçek eş kılırsız ikän!"
130. Tähkıyk Firgaun kaumen açlık belän vä bakça cimeşlären uñışsız itü belän bälaländerdek, väğazlänep iman kitersennär öçen.
131. Ägär alarga şatlık, baylık kilsä: "Bu bezgä tiyeşle, üzebezneñ yahşılıgıbızdan kilde, ägär yamanlık ireşsä bu yamanlık, Musa belän anıñ iyärçennärennän", – dip şomlanırlar. Ägah bulıgız, alarnıñ şomlanuları Allahu hozurında, ämma alarga ireşkän yamanlık üzläreneñ käsebe öçen Allahudan ireşä, läkin kübese Allahudan ireşä dip belmäslär.
132. Firgaun kaume käferlär äyttelär: "Bezne siherlär öçen berär ğalämät kitersäñ dä, bez barıber siña ışanuçı keşelär tügelbez".
133. Alarga su baskının, sarança, bet, bakalarnı häm kan cibärdek, bolarnı ayırım-ayırım açık ґälamätlär itep cibärdek. Bu ğalämätlärne kürgänneñ soñında da täkäbberlänep, azgan käfer kaume buldılar.
134. Alarga Allahunıñ ґäzabı kilgändä äyttelär: "İy Musa! Bezneñ öçen Rabbıña doga kıl, Ul siña doga kıl dip ämer itkäne öçen! Ägär bezneñ östebezdäge ґäzabnı cibärä alsañ, älbättä, siña iman kitererbez häm Yağkub balaların da sineñ belän, älbättä, cibärerbez", – dip.
135. Musa dogası arkasında alardan ґäzabnı alsak kiläse ґäzab vakıtında, şul vakıtta alar ґähedlären sındıralar – süzlärendä tormıylar.
136. Alarnı suga batırıp alardan üçebezne aldık, ayätlärebezne yalgan diyep annan gafil bulgannarı öçen, yağni İslam dineneñ haklıgınnan da vä üzlärenä kiläçäk ґäzabtan da gafillär. (Firgaun, Yağkub balalarına şähärdän çıgıp kitärgä röhsät birmägäç, Musa g-m Yağkub balaları belän tönlä şähärdän çıgıp kitälär. Firgaun sizep artlarınnan kua çıktı. Musa ber zur su buyına kilep citkäç tayagı belän suga suktı häm suda 12 yul buldı, şul yuldan çıktılar. Firgaun atlı ґäskäre belän kilep citep, şul yullardan kergännär ide, su alarnı kısıp batırıp hälaq itte).
137. Firgaun zamanasında zagıyf sanalgan Yağkub balaların mäşrıyk tarafında bulgan şam-şärifkä vä mäğrib tarafında Palestin cirlärenä huca kıldık, ul şähärlärne bez bäräkätle kıldık häm Yäğkub balaları sabır itkännäre öçen alarga Allah tarafınnan väğdä itelgän yahşı süzlär vä yärdäm tämam buldı. Firgaun üze vä kaume tözegän binalarnı häm kütärep yasagan bakçaların hälaq ittek.
138. Yağkub balaların däryadän ütkärdek, däryadän ütep kitkäç, sınımga tabınuçı kaum yanına bardılar häm sınımnarga kızıktılar: "İy Musa! Sin dä bezgä şundıy sınım yasap bir", – didelär. Musa äytte: "Tähkıyk sez bik nadan kaumsez, şunlıktan mäğnäsez süzlärne söylisez".
139. İy kaumem! Alarnıñ eşenä kızıkmagız, Allahu täğalä alarnı sınımnarı belän bergä hälaq itäçäk häm alarnıñ kılgan ğamälläre hämmäse batıl, yaraksız.
140. Yänä äytte: "Allahudan başkanı sezneñ İlahä kılırga östärmenme? Vä Ul sezne zamanıgızda böten keşelärdän artık kıldı.
141. İy Yağkub balaları! Bez sezne Firgaun kaumennän kotkardık, alar sezne katı ґäzab belän ґäzab kılır idelär, kız balalarıgıznı kaldırıp, ir balalarıgıznı üterer idelär. Oşbu eşlärdä Allah tarafınnan oluğ bäla vä sınau bar sezneñ öçen.
142. Musanı tur tavında utız kiçä vä utız kön totmak belän väğdä kıldık, vä ul utız könne yänä un kön kuşıp tämam ittek, Rabbısınıñ väğdäse kırık kiçtä tämam buldı. Musa, Tur tavına kitkändä kardäşe Harunga äytte: "Kaumem arasında minem urınımda kal häm alarnıñ eşlären tözek kıl vä bozıklık kıluçılar yulına kermä!"
143. Musa väğdä kılıngan urınıbızga kilgäç, Rabbısı aña söyläde, yağni söyläştelär, Musa Allahunı kürergä teläp äytte: "İy Rabbım! Miña küren, min siña karıym", – dip. Allah äytte: "Yuk mine kürä almassıñ, läkin tauga karagıl, ägär tau urınında tora alsa, mine kürerseñ". Musanıñ Rabbısı tauga häybät nurın töşergäç, taunı kisäklär kıldı, vä Musa huşı kitep yıgıldı, Musa gakılına kilgäç äytte: "İy Rabbım! Sine härber kimçelektän paqseñ dip belämen, siña täübä ittem vä min ömmätem arasında iñ äüvälge möeminmen".
144. Allah, Musaga äytte: "İy Musa! Keşelärgä päygambär itep cibärerbez vä üzem belän söyläşergä sine ihtıyar kıldım. Bez birgän kitapnı kuät belän tot, vä Bez birgän niğmätlärgä şöker itüçelärdän bul".
145. Musaga täürat taktalarında härnärsäne yazdık, väğazne vä härnärsä bäyän ittek, anı al kuät belän, häm kaumeñä dä Täürat belän ğamäl kılırga boyır, Täüratnıñ kürkämräk hökemnären alsınnar! Min sezgä tizdän kürsätermen fasıyklar yortı cähännämne, Täürat hökemnären bozıp fäsıyk bulmagız!
146. Cir östendä haksız täkäbberlänep yöregän keşelärne bik tiz ayätlärebezdän dündererbez – hak süzlärdän küñellären bizdererbez! Ägär alar moğcizalarnı kürsälär – ışanmaslar, ägär hak yulnı kürsälär, anı üzlärenä yul itep almaslar, ägär azgınlık, adaşu yulın kürsälär – anı üzlärenä yul itep alalar. Alarnıñ şundıy buluı yalganlap ayätlärebezne inkyar kılgannarı vä ayätlärneñ hikmätennän gafil bulgannarı öçen.
147. Ayätlärebezne vä ahirätkä baraçakların yalgan di̇yüçelärneñ eşe, ğamäle cuyıldı – faydası kalmadı. Alarga cäza bulırmı? Älbättä, bulır kılgan eşläre buyınça gına.
148. Musa tauga kitkäç, kaume altın-kömeştän bozau yasadılar, ul bozaunıñ tavışı bar ide, bozau şulay yasalgan ide – añarga cil kerep, eçennän tavış çıga ide. Äyä alar kürmilärme bozau alar belän söyläşmi häm alarnı turı yulga künderergä dä köçe citmi. Ґäcäb, hiçnärsägä yaramagan närsäne İlahä tottılar häm şunıñ öçen zalim buldılar.
149. Alarnıñ kullarına sugılgaç häm şiksez adaşkanlıkların belgäç, äyttelär: "Ägär bezgä Rabbıbız rähmät kılmasa häm gönahlarıbıznı yarlıkamasa, älbättä, hälaq buluçılardan bulırbız!"
150. Musa kaume yanına açu vä kaygı belän kaytkaç äytte: "Min kitkäç nindi kabahät eş eşlägänsez! Rabbıgıznıñ eşendä aşıktıgızmı? Allah väğdä kılgan kırık könne kötärgä küpsendegezme?" Vä açuınnan kulındagı Täürat taktaların taşladı häm kardäşe Harun g-mneñ sakalınnan totıp üzenä tarttı. Harun äytte: "İy anam ulı kardäşem! Tähkıyk bu kaum mine zägıyfkä sanadı häm bozau yasaularınnan tıyganım öçen mine üterä başladılar, minem öçen doşmannarnı şatlandırma vä mine zalim kaumnär cömläsennän sanama!"
151. Musa äytte: "Ya Rabbi! Mine vä kardäşem Harunnı yarlıka vä bezne rähmäteñä kergez! Sin rähim kıluçılarnıñ iñ rähimleseseñ!"
152. Bozaunı Allah totuçılarga dönyada Allahunıñ açuı vä hurlık ireşte. Änä şulay cäza kılaçakbız "Allahunıñ tiñdäşe bar", dip, iftira kıluçılarnı.
153. Bozık eşlärne eşläüçelär, täübä itep ğamäl kılu -niyäte belän Korängä iman kitersälär, şunıñ soñında Rabbıñ, älbättä, yarlıkauçı, rähimle.
154. Musanıñ açuı basılgaç, äüväldä atıp taşlagan Täürat taktaların kulına aldı. Ul Täüratta Allahudan kurıkkan keşelär öçen hidäyätkä künelü tärtipläre häm Allahunıñ rähmäte yazılgan ide.
155. Musa, tauga barganda kaveme eçennän citmeş irne üze belän aldı. Ul irlärne zilzälä totkaç, yağni Allahunıñ tauga töşkän nurı belän köyep ülgäç, Musa äytte: "İy Rabbım! Ägär ul irlärne vä mine hälaq itärgä teläsäñ, älbättä, alarnıñ miña yuldaş bulularınnan elek hälaq itär ideñ. Ya Rabbi! Bezlärdän gakılsızlar kılgan eş öçen bezne hälaq itärseñme? Alarnıñ Sine kürergä teläüläre Üzeñ telägän ber fetnä sınaudır, anıñ belän Üzeñ telägän keşene adaştırırsıñ vä Üzeñ telägän keşene hidäyätkä salırsıñ. Sin genä bezneñ yärdämçebezseñ, bezne yarlıka vä rähmät kıl! Sin yarlıkauçılarnıñ iñ häyerleseseñ!"
156. Ya Rabbi! Bezgä hidäyätle kürkäm tormışnı näsıyb it! Häm ahirättä kürkäm tormışnı bir! Tähkıyk bez Sineñ hökemnäreñä itağat ittek, turı yulıña küneldek! Allahu täğalä äytte: "Üzem telägän keşegä ґäzabımnı ireşterermen häm rähmätem dä kiñder, härnärsäne sıydırdı. Ul rähmätebezne käferdän vä Allah hökemnären bozudan saklanuçı täqva keşelärgä bik tiz birerbez, ul täqva keşelär zäkyatlären birerlär häm Bezneñ ayätlärebezgä ışanırlar.
157. Ukıy-yaza belmägän räsülebez – Muhämmäd g-mgä iyärgän keşelärgä rähmätebez ireşer, kullarındagı täürat, incil kitaplarında räsülneñ sıyfatları yazılganın tabarlar, Muhämmäd g-m, alarnı gönahlı eşlärdän tıyar vä savaplı eşlärgä öndär, yahşı-paq närsälärne alarga häläl kılır, zararlı-pıçrak närsälärne alarga häram kılır, alarda bulgan avırlıknı vä dinnärendäge katı hökemnärne alardan beterer, rasülgä ışanıp, anı zurlasalar vä aña yärdäm itsälär häm ul kitergän hidäyät yaktılıgı bulgan Korän hökemnärenä iyärsälär, alar – östenlek tabuçılar.
158. Äyt: "İy keşelär! Tähkıyk min barçagızga – böten dönya keşelärenä Allahudan cibärelgän räsülmen". Cir vä küklär baylıgı Allah mölke, Allahudan başka İlahä hiç yuk, Ul tergezä vä üterä, Allahuga häm ukıy-yaza belmägän räsülenä ışanıgız! Ul – rasül, Allahuga vä anıñ süzlärenä ışana, aña iyäregez, şayät turı yulga künärsez!
159. Musa kaumennän ber cämäğat bar, alar keşelärne hak dingä öndärlär häm haklık belän ğadellek kılırlar.
160. Bez Yäğkub balaların unike kabilägä büldek vä Musanıñ kaume su soraganda Bez Musaga vähiy kıldık: "Tayagıñ belän taşka suk", ul taştan unike çişmä aktı, tähkıyk här kabilä üzeneñ çişmäsen belde vä alarnı koyaş kızdırmasın öçen bolıt belän külägälädek häm şirbät ilä koş iten iñderdek vä: "Aşagız bez birgän yahşı rizıklardan", – didek. Alar bezgä zolım kılmadılar, läkin rizıklar hakında Allah hökemenä hıyanät itep, üzlärenä zolım ittelär.
161. Yänä häterlägez şunı! Alarga äytelde: "Oşbu şähärdä torıgız häm ul şähärdä telägänegezçä aşagız vä: "Ya Rabbi, hatalarıbıznı yarlıka", – dip äytegez, vä şähär kapkasınnan kergändä tübänçelek belän keregez!" Şulay bulsagız, hatalarıgıznı yarlıkarbız, izgelek kıluçılarga niğmätlärebezne arttırıp birerbez.
162. Alarnıñ zalimnäre alıştırdı şähärgä kergändä äyter öçen Allah öyrätkän süzne başka süzgä. Zolım itüläre säbäple bez alarga küktän ґäzab cibärdek.
163. İy Muhämmäd g-m! Därya buyına utırgan avıl halkınıñ hälennän soragıl! Alar şimbä kön Allah hökemen bozdılar, balıklar şimbä kön yar buyına kilep sunıñ östenä çıgar idelär, ämma başka könne su östenä çıkmas idelär. (Yahüdlär, gıybadät öçen vä bäyräm itär öçen üzbeldekläre belän comga kön urnına şimbä könne bilgelädelär. Şul säbäple Allah alarga şimbä könne gıybadätne genä farız itep dönya eşen vä balık totunı häram kıldı. Alar şimbä könne su östenä çıkkan balıklarnı yılımnar belän çornap kuyıp, ikençe könne ala torgan bulgannar. Bu eşläre alarnıñ Allahuga karşı häylä-mäkerläre ide). Bozıklık kıluçı fäsıyklarnı änä şulay sınıybız.
164. Şimbä kön balık totarga katnaşmagan ber taifä, balık totuçılarga karşılık kürsätkän keşelärgä äytte: "Allah hälaq itäçäk yäki katı ґäzab kılaçık kaumne nigä väğäzlisez?" Väğäzläüçelär äyttelär: "Rabbıgızga gozer kürsäter öçen väğäzlibez, bälki väğazlänep, şimbä kön balık totudan tuktarlar".
165. İşetkän väğazne onıtıp, yäki inkyar itep, zalimnär şimbä könne balık totkan çaklarında balık totudan tıyıp, väğaz söyläüçelärne kotkardık, balık totuçı zalimnärne katı ґäzab belän tottık Allahuga karşı bozıklık kılgannarı öçen.
166. Tıyılgan eştän tıyıludan täkäbberlängän çaklarında Bez alarga äyttek: "Hur bulganıgız häldä maymıl bulıgız!" Maymıl buldılar.
167. Yänä häterlägez, Rabbıgız äytte: "Yağkub balaları östenä kıyamät könenä çaklı katı ґäzab kıluçını, älbättä, cibärerbez, tähkıyk Rabbıñ tiz üç aluçı vä täübä itüçegä rähimle vä yarlıkauçı".
168. Bez alarnı küp firkalärgä büldek, alar arasında izgeläre bar, yağni islam dinen kabul itüçeläre häm başkaçaları da bar, yağni zalimnäre. Bez alarga küp niğmätlär, küp yahşılıklar vä küp yamanlıklar, ґäzablar birdek, şayät käferdän imanga kaytırlar dip.
169. Äüvälge yähüdlär urınına ikençe törle yähüdlär kaldı, alar Täüratka iyä buldılar vä Täürat hökemnären dönya malına alıştırdılar vä riba, rişvät aldılar, ägär alarga äüväldä algan malları kebi mal kilsä, äle dä anı alırlar, yağni mal öçen Täürat hökemnären üzgärtälär häm: "Bezneñ gönahlarıbız yarlıkanır, çönki bezneñ imanıbız bar", – dilär. Äyä alardan ґähed alınmadımı: "Allahuga hak süzne genä söylärgä", – dip? Vä Täürat hökemnärendä öyrändelär bit, Allahuga mähluknı tiñläşterüdän häm gönahlardan saklanuçı täqva keşelär öçen häyerleder. Şunı yahşı añlamıysızmı?
170. Allah – kitabı Korän hökemnärenä nık yabışıp, namazların vakıtında ütägän möeminnär hidäyätlelär bit. Bez tözälüçe vä tözätüçe yahşı keşelärneñ izgeleklären, älbättä, yuk itmibez.
171. Şunı da häterlägez! Bez taunı urınınnan sörep yähüdlär östenä kütärdek, güyä alar östendä bolıt bulıp tordı, ägär Täürat belän ğamäl kılırga rizalık beldermäsälär, taunıñ öslärenä töşäçägen beldelär. Täüratnı kuät belän totıgız vä anıñ belän nıklap ğamäl kılıgız häm Täüratta bulgan Allah hökemnären keşelärgä ireşteregez käferdän vä gönahlardan saklanmaklıgıgız öçen!
172. Yänä häterlägez, Rabbıñ Adäm balalarınıñ arkasınnan balaların aldı, yağni härber bala atasınıñ arka suınnan dönyaga kildelär vä bu eşkä üzlären şahit itte häm äytte: "Äyä Min tügelme sezneñ Rabbıgız?" Keşelärneñ ruhları äytte: "Bälki, älbättä, bezneñ Rabbıbız Sinseñ" vä sezneñ, bu süzegezgä şahit buldık häm "Rabbıbız hakında hiçnärsä belmädek – gafil buldık", dip, kıyamät könendä äytmävegez öçen Korän belän häteregezgä töşerdek.
173. Yäki tähkıyk bezdän äüväl atalarıbız möşrik buldılar, bez alarnıñ balaları bulıp, alardan soñ alar yulınnan yöredek. Äyä Sin bezne atalarıbıznıñ batıl-yalgan ğamälläre öçen hälaq itäseñme, dip, kıyamät könendä äytmävegez öçen Korän belän sezgä barın da töşenderdek.
174. Änä şulay ayätlärne açık añlatıp bäyän kılırbız, şayät keşelär azgınlık eşlären, adaşu yulların taşlap Allahuga vä Korän yulına kaytırlar!
175. Keşelärgä bez Aña ayätlär birgän ber keşeneñ häbären ukı! Ul keşe Bez birgän ayätlärdän ayırıldı vä şaytan anı üzenä iyärtte, zalim häm azgınnardan bulıp kitte.
176. Ägär telägän bulsak, ul keşene birgän ayätlärebez belän böyek däräcägä kütärer idek, läkin ul dönyaga birelde häm näfesenä iyärde, anıñ misalı et kebi ki, etne orışsañ da, orışmasañ da telen salındırır. Oşbu misal: "Bezneñ ayätlärebezne yalgan di̇yüçelärneñ, yağni Korän belän väğazlänmäüçe vä anıñ belän ğamäl kılmauçı keşelärneñ, misalı. Korändäge häbärlärne söylä, şayät fikerläp añlarlar.
177. Ayätlärebezne yalgan di̇yüçe keşelärneñ misalı nindi yaman misal: "Et kebilär", – diyelde. Haknı inkyar itüläre belän üzlärenä-üzläre zolım kılır buldılar.
178. Allahu täğalä kemne turı yulga salsa, ul keşe, älbättä, turı yuldadır. Ul kemne adaştırsa, Ul adaştırgan keşelär hälaq buluçılar.
179. Tähkıyk keşelärdän vä cennärdän küplärne cähännäm öçen bar ittek, alarnıñ gakılları bar, läkin haknı añlamıylar, alarnıñ küzläre bar, läkin gıybrätlärne kürmilär, alarnıñ kolakları bar, läkin Allah süzlären işetmilär, alar hayvan kebilär, bälki hayvannarga karaganda da, fayda belän zararnı ayıra almauda gakılsızraklar, çönki ber hayvan da utka kermi, ä dinsez keşelär utka kerergä häzerlänälär. Alar kamil gafillär, üz kiläçäklären hiç tä uylap karamıylar.
180. Allahunıñ kürkäm isemnäre bar, şul isemnär belän doga kılıgız! Ämma Allahuga tiyeşsez isem birüçelärdän kaçıgız! Allahuga tiyeşsez isem birgännäre öçen cäza kılınırlar.
181. Bez bar kılgan keşelärdän ber cämäğat bardır ki, keşelärne Korän belän ğamäl kılırga çakırırlar häm üzläre döreslek belän Korän öyrätkänçä ğamäl kılırlar.
182. Ayätlärebezne yalgan di̇yüçe keşelärne akırındık ilä ґäzabka tartırbız, üzläre belmägän yaktan.
183. Vä alarga mihlät – beraz vakıt birerbez, alar isä aldanıp haman gönahta bulırlar, bit Minem totmagım mähkäm vä tazadır.
184. Äyä alar fikerläp, uylap karamıylarmı? Üzläreneñ yuldaşları Muhämmäd g-m divanalık yuklıknı? Ul Allahu karışkannarnı cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı gına, ä dingä köçläüçe tügel.
185. Äyä ul käferlär cir vä küklärneñ tözeleşenä iğtibar ilä karamıylarmı? Ägär fähemläp karasalar, älbättä, alarnı tözüçe Allahunı beler idelär vä cirdäge tözeleşlärgä dä karamıylarmı? Vä äcälläre ihtimal bik yakındır, aña da karamıylarmı? İnde Korängä iman kitermäsälär närsägä iman kitererlär?
186. Allah, ber keşene adaşu yulına salsa, anı turı yulga saluçı bulmas, Allah alarnı azgınlıklarında kaldırır, ni dä eşli almıyça häyran bulıp yörerlär.
187. İy Muhämmäd g-m! Sinnän "kıyamät köne kayçan bula", dip sorıylar. Äyt: "Kıyamätneñ kayçan bulaçagın fäqat Allah üze genä belä, kıyamätneñ vakıtın faş itärgä Allahudan başka hiçber zatnıñ köçe citmäs". Cir vä küklär mähluklarına anı belmäk bik avır, kıyamät sezgä añsızdan – kinättän kiler. Güyä sin kıyamättän häbärdar, anı sinnän küp sorıylar. Äyt: "Kıyamät vakıtın belmäk Allahuga hastır, läkin Allahuga has ikänen küp keşelär belmilär".
188. Äyt: "Min üzemä faydanı da vä zararnı da kiterüçe tügelmen, ul Allah eşeder, Ul närsä teläsä – miña şul ireşer. Ägär Min yäşerendäge faydalarnı belä torgan bulsam, älbättä, üzemä küp faydalarnı buldırır idem häm Miña hiçber zarar ireşmäs ide. Bit Min – fäqat käferlärne cähännäm belän kurkıtuçı vä möeminnärne cännät belän söyenderüçemen".
189. Sezne ber Adäm g-mnän halık kıluçı vä Adämneñ sul kabırgasınnan hatını Havanı bar itüçe Allah, ul Hava ilä Adämneñ küñele karar tapsın öçen. Kayçan Adäm Havaga yakınlık kıldı isä, Hava ciñel yökle buldı, Hava ul yök belän niçä vakıtlar ütkärde, yöge avıraygaç Adäm vä Hava ikäüläp tärbiyäçeläre bulgan Allahuga doga kıldılar: "İy Rabbıbız, ägär bezgä ber yahşı bala birsäñ, älbättä, şöker itüçelärdän bulır idek".
190. Allahu täğalä alarga yahşı bala birgäç, alarga birelgän balada Allahuga bernärsäne şärik kıldılar, yağni şaytan kotkısı belän balanıñ isemen Ґäbdül-häris kuştılar, şaytan kolı digän süz. Allahu täğalä möşriklär kılgan şireklärdän paq.
191. Ul möşriklär, hiçnärsäne bar itärgä köçe citmägän närsälärne Allahuga tiñ kılalarmı? Bälki ul närsälär üzläre halık kılıngannar.
192. Vä ul närsälär möşriklärgä yärdäm birergä kadir tügellär vä ul närsälär üzlärenä da yärdäm kıla almaslar.
193. Ägär möşriklärne hidiyät – turı yulga öndäsägez, alar sezgä hiç iyärmäslär, sezgä barıberder, alarnı hidäyätkä öndäsägez dä, yäki däşmiçä tik torsagız da sezgä iyärmäslär.
194. İy möşriklär, tähkıyk Allahudan başka sez gıybadät kıla torgan sınımnar, sezneñ kebek ük mähluklardır, ul sınımnarıgızdan doga kılıp soragız, soraganıgıznı birsennär! Ägär alarnı İlahä totuda eşegez döres bulsa.
195. Äyä ul sınımnarnıñ yörergä ayakları barmı? Totarga kulları barmı? Kürergä küzläre barmı? Häm işetergä kolakları barmı? Älbättä, berse dä yuk. Äyt: "Üzegezneñ Allahuga tiñläştergän sınımnarıgıznı çakırıgız, annarı miña hiç mihlät – vakıt birmiçä häylä-mäkerläregezne kılıgız".
196. Tähkıyk minem yärdämçem miña Korän iñderüçe Allahu täğalä. Vä Ul – Allah, izge yahşı bändälären saklar.
197. Allahudan başka sez gıybadät kıla torgan sınımnar sezgä yärdäm itärgä kadir tügellär häm üzlärenä dä yärdäm itä almaslar.
198. Ägär möşriklärne Korän yulına çakırsagız, anı işetmäslär. Vä kürerseñ, alar siña kararlar, läkin haknı kürmäslär.
199. İy Muhämmäd! Sineñ eşeñ gafu sorauçılarnı gafu itü bulsın vä yahşılıkka öndäü bulsın! Häm haknı añlamauçı cahillärdän-nadannardan kisel, alar belän bulışma!
200. Ägär Allah kuşkan eşlärdän sine tuktatır öçen siña şaytannıñ väsväsä-nizagı kilsä, Allahuga sıgın! Şiksez, Allah härnärsäne işetüçe vä belüçe.
201. Ägär täqva möeminnärgä şaytannan väsväsä ireşsä, şul vakıt yärdäm sorap Allahunı zeker itärlär, şundıy häldä basıyrät ilä, yağni kürep, belep eş kılırlar.
202. Şaytannar, nadannarnı azgınlıkka öndädelär soñra öndäülärendä hiç kimçelek kılmıylar.
203. İy Muhämmäd g-m! Ägär sin alarga vähiy belän ayät kitermäsäñ, möşriklär äytälär: "Üz küñeleñnän çıgarıp bir, bit başka vakıtlarda şulay kılasıñ". Sin alarga äyt: "Rabbımnan miña iñderelgän Korängä genä iyärämen. Bu Korän Rabbıbızdan kilgän basıyrät-gakılga küz vä ışanuçı kaumnär öçen hidäyät häm rähmät".
204. Korän ukılganda yäki Korännän väğaz söylängändä ihlas tıñlagız, süz söylämiçä, eş eşlämiçä tik torıgız! Şulay itsägez, şayät, rähmät kılınırsız.
205. Eçeñnän genä Rabbıñnı zeker it tübänçelek vä kurku ilä häm söyläşüdä kıçkırudan tübänräk tavış belän zeker it, irtälärdä vä kiçlärdä gafillärdän bulma!
206. Tähkıyk Rabbıñ hozurında bulgan färeştälär Allahuga gıybadät kılırga zurlanmıylar vä Allahunı maktap täsbihlär äytälär häm Allahuga säcdä kılalar. (Bu ayättän soñ säcdä kılu vaceb).

[8] ÄNFÄL (TABIŞ) SÜRÄSE – 75 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. İy Muhämmäd g-m! Sinnän härbi-tabış malı hakında sorıylar. (Bäder sugışında möselmannar ciñep, käferlär kaça başlagaç, möselmannardan ber taifä käferlärne kua kitte, ber taifä rasül g-mne saklap kaldı, ber taifä tabış alu belän mäşgul buldı. Soñra bar da ber urınga cıyılgaç, mal hakında nizaglaştılar. Bu ayät şul hakta inde). Äyt: "Tabış malı Allahuga vä räsülgäder, yağni kayda kuyu alar ihtiyärında". Mal hakında nizağlaşudan Allahudan kurkıgız vä aragıznı tözätegez häm Allahuga vä Anıñ räsülenä itağat itegez! Ägär hak möemin bulsagız.
2. Hak möeminnär änä şulardır: kayçan Allah zeker itelsä, küñelläre yomşarıp, Allahudan kurkırlar vä härkayçan alarga Allahunıñ ayätläre ukılsa, ul ayätlär alarnıñ imannarın arttırır häm alar härvakıt Allahuga täväkkäl kılırlar.
3. Ul – möeminnär, namazların vakıtında torgızırlar vä Bez birgän maldan mohtaclarga sadaka birerlär.
4. Alar hak möeminnär. Alarga Rabbıları hozurında däräcälär vä yarlıkamak häm cännät niğmätläre bardır.
5. Rasül g-m tabış malın bülep birgäç, bäğze möselmannar riza bulmadılar. Sineñ mal bülüeñne mäkrüh kürüläre Rabbıñ sine bäder sugışına çıgarunı mäkrüh kürüläre kebider. Tähkıyk möeminnärdän ber cämäğat sugışka çıgunı mäkrüh kürdelär.
6. Hak bulgan eştä sineñ belän nizaglaşalar, alarga mäsälä açıklangannan soñ alarnıñ sugışnı mäkrüh kürüläre – güyä alarnı tup-turı kürenep torgan ülemgä alıp baralar.
7. Häterlägez, Allah sezgä ike taifäneñ bersen väğdä kılganını, yağni berse korallı taifä vä berse koralsız kärvan Taifäseder. Sez koralsız bulgan kärvan Taifäseneñ sezgä buluın telisez. Allah üzeneñ ayätläre belän hak islamnı açmaknı vä islamnıñ öskä çıguın teli, dähi sezneñ korallı käferlärne ciñüegez belän alarnı beterergä teli.
8. Haknıñ-haklıgın açıklar öçen vä yalgannıñ-yalganlıgın açıklar öçen käferlärgä karşı sugışnı farız kıldı, gärçä käferlär mäkrüh kürsälär dä.
9. Sugışka kergändä, Rabbıgızdan yärdäm soragan vakıtıgızda Allah dogagıznı kabul itte häm äytte: "Tähkıyk min sezgä alnı-artnı barıp totaşuçı meñ färeştä belän yärdäm itäçäkmen", – dip.
10. Allahu täğaläneñ ul färeştälärne iñdermäge möeminnärgä bäşarät öçender häm küñelläregez karar tapsın öçen. Yağni gayrätläre vä batırlıkları artsın öçen. Yärdäm hiçkaydan, hiçkemnän yuk, mägär Allahudan gınadır. Şiksez Allah kodrät vä hikmät iyäse.
11. Sugış säfäregezdä Allah üz rähmätennän sezgä yokı saldı, tınıçlanıp yoklap kuät aldıgız vä sezgä küktän yañgır yaudırır paqlänüegez öçen, yuınıp rähätländegez vä ul yañgır belän küñelegezdän şaytan väsväsäsen kitärer öçen, çönki şaytan: "Üzegez Allahunıñ söyekle bändäsebez dip äytäsez, hälbuki üzegez sulı urında da bula almadıgız", – dip väsväsä kılgan ide. Yañgır yaugaç möselmannar suga tuyındılar da şaytannıñ väsväsäse yuk buldı. Dähi ul yañgır belän üzeneñ sezgä yärdäm biräçägenä ışanuıgıznı küñelläregezdä mähkäm kılır öçen, vä yañgır belän ayaklarıgıznı komlı cirgä kuätle kılır öçen. Çönki komlı cir, yañgır yausa, taktalanıp kata.
12. Rabbıñ färeştälärgä vähiy kılganda äyter: "Tähkıyk min möeminnärne sezneñ belän kuätlärmen, möeminnärne mähkämlekkä berketegez, ciñäçäklären belsennär. Käferlärneñ küñelenä bik tiz kurku salırmın, iy möeminnär! Sugışta käferlärneñ muyınına häm här buınnarına sugıgız!"
13. Bu cäza alarga Allahuga vä Anıñ räsülenä katı karşılık kürsätkännäre öçender. Ber män Allahuga vä Anıñ räsülenä karşılık kılsa, älbättä, Allah üç aluda katı ґäzablıdır.
14. İy möşriklär, üterelmäk sezgä cäzadır, ul ґäzabnı tatıgız! Ul gına tügel, ahirättä möşriklärgä ut ґäzabe bulaçak.
15. İy möeminnär! Ägär käferlärgä yulıksagız, alardan kurkıp artka taba kaçmagız!
16. Kem dä bulsa ul köndä käferlärdän kurkıp artka taba kaçsa, kaçkan vakıtında kire äylänep sugışka katnaşu niyäte bulmasa, yäki başka möselmannar ğaskärenä kuşılıp sugışu niyäte bulmasa, tähkıyk ul keşe üzenä Allahunıñ açuın lyazem itte vä anıñ urını cähännäm, nindi yaman urındır. (Bäder sugışı başlanganda Muhämmäd g-m, möşriklärgä karşı ber uç tufrak attı, şunıñ belän möşriklärneñ kürüläre vä gayrätläre zägıyflände. Möselmannar gayrät belän sugışıp citmeş möşrikne üterdelär, citmeşne äsirgä aldılar. Min fälän hätle üterdem, min fälän hätle äsirgä aldım dip maktanıp kaytkan çaklarında Allahu täğalä äytte:
17. "Alarnı sez ütermädegez, läkin Allah üterde, tufrak atkan çakta sin atmadıñ, läkin Allah attı". Allahunıñ tufrak atmak izgelege vä yärdäme belän möselmannarnı sınamak öçen buldı, bit Allah sezneñ dogagıznı işetüçe vä niçek eşlärgä ikänne belüçe.
18. Allahunıñ sezgä yärdäme käferlärgä hälaqätter! Älbättä, Allah käferlärneñ häylä-mäkerlären cimerüçe.
19. İy möşriklär! "Ya Allah kaysı taifä siña söyekle bulsa, şul taifägä yärdäm bir", – dip soravıgızga möselmannarnıñ sezne ciñüe cavap buldı. Ägär päygambärgä karşı sugışudan tuktasagız, üzegezgä häyerleder. Ägär kaytıp sugışsagız – bez dä sugışabız. Cämäğategez ni çaklı küp bulsa da sezgä hiç fayda birmäs, çönki Allah möeminnär beländer.
20. İy möeminnär! Allahuga vä Anıñ räsülenä itağat itegez! Vä Allah ämerlärennän baş tartmagız – kaçmagız! Çönki Allah hökemnären işetep torasız.
21. Monafiqlar kebi bulmagız ki, alar Korän süzlären işetäbez dilär, läkin üzläre işetkäç, Korän süzlären-hökemnären kabul itmilär.
22. Tähkıyk Allah hozurında hayvannarnıñ yavızragı: haknı söylärgä telsez, hak süzne işetergä kolaksız bulgan hiçnärsä añlamıy torgan keşelärder.
23. Ägär Allah alarda yahşılık barlıgın belsä, yağni alarnıñ küñelendä yahşı niyät bulsa, älbättä, alarga hak süzne işetterep añlatır ide, küñellärendä yahşı niyät bulmagaç, Allah alarga hak süzlärne işettersä dä, anı añlaudan häm kabul itüdän baş tartıp kaçaçaklar.
24. İy möeminnär! Allah vä rasül süzlären kabul itegez, kayçan küñelläregezne tergezüçe Korängä çakırsalar! Vä yahşı belegez, Allah ir belän küñele arasındadır, yağni keşeneñ küñelendäge niyätenä vä iğtikadenä karata eş yörter. Vä yahşı belegez, hökem iteler öçen kaytmak Añadır. Bu ayättän mäğlüm buldı ki, Korän tärbiyäsennän başka keşeneñ küñele mäyetter. Küñeleneñ mäyet buluın telämägän keşe Korän belän tärbiyälänsen häm anıñ belän ğamäl kılsın!
25. Zararı fetnäne buldıruçıga gına bulmıyça, bälki zararı barıgızga da bula torgan fetnäne buldırudan saklanıgız! Belegez ki, ägär Anıñ boyırıkların ütämäsägez, älbättä, Allah katı ґäzab belän üç aluçıdır.
26. Mäkkä möşrikläre arasında yäşägän vakıtıgızda az buluıgız säbäple köçsez idegez, şunı häterlägez! Añsızdan kilep basarlar, alıp kitärlär dip kurkadır idegez, Allah sezne Mädinä şähärenä küçerde dä yärdäme belän kuätläde häm paq rizıklar belän sezne rizıklandırdı, şayät şöker itärsez.
27. İy möeminnär! Allahuga vä rasülgä hıyanät itmägez häm üzara ämanätläregezgä dä hıyanät itmägez, vähälän ki, anıñ hıyanät ikänen üzegez beläsez.
28. Yänä belegez, mallarıgız vä balalarıgız fetnäder, ämma Allah yulında bulgannarga Allah hozurında oluğ niğmätlär bar, mallarıgıznı vä köçläregezne Allah yulına totıgız! Vä balalarıgızga dini tärbiyä biregez, läkin alarga serläregezne söylämägez.
29. İy möeminnär! Ägär Allahudan kurkıp Anıñ hökemnären bozudan saklansagız, Allah sezgä hak belän batıl arasın ayıra belmäkne birer vä gönahlarıgıznı cuyar vä sezne yarlıkar. Bit Allah oluğ yumartlık iyäse.
30. İy Muhämmäd g-m! Mäkkä käferläre siña häylä-mäker kılgan vakıtların häterlä! Alar cıyılıp kiñäş ittelär: "Muhämmädne gomerlekkä törmägä biklärgä kiräk, yä şähärdän kuarga kiräk, yäki üterergä kiräk", – dip. Soñra üterergä digän kiñäşne kabul itep, unike kabilädän berär keşe häzerläp, tönlä ütermäkçe buldılar. Rasül g-m, Äbübäker belän ikese şul tönne Mäkkädän çıgıp tau tişegenä kerep kaçalar. Şulay itep alar mäkerlek kılalar, Allah alarga karşı köçle mäkerlek kılır. Bit Allah mäker kıluçılarnıñ häyerlese vä köçleräge.
31. Alarga ayätlärebez ukılsa äytälär: "Tähkıyk işettek, ägär teläsäk bez dä mondıy ayätlärne ukır idek. Sez ukıgan ayätlär – äüvälgelärdän kalgan äkiyättän başka hiçnärsä tügelder", – dip.
32. Yänä häterdä alar äyttelär: "İy Allah! Bu Korän çınnan da sinnän iñderelgän bulsa, bezneñ östebezgä küktän taş yaudır yäki bezgä räncetküçe ґäzab cibär", – dip.
33. Allah alarnı ґäzab kılmas sin alar eçendä bulgan vakıtta häm dä täübä itep gafu sorasalar da ґäzab kılmas ide.
34. İnde alarnı ґäzab kıludan Allahunı närsä tıyar? Çönki alar möeminnärne Käğbätulladan tıyalar üzläre Käğbägä layık bulmadılar, ul Käğbägä täqva möeminnär genä layıktır, läkin küpläre belmilär.
35. Alarnıñ Käğbä yanında ütägän namaz-gıybadät digännäre hiçnärsä bulmadı, mägär sızgırmak vä kul çapmak buldı. Tatıgız ґäzabnı Korän yulına kermiçä käfer bulganıgız öçen.
36. Kyaferlär mal birep keşelärne Allah yulınnan tıyalar, dinnän tıyar öçen malların birerlär, soñra ul malları üzlärenä häsrät bulır, annarı ciñelerlär. Annarı käferlär cähännämgä barır öçen kubarılırlar.
37. Vä Allah näces käferlärne paq möeminnärdän ayırır öçen häm bäğze näces käferlärne bäğze näces möşriklärgä kuşar öçen, yäki ber pıçrak närsäne ikençe pıçrak närsägä kuşar öçen Koränne iñderde, sugışnı farız itte häm möselmannarga yärdäm birde. Käferlär böten pıçraknı cıyıp üzläşterdelär, şunıñ öçen alar cähännämlek vä alar hälaq buluçılar.
38. Käferlärgä äyt: "Ägär alar köferlektän vä sugıştan tuktap häm täübä itep islamnı kabul itsälär ütkändäge gönahları gafu iteler, ägär möselmannar belän sugışu öçen kire sugışka kaytsalar yäki köferleklärendä kalsalar, tähkıyk andıy käferlärne Allahu täğaläneñ hälaq itüe bulıp ütte.
39. İy möeminnär, käferlär belän sugışıgız, hätta fetnä betkänçe vä dinneñ barçası Allah dine genä bulgançı! Ägär köferdän imanga kaytsalar, Allah alarnıñ eşlären kürüçeder.
40. Ägär alar imannan baş tartsalar, belegez, iy möeminnär, tähkıyk Allah sezneñ saklauçı hucagızdır, alardan hiç kurıkmagız! Ul – Allah ni köçle vä ni kamil saklauçı.
41. Vä belegez sugışta ganimät algan närsägezneñ biştän berse Allahuga vä Anıñ räsülenäder, kalgan dürt öleşe rasülgä yakınlıgı bulgan keşelärgä, yätimnärgä, meskennärgä vä mösafirlärgä bireler, ägär Allahuga häm bäder sugışında hak belän batıl ayırılgan köndä iñderelgän ayätlärgä ışansagız, ul köndä möşriklär ğaskäre belän möeminnär ğaskäre ber-bersenä karşı yulıktılar. Allah härnärsägä kadir.
42. Menä sez çokırnıñ Mädinägä yakın tarafında buldıgız, ämma käferlär çokırnıñ Mäkkä tarafında buldılar, kärvan sezdän tübän ide. Ägär sugışka çıgu öçen aldan väğdä kuyışkan bulsagız, älbättä, väğdäläregezne ütäüdä törleçä bulır idegez, läkin väğdä kuyışmasagız da Allah sezne sugışka cıydı, äüväldä täqdir kılıngan eşne tämam itmäk öçen, hälaq bulgan keşelärneñ hälaqäte – açık añlatkannan soñ gına bulsın öçen häm iman belän terelgän keşeneñ terelüe dä – açık añlatkannan soñ gına bulsın öçen. Şiksez, Allah sezneñ süzläregezne işetüçe häm ähvälläregezne belüçe.
43. Allah siña töş kürsätkändä käferlärne az itep kürsätte, ägär alar siña küp itep kürsätsä, älbättä, kurkar idegez vä üzara nizaglaşır idegez, läkin Allah sezne bäder sugışıñda nizag fetnäsennän sälamät kıldı. Tähkıyk Allah küñeldäge närsälärne belüçe, aragızda nizag bulmasın öçen käferlärne sezgä az kürsätte.
44. Yänä käferlär belän oçraşkan könegezdä Allah alarnı sezgä bik az itep kürsätte, täkäbberlänep kilsennär öçen sezne dä käferlärgä az kürsätte. Allah möeminnärgä yärdäm birelsen dip, elektän kılgan hökemene tämam itär öçen şulay kıldı. Eşlärneñ barçası Allahuga kaytır.
45. İy möeminnär! Kayçan sez sugışta käferlär ğaskärenä yulıksagız, urınıgızda taza torıgız, kaçmagız vä Allahunı küp zeker itegez, şayät ciñärsez, östen bulırsız.
46. Allahuga vä Anıñ räsülenä itağat itegez! Vä üzara nizaglaşmagız, ägär nizaglaşsagız köçegez, gayrätegez kitär, taralırsız, bälki sabır bulıgız! Allah, şiksez sabırlarga yärdäm biräçäk.
47. Kurayış käferläre halık arasında şöhrätebez artsın dip sugışka riyä belän täkäbberlänep çıktılar, sez alar kebi bulmagız! Alar keşelärne Allah yulınnan tıyalar, Allah alar kılgan eşne belä, eşlärenä karata cäzasın birer.
48. Şaytan käferlärgä Allahuga karşı bulgan eşlären yahşı eş itep kürsätte vä äytte: "Keşelärdän bügen sezne ciñä aluçı yuk, min sezgä yärdämçemen", – dip, Mäkkä käferlären möselmannarga karşı batırlandırdı. İke ğaskär ber-bersen kürgäç, şaytan käferlärgä äytte: "Min sez kürmägänne kürämen, Allahudan kurkamın, Allah katı ґäzab kıluçı, şunıñ öçen min sezdän bizämen", – dip artka kaçtı.
49. Möselmannarnıñ azlıgın kürgäç, monafiqlar vä küñellärendä Allahuga karşılık çire bulgan keşelär äyttelär: "Bu möselmannarnı dinnäre aldadı bit", – dip. Beräü Allahuga täväkkäl kılıp islam dinen döresläp totsa, ul keşe aldanuçı tügel. Bit Allah här eştä ciñüçe vä mäslihätçä eş kıluçı.
50. İy Muhämmäd g-m! Ägär färeştälärneñ käferlär cannarın algannarını kürsäñ ide, älbättä, ber zur kurkınıç eş kürer ideñ, färeştälär, käferlärneñ yözlärenä vä arkalarına sugalar vä: "Köydergüçe ґäzabnı tatıgız!" – diyärlär.
51. Oşbu ґäzab üzegez kılgan yavız eşläregezneñ cäzasıdır. Allahu täğalä gönahsız bändälärenä, älbättä, zolım kılmıy.
52. Bu käferlärneñ sıyfatı: Firgaun kaume vä bolardan äüvälge kaumnär kebilär, ul kaumnär Allahunıñ ayätlärenä ışanmadılar, Allah alarnı gönahları öçen ґäzab belän tottı. Tähkıyk Allahu täğalä kuätle vä üç aluda katı ґäzablıdır.
53. Alarga bu ґäzab şul säbäpleder: Allah ber kaumgä birgän niğmäten üzgärtmi, ul kaum üzlären üzgärtkängä çaklı. Yağni ber kaum naçarlıknı taşlap yahşılıkka üze teläp çıkmasa, Allah älbättä, köçläp çıgarmıy, vä ber kaum yahşılıknı taşlap yamanlıkka çıkmasa, älbättä, Allah köçläp çıgarmıy. (Vä şuña binän tatarlar, dinne taşlap, azdılar, ägär üzläre teläp dingä kermäsälär, Allah köçläp kertäçäk tügel. Älbättä, Allah işetüçe vä belüçe).
54. Käferlärneñ hälaqäte: Firgaun kaumeneñ hälaqäte vä alarnıñ elgärge kaumnärneñ hälaqäte kebi. Alar Rabbilarınıñ ayätlären yalgan didelär, Bez alarnı gönahları öçen hälaq kıldık, vä Firgaun kaumen suga batırdık, çönki alar barçası zalim idelär.
55. Dönyadagı hayvannarnıñ iñ yamanı: Korän belän ğamäl kılmıyça käfer bulgan keşelär, alar iman kiteräçäk tügellär.
56. Käferlär belän ґähed-kileşü yasasañ, soñra alar ґähed kılgan sayın ґähedlären bozalar, alar ґähedlären bozudan hiç kurıkmıylar.
57. Ägär sin sugışta ciñsäñ, arttan yärdämgä kilä torgan käfer ğaskärenä kurku sal, kurıksalar kilmäslär, ihtimal väğazlänerlär, yağni iman kiterep täübä itärlär.
58. Ägär sin bu kaumneñ aragızda bulgan ґähedegez-ki-leşüegezgä hıyanät itülärennän kurıksañ, ğadellek belän ґähedne boz da vä bozganıñnı alarga belder! Döreslektä Allah hıyanätne hiç söymi.
59. Käferlär räsüldän alga çıktık dip hisab itmäsennär! tähkıyk alar Allahu täğaläne gaciz kıla almaslar.
60. Käferlär belän sugışu öçen köçegez citkän hätle kuät belän häzerlänegez vä yahşı atlar häzerlägez! Şundıy häzerlek belän Allah doşmannarın vä üzegezneñ doşmannarıgıznı kurkıta alırsız vä garäp käferlärennän başka käferlärne dä kurkıtırsız, başka käferlärne sez belmisez, alarnı Allah belä. Sezneñ Allah yulına birgän atlarıgız, döyäläregez, korallarıgız häm başka närsäläregezgä sävabı kamil bireler vä alarnıñ savabın kimetep sezgä zolım itü bulmas.
61. Ägär käferlär, tınıç yäşäü solıhın yasarga teläsälär sin dä solıh yasarga riza bul häm Allahuga täväkkäl kıl! Tähkıyk Allah här süzegezne işetüçe vä härber eşegezne belüçe.
62. Ägär käferlär yalgan solıh belän aldarga teläsälär sine, alay da kurıkma! Sine saklarga, älbättä, Allah üze citäder, Ul – Allah sine üzeneñ yärdäme vä möeminnär belän kuätlärder.
63. Yänä Allah, ber-bersenä doşman bulgan keşelärneñ küñellärenä ölfät salıp duslandırdı, ägär sin alarnı duslandırmak öçen böten dönya baylıgı birep küñellären ölfätländerä almas ideñ, läkin Allah alarnıñ küñellärenä ölfät saldı da, cıyılışıp siña yärdämdä buldılar. Şiksez, Allah köçle vä häkim.
64. İy päygambär! Siña yärdäm itärgä Allah Üze vä siña iyärgän möeminnär citäder.
65. İy päygambär! Möeminnärne sugışka kızıktır! Ägär sezdän çıdamlı yegerme irlär bulsa, alar ike yöz käferne ciñärlär, ägär sezdän çıdamlı yöz ir bulsa, alar meñ käferne ciñärlär, ul käferlär yärdäm Allahudan ikänlekne añlamauları öçen.
66. Häzer inde Allah sezgä ciñellek kıldı, çönki sezneñ aragızda zägıyflär barlıgın Allah belde, sezdän çıdamlı ber yöz keşe bulsa, ike yöz käferne ciñärlär, ägär sezdän meñ çıdamlı keşe bulsa, ike meñ käferne ciñärlär Allahunıñ yärdäme belän, Allah çıdamlı möeminnär belän bergäder.
67. Kulga töşkän äsirlärne mal alıp azat itärgä päygambärgä hiç döres bulmıy, hätta käferlärne küp ütergännärenä çaklı sez möselmannar dönya malın telisez, Allah sezneñ öçen ahirätne teli, Allah köçle vä häkimder.
68. Ägär hatalık kıluçılar gafu itelälär digän süz Allahudan bulmasa ide, älbättä, äsir öçen algan malıgız öçen sezgä oluğ ґäzab ireşkän bulır ide.
69. Algan ganimät mallarıgızdan häläl, paq bulganı häldä aşagız! Vä Allahudan kurkıgız, Aña karışudan saklanıgız! Allah yarlıkauçı vä rähimle.
70. İy päygambär! Kulıgızda bulgan äsirlärgä äyt: "Ägär Allah sezneñ küñelegezdä yahşı niyät barlıgın belsä, sezdän alıngan malga karaganda Allah sezgä yahşıraknı birer. Malıgıznı alganga hiç tä kaygırmagız, fäqat küñelegezne yahşırtıgız! Şulay itsägez, Allah sezne yarlıkar. Allah yarlıkauçı vä rähimle.
71. Ägär ul äsirlär siña ber hıyanät itüne teläsälär, tähkıyk alar monnan elek Allahuga da hıyanät ittelär, şunıñ öçen bäder sugışında sine köçle kıldık. Allah belüçe vä häkim.
72. Tähkıyk iman kiterep Mäkkädän Mädinägä küçkän vä Allah yulında malları vä cannarı belän cihad kılgan häm dä küçep kilgän möeminnärne öylärenä kertep yärdäm itkän keşelär – alar ber-bersenä duslar vä kardäşlärder. İman kiterep tä Mäkkädän Mädinägä küçmiçä kalgan keşelärgä sezneñ hiç valilegegez yuk, varis tä bulmıysız, alarnı saklamıysız, hätta küçkännärenä çaklı. Ägär alar din hakında yärdäm sorasalar, alarga yärdäm birmäk sezgä lyazem buladır, mägär sezneñ belän solıh kılgan käferlär östenä barırga yärdäm sorasalar, ul çagında yärdäm itmisez! Allah sez kılgan eşlärne kürüçe.
73. Käferlär ber-bersenä duslardır ägär Allah kuşkannarnı ütämäsägez cirdä fetnälär çıgar vä zur bozıklıklar bulır, yağni iman yagı zägıyfläner, käfer yagı kuätläner.
74. İman kiterep din öçen küçkän vä Allah yulında cihad itkän keşelär dähi küçep kilgän möeminnärne öylärenä iñderep yärdäm kürsätkän keşelär – alar hak möeminnär, alarga mäğfirät vä huş rizıklar bulır.
75. Küçep kitkän keşelärdän soñ iman kitergän keşelär küçep kilsälär häm sezneñ belän bergä sugış kılsalar, alar sezneñ cämäğategezdänder, yağni möeminnärder. Aralarında kardäşlek yakınlıgı bulgan keşelär Allah hökemendä ber-bersenä Varislärder, alar bulganda, başka keşe miras malın almas. Älbättä, Allah härnärsäne belä.

[9] TÄÜBÄ SÜRÄSE – 129 AYAT

Bu sürä käferlärgä kahär belän iñde, şunıñ öçen bismilla yazılmadı.
1. İy möselmannar! Möşriklär belän bulgan ґähdegez-so-lıhıgız Allah vä Anıñ rasüle tarafınnan sındırıladır.
2. İy möşriklär, dürt ay irkenläp yöregez! Dürt aydan soñ möselmannardan imin bulmassız. Möşriklär, belegez ki, sez Allahunı gaciz kıla almassız, yänä belegez, älbättä, Allah käferlärne risvay-hur kılaçak.
3. Hac-Äkbär könendä Allahudan vä Anıñ räsülennän keşelärgä belderü: tähkıyk Allah vä Anıñ rasüle möşriklärdän bizüçelär. Allahuga karışıp haman käfer buludan täübä itsägez – üzegez öçen häyerle, ägär täübädän baş tartsagız – bit Allahunı gaciz kıla almassız. Käferlärgä Allahunıñ katı ґäzabı bulaçagı belän söyeneçle häbär bir!
4. Mägär tınıç yäşärgä möşriklär belän solıh yasagan bulsagız, soñra alarda solıhnı bozmaslar vä sezneñ zararıgızga hiçkemgä yärdäm itmäsälär, alarnıñ solıhların bilgelägän vakıtına çaklı dävam itteregez! Allah, älbättä, solıhnı bozudan saklanuçılarnı söyä.
5. Ägär sugış häram bulgan aylar ütep kitsä, möşriklärne kayda tapsagız, şunda üteregez vä alarnı totıp äsir alıgız vä şähärlären möhasara kılıgız, yağni çolgap totıgız häm alarnıñ här ütä torgan yullarında saklap torıgız! Ägär täübä itep iman kitersälär vä namazların ütäsälär häm dä zäkyatlären birsälär, alarnı kotkarıgız häm yullarında irekle kılıgız! Allah, älbättä, yarlıkauçı vä rähimle.
6. Möşriklärdän beräü kilep sinnän imin buluın sorasa, aña iminlek bir Allahu täğaläneñ süzlären işetsen öçen, ägär Allah süzlärennän baş tartsa kilgän cirenä cibär! Bu hökem – alar Allah hökemnären belmäüläre säbäple sineñ hozurıña kilep işetsennär öçender.
7. Allah häm Anıñ rasüle hozurında möşriklärneñ niçek ґähede bulsın, çönki üzlärendä ґähed yuk väğdälärendä tormıylar, mägär mäscid-Häram hozurında sezgä ґähed kılgan möşriklärgä genä Allahunıñ ґähede bar. Alar sezgä kaysı urında süzlärendä torsalar, sez dä şul urınnarında süzegezdä torıgız! Allahu täğalä, älbättä, Anıñ hökemnärenä hıylaf eş kıludan saklanuçı täqva keşelärne söyä.
8. Ägär alar sezne ciñsälär, älbättä, sezneñ ґähedegezgä vä başka hälegezgä karamaslar ide, alar sezne fäqat avızları belän riza kılalar, ämma, küñelläre süzlärennän başka yakta kalır, alarnıñ kübräge fasıyklar.
9. Alar Allah ayätlären az akçaga satalar, yağni dönya malı öçen Allah hökemnären üzgärtälär yäki yäşerälär, häm keşelärne Allah yulınnan tıyalar, tähkıyk kılgan eşläre nindi yamandır.
10. Alar möeminnär hakında kardäşlekne vä ґähedne saklamaslar, änä şulardır haktan çitkä ütüçelär.
11. Ägär islamnı kabul itep, Allahuga karşı eşlärennän kaytıp, namazlarnı ütäsälär vä zäkyatlären birsälär, alar dindä sezneñ kardäşläregezder. Änä şulay ayätlärebezne açık bäyän itäbez haknı belgän keşelärgä.
12. Ґähed kılgannan soñ antların bozdılar vä dinegezne yamanlap karşılık kürsätsälär, ul vakıtta möşriklärneñ başlıkların üteregez, älbättä, alar ґähedlären ütämilär, şayät ülemnän kurkıp, Allahuga karşılaşudan tuktarlar.
13. Antların sındırgan vä rasülne şähärdän kuıp çıgarırga niyätlägän käferlär belän sugışmassızmı? Älbättä, sugışıgız! Solıhnı bozunı alar berençe başladılar, äyä alardan kurkırsızmı? Sezgä Allahudan gına kurku lyazemder, ägär kamil möemin bulsagız!
14. Möşriklär belän sugışıgız, Allah alarnı sezneñ kulıgız belän ґäzab kılır, vä alarnı risvay kılır, alarnı ciñärgä sezgä yärdäm birer vä möeminnärneñ küñelenä Koräñ belän şifa birer.
15. Vä ul möeminnärneñ küñellärendäge açuların cibärer, Allah üze telägän bändäsen täübä ittertep gönahların gafu itär, Allah härnärsäne belüçe vä hikmät belän eş kıluçı.
16. Sezlärdän Allah yulında islam faydasına tırışkan, köräşkän, hätta sugışkan keşelärne Allah belmider dip uylıysızmı? Vä Allahudan, Anıñ räsülennän häm hak möeminnärdän başkanı dus totmagız, çın möselmannarnı Allah belmi dip uylıysızmı? Käferlärne, dinsezlärne dus totkan möselmannardan Allah hiç razıy bulmas, Allah sezneñ kılgan eşläregezdän häbärdar.
17. Käferlärgä käğbäne tözätülärendä alarga sävab bulmas üzläreneñ käfer ikänlege belän şähadät birep torgan hällärendä, alarnıñ böten eşläre vä ğamälläre batıl, hiçbersenä sävab yuk, alar cähännämdä mäñge kalaçaklar.
18. Mäscidlär yasap sävab aluçı, fäqat Allahuga vä ahirät könenä iman kitergän häm namazların vakıtında ukıp zäkyatlären birgän, hiçkemnän kurıkmıyça Allahudan gına kurıkkan hak möeminnärder, bu eşlärne eşlägän keşelärneñ hidäyättä buluları ömetle.
19. Äyä sez mäscid-Häramnı tözätep, hacilarga su eçerep yörgän möşriklärne, Allahuga vä ahirät könenä iman kitergän häm Allah yulında islam öçen sugış kılgan hak möeminnär belän bertigez sanıysızmı? Yuk bertigez sanamagız, alar Allah hozurında hiç tä bertigez bulmaslar. Allah üzenä karışkan zalimnärne turı yulga salmas.
20. İman kiterep din öçen küçep kitkän vä Allah yulında malı, canı belän köräşkän, sugışkan möeminnärneñ Allahu hozurıñda däräcäläre oluğdır häm alar östenlek tabıp izge teläklärenä ireşkän keşelärder.
21. Allahu täğalä üzeneñ rähmätennän alarga Allahunıñ rizalıgı vä cännätlär häm cännätlärdä daimi bulguçı niğmätlär bar dip şatlandıra.
22. Alar cännätlärdä mäñge kalırlar, şiksez Allah hozurında oluğ äcerlär bar.
23. İy möeminnär! Atalarıgıznı vä kardäşläregezne dus totmagız ägär alar imannı taşlap imansız, dinsez bulunı ihtıyar itsälär. Ägär Sezlärdän beräü dinsez kardäşlären dus totsa alar zalimnär.
24. İy Muhämmäd g-m äyt: "İy möeminnär! Ägär sezneñ atalarıgız, kardäşläregez, hatın kabiläläregez, käsep itkän mallarıgız, arzan buludan kurıkkan säüdäläregez vä razıy bulıp torgan yortlarıgız Allahudan vä Anıñ räsülennän häm Allah yulında sugışudan söyekleräk bulsa, Allahudan ґäzab kilgänne kötegez! Allah, Anıñ hökemnärenä hıylaflık kıluçı fäsıyklarnı, älbättä, turı yulga salmas.
25. Allah, sezgä küp urında vä hönäyen könendä yärdäm birde, ul hönäyen könendä sezne üzegezneñ küplegegez ґäcäbländerde, yağni bez möşriklärgä karaganda bik küpbez, ciñelmäbez didegez, hälbuki küplegegez sezgä hiç fayda birmäde, kiñ cir sezgä tar buldı, soñra artka taba kaçtıgız.
26. Soñra Allah rasülgä vä möeminnärgä rähmäte belän tınıçlık vä batırlık birde vä sez kürmi torgan ğaskär, yağni biş meñ färeştä iñderde vä möşriklärne sezneñ kulıgız belän ґäzab kıldı, möşriklärneñ cäzası şuldır.
27. Soñra Allah üze telägän keşegä rähmät kılıp, täübäsen kabul itäp gafu itär, Allah yarlıkauçı vä rähimle.
28. İy möeminnär! Möşriklär, älbättä, näcestän başka närsä tügellär, bu yıldan soñ mäscid-Häramga yakın barmasınnar. Sahäbälär, möşriklär kitkäç: "Kem belän säüdä kılırbız?" – dip soradılar. Allah äytte: "Ägär fäqıyrlektän kurıksagız, Allah teläsä üzeneñ baylıgınnan sezne bay kılır". Allah belüçe vä hikmät belän eş kıluçı.
29. Allahuga vä ahirät könenä iman kitermägän keşelär belän sugışıgız vä Allah häm Anıñ rasüle häram kılgan närsälärneñ häramlıgına ışanmagan vä hak din – islamnı din itep almagan keşelär belän sugışıgız! Alar kitap birelgän keşelärder, kimsetelgän häldä üz kulları belän cäza-tüläü birgänçegä çaklı alar belän sugışıgız!
30. Yähüd äytte: "Ґözäyer Allahunıñ uğlı", – dip, Nasara äytte: "Gıysa Allahunıñ uğlı", – dip. Alarnıñ avızları belän äytergä oşbu süzläre elekke käferlär süzenä ohşıy, Allah alarnı läğnät kılsın – hälaq itsen! Allahudan, haktan kaçıp kaya baralar?
31. Alar Allahunı taşlap üzläreneñ ğalimnären yäki Zahidlären Rabbıları itep aldılar vä Märyam uğlı Gıysanı da ilahä tottılar, hälbuki üzläre dä, vä alar ilahä totkan zatlar da Allahuga gına gıybadät kılu belän boyırılmış idelär, Allahudan başka hiç İlahä yuk, mägär Ul gınadır, Allah möşriklär tiñläştergän mählukka tiñ bulu kimçelegennän paq, paq dip belämen.
32. Yähüd vä nasara Allahu täğaläneñ nurın avızları belän sündermäkçe bulalar, läkin Allah telämäs üzeneñ nurın tämam itüne, käferlär yaratmasalar da.
33. Barça dinnärdän östen kılır, hidäyät vä hak din belän rasül cibärüçe dä Ul – Allahu täğaläder, gärçä möşriklär mäkruh kürsälär dä.
34. İy möeminnär! Belegez, yähüd vä nasara ğalimnäreneñ kübräge batıl yul belän keşelär malın aşıylar häm keşelärne Allah yulınnan, yağni islam dinennän tıyalar. Yänä bar şundıy keşelär altın vä kömeşne cıyıp asırarlar, Allah yulına hiç tä birmäslär, alarga räncetküçe ґäzab bulaçagı belän häbär bir.
35. Kıyamät könendä cıygan ul altın-kömeşläre cähännäm utında kızdırılıp mañgaylarına, vä kabırgalarına, vä arkalarına basılır häm äyteler: bolar dönyada vakıtta üzegez öçen asıragan altın vä kömeşläregez. İnde saranlık belän cıyıp saklagan malıgıznıñ ґäzabın tatıgız.
36. Allah hozurındagı kitapta aylar sanı unike, cirne häm küklärne yaratkan könnän birle, ul unike aydan dürtese sugış häram bulgan aylar: yağni Räcäb, Zülkağdä, Zülhiccä, Möhärräm ayları. Oşbu hökemnär turı din, ul dürt ayda üzegezgä zolım kılmagız vä barçagız ber bulıp möşriklär belän sugışıgız, ber-beregezgä yärdämdä bulıgız, taşlamagız! Möşriklär sezneñ belän barçası ber bulıp sugışkannarı kebi, vä belegez, Allah täqvadır belän bergä.
37. Ägär sugış häram ayga turı kilsä, ul aynıñ häramlıgın ikençe häläl ayga küçerü – fäqat ışanmaunı arttırudır, yağni möşriklärneñ sugışuları häram bulgan ayga turı kilsä, ul aynıñ häramlıgın ikençe ayga küçerep, sugışuların dävam itärlär ide, häram aynı üzgärtü – käferlärneñ azgınlıgın arttırır, häram aynı küçerüne ber yılga hätle häläl sanarlar vä ikençe yılda häram bulgan aynı häram sanarlar, Allahu täğalä häram kılgança bulsın öçen, Allah häram kılgan aylarnı hälälgä sanadılar. Alarnıñ bu yavız eşläre üzlärenä yahşı eş bulıp kürende, käferlärne Allah hidäyätkä salmas.
38. İy möeminnär! Sezgä ni buldı? "İslam dinen kuätlär öçen Allah yulına sugışka çıgıgız?" dip äytelgäç, avırayıp cirgä salınasız, yağni Täbük sugışına çıgarga ämer bulganda, cäyneñ bik esse vakıtı bulganga kürä, Sähabälär sugışka çıgarga avırsındılar, yuksa ahirätne taşlap dönya tereklegenä genä aldanasızmı? Bit ahirät närsälärne yanında dönya närsäläre – bik az närsäder.
39. Ägär Allah kuşkan sugışka çıkmasagız, Allah sezne räncetküçe ґäzab belän ґäzab kılır vä sezne üzenä itağatle kavemgä alıştırır. Allahuga hiçnärsä dä zarar itü almassız, Allahunıñ här närsägä köçe citä.
40. Ägär sez Muhämmäd g-mgä yärdäm birmäsägez, tähkıyk Allah añarga yärdäm birde. Çönki anı möşriklär ike keşeneñ berse bulganı häldä Mäkkädän çıgardılar, yağni Äbübäker belän kaçıp çıktılar, vä säür isemle tau tişegenä kerep yäşerendelär, möşriklär ezläp tau başına mengäç, Äbübäker kurıktı, Muhämmäd g-m: "İy Äbübäker, kaygırma, Allah bezneñ belän, zarar tidermäs", – dide. Allah Muhämmäd g-mgä karar vä kuät iñderde, yänä sez kürmägän ğaskär belän anı kuätläde, Allah möşriklärneñ süzlären tübän kıldı, Allah süze isä yugarıdır, Allah ciñüçe vä hökem itüçe.
41. Ciñel kürsägez dä, avır kürsägez dä sugışka çıgıgız vä Allah yulında malıgız, canıgız belän sugışıgız! Bu sugışta sezgä yahşılık bar, ägär belsägez.
42. Ägär sugışta tabış aluları bilgele bulıp, baraçak säfär dä yırak bulmıyça urtaça gına bulsa, älbättä, alar siña iyärep sugışka barır idelär. Läkin alarga mäşäqatle säfär yırak buldı, şunıñ öçen monafiqlar kaldılar häm Allah iseme belän ant itep siña gozer kürsätälär, "ägär mömkin bulsa bez dä sezneñ belän sugışka çıgar idek, läkin gozerebez bar", – dilär. Yalgan süzläre belän üzlären hälaq itälär, Allah beläder, älbättä, alar – yalgançılar.
43. Allah sinnän hatalıknı gafu itte! Sin ni öçen alarga sugıştan kalırga röhsät birdeñ? Turı keşelärneñ turılıgı açıklangançı kötärgä ideñ, ul vakıtta kemnär yalgançı ikänlegen beler ideñ.
44. Allahuga vä ahirät könenä iman kitergän keşelär sinnän röhsät soramaslar Allah yulında mal vä can belän sugışa torgan sugışka barmıy kalırga. Allah Anıñ hökemnären bozudan saklanuçı täqvalarnı belä.
45. Allahuga vä ahirät könenä ışanmagan keşelär sugıştan kalırga sinnän röhsät sorarlar häm küñelläreñdä şik bulgan keşelär üzläreneñ şiklänüläre belän häyran kalıp yörerlär.
46. Ägär sineñ belän sugışka çıgarga teläkläre bulsa ide, älbättä, sugışka kiräk närsälärne häzerlär idelär, tik yatuları teläkläre yaklıgına dälilder, läkin Allah alarnıñ sugışka çıguların mäkruh kürde, alarnı kurkaklık vä yalkaulık belän çolgadı, alarga şaytan tarafınnan äytelde: "Öydä utırıp kaluçılar belän bergä kalıgız", – dip.
47. Ägär alar sezneñ belän çıksalar da aragızda bozıklık kılıp zarardan başkanı arttırmaslar ide, aragızda fetnä buldırunı gına karap yörerlär ide. Dähi aragızda sezneñ zararıgızga süz yörtüçelär dä bar. Alarnıñ sugışka çıkmauları häyerle buldı. Allah ğalimnärne belüçe.
48. Tähkıyk oşbu Täbuk sugışınnan elek tä fetnäne buldırırga telädelär, sine fetnägä salu öçen härber eştä hıylaf eş kıldılar, hätta haklık kilep Allahunıñ möeminnärgä yärdäme birelep, Allah dine zahir bulganga çaklı, gärçä islam dineneñ öskä çıguın möşriklär vä monafiqlar yaratmasalar da.
49. Yänä kayberläre äyter: "İy rasülüllah! Miña sugıştan kalırga röhsät birgel! Mine fetnägä salmagıl, çönki min hatınnarnı bik tä yaratam, sugışka çıksam, hatınnarga bäylänermen dip kurkam", – dip. İy Muhämmäd g-m, äğah bul! Alar küñellärendä monafiqlık çire bulgan öçen fetnägä töştelär. Cähännäm, älbättä, käferlärne vä monafiqlarnı çornap aluçı.
50. Ägär siña Rabbıñnan yärdäm, tabış kebi närsä ireşsä, alarnı kaygıga sala, ägär siña sugışta kaygı ireşsä, alar äytälär: "Äle dä yarıy bez aldan üzebezgä kiräk eşne kıldık, ägär sugışka çıkkan bulsak, bezgä dä bu kaygı ireşkän bulır ide", – dip häm söyläşkän urınnarınnan şatlanışıp kitärlär.
51. Äyt: "Bezgä Allah täqdir kılgan närsädän başka närsä ireşmäs. Ul – Allah bezneñ hucabız vä yärdämçebez". Şulay bulgaç, möeminnär Allahuga täväkkäl kılsınnar, eşlären Allahuga tapşırsınnar!
52. İy Muhämmäd g-m! Käferlärgä äyt: "Bezneñ başıbızga ike häyerle eşneñ kilüennän başkanı kötmägez! Yä şähid bulırbız, yä tabış malın alırbız, bezneñ öçen ikese dä häyerle häm bez dä sezneñ başıgızga ike yamanlıknıñ berseneñ kilüen kötäbez: yä Allahudan ґäzab kiler, yä Allah sezne bezneñ kulıbız belän ґäzab kılır – hälaq itär, bezgä teläsägez närsä kötegez, bez dä sezgä hälaqätlekne kötäbez.
53. İy Muhämmäd g-m! Monafiqlarga äyt: "Kiräk ihtıyarıgız ilä, kiräk ihtıyarsız mallarıgıznı sadaka kılıgız, älbättä, sezdän kabul bulaçak tügel, çönki sez fasıyk kavem buldıgız.
54. Alarnıñ birgän sadakalarınıñ kabul buluın hiçnärsä tıymadı, mägär Allahuga vä Anıñ rasülenä ışanmauları tıydı vä namaznı yalkaulık belän ukuları häm sadakaların riyä belän avırsınıp birüläre tıydı.
55. Käferlärneñ malları häm balaları küplege sine gacäpländermäsen. Allah alarnı malları belän dönyada uk ґäzab kılırga teli, vä käfer hällärendä cannarı çıgar, ahirättä ґäzabnıñ katısı bulır.
56. Ul monafiqlar bez sezneñ belän bergä möeminnärbez dip Allah iseme belän ant itälär, hälbuki üzläre sezneñ kebi möemin tügellär, läkin alar sezdän kurkalar, şunıñ öçen telläre belän sezne yuatalar.
57. Ägär saklanırlık yılga yäki tau tişegen tapsalar, yäki cirdä kererlek ber urınnı tapsalar, älbättä, ul urınga yögergän hällärendä barır idelär, şul çaklı sezdän kurkalar.
58. Ul monafiqlardan bäğzese sadaka hakına siña tel tiderer. Ägär alarga sadaka birelsä, riza bulırlar, ägär birelmäsä – açulanırlar.
59. Ägär alar Allah vä Anıñ rasüle birgän närsägä razıy bulsalar ide vä äytsälär ide: "Bezgä Allah citä, Anıñ hökemenä bez razıylarbız, älbättä, Allah üzeneñ yumartlıgınnan vä Anıñ rasüle bezgä birerlär, bez Allahuga birelep Añardan ömet itäbez" – dip, älbättä, häyerle bulır ide.
60. Sadakalar – fäqıyrlärgä, meskennärgä, ämir tarafınnan kuyılgan zäkyat cıyuçılarga, vä zäkyat öçen islamga küñelläre ölfät hasıyl itkän keşelärgä: totkında bulgan keşelärgä, burıçın tülärgä köçe citmägän burıçlı keşelärgä, islam dine öçen Allah yulına häm malsız kalgan mösafirlärgäder, şul kürsätelgän urınnarga birmäk Allahudan farız itelde. Allah belüçe vä hökem itüçe.
61. Monafiqlardan rasül g-mne tele belän räncetüçe keşelär äytälär: "Ul närsä işetsä şuña ışanuçan", – dip. Sin alarga äyt: "Sezneñ häyerle süzläregezne genä işetep ışanuçıdır, ämma sez äytkänçä ni işetsä, şuña ışanuçı tügel, Allahuga vä möeminnärgä ışanır vä Sezlärdän möemin bulgannarga rähmätter, ämma rasüllahnı räncetüçelärgä räncetküçe ґäzab bulaçak".
62. Ul monafiqlar Allah iseme ilä ant itälär, sezne riza kılmak öçen, ägär hak möemin bulsalar Allahunı vä Anıñ rasülene riza kılmakları haklıraktır, yağni Allahuga itağat itep Allahunıñ rizalıgın alsınnar vä rasülgä itağat itep räsülneñ rizalıgın alsınnar!
63. Äyä alar belmilärme Allah vä Anıñ rasüle belän karşılaşkan keşegä mäñgegä cähännäm utı bulaçagın? Häm cähännämdä mäñge kalu iñ zur risvaylık – bähetsezlek ikänen belmilärme?
64. Monafiqlar alar zararına berär sürä iñüdän kurkalar, ul sürä belän sin alarga küñellärendäge bozık niyätläre belän häbär biräseñ. Läkin monafiqlar üzlären tänkıyt itkän ayätlärne törleçä mäshärä kılalar, sin alarga äyt: "Mäshärä kılıgız, tähkıyk Allah sez kurkıp torgan närsälärne açıp kürsätäçäk".
65. Ägär sin alar Allahunı, ayätlärne vä rasülne kimsetep söyläşep torgan çaklarında sorasañ, ni söylisez, dip, alar äyterlär: "Üzara uynap-kölep söyläşäbez", – dip, sin alarga äyt: "Äyä sez Allahunı vä Anıñ ayätlären vä Anıñ rasülen mäshärä kıla idegez tügelme? (Şunnan soñ monafiqlar gozer kürsätep, rasülülladan gafu sorarga kildelär).
66. Gozer kürsätmägez, iman kiterep möselman bulganıgızdan soñ Allahuga karşı barıp käfer buldıgız! Sezdän täübä itüçelärne gafu itsäk tä, sezdän täübä itmägän taifäne ґäzab kılırbız bozık bulgannarı öçen.
67. Monafiq irlär vä monafikä hatınnar ber-bersenä ohşaşlar: alar keşelärne imansızlıkka vä bozık eşkä öndärlär, çın imannan, hak dinnän vä izge ğamällärdän tıyarlar häm kulların Allah kürsätkän urınnarga sadaka birüdän tıyarlar, alar Allahunı onıttılar, Allah ta, cähännämgä salgaç, alarnı onıtır. Tähkıyk monafiqlar – fasıyklar.
68. Monafiq irlärgä, monafikä hatınnarga häm käferlärgä Allah cähännäm utın väğdä kıldı, – anda mäñge kalırlar. Allah alarnı läğnät kıldı, häm alarga – daimi ґäzab bulır. (Monafiq bulu öçen käferlärgä çın küñeldän dus bulu citä, yäki möselmannar östennän käferlärgä şikayät itü citä).
69. İy monafiqlar vä käferlär! Sezdän elek bulgan keşelärgä yağni käferlärgä cähännäm bulgan kebi, sezgä dä buldı ul elekke käferlär köç vä kuättä sezdän artık idelär, alarnıñ malı da, vä balaları da seznekennän kübräk ide, alar ahirättäge öleşläre belän dönyada faydalandılar. İnde sez dä ahirät öleşegezdän dönyada faydalanıgız, sezdän äüvälgelär öleşläre belän dönyada faydalangannarı kebi, vä äüvälgelär çumgan kebi, sez dä batıl ğamällärgä çumdıgız. Änä şundıy keşelärneñ ğamälläre dönyada häm ahirättä batıl – faydasız buldı! Vä hälaq bulaçak keşelär şulardır!
70. Ul – käferlärgä häm monafiqlarga äüvälge keşelärdän: Nuh, Gad, Sämud kavemnäreneñ häbäre kilmädeme? Yavızlıkları öçen alarnı niçek hälaq ittek! Yänä alarga İbrahim kavemeneñ vä Mädyän şähärendäge Şögayıb kavemeneñ häm şähärläre öste aska äylänep töşkän Lut kavemeneñ häbärläre kilmädeme? Alarnıñ rasülläre köçle dälillär vä açık añlatmalar ilä kildelär. Allahu täğalä alarga zolım kılır bulmadı, läkin alar üzlärenä zolım kıldılar.
71. Möemin irlär vä möeminä hatınnar ber-bersenä duslar vä yärdämçelär: alar keşelärne imanga, dingä vä yahşılıkka öndärlär häm naçarlıklardan tıyarlar, namazların vakıtında ütäp, zäkyatlären birerlär vä här eştä Allahuga häm Anıñ räsülenä itağat itärlär, şundıy keşelärgä Allah tiz rähmät kılır, tähkıyk Allah – galib vä häkim.
72. Allah täğalä Korän belän ğamäl kıluçı möemin irlärgä vä möeminä hatınnarga aslarınnan yılgalar aguçı cännätlär häzerläde, alar anda mäñge kalırlar, vä Ґäden cännätlärendä yahşı urınnar häzerläde, vä alarga Allahunıñ rizalıgı bulır, Anıñ rizalıgı härnärsädän oluğ. Bu äytelgännär zur teläkkä – mäñgelek bähetkä ireşmäklär.
73. İy Muhämmäd g-m! Käferlär vä monafiqlar belän sugış kıl vä alarga katılık, gayrät kürsät! Alarnıñ kaytaçak urını – Cähännäm, nindi yaman urın!
74. Monafiqlar: "Äytkän süzlären äytmädek", – dip Allah iseme belän ant itälär, tähkıyk alar käfer süzen söylädelär, annarı: "Söylämädek", – dip aklanırga tırıştılar, vä möselman bulgannarınnan soñ käfer buldılar, vä üzläre ireşä almaslık närsäne kas kıldılar. Monafiqlarnıñ möselmannarga doşmanlıkları: Allahu täğalä üz yumartlıgı belän räsülne häm möselmannarnı bay kılganı öçen. Ägär täübä itsälär, üzläre öçen häyerle bulır ide, ägär täübädän baş tartsalar, Allah alarnı dönyada häm ahirättä räncetküçe ґäzab belän ґäzab kılır, alarnı ґäzabtan kotkaru öçen cir yözendä väli häm yärdämçe tabılmas.
75. Ul monafiqlardan: "Ägär Allah üzeneñ yumartlıgınnan bezgä baylık birsä, sadaka birer idek häm, älbättä, izgelärdän bulır idek", – dip Allahuga ґähed kıluçıları bar.
76. Kayçan Allah alarga rähmätennän baylık birsä, saranlanalar, ul baylıknıñ hakın çıgarudan baş tartalar.
77. Yalgan söyläüläre vä Allahuga birgän väğdälärendä tormauları säbäple, Allahu täğalä alarnıñ küñelenä Allahuga yulıgaçak könnärenä çaklı nifak – monafiqlık çiren saldı.
78. Äyä alar belmilärme Allahu täğalä alarnıñ tışların da vä eçlären dä belgänlegene? Tähkıyk Allahu täğalä yäşeren närsälärne belä.
79. Allahuga itağat itep sadaka birüçe möeminnärne yamanlap, şeltä kılalar monafiqlar, şulay uk yarlı möeminnärneñ birgän az gına bulgan sadakaların ğayepläp, mäshärä kılalar. Alarnı Allah mäshärä kılır häm alarga räncetküçe ґäzab bulır.
80. Monafiqlar rasül g-m aldına kilep: "Bezneñ öçen Allahudan gafu sora", – didelär. Allahu täğalä äytte: "İy Muhämmäd g-m! Monafiqlar öçen Allahudan yarlıkaunı kiräk sora, kiräk sorama – alar öçen citmeş märtäbä istiğfar kılsañ da Allah alarnı yarlıkamas. Yarlıkanmauları – Allahuga häm Anıñ räsülenä käfer bulgannarı öçen, döreslektä Allah fäsıyklarnı turı yulga salmas.
81. Rasül g-mgä karışıp sugışka çıkmagan monafiqlar şatlandılar, Allah yulında cannarı häm malları belän sugışunı mäkrüh kürdelär, ber-bersenä bu kızu köndä sugışka barıp yörmä, didelär. Sin alarga äyt: "Cähännäm utı tagın da esseräk", ägär añlasalar.
82. Alar dönyada az gına kölsennär! Vä ahirättä küp yılasınnar! Käsep itkän ikeyözlelekneñ cäzası öçen.
83. Ägär sine Allah sugıştan sälamät monafiqlar yanına kaytarsa, ikençe sugışka çıgarga sinnän röhsät sorasalar, alarga äyt: "Minem belän sugışka mäñge çıkmassız, vä minem belän bergä hiçber vakıtta doşman belän sugışmassız, äüväl märtäbädä öydä kalırga riza bulgan idegez, häzer dä öydä kaluçılar belän bergä utırıp kalıgız".
84. Ägär alardan berse ülsä, mäñge cenaza namazın ukıma häm kaberenä dä barıp basma, yağni monafiqlar mäyeteneñ ber eşenä dä katnaşma, çönki alar karşılık kürsätep Allahuga häm Anıñ räsülenä käfer buldılar häm täübä itmiçä, fäsıyk hällärendä üldelär.
85. Alarnıñ malları häm balaları sine ґäcäbländermäsen, Allah alarnı dönyada malları belän ґäzablarga telider, vä käfer hällärendä cannarı çıgar, ahirättä cähännäm ґäzabı bulır.
86. Allahuga iman kiteregez, rasülülla belän sugışka çıgıgız, dip, ber sürä iñderelsä, ul monafiqlarnıñ bayları sinnän sugışka çıkmaska röhsät sorıylar: "Bezgä öydä kalırga röhsät birsänä! Kaluçılar belän bergä bez dä öydä utırıp kalır idek", – dilär.
87. Alar öydä kaluçı hatın häm balalar belän bergä öydä kalırga riza buldılar, küñellärenä monafiqlık çire berketelde, iñde alar üzlärenä närsä faydalı vä närsä zararlı – şunı da añlamaslar.
88. Läkin rasül g-m vä anıñ belän möeminnär Allah yulında malları häm cannarı ilä sugışırlar. Alargadır cännättäge yahşı närsälär, alardır bähetkä ireşüçelär.
89. Allahu täğalä, alarga aslarınnan tatlı yılgalar aga torgan cännätlär häzerläde, alar anda mäñge kalırlar. Bu – iñ zur uñış.
90. Bädäviy ґäräbläreneñ monafiqları, üzlären gozerle kürsätep, sugışka çıkmaska Rasül g-mnän röhsät sorarga kildelär häm alardan Allahunı häm rasülne yalgan di̇yüçeläre sugışka çıkmıyça kaldılar. Alarnıñ käferlärenä Allahudan ґäzab tiz ireşer.
91. Zägıyf, avırularga, häm sugış kiräk-yarakların alırga köçe citmägän fäqıyrlärgä sugıştan kaluları öçen gönah yuktır, ägär Allahuga häm räsülenä ihlaslı bulsalar! İzge ğamälle hak möeminnärne ґäzab kılırga yul yuktır. Allah yarlıkauçı, rähimle.
92. Yänä şularga gönah yuk, alar sineñ aldıña kilep: "Yä rasülüllah! Bezneñ hiçnärsäbez yuk, ägär bezgä at häm sugış koralların birsäñ, bez dä sugışka barır idek", – didelär. Sin alarga: "Sezne utırtıp sugışka cibärergä hiçnärsä taba almıym", – dideñ. Şul vakıtta alar küzlärennän yäşlär agızıp kaytıp kittelär, sugışka çıgu öçen mal tapmaularınıñ kaygısınnan.
93. Bay bulıp ta sugıştan kalu öçen röhsät soragan monafiqlarnı ґäzab kılırga yul bulır. Alar öydä kaluçılar belän kalırga riza buldılar, Allah alarnıñ küñellärenä möher bastı, inde alar Allah hökemnärenä hıyanät itüneñ hälaqätlek ikänen belmäslär.
94. Sugıştan alar yanına kaytsagız, sezgä gozer kürsäterlär, äyt "Bezgä yalgan gozer kürsätep mataşmagız, bez sezgä ışanmıybız, tähkıyk Allah sezneñ häbäregezne bezgä belderde. Allahu täğalä üze häm Anıñ rasüle sezneñ eşläregezne kürerlär. Soñra açık vä yäşeren eşlärne belüçe Allahuga kaytarılırsız, kılgan bozık eşläregez belän sezne häbär kılır".
95. Kayçan sugıştan alar yanına kaytsagız, alar Allah belän ant itälär, kimçeleklären gafu itüegez öçen: "Alardan bizegez! Tähkıyk alar – näceslär, vä urınnarı cähännämder, cäza yözennän, monafiq bulgannarı öçen.
96. Alar sezgä ant itep aklanırga tırışalar alardan riza buluıgız öçen. Sez alardan riza bulsagız da, fäsıyk keşelärdän Allah hiç tä razıy bulmas.
97. Bädäviy ґäräbläre, köferlektä vä monafiqlıkta tagı da kuätleräklär häm alar Allah Üzeneñ rasülenä iñdergän hökemnärne belmäskä bik layıklıdır, çönki alar kırda yäşilär. Allah belep eş kıluçı vä ğadel hökem itüçe.
98. Bädäviy ґäräblärennän bäğzeläre Allah yulına birgän malları yukka çıktı dip belälär, vä sezgä bäla-kaza kilüne kötälär. Üzläreneñ başlarına yaman bäla-kaza kiläçäk. Allah alarnıñ süzlären işetüçe vä eşlären belüçe.
99. Bädäviy ґäräblärennän bäğzeläre Allahuga vä ahirät könenä ışanalar häm Allah yulına birgän malları – Allahuga yakın bulırga säbäp dip belälär häm birgän malları belän rasülüllahnıñ dogasın östilär. Ägah bulıgız! Alarnıñ Allahuga yakın bulu öçen birgän sadakaları, älbättä, Allahuga yakın buluga säbäpter, Allah alarnı bik tiz rähmätenä kerter, şiksez, Allah yarlıkauçı vä rähimle.
100. Mäkkädän Mädinägä küçep kilgännärdän yarışta äüväl alga çıguçılar, yağni Allahuga vä rasülgä itağat itüdä häm islam dinen kuätläü yulında härvakıt alda yörgän Möhacirlär, häm yahşılıkta Möhacirlärgä iyärüçe töp Mädinäle ansarlar – yärdäm itüçelär, häm alarga iyärgän başka möselmannar, alardan Allah razıy buldı häm alar Allahudan razıy buldılar. Vä alarga aslarınnan yılgalar aga torgan cännätlär häzerlände, alar anda mäñge kalırlar. Cännätlärgä kerep anda mäñge kalu – zur uñışka: mäñgelek bähetkä ireşüder.
101. Sezneñ tirägezdä bulgan bädäviy ґäräbläre arasında monafiqlar bar, vä Mädinä ähelesennän dä bäğzeläre ikeyözlelekkä berketeldelär. Sez alarnıñ eşen belmisez. Alarnıñ eşen Bez beläbez. Bez alarnı dönyada ike märtäbä ґäzab kılırbız: yäşeren bulgan bozık eşlären açıp hurlıkka töşererbez, vä yaman ülem belän ütererbez. Annarı ahirättä oluğ ґäzabka kaytarılırlar.
102. Vä alardan ikençeläre, gönahların tanıp, täübä ittelär häm bozık eşlären yahşı eşlär belän kapladılar. Şayät Allah alarga rähmät itep täübälären kabul itär, Allah yarlıkauçı vä rähimle.
103. Änä şul täübä itep tözälüçelärneñ mallarınnan zäkyat sadakaların sin al, alarnı birgän sadakaları belän gönahlarınnan aralarsıñ vä eşlären tözäterseñ, häm alarga doga kıl, tähkıyk sineñ dogañ alarnıñ küñelenä karar, Allah işetüçe vä belüçe.
104. Äyä alar belmilärme? Allahu täğaläneñ täübäne vä doganı kabul itkänlegen häm sadakalarnı kabul itep alganlıgın bändälärennän? Tähkıyk Allah täübälärne kabul itüçe vä rähmät kıluçı.
105. Äyt: "İzge ğamällär kılıgız! Älbättä, Allah vä Anıñ rasüle häm möeminnär sezneñ ğamälläregezne kürerlär, vä tizdän yäşerenne vä açıknı belüçe Allahuga kaytarılaçaksız, kılgan ğamälläregez belän Ul sezne häbär kılır.
106. Änä alardan ikençe cämäğat bar Allahunıñ telävenä kuyılmışlar, Allah teläsä alarnı ґäzab kılır yäki täübälären kabul itep rähmät kılır, Allah belüçe vä ğadel hökem itüçe.
107. Yänä möselmannar tiräsendä yavız monafiqlar bar ki, alar möselmannar zararına mäscid bina kılırlar, bu eşläre belän haknı vä niğmätlärne inkyar itülären arttıru öçen, vä möselmannarnıñ berlegen betermäk öçen, vä äüväldä Allahuga vä Anıñ rasülenä karşı sugışkan keşene kötmäk öçen. (Monafiqlar: "Ber mäscid bina kılıyk ta şunda böten kiñäşlärebezne kılırbız", – dip mäkerlek belän mäscid tözedelär. Äbü-Gamir isemle ber monafiqnı kıysar käferlärennän ğaskär sorar öçen cibärgän idelär, şul monafiqnıñ ğaskär belän kilüen üz mäscidlärennän küzätep kötälär ide). Bu ayät iñgäç Muhämmäd g-m alarnıñ mäsciden cimerde. Mäscid tözüçelär: "Bez mäscidne yahşı niyät belän tözegän idek", – dip Allah iseme ilä ant ittelär, läkin: "Alar yalgançılar", – dip, Allah şähadät birä.
108. Monafiqlar tözegän mäscidtä mäñge namaz ukıma, äüväl könnän başlap Allahudan kurku nigezenä tözelgän rasülüllah mäscidendä namaz ukımak tiyeşleräk, ul mäscidtä su belän dönya kerennän, islam belän küñel kerennän paqlänüne yaratuçı irlär bardır. Älbättä, Allahu täğalä tändä su belän, iğtikadtä Korän belän paqlänüçelärne söyä.
109. Äyä beräü mäscidne Allahudan kurkıp vä Anıñ, rizalıgın östäp bina kılsa, yağni dinen Korän öyrätüe buyınça döres itep totsa, şulmı häyerle bulır? Yäki binasın cimerelä torgan yar östenä salgan monafiqnıñ binası häyerleme? Yağni Korännän başka yalgan dinne totuçınıñ dine häyerleme? Korän hökemnäre yöremi torgan mäscidlärne tözüçelär mäscidläre belän bergä cähännämgä işelep töşärlär, şulay uk bideґätlärdän tözelgän batıl dinne totuçılar dinnäre belän bergä cähännämgä işelep töşärlär. Älbättä, Allah Korän belän ğamäl kılmauçı zalimnärne hidäyätkä salmas.
110. Sin alarnıñ binaların cimergäç, binaları küñellärendä kaygı bulıp toradır, yağni malıbız äräm kitte dip kaygıralar, mägär ülgännärennän soñ küñelläre dönya malınnan kiselgäç, kaygıları betär. Allah belüçe vä ğadel hökem itüçe.
111. Allahu täğalä möeminnärdän cännät bärabärenä malların vä üzlären satıp aldı, alar Allah yulında sugışırlar, käferlärne ütererlär vä üzläre dä üterelerlär, möeminnärgä Täüratta, İncildä vä Korändä väğdä kılıngan cännät hak väğdäder, beräü Allahuga birgän ґäheden ütäsä, kılgan säüdäläregez belän bäşärat bireşegez! Änä şulay mallarıgıznı vä cannarıgıznı birep Allahudan cännät alu säüdäse – oluğ bähetkä ireşmäk.
112. Alar gönahlardan täübä itärlär, ihlas gıybadät kılırlar, härvakıt Allahuga hämed äytep ruzä totarlar, röküğ säcdä kılıp namaz ukırlar, yahşı eşlärgä öndärlär, bozık eşlärdän tıyarlar. Vä Allah hökemnären saklarlar. Allah sızgan sızıktan tışkarı çıkmaslar. Änä şundıy möeminnärne cännät belän şatlandır!
113. Päygambärgä vä möeminnärgä, möşriklär, käferlär vä dinsezlärgä Allahudan gafu sorap doga kılmak hiç döres tügel, gärçä alar ata-anaları vä başka kardäşläre bulsalar da, alarnıñ cähännämgä keräçäkläre belän häbär birelgännän soñ. Härämnärdän saklanmagan, farızlarnı ütämägän keşelär barısı da şul hökemgä kerälär.
114. Ämma İbrahim g-mneñ möşrik bulgan atasına istiğfar kıluı baştan istiğfar kılırga väğdä kılganı öçen genä ide. Atasınıñ Allah doşmanı ikänlege İbrahimgä belengäç, atasınnan vä aña doga kıludan bizde. Tähkıyk İbrahim cähännäm ґäzabınnan kurkıp ah-vah itüçe vä şäfkat itüçe yuaş.
115. Allahu täğalä ber kaumne turı yulga salgannan soñ alarnı turı yuldan adaştırır bulmadı, hätta alarga nindi närsälärdän saklanmak lyazem itkänne bäyän itkängäçä. Yağni kıybla Bäytül-Mökaddästän avışkanın bäyän itep ayät kilgäç, ätraftagı möselmannar, belmiçä, haman Bäytül-Mökaddäskä karap namaz ukıdılar, bu ayät şundıylarnıñ gafu iteläçäklären beldermäk öçen iñderelde. Tähkıyk Allah härnärsäne belüçe.
116. Cir vä küklär barçası Allahu täğaläneke, Ul üterer vä tergezer, sezgä Allahudan başka huca vä yärdämçe yuk.
117. Tähkıyk Allah päygambärneñ vä aña yärdäm belän iyärgän Möhacirlärneñ häm ansarlarnıñ avır säğatlärdä päygambärgä yärdäm itkännäre öçen här kimçeleklären kiçerde. Alardan ber taifäneñ Täbük sugışına çıkmaska avışkannan soñ, alarnı da kiçerde, çönki alar küñellären yahşırtıp, sugışka çıktılar, älbättä, Ul rähimle vä şäfkatle möemin bändälärenä.
118. Yänä öç keşene gafu itte, alar Käґäb bin Malik, Hilal bin Ömiyä, Mürrä bin Rabiґlar, alar gozersez Täbük sugışına çıkmadılar, şunıñ öçen möselmannar alardan kiseldelär, hiçberse alarga yakın barmadı, bu eş alarga bik avır buldı. Kaygıları katılıktan hätta alarga kiñ cir tar buldı, vä küñelläre dä tarayıp-kısıldı, alar uyladılar Allah ґäzabınnan kotılırga yul yuklıgın häm Allahunıñ üzenä genä yalvarırga tiyeş ikänlekne bik yahşı beldelär. Soñra alarga rähmät kıldı, täübä itsennär öçen, tähkıyk Allah täübälärne kabul itüçe vä rähimle.
119. İy möeminnär! Allah hökemnärenä hıylaf buludan saklanıgız! Häm saklanuçı tuğrı keşelär belän bergä bulıgız!
120. Mädinä halkına vä Mädinä tiräsendäge sahrä ґäräblärenä, rasülüllahtan bülenep sugıştan kalu hiç tä döres tügel vä rasülne taşlap üzlären genä saklauga kızıkmasınnar, alarga bu ämer şunıñ öçender, ägär härvakıt rasülüllah belän bergä bulsalar, Allah yulında alarga açlık, mäşäqat, susau ireşmäs vä käferlärne açulandırırlık vä eçlären poşırırlık ber urınnı tapmaslar häm doşmannan alar zararına hiçnärsä ireşmäs mägär rasül belän bergä bulsagız, anıñ bärabärenä alarga izge ğamäl yazılır. Tähkıyk Allah yahşılık kıluçılarnıñ äceren cuymas.
121. Ägär alar az gına bulsa da Allah rizalıgı öçen bernärsä sadaka kılsalar, vä sugış barganda ber çokır alga çıksalar, bolar öçen alarga savab yazılır, Allahu täğalä alarnı kılgan ğamälläreneñ kübräge belän izge cäza kılır öçen. (Sahäbälär bar da sugışka çıga torgan bulgaç, ukıtırga keşe kalmagan).
122. Möeminnärneñ barçası da sugışka çıguları döres tügel, ägär härber firkadän ber taifä sugışka çıkmasalar, din belemen öyränmäk vä öyrätmäk öçen dähi sugışka kitkän keşelär kaytkaç alarga öyrätmäk öçen, şayät sugışka kitkän keşelär dä väğazlänerlär ide.
123. İy möeminnär! Üzegezgä yakın käferlär belän sugış kılıgız! Alar sezdä kuät vä katılıknı tapsınnar öçen, vä belegez Allah, älbättä, Aña gönahlı buludan saklanuçı keşelär belän bergä.
124. Ägär Korännän ber sürä iñderelsä, monafiqlarnıñ bäğzeläre äytälär: "Bu sürä kaysıgıznıñ imanın arttırır", – dip kölälär. Ämma Korängä ışangan keşelärgä imannı arttıra, alar sürä iñgängä şatlanalar.
125. Ämma küñellärendä bozık iğtikad bulu säbäple avıru küñelle monafiqlarga käfer östenä käferne arttıradır, vä imansız hällärendä ülep tä kitälär.
126. Ul monafiqlar belmilärme, yılda ber-ike märtäbä alar fetnälänälär, yağni eşläre açıla, şulay da täübä itmilär häm väğazlänmilär, gıybrätlänmilär.
127. Korännän ber sürä iñgändä alar ber-bersenä karaşalar vä äyteşerlär: kem dä bulsa sezne kürmime? Yağni möselmannar bezneñ alarga karşı bulgan eşebezne belmägän idelär dip, haman kurkıp yäşämäktälär. Soñra alar Korännän dündelär, Allah alarnıñ küñellären haktan kaytardı, hiçnärsä añlamıy torgan kavem bulgannarı öçen.
128. İy keşelär, tähkıyk sezgä üz aragızdan päygambär kilde, Allahuga karışuıgız añar avırdır, sezneñ imanga kilüegez öçen bik tırışuçı, möeminnärgä şäfkatleder.
129. Şunıñ soñında da imannan vä Korännän baş tartsalar, sin alarga äyt: "Miña Allah citä, bit Allahudan başka hiç İlahä yuk, mägär Ul gına, Añarga gına täväkkäl kılamın vä Ul oluğ Ґäreşneñ Rabbısı".

[10] YUNUS SÜRÄSE – 109 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Oşbu sürälär haklık belän hökem itüçe Korän ayätläre.
2. Üzlärennän ber irgä: "Keşelärne kurkıt, vä Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärgä Rabbıları hozurında böyek däräcälär bulaçagı belän şatlandır", – dip vähiy kıluıbız keşelärgä ґäcäbme? Käferlär äytälär: "Älbättä, bu Korän – açık siherder".
3. Tähkıyk seznen, Rabbıgız cir vä küklärne altı köndä tözep tämam itte, soñra iğtibarın Ґäreşkä berkette, böten vöcud belän citäkçelek itkäne häldä. Ahirättä şäfäğat itüçe bulmas, mägär Anıñ röhsäte soñında gına bulır. Oşbu eşlärne kıluçı Rabbıgız – Allah, añar gıybadät kılıgız! Äyä sez Korän belän väğazlänmässezme?
4. Kıyamät könne kaytaçak urınıgız Allah aldındadır, Allahunıñ väğdäse hak. Ul başlap halık kılır, soñra üterep yänä tergezer, iman kiterep, yahşı eşlärne kılgan keşelärgä ğadellek belän kürkäm cäzalar birer öçen. Dähi käferlärgä köferlekläre öçen räncetküçe ґäzab, vä kaynar sası sular bulaçak.
5. Köndez koyaşnı, kiç aynı nur-yaktı kıluçı zat ta Allahu täğaläder, yıllarnı vä başka hisaplarnı belmägebez öçen ul ayga urınnar bilgeläde. Allah, bu närsälärne buşka gına tözemäde, mägär haklık belän tözede, yağni Allah tözegän närsälärdän faydalangan härber keşe cavaplı. Allah haknı – hak dip belüçelärgä dälillärne açık bäyän kıla.
6. Kön belän tönneñ ber-bersenä hıylaf bulıp allı-artlı kilep-kitep torularında häm cirdä vä küklärdä Allah tözegän närsälärdä, älbättä, Allah ґäzabınnan kurıkkan keşelär öçen gıybrätlär häm väğazlär bar.
7. Dönyaga birelep, dönya tereklegennän genä karar tabıp, Bezgä yulıgunı telämägän gafil keşelär.
8. Alarnıñ urınnarı ut, şunı käsep itkännäre öçen.
9. İman kiterep izge ğamällär kılgan keşelärne Allah imannarı belän tup-turı cännätlär yulına künderer, ul cännätlär niğmätlär belän tulgan bulır häm aslarınnan yılgalar agıp torır.
10. Cännätlärdä alarnıñ äytäçäk süzläre: "İy Allah -Sin här kimçelektän paqseñ", – dip äytü bulır, häm ber-bersenä büläkläre "sälam" bulır, vä alarnıñ ahır süzläre: "Maktau böten ğalämne tärbiyäläüçe Allahuga tiyeşle", – dip äytmäk bulır.
11. Ägär Allahu täğalä bändäläreneñ yahşı eşläre öçen savabnı aşıktırgan kebi, alarnıñ bozık eşläre öçen ґäzabnı da aşıktırsa ide, älbättä, bozık eşne eşläü belän ülüläre hökem iteler ide. Bezneñ hozurıbızga kilügä ışanmagan keşelärne hälaq itmiçä, azgınlıklarında häyran itep kaldırırbız.
12. Ägär Allahuga itağat itmägän dinsez keşegä berär katırak zarar ireşsä, yatıp yäki utırıp, yäki basıp bezdä doga kıladır, kayçan Bez anıñ zarar vä kaygısın betersäk, güyä aña ireşkän zarar öçen bezgä doga da kılmagan kebi bulıp äüvälge azgınlıgına töşä. Änä şulay hak yuldan çıkkan keşelärneñ kılgan bozık eşläre üzlärenä yahşı bulıp kürenä.
13. Tähkıyk sezdän äüväl kilep zolım kılgan kavemne Bez hälaq ittek, monnan gıybrät alıgız! Räsülläre alarga açık moğcizalar, vä islam dineneñ ğadel hökemnäre belän kildelär, şulay da iman kitermädelär. Şunıñ kebi gönahka çumgan keşelärne cäza kılaçakbız.
14. Soñra alar urınına sezne huca kıldık, nindi eşlär kılaçagıgıznı küzätep tarmaklıgıbız öçen, eşläregez nindi bulsa, Bezneñ dä cäzabız şul bulır.
15. Açık mäğnäle ayätlärebez ukılganda Bezgä kilep yulıgaçaknı telämägän käferlär äyttelär: "Bezgä Korännän başka kitap kiter yäki Koränne üzgärt", – dip. Sin alarga äyt: "Üzlegemnän Koränne alıştırmak yäki hökemnären üzgärtmäk miña hiç tä mömkin tügel, çönki ul Allah süze, min üzem dä Allah miña vähiy kılgan hökemnärgä genä iyärämen, ägär min Rabbıma andıy gönahnı kılsam, aldıbızda bulaçak oluğ "kıyamät" köneneñ ґäzabınnan kurkamın".
16. Sin alarga äyt: "Ägär Allah kuşmasa vä telämäsä ide, min sezgä Koränne ukımas idem häm anıñ hökemnären sezgä öyrätmäs idem. Tähkıyk päygambär bulgançı, min sezneñ aragızda kırık yıl tordım, Allah kuşmagaç, ul däverdä min sezgä hiçnärsä ukımadım, şunı fikerläp karamıysızmı?"
17. Allahuga yalgannı iftira kılgan yäki Anıñ ayätlären yalgan digän keşedän dä zalimräk keşe bulırmı? Zalimnär Allah ґäzabınnan hiç kotıla almaslar.
18. Möşriklär Allahudan başka fayda da vä zarar da ireşterä almıy torgan sınımnarga gıybadät kılalar häm äytälär: "Bu sınımnar Allah hozurıñda bezneñ şäfäğatçelärebez", – dip. Sin alarga äyt: "Sez Allahuga cirdäge vä küklärdäge Üze belmägän närsälärdän häbär biräsezme? Yağni Anıñ tiñdäşe bulıp ta Üze belmi, sez beläsezme? Möşriklär tiñdäş kılgan närsälärdän Allah paq vä bik böyek däräcädä.
19. Päygambär kilgänçe dönyadagı keşelär ber genä törle ide, yağni bar da möşrik idelär, Muhämmäd g-m kilgäç, berse möemin, berse möşrik – ikegä bülendelär. Zalimnärne ґäzab kıluda ґäzabnı kiçekterü belän Rabbıñnıñ väğdäse bulmasa ide, Korän hökemnärendä ihtilaf kılışkan keşelärne Allah hälaq itär ide.
20. Yänä alar äytälär: "Muhämmädkä päygambärlegene belderä torgan ber ğalämät iñderelsäçe, iman kiterer idek", – dip. Sin alarga äyt: "Sez soragan yäşerten närsälärne belmäk Allahuga has, ägär iman kitermäsägez, ğalämät kötmägez, bälki Allahudan ґäzab kötegez! Min dä sezneñ belän sezgä ґäzab kilgänen kötüçelärdänmen".
21. Ägär Bez keşelärgä zarar kürgännärennän soñ rähmät kılıp yahşılık birsäk, mäsälän, açlık soñında baylık birsäk, fetnä sugış soñında tınıçlık birsäk, şul vakıtta alar, şöker itep, Allahuga gıybadät kılır urınına Bezneñ ayätlärebezgä mäkerlär kılalar. Äyt: "Allah mäker kıluda tizräk mäker kıluçı, Anıñ mäkere köçle. Tähkıyk färeştälärebez sezneñ kılgan mäkerläregezne yazarlar, tiyeşle cäzasın kürersez".
22. Sezne törle säbäplär belän cirdä vä suda yörtüçe zat Allah, hätta sez zur korablarda bulsagız, ul korablarnı yahşı cil yomşak kına alıp kitsä, şul häldä şatlanıp kına barganda köçle cil çıgıp, törle yaktan dulkın kilsä häm çornap algan dulkın hälaqätlege kilde dip belsälär, şul vakıt alar Allah dinenä kaytıp, ihlas Allahuga doga kılırga totınalar: "Yä Rabbi, ägär bezne bu hälaqättän kotkarsañ, älbättä, niğmätläreñä şöker kıluçılardan bulırbız", – dilär.
23. Allah ägär alarnı kotkarsa, şunnan soñ alar cir östendä bozıklık kıla başlıylar. İy keşelär! Bozıklıgıgız üz zararıgızga, dönyada faydalanuıgız bik azdır, soñra Bezneñ hozurımızga kaytarılaçaksız, şul vakıtta kılgan eşläregez belän sezgä häbär birerbez.
24. Dönyada yäşäüneñ misalı: Bez küktän iñderelgän yañgır suı kebi, ul yañgır belän keşelär vä hayvannar aşıy torgan närsälär aralaşıp üssälär, hätta cir matur çäçäklären çıgarıp zinnätlänep kitsä, keşelär häzer bez faydalanabız dip torganda, üskän närsälärneñ hämmäsen hälaq itmäk öçen Bezneñ ämerebez köndez yäki kiç belän kilsä, Bez alarnı kiselmeş kamıl kebi kılırbız da, güyä ul üsemleklär kiçä bulmagan kebi bulıp kalır. Änä şulay fikerli belgän keşelär öçen gıybrätle ayätlärebezne bäyän kılabız.
25. Allahu täğalä böten dönya keşelären mäñgelek tınıçlık, iminlek yortı bulgan cännätlärgä çakıra vä üze telägän keşelärne cännätlärgä bara torgan turı yulga künderde. (Allahu täğaläneñ cännätlärgä çakıruınıñ tärtibe häm cännätlär yulı Korän Kärimder).
26. Dönyada Allahuga gıybadät kılıp, yahşılıklarnı kılgan keşelärgä ahirättä yahşılık, cännät niğmätläre vä annan da artıgrak Allahu täğaläneñ dindarın kürü bulır, alarnıñ yözlären hiç kararlık kaplamas vä alarga hiç hurlık ireşmäs. Cännät keşeläre änä şulardır, alar anda mäñge kalırlar.
27. Ämma bozıklıknı käsep itüçelär, yağni imansız, dinsez bulunı yäki başka gönahlarnı käsep itüçelär, alarga üzläreneñ bozıklıgı kebi cähännäm ґäzabı bulaçak, alarnı törle hurlıklar kaplar, alarnı Allah ґäzabınnan saklauçı keşe bulmas, alarnı güyä karañgı kiçneñ ber kisege kaplagan kebi çırayları kara bulır, utka keräse keşelär änä şular, alar anda mäñge kalırlar.
28. Ber könne hämmä keşelärne kaberlärdän kubarırbız, soñra äyterbez: möşriklärgä üzegez häm Allahuga tiñdäş kılgan närsäläregez urınıgızda gına torıgız! Alarnıñ aralarında bulgan duslıknı beteregez, sınımnarı äyterlär: "Sez bezgä gıybadät kılmadıgız, bezgä gıybadät kılıgız dip bez sezgä kuşmadık", – dip.
29. "Sezneñ belän bezneñ arada şahit bulırga Allah citä, tähkıyk sezneñ bezgä gıybadät kıluıgızdan bez gafil buldık", – diyärlär.
30. Şul vakıtta härkem nindi eş kılgan bulsa, hämmäse açıklanır vä üzläreneñ hak hucaları bulgan Allahuga kaytarılırlar vä Allahuga tiñdäş kılgan närsäläre yugalır.
31. Soragıl: "Cir vä kük tarafınnan kem rizıklandıra? Yäki huca bulıp sezgä küz vä kolaklarnı kem birä? Dähi ülektän terekne häm terektän ülekne kem çıgara, kemneñ köçe citä? Vä böten eşlär belän kem citäkçelek itä? Alar äyter: "Allah". Äyt: "Şulay bulgaç Allahudan kurıkmıysızmı? Älbättä, kurkıgız!"
32. Oşbu eşlärne kıluçı hak tärbiyäçegez bulgan Allah! İnde haknı taşlagannan soñ, adaşudan başka närsä bulır? Älbättä, fäqat adaşu bulır! Niçaklı katı kirelänäsez, haknı taşlap kayda barmakçı bulasız?
33. Allah täğaläneñ haklıgı döreslängän kebi, fasıyklar iman kitermäslär digän süz dä döreslände!
34. Möşriklärgä äyt: "Sezneñ sınımnarıgız mähluklarnı bar itep soñra üterep yänä tergezüçelärme? Aralarında şul eşne eşläüçese barmı?" Äyt: "Älbättä, yuk! Bälki keşelärne halık kıluçı, soñra üterep yänä tergezüçe fäqat Allahu täğalä. Ul – Allahuga niçek yalgannı iftira kılasız?
35. Yänä äyt: "Sezneñ sınımnarıgızdan hak yulga künderüçese barmı?" Äyt: "Älbättä, yuk! Hak yulga fäqat Allahu täğalä üze genä künderä! Hak yulga künderüçe Allahuga iyärergä, baş iyärgä tiyeşleme? Yäki selkenergä dä hälennän kilmi torgan sınımnarga baş i̇yü tiyeşleme? Yäki Allah kündermäsä turı yulnı üze öçen genä dä taba almagan işannarga iyärergä, alarga baş iyärgä tiyeşleme? Ni buldı sezgä, batıl eşne kılasız?"
36. Zan itü, yağni dälilsez uylau, yäki näfes telägänçä hökem itü – döreslekneñ hiçber öleşenä ireştermäs. Döreslektä, Allah alarnıñ ni, eşlägännären belä.
37. Bu Korän Allahudan başka ber keşe uylap çıgargan kitap dip iftira itelä torgan närsä tügel, läkin Allahudan äüvälge kitaplarnı döreslägäne häldä häm şäriğat hökemnären açık bäyän itkän häldä iñderelde, Koränneñ böten ğalämne tärbiyäläüçe Allahudan iñderelgänlegendä hiç şik yuk.
38. Äyä ul möşriklär, Muhämmäd Koränne üze uylap çıgargan da, annarı Allah iñderde dip yalgan söylilärme? Äyt: "Ägär Koränne Muhämmäd üze uylap çıgargan bulsa, sez dä Allahudan başka yärdäm östämäk mömkin bulgannarnı barçasın da çakırıgız da, bergäläşep, ber sürä kiteregez, ägär döres söyläüçelärdän bulsagız".
39. Bälki alar üzläre añlap häm belep beterä almagan närsäne gafillek belän yalgan didelär häm alarga Koränneñ täevile dä kilmäde, añlamıyça gafil kaldılar. Bolardan aldagılar da päygambärlären yalgan didelär. Karagıl, zalimnärneñ ahırı niçek buldı? Başka zalimnärneñ dä ahırı şulay bulaçak.
40. Alarnıñ bäğzeläre Korängä ışanalar, bäğzeläre Korängä ışanmıylar. Sineñ Rabbıñ Korängä ışanmıyça bozıklık kıluçı fäsıyklarnı belüçeräk.
41. Ägär alar sine yalgançı disälär, äyt: "Miña üz ğamälem, sezgä dä üz ğamälegez vä sez minem kılgan eşemnän bizüçesez, min dä sez kılgan eştän bizüçemen".
42. Alardan bäğzeläre sineñ Korän ukıganıñnı tıñlarlar, läkin Allah süze ikänlegenä iman kitermäslär. Sin alarga hak süzne işetterermen dip uylıysıñmı, alar sañgırau bulıp hiçnärsä añlamasalar da?
43. Alarnıñ kayberläre siña mañgay küze belän karıylar, läkin haknı kürmilär, äyä sin sukırlarga hak yulnı kürsätä alırsıñmı? Gärçä alar hak yulga küz salmıy torgan bulsalar da.
44. Allah keşelärgä berniçek tä zolım itmäs, läkin Allahuga karışıp, keşelär üzlärenä zolım itärlär.
45. Keşelärne kaberlärdän kubargaç, dönyada köndez ber säğat tä tormagan kebi bulırlar, dönyadagı kebi üzara tanışırlar. Terelep, Allahuga yulıgunı inkyar itkän keşelär tähkıyk hälaq buldılar, alar turı yulga känelmädelär.
46. Alarga väğdä kılgan ґäzablarnıñ bäğzesen siña kürsätsäk kürsäterbez, yäki sineñ canıñnı algannan soñ ґäzab kılırbız. Alarnıñ kaytaçak cirläre bezgäder, soñra alar kılgannıñ barçasın Allah kürüçe, cäzasın birer.
47. Vä här kavemneñ rasüle bar, kıyamät könne räsülläre kilep, alarnıñ böten eşlärennän şähadät birsä, aralarında ğadellek belän hökem bulır häm savabnı kimetep, yäki gönahnı arttırıp, alarga zolım itü bulmas, yağni üzläre belän närsä alıp barsalar, cäzası şul bulır.
48. Käferlär kölep äytälär: "Väğdä kılgan kıyamät könegez häm ґäzabıgız kayçan bula? Ägär döres söyläüçe bulsagız bezgä äytep biregez".
49. Äyt: "Min üzem dä Allah telägennän başka üzemä faydanı buldırırga häm zarardan imin bulırga kadir tügelmen. Barça keşelärgä dä Allah hökemenä kaytu öçen bilgelängän vakıt bar. Kayçan vakıtları citsä, ber säğat aşıgıp kilmäs vä ber säğat soñga kalmas.
50. Äyt: "Beläsezme, sezgä köndez yäki kiç Allahunıñ ґäzabı kilsä, käferlär ul ґäzabnıñ kaysına aşıgırlar?"
51. "Äyä sez başıgızga ґäzab kilgäç kenä aña ışanırsızmı? Menä häzer iman kiterdegez, ämma ґäzab kilmäs borın mäshärä kılıp, ul ґäzabnıñ kilüen aşıktıra idegez".
52. Soñra cähännäm sakçıları zalimnärgä äytte: "Mäñgelek ґäzabnı tatıgız. Sez hiçnärsä öçen tügel, mägär üzegez käsep itkän gönahlarıgız öçen ґäzab kılınasız".
53. Käferlär sinnän sorıylar: "Bu Korän hakmı?" Äyt: "Allah belän ant itep äytämen, bu Korän, älbättä hak, sez Allahunı gaciz itä almassız!"
54. Ägär cir östendäge beten baylık zalim keşelärneke bulsa ide, kıyamät könne üzlären ґäzabtan satıp alır öçen barçasın birer idelär, läkin ґäzabtan kotıla alsalar vä ґäzabnı kürgän vakıtlarında häsrätlären yäşererlär. Aralarında ğadellek belän hökem tämam bulır, tiyeşlesennän artık cäza birep zolım itelmäslär.
55. Ägah bulıgız, cirdä vä küklärdä bulgan närsälär, älbättä, Allah mölke. Yänä äğah bulıgız, Allahunıñ väğdäse hak, läkin keşelärneñ kübräge anı belmilär.
56. Ul – Allah tergezä vä üterä häm kıyamät könne barçagız Anıñ hozurına kaytarılırsız.
57. İy keşelär! Tähkıyk tärbiyäçegez bulgan Allahudan sezgä väğaz bulıp Korän kilde, ul küñeldäge imansızlık, nadanlık avırularına şifa, küñelen anıñ belän şifalagan keşelärgä hidäyät häm möeminnärgä rähmät.
58. İy Muhämmäd g-m! Keşelärgä Allahunıñ yumartlıgı vä rähmäte ilä iñderelgän Korän belän söylä häm Korän belän ğamäl kılırga öndä! Korän iñderelgän öçen häm anıñ belän ğamäl kılgannarı öçen şatlansınnar. Korän belän ğamäl kılu alar cıygan maldan häyerleräk.
59. Äyt: "Äyä kürdegezme Allah sezneñ öçen iñdergän rizıklarnı, yäki üz beldegegez ilä kayberlären häläl, kayberlären häram kıldıgız". Yänä äyt: "Şulay üz beldegegez belän hökem itärgä Allah sezgä röhsät birdeme? Yäki Allahuga yalgannı iftira kılasızmı? Älbättä, bu hökemegez Allahuga iftira.
60. Allahuga yalgannı iftira kılgan keşelärneñ kıyamät könendä başlarına kiläçäk eş hakında uyları niçek ikän? Tähkıyk Allahu täğalä keşelär öçen, älbättä, yumartlık iyäse, läkin kübräk keşelär Anıñ niğmätlärenä şöker itmilär, haman azgınlıktalar.
61. Sin ber eştä bulsañ, yäki Korännän ber sürä ukısañ, yäki berär ğamäl kılsagız, şul eşläregezne başlagan vakıtıgızda bez häzerbez vä kürep torabız. Dähi Rabbıñnan yäşeren bulmas cirdä vä küklärdä tuzan börtege hätle närsä, ul närsä – kiräk tuzan börtegennän zur bulsın, kiräk -keçkenä bulsın, barçası ömmül-kitapta yazılmış.
62. Ägah bulıgız, älbättä, Allah duslarına hiç kurkınıç yuk häm alar köyenmäslär.
63. Ul Allahunıñ dusları hak ışanu belän ışandılar häm härvakıt Allahuga täqvalık kıldılar, yağni fäheş, häram eşlärdän häm bideґät, horafat ğamällärdän härvakıt saklandılar vä farız, vaceb, sönnät ğamällärne Allah rizası öçen genä ütädelär.
64. Alarga dönyada häm ahirättä dä şatlıktır. Allah süzlärenä alışınmak yuk, Ul ni äytsä şul bula, Allahuga dus bulu – mäñgelek bähetkä ireşü.
65. Käferlärneñ yaman süzläre sine hafa kılmasın, bit östenlekneñ barçası Allahu täğaläneke, Ul – işetüçe vä belüçe.
66. Ägah bulıgız, cirdäge vä küklärdäge mähluklar Allahu täğaläneke, Allahuga tiñdäş itep keşelär iyärgän sınımnar da Allahu täğaläneke. Alarnıñ sınımnarga iyärep, alardan yärdäm sorauları dälil belän tügel, fäqat sukır hıyalga iyärü genä, yänä alar haknı inkyar itep yalgannı ihtıyar itüçelär.
67. Tınıçlanıp yal itär öçen karañgı tönnärne, vä yäşäü öçen kiräk närsälärne kürep käsep itär öçen yaktı könnärne yaratuçı Allahu täğalä. Tähkıyk bu äytelgännärdä haknı işetä belgän keşelär öçen açık dälillär vä moğcizalar bar.
68. Möşriklär: "Allah bala tudırdı", – dilär. Allahu täğalä bala tudıru kimçelegennän bik paq vä Ul bay -hiçnärsägä mohtac tügel, cirdä vä küklärdä bulgan närsälär bar da anıkı. Allah bala tudırdı diyärgä sezneñ hiç dälilegez yuk, äzegez belmägän närsäne Allahuga iftira kılıp söylisezme?
69. Äyt: "Allahuga yalgannı iftira kıluçı keşelär Allah ґäzabınnan kotılaçak tügellär".
70. Dönyada az gına faydalanırlar da, soñra kaytaçak cirläre – Bezgä. Anda alarga katı ґäzabnı tatıtırbız käfer bulgannarı öçen.
71. Gıybrätlänsennär yäki väğazlänsennär öçen alarga Nuh g-m kavemeneñ häbären ukı. Nuh g-m üz kavemenä äytte: "İy kavemem, ägär minem sezneñ arada tormaklıgım häm Allahunıñ ayätläre belän sezne väğaz kılmaklıgım sezgä avır vä uñaysız bulsa, min Allahuga täväkkäl kıldım vä Aña tapşırıldım, Allahuga tiñdäş kılgannarıgıznı cıyıgız vä miña karşı häylä-mäkerläregezne kılıgız. Läkin belep eşlägez, mäkeregez üzegezgä kaygı bulıp äverelmäsen, inde miña kılası eşegezne kılıgız, miña az gına da vakıt birmägez.
72. Ägär sez hak dinnän baş tartsagız, bit min sezdän Allah hökemnären ireştergänem öçen dönya malın soraganım yuk, minem eşemneñ äcere fäqat Allahuda häm dä min möselman bulırga Allahudan boyırıldım".
73. Nuhnı kaveme haman da yalgançı didelär, käferlärne hälaq itep, Nuhnı vä anıñ belän bulgan möeminnärne köymägä mengezep, Tufan suınnan kotıldırdık. Vä Tufan suı belän hälaq bulgannar urınına Nuh belän isän kalgannarnı cir östenä halifä kıldık häm ayätlärebezne yalgan di̇yüçelärne Tufan suına batırıp, hälaq ittek. Bel, başlarına kiläçäk ґäzab belän kurkıtılıp ta kurıkmagan keşelärneñ ahırı niçek buldı?
74. Nuhtan soñ yäşägän keşelärgä dä räsüllär künderdek, alar da kavemnärenä dälillär vä moğcizalar belän kildelär, läkin äüväldäge kavemnär üz päygambärlären yalgan diyuläre säbäple, bolar da üz päygambärlärenä ışanmadılar. Hak yuldan çitkä ütep kitüçelärneñ küñelen inde añlamasın öçen möherlibez.
75. Äüvälge räsüllärdän soñ Musa belän Harunnı ayätlär vä moğcizalar ilä Firgaungä vä anıñ oluğlarına cibärdek, alar täkäbberländelär, kabul itmädelär, vä azgan käferlärdän buldılar.
76. Alarga Bezneñ hak moğcizalarıbız kilsä, alar äyttelär: "Bolar barçası – açık siherlär genäder".
77. Musa äytte: "Allahudan kilgän hak moğcizaga karşı şul süzläregezne äytäsezme? Äyä bu moğcizalar siherme? Bit siherçelär Allah ґäzabınnan kotılaçak tügellär."
78. Käferlär äyttelär: "Sez bezne atalarıbız totkan dinnän tuktatır öçen häm cir östendä üzegez genä baş bulır öçen kildegezme? Bez sezgä iman kiteräçäk tügellärbez".
79. Firgaun üzeneñ yärdämçelärenä äytte: "Barça mahir – osta siherçelärne cıyıp miña kiteregez".
80. Siherçelär bar da cıyılıp kilgäç, Musa alarga äytte: "Siherläp kitergän närsäläregezne cirgä salıgız!"
81. Siherçelär siherlägän arkannarın cirgä salgaç, Musa äytte: "Sezneñ bu närsäläregez bar da siher. Älbättä, Allah sezneñ siheregezne batıl – köçsez kılır, tähkıyk Allah yalgançı fäsıyklarnıñ eşen ihlas kılmas, yulga salmas!"
82. Allahu täğalä hak eşneñ haklıgın döreslär üzeneñ süze belän, gärçä käferlär mäkrüh kürsälär dä.
83. Musa kavemeneñ yartısı Firgaunneñ vä anıñ oluğlarınıñ fetnäsennän yäki üterelüennän kurkıp Musaga iman kitermädelär, mägär kurıkmauçıları iman kiterdelär, çönki Firgaun Mısır cirendä bik täkäbber, bik usal ide vä ul yavızlıkta çiktän aşa kitte, hätta: "Min – Allah" diyä başladı.
84. Musa, kavemeneñ Firgaunnän kurıkkanın kürgäç, äytte: "İy kavemem! Ägär Allahuga iman kiterep islam dinen totuçı möselman bulsagız, Allahuga täväkkäl kılıgız! Firgaunnän kurıkmagız!"
85. Musaga iyärgän möselmannar äyttelär: "Allahuga täväkkäl kıldık, iy Rabbıbız, bezlärne zalimnär kulına fetnä kılmagıl".
86. Vä bezlärne käfer bulgan Firgaun kavemennän kotkargıl, üzeñneñ rähmäteñ belän!"
87. Musa ilä Harunga vähiy kılıp äyttek: "Kavemegezgä Mısırda öylär häzerlägez vä ul öyläregezne mäscidlär kılıgız häm namazlarıgıznı şul öyläregezdä ütägez, vä möeminnärne şatlandır, alarga dönyada hidäyät, ahirättä cännät bulaçak".
88. Musa äytte: "İy Rabbım! Keşelärne azdırmak öçen Firgaungä vä anıñ oluğlarına dönyada zinnät häm mal birgänseñ. İy Rabbıbız, sin alarnıñ mallarını hälaq itep, küñellären karalt ki, hälaq itüçe ґäzabnı kürmiçä iman kitermäslek bulsınnar".
89. Allah äytte: "Tähkıyk sezneñ dogalarıgız kabul itelde, boyırılgan eşegezdä turı torıgız häm haknı belmi torgan nadannarga hiç iyärmägez".
90. Bäni İsrailne därya arkılı ütkärdek, täkäbberlek vä doşmanlık belän alar artınnan Firgaun vä anıñ ğaskäre kuıp çıktılar. Bäni İsrail öçen açılgan su aralıgına kerep bata başlagaç, Firgaun äytte: "İman kiterdem, gıybadät kılırga yaraklı İlahä yuk, mägär Bäni İsrail iman kitergän Allahu täğalä genäder vä min möselmannardanmın".
91. Allah äytte: "Häzer iman kiteräseñme? Başta Allahuga gasıy buldıñ häm bozıklık kıluçılardan ideñ".
92. Sezdän soñ kiläçäk keşelärgä gıybrät bulsın öçen tänegezne bügen su östenä çıgarabız. Läkin keşelärneñ kübräge Bezneñ gıybrätlänerlek ayätlärebezdän gafillär, hiç väğazlänmilär.
93. Bäni İsrailne Firgaunnän kotkargaç, tähkıyk yahşı urınnarga kuyıp huş rizıklar birdek vä Ärihä, Kängan şähärlärenä kergezdek. Alar ihtilaf kılışmadılar, mägär rasüllär alarga hak hökemnärne kitergännän soñ ihtilaf kılıştılar. Alarnıñ ihtilaf kılgan närsäläre hakında Rabbıñ ğadellek belän kıyamät könne hökem kılır.
94. Ägär Bez siña iñdergän kitap hakında şiktä bulsañ, iñgän kitaplarnı sinnän äüväl ukuçılardan sora: alarnıñ kitabında sineñ hakta häbär bar. Tähkıyk hak bulgan Korän siña Rabbıñnan kilde, şiklänüçelärdän bulma.
95. Dähi Allahu täğaläneñ ayätlären yalgan di̇yüçelärdän bulmagıl, yuksa häsrätlänüçelärdän bulırsıñ.
96. Rabbıñnıñ ber kavemne ґäzab kılırmın digän süze döreslängäç, älbättä, ul kavem iman kitermäs.
97. Hätta alarga törle moğcizalar kilsä dä, räncetküçe ґäzabnı kürmiçä, iman kitermäslär.
98. Yunus g-m kavemennän başka hiçber kavemneñ ґäzabnı kürgäç kenä kitergän imannarı fayda birmäde. Çönki Yunus kaveme iman kitergäç, alardan dönya ґäzabın beterdek vä äcälläre citkänçe faydalandırdık. Yunus kavemenä äytte: "Ägär iman kitermäsägez, öç kön eçendä sezneñ östegezgä Allahudan ґäzab kiläçäk", – dide. Alar başta ışanmadılar. Yunus aralarınnan çıgıp kitte. Öç kön bulgaç, küktä utlar kürenä başladı. Şul vakıt kurkıp, Yunusnı ezlärgä totındılar, läkin tapmadılar. Ґäzab utları yakınlaşa başlagaç, hämmäläre dä iman kiterep täübä ittelär. Soñra Allah ґäzabnı kire aldı.
99. Ägär Rabbıñ teläsä ide, älbättä, cir yözendäge keşelär barçaları iman kiterer idelär. Äyä sin Muhämmäd g-m, barça keşelärne ışandıru öçen alarnı köçlär ideñme?
100. Allah telägennän başka iman kiterergä hiçkemgä mömkin tügel. Hak belän batılnı ayıru öçen gakılın eşlätmägän keşelärgä Allah käfer-imansızlık läzzäten salır.
101. "Cir vä küklärdä Allahu täğaläneñ kodrätenä dälalät kıla torgan närsälärneñ hisabı da yuk, iğtibar ilä karagız", – digen. İman kitermägän keşelärgä moğcizalar da, vä Allah ґäzabı belän kurkıtu da hiç fayda birmilär.
102. Häzerge käferlär, äüvälge käferlärgä kilgän ґäzablı avır könnärne kötälär. Äyt: "Ni kötsägez dä kötegez, Allahudan sezgä ґäzab kiläçäk kön bar, kötegez. Min dä sezneñ belän bergä sezgä ґäzab kilüen kötäm".
103. Soñra Bez räsülebezne vä alarga iyärgän möeminnärne kotkarırbız. Möeminnärne kotkarmak Bezgä tiyeş vä lyazem buldı.
104. İy Muhämmäd g-m, äyt: "İy adämnär, ägär sez, min kitergän dinneñ haklıgına şikläner bulsagız, tähkıyk min gıybadät kılmıymın Allahudan başka sez gıybadät kıla torgan sınımnarga, läkin sezneñ canıgıznı ala torgan Allahuga gıybadät kılamın häm min möeminnärdän bulırga boyırıldım.
105. Dähi ihlas küñel belän hak tarafında bulgan dingä yözeñne yünälder, dip boyırıldım häm dä, älbättä, möşriklärdän bulma, dip boyırıldım.
106. Dähi siña fayda da, zarar da itä almagan sınımnarga gıybadät itmä, dip boyırıldım". Ägär sin bu eşlärne eşläsäñ, älbättä, zalimnärdän bulırsıñ.
107. Ägär Allah siña ber zararnı birsä, ul zararnı sinnän alırga Añardan başka zat yuk, ägär siña ber niğmät birergä teläsä, Anıñ yumartlıgınnan bireläçäk niğmätne kire aluçı yuk. Bändälärennän üze telägännärenä birer ul niğmätne. Vä Ul yarlıkauçı vä rähimle.
108. İy Muhämmäd g-m, äyt: "İy keşelär, tähkıyk Rabbıgızdan çın imannı, hak dinne öyrätüçe, cännätlär yulın kürsätüçe Korän Kärim kilde, beräü Korän belän ğamäl kılıp turı yulnı tapsa, faydası fäqat üzenä, vä beräü Korän belän ğamäl kılmıyça adaşsa, äz başına adaştı. Läkin min sezne dingä köçläüçe väkil tügelmen".
109. İy Muhämmäd g-m, üzeñä vähiy itelgän Korän hökemnärenä iyär, vä sabır it – çıda, hätta Allah üze hökem itkänçe. Vä Ul hökem itüçelärneñ häyerlese.

[11] HUD SÜRÄSE – 123 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Oşbu kitapnıñ ayätläre mähkämder, hiç üzgärtelmäs, üzgärtergä hiçkemneñ keçe citmäs, hökem itüçe vä härnärsädän häbärdar buluçı Allahudan iñderelep, anda härnärsäneñ hökeme bäyän itelde.
2. Allahudan başka hiçkemgä, hiçnärsägä tabınmıyça, fäqat Allahuga gına gıybadät kılırga Korän belän yul kürsätelde, tähkıyk min sezne Korän belän ğamäl kılsagız – cännät belän şatlandıruçı häm Korän belän ğamäl kılmasagız – cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı Allahudan künderelgän päygambärmen.
3. Dähi gönahlarıgız öçen Allahudan gafu soragız, soñra täübä itep Allahuga kaytıgız! Şulay bulsagız, Allah sezne dönyada kürkäm faydalandıru ilä faydalandırır, bilgele äcälegezgä çaklı, häm yahşılıkta yumartlık kılgannarga Allah niğmätläre belän yumartlık kılır. Ägär Korän belän ğamäl kıludan baş tartsagız, min sezgä oluğ kön "kıyamät"neñ katı ґäzabı ireşer dip kurkamın, dip, sezne kaygırtuçı räsülmen.
4. Ahirättä kaytaçak ciregez Allahuga vä härnärsägä kadir.
5. Ägah bul, möşriklär Allahudan yäşerer öçen siña bulgan doşmanlıkların küñellärendä yäşerälär. Ägah bul, alar tönlä kiyemnärenä törenep yatkan vakıtlarıñda yäşergän vä açık kılgan eşlären Allah beler. Tähkıyk Allah küñellärdäge närsäne belüçe.
6. Cirdäge här can iyäseneñ rizıgı Allah kulında, dähi alarnıñ toraçak cirlären vä ülgäç kümeläçäk cirlären beler. Barçası Läühül Mähfuzdäge kitapta yazılmış.
7. Allah cir vä küklärne altı köndä tözede, aña hätle Allahunıñ Ґärşe su östendä ide, änä şul tärtiptä Allah dönyanı tözede izge ğamäldä sezne sınamak öçen, yağni kem yahşılıknı küp kılgan vä kem yavızlıknı küp kılgan, ahirättä şunı kürsätmäk öçen. Ägär sin alarga ülgännän soñ, älbättä, tereläsez disäñ, alar bu Korän açık siherdän başka närsä tügel dilär.
8. Ägär Bez alardan ґäzabnı kiçektersäk, mäshärä kılıp, kiläse ґäzab kilsen inde, närsä tıya ul ґäzabnı kilüdän, dilär. Ägah bulsınnar, ägär kilsä, ul ґäzab alardan kire kitmäs, üzläre mäshärä kılgan ґäzab alar östenä, älbättä, kiläçäk.
9. Ägär keşegä başta rähmätebezdän niğmät birep, soñra ul niğmätne alsak, älbättä, ul keşe Allahudan ömetsez bulıp käfer bula.
10. Ägär ber keşegä başta zarar birep, soñra zararnı alıp niğmät birsäk, älbättä, ul keşe zararnı bütän kürmäs tösle itep, "tähkıyk zararlı närsä minnän kitte", diyär! Vä ul, älbättä, şatlanır häm täkäbberläner, baştagı hälen onıtır.
11. Mägär bäla-kazaga çıdap izge ğamällär kıluçılarga Allahunıñ yarlıkavı vä oluğ cännät niğmätläre bulaçak.
12. Tähkıyk sin kuyarsıñ üzeñä vähiy itelgän bäğze hökemne häm käferlärneñ: "Käşki aña küktän färeştä iñsä ide, yäki aña baylık kilsä ide", – digän süzlärenä kaygırasıñ. Yağni möşriklär Muhämmäd g-mnän sınımnarıbıznı ğayeplämä dip ütendelär, şunnan soñ sınımnarnı ğayeplämäs buldı. Allahu täğalä päygambärne bu eşe belän "bäğze hökemne kuyasıñmı", dip, tänkıyt itte. Sineñ päygambärlek eşeñ fäqat Allah hökemnären keşelärgä ireşterü, imanga köçläü sineñ eşeñ tügel. Allah härnärsägä väkil.
13. Äyä ul möşriklär: "Muhämmäd üze uylap çıgardı da annarı Allahuga iftira kıla", – dip äytälärme? Sin äyt: "Sez dä Korän süräläre kebi un sürä kiteregez dä annarı şunı Allahuga iftira kılıgız häm Allahudan başka yärdäm östämäk mömkin bulgan närsälärne yärdämgä çakırıgız, ägär döres söyläüçelärdän bulsagız!"
14. Ägär alar sin äytkänne kabul itep Korän süräsenä ohşagan sürä kiterergä köçläre citmäsä, belegez, Korän Allah beleme ilä iñderelde, yänä belegez, Allahudan başkaga kol bulırga yaraklı hiç İlahä yuk, mägär Allah üze genä. Äyä inde sez Allahuga vä Korängä ışanıp möselman bulasızmı?
15. Beräü dönya tereklegen genä vä dönya tormışınıñ maturlıgın teläsä, Bez alarga dönyavi eşläreneñ faydasın dönyada birep betererbez häm alarga dönyavi eşlärenä kimçelek kiterelmäs.
16. Ämma ahirättä alarga uttan başka cäza bulmas vä dönya eşläre hälaq bulır, vä bideґät ğamälläre batıl bulır.
17. Çagıştırıp karagız, Muhämmäd g-m Rabbısınnan kilgän dälillär belän genä eş kıluçı bulsa, vä Allahudan şahit buluçı Cäbrail g-m kiräk sayın ayätlärne aña ukıp torsa ide, şul ayät näfesenä yäki şaytanga iyärgän käferlär belän bertigez bulırmı? Ul Cäbrail g-m keşelärgä rähmät vä hidäyät buluçı täüratnı Musaga kilep ukıgan ide, Korängä ışanuçılar täüratka da ışanalar, Korängä ışanmagan keşeneñ urını cähännäm utıdır, üze häzerlägänder. Sin Korännän şiklänüçe bulmagıl. Koränneñ Rabbıñnan kilgänlege, älbättä hak, läkin keşelärneñ kübräge Korängä ışanmıylar.
18. Allahuga yalgannı iftira kılgan keşedän dä zalimräk keşe bulırmı? Ul zalimnär kıyamät köndä hökemgä Rabbılarına kiterelerlär vä alarga şahit bulgan päygambärlär äyterlär: "Bez alarga Allah hökemnären ireşterdek, menä şul keşelär Rabbilarına yalgannı iftira kıldılar, Allahunıñ tiñdäşe vä balası bar dip". Ägah bulıgız, Allahunıñ läğnäte ğalimnärgäder.
19. Ul zalimnär keşelärne Allah yulınnan tıyarlar vä İslam dinen zagıyflätergä tırışırlar, alar ahirätne inkyar itüçe bik yaman keşelär. (Ägah bulıgız, bez häzer änä şundıy zalimnär arasında yäşibez. Kem Korängä karşı söyli, yäki kem Korän belän ğamäl kıluçı möselmannarga tıgızlana – şular zalimnär. Alarga dus bulgan keşe dä zalim bula, saklanıgız!)
20. Ul zalimnär cirdä Allahuga karşı eş kılıp, yäki kaçıp Allahunı gaciz kıla almaslar, Allahudan başka alarga yärdämçe, duslar bulmas. Alarga ґäzab ike öleş bireler, çönki alar Allah süzlärenä kolak salmadılar häm Allah eşlärenä hiç karamadılar.
21. Alar üzlären üzläre hälaq ittelär, häm Allahuga tiñdäş kılgan närsäläre alardan kaçtı, küzlärenä kürenmäde.
22. Şik yuk, alar ahirättä, älbättä, hälaq buluçılar.
23. İman kiterep yahşı eşlärne kılgan häm Rabbılarınıñ boyırıkların ütäüdä tübänçelek bulgan keşelär cännät ähelläreder, alar anda mäñge kalırlar.
24. Möeminnär belän käferlärneñ misalı: sañgırau häm sukır ilä kürüçe häm işetüçe keşelär kebilär, yağni möemin haknı işetä häm kürä dä, käfer isä haknı işetmi häm kürmi dä. Şul ike firka bertigez bulırmı? Älbättä, tigez bulmas, äyä şunı añlap väğdälänsägezçe!
25. Tähkıyk Bez Nuhnı üz kaumenä päygambär itep cibärdek: älbättä, min sezne Allah ґäzabı belän açık kurkıtuçımın.
26. "Başka hiçkemgä tügel, fäqat Allahuga gına gıybadät kılıgız", – dip häbär birämen, tähkıyk min kurkamın sezgä katı ґäzablı könneñ kilüennän.
27. Kaumeneñ käfer bulgan oluğları äytte: "İy Nuh, sin bezneñ kebi adämseñ, bezdän artık cireñ yuk, dähi siña iyärgän keşelär dä arabızda iñ tübän keşelärder häm bezgä karaganda sezdä dä bernindi artıklık kürmibez, bälki bez sezne yalgançılar dip uylıybız".
28. Nuh äytte: "İy kaumem, beläsezme, ägär söylägän süzläremneñ haklıgına Allahudan kuätle dälillärem bulsa, yänä Allah sezgä birmägän niğmät vä rähmätne miña birsä, inde sez hak dinne mäkruh kürä torıp, min anı sezgä köçläp kabul itterergä kadir bulırmınmı?
29. İy kaumem! Hak dinne öyrätkänem öçen min sezdän mal soramıym, sezgä islamnı öyrätüemneñ äceren fäqat Allahu täğalä üze biräçäk, dähi min iman kiterep, miña iyärgän keşelärne taşlauçı tügelmen, ul möeminnär Rabbılarına yulıgaçakların, älbättä belälär, läkin min sezne bik nadan kaumnär dip kürämen ki, hak dinne dä, Allahuga kaytaçagıgıznı da belmisez.
30. İy kaumem, ägär min fäqıyrlärne yanımnan kusam, yärdäm birep, Allah ґäzabınnan mine kem kotkarır, şunı uylap väğazlänmisezme".
31. Min sezgä äytmimen: "Minem kulımda Allah häzinäläre bar vä yäşerten eşlärne belämen häm min färeştämen", – dip. "Häm sezneñ küzegezgä yaman kürengän fäqıyrlärgä Allah rähmät kılmas, niğmät birmäs", – dip tä äytmim, alarnıñ küñellärendäge imannı vä mäğrifätne Allah belä, ägär min fäqıyrlärne kimsetsäm, älbättä, zalimnärdän bulırmın.
32. Käferlär äyttelär: "İy Nuh, tähkıyk sin bezneñ belän bähäsläşteñ häm bezneñ belän bähäsläşüeñne bik küp kıldıñ, ägär döres söyläüçelärdän bulsañ, väğdä kılgan ґäzabıñnı östebezgä kiter".
33. Nuh äytte: "Ul ґäzabnı ägär teläsä, fäqat Allah üze kiterer, ґäzab kilgändä sez Allahunı gaciz kıla almassız".
34. Ägär min sezne väğaz kılırga teläsäm dä minem väğazem sezgä hiç fayda birmi, ägär Allah sezne azdırırga teläsä – azdırır. Ul sezneñ Rabbıgız, ni teläsä – şunı eşlär, vä ahırda Aña kaytarılırsız".
35. Yäki alar bu süzlärne Muhämmäd Allahuga iftira kılıp yalgan söyli dilärme? Ä sin alarga äyt: "Ägär iftira kılıp yalgan söyläsäm, bit gönahı da üzemä bulır, läkin min sez eşli torgan gönahlı eşlärdän bizüçemen".
36. Dähi Nuhka vähiy buldı: sineñ kaumeñnän iman kiteräseläre iman kiterdelär, inde kalgannarı iman kitermäslär, alarnıñ kılgan kabähät eşläre öçen kaygırmagıl!"
37. "Vä köymä yasa, Bezneñ küz aldıbızda häm Bezneñ öyrätüebez belän, läkin möselman bulmagan keşelär öçen Bezgä doga kılmagıl alarnı ґäzabdan kotkar, dip, çönki ul zalimnär Tufan suına batıp hälaq bulaçaklar".
38. Nuh köymä yasıy başladı, härkayçan oluğları Nuh yanınnan ütep kitsälär, päygambär baltaçı bulgan, dip, törleçä kölep mäshärä kılıp ütälär ide. Nuh äytte: "Bügen sez bezne mäshärä kılsagız, irtägä bez sezne mäshärä kılırbız, sez mäshärä kılgan kebi.
39. Kemgä risvay kıluçı ґäzab kilgänen tizdän belersez, häm kemgä mäñgelek ґäzab bulaçagın belersez!"
40. Bezneñ ґäzab belän ämerebez kilep, hätta cirdän su kaynap çıga başlagaç, äyttek: "İy Nuh, här hayvannan irle hatınlı itep berär par häm iman kitergän keşelärne vä öy cämäğateñne köymägä alıp ker, mägär alar hakında Allahudan "alar köferlek kıldılar" digän süz bulgan ber hatınıñ ilä ber uğlıñ köymägä kermäslär". Ämma Nuhka bik az keşelär iman kiterdelär.
41. Nuh äytte: "Köymägä Bismilläh äytep keregez, bu köymäneñ yöreşe vä tuktavı Allah teläge belän bulır, dip äytegez! Tähkıyk minem Rabbım möeminnärne yarlıkauçı vä rähmät itüçe".
42. Ul köymä alarnı kütärep taular kebi zur dulkınnar eçendä yörer. Köymägä kermiçä ber çittä toruçı uğlın çakırdı: "İy uğlım, bezneñ belän köymägä ker, käferlärdän bulmagıl".
43. Uğlı äytte: "Bu sudan tau başına çıgıp kotılırmın". Nuh äytte: "Bügen Allah ґäzabınnan kotkaruçı yuk, sine tau da kotkara almas, mägär Allah rähmät kılgan keşelär genä köymägä menep kotılırlar", – dip. Soñra aralarına dulkın töşep alarnı ayırdı vä karışkan uğlı suga batıl hälaq buldı.
44. Vä Allah tarafınnan äytelde: "İy cir, suıñnı kipter vä, iy kük, suıñnı tuktatgıl", – dip. Su kimede, hälaq bulası keşelär tämam hälaq bulıp bette vä köymä Cudiy tavına barıp tuktadı, vä äytelde: "Zalim keşelärgä Allahunıñ rähmätennän yıraklıktır", – dip.
45. Nuh nida kılıp äytte: "İy Rabbım! Uğlım minem cämäğatemnän, cämäğateñne kotkarırmın digän hak väğdäñ bar vä sin häkimnärneñ dä häkimerägeseñ".
46. Allahu täğalä äytte: "İy Nuh, uğlıñ sineñ cämäğateñnän tügel, tähkıyk uğlıñnı minnän soravıñ, yağni aña doga kıluıñ yahşı eş tügel, belmiçä, dälilsez minnän soramagıl, älbättä, min sine nadannardan bulmaska öndimen.
47. Nuh äytte: "İy Rabbım, siña sıgınamın, mine saklagıl üzem belmägän närsäne sinnän soraudan, ägär Sin mine yarlıkamasañ häm rähmät kılmasañ, älbättä, min hälaq buluçılardan bulırmın".
48. Äytelde: "İy Nuh, Bezneñ taraftan imin bulıp köymädän töş vä siña häm sineñ belän bulgan möeminnärgä küp bäräkät bulgan häldä köymädän töşegez, dähi sezneñ näseldän bulgan ber ömmätne dönyada faydalandırırbız, soñrak, azgannarı öçen, alarga Bezdän räncetküçe ґäzab ireşer".
49. Bu häbärlär yäşeren bulgan häbärlärdän, yağni alardan häbäregez yuk ide, häzer alarnı sezgä vähiy kılabız, Bez vähiy kılmas borın sin üzeñ dä vä kaumeñ dä bu häbärlärne belmi idegez. Sin käferlärneñ cäberläülärenä häm yalgançı diyulärenä sabır it, çıda, bit eşneñ ahırındagı uñış vä şatlık gönahtan saklanuçı täqva keşelärgä.
50. Gad kaumenä kardäşläre Hudnı päygambär itep cibärdek. Hud äytte: "İy kaumem Allahuga itağat itegez, Aña gıybadät kılıgız! Sezgä Añardan başka hiç İlahä yuk. Sez hak eşne eşläüçe tügel, mägär Allahuga yalgannı iftira kıluçılarsız.
51. İy kaumem, sezgä islam dinen öyrätkänem öçen sezdän hak soramıym, minem eşemneñ äcere üzemne yuktan bar itüçe. Allahu täğalä kulında. Şunı da añlamıysızmı? Yağni Allahuga gına gıybadät kılıgız da äcerne dä Añardan gına soragız!
52. İy kaumem, Allahudan yarlıkavın soragız, soñra täübä itep Allahuga kaytıgız, şulay bulsagız Allah sezgä ber-ber artlı yañgır yaudırır vä kuätegez östenä kuätegezne arttırır, käfer bulıp imannan kaçmagız!
53. Kaume äytte: "İy Hud, sin bezgä päygambärlegeñä dälil vä moğciza kitermädeñ, sineñ süzeñä karap bez üzebezneñ sınımnarıbıznı taşlauçılar tügelbez häm siña ışanuçı da tügelbez".
54. İy Hud, bez siña şunı äytäbez: "Sin bezneñ sınımnarıbızga süz tidergänseñ dä, alarnıñ bäğzesennän siña zarar ireşep, divana bulgansıñ, şuña kürä yuk-bar süzlärne söyliseñ". Hud äytte: "Tähkıyk min sezgä Allahunı şahit kılamın, sez dä şahit bulıgız, min älbättä, sezneñ Allahuga tiñdäş kılgan närsäläregezdän bizüçemen.
55. Allahudan başkadan bizüçemen, miña hiçvakıt mihlät birmiçä, sınımnarıgız belän bergä barçagız miña karşı mäkerlek belän telägän eşegezne kılıgız!
56. Tähkıyk mine vä sezne tärbiyä kıluçı Allahuga täväkkäl kıldım. Ul – Allah cir östendäge barça hayvanga huca, alar östennän niçek teläsä, şulay eş kılır. Tähkıyk minem Rabbım turı yulga künderüçe.
57. Ägär Allahuga iman kiterüdän baş tartsagız, Allah hökemnären sezgä ireşterü öçen cibärelgän bulsam, tähkıyk min sezgä alarnı ireşterdem. Ägär iman kiterüdän haman baş tartsagız, Allah sezne yuk itär dä sezneñ urınga yahşı kaumne kiterer, sez Aña hiçnärsä belän dä zarar itä almassız. Tähkıyk minem Rabbım härnärsäne üze saklauçı".
58. Alarga ґäzab vakıtı citkäç, rähmätebez belän Hudnı vä iman kiterep aña iyärgännärne ґäzabtan kotkardık häm alarnı ahirätneñ katı ґäzabınnan kotkardık.
59. Oşbu söylägännär Gad kaumeder ki, Rabbılarınıñ ayätlären inkyar ittelär vä räsüllärgä gönahlı buldılar häm härber azgan täkäbberlärneñ vä hakka karşı keşelärneñ ämerlärenä iyärdelär.
60. Alar yavız eşläre öçen dönyada häm ahirättä läğnätkä layık buldılar. Ägah bulıgız, döreslektä Gad kaume üzläreneñ Rabbılarına käfer buldılar. Ägah bulıgız, Hud kaume Gadkä Allahunıñ rähmätennän yıraklık buldı.
61. Vä Sämud halkına kardäşläre Salihnı päygambär itep cibärdek. Ul äytte: "İy kaumem Allahuga gıybadät kılıgız, Añardan başka sezgä İlahä yuk, Ul sezne cirdän yarattı vä cirdä torırga gomer birde, Añardan yarlıkau östägez, soñra täübä itep, Aña kaytıgız! Tähkıyk Rabbımnıñ rähmäte doga kıluçılarga, älbättä, yakın".
62. Äyttelär: "İy Salih, sin päygambärlek däğväsen kıluıñnan elek arabızda ber ömetle yeget ideñ. Ä inde häzer bezne atalarıbız gıybadät kılgan sınımnarga gıybadät kıludan tıyasıñmı? Tähkıyk bez sin öndägän din vä Allahunıñ ber genä buluı hakında şiktäbez, alarnıñ sin äytkänçä döres buluında şiklänäbez".
63. Salih äytte: "Uylap karagız, min sezgä Rabbım tarafınnan päygambärlegemä açık dälillär belän kilgän bulsam vä Ul miña rähmäten birgän bulsa, şunnan soñ şiklänergä urın kalamı? İnde min üzemä küp niğmät birüçe Rabbıma gönahlı bulsam, yağni Ul äytkänçä eş kılmıyça, sez äytkänçä eş kılsam, ul vakıtta mine Anıñ ґäzabınnan kem kotkarır? Ägär sez äytkänçä eş kılsam, älbättä, üzemä hälaqättän başka hiçnärsäne arttıra almam!"
64. Yänä äytte: "İy kaumem, bu döyä minem päygambärlegemä dälil bulgan döyäder. (Çönki Salihtan kaume: "Ägär hak päygambär bulsañ, doga kılıp oşbu taştan döyä çıgar", – didelär. Salih g-m Allahudan soradı häm, taş yarılıp, döyä çıktı). Ul döyägä ihtıyar biregez, Allah cirendä aşasın vä aña hiçber zarar tidermägez, ägär zarar tidersägez, üzegezgä bik tiz ґäzab ireşer".
65. Läkin Salihnı tıñlamadılar, döyäne üterdelär, Salih äytte: "Öç kön torıp urınıgızda faydalanıgız, soñra sezgä ґäzab ireşer: bu väğdä yalgan väğdä tügel".
66. Gazabıbız kilgän könne üz rähmätebez belän Salihnı vä iman kiterep, aña iyärgän möeminnärne kotkardık. Tähkıyk sineñ Rabbıñ Aña karışkannarnı ґäzab kıluda kuätle vä ciñüçe.
67. Döyäne üterüçe zalimnärne ber katı tavış tottı, şul tavış belän barçaları urınnarında hälaq buldılar.
68. Güyä alar dönyada az gına da tormagan kebi buldılar. Ägah bulıgız, tähkıyk Sämud halkı Rabbılarına käfer buldılar, äğah bulıgız, Allah rähmätennän Sämud halkına yırak bulmaklıktır.
69. Tähkıyk Bezneñ ilçe färeştälärebez bala belän söyeneç birmäk öçen İbrahim g-mgä kilep sälam birdelär. İbrahim sezgä dä sälam bulsın, dide. Ozakka suzmıyça, İbrahim mayda peşergän bozaunı kunaklar aldına alıp kilde.
70. Kunaklar kulların bozauga suzmagaç, İbrahim alarnı yaratmıyça, hätta bolar karaklar, dip uyladı vä alardan şiklänep kurkuga töşte. Färeştälär äyttelär: "Sin bezdän kurıkma, tähkıyk bez Lut kaumenä hälaq itär öçen cibärelgän färeştälärbez".
71. İbrahim g-mneñ hatını da şunda ayak östendä ide, hatını İbrahimnıñ kurkuınnan kölde, söyeneç häbär birdek, ul hatınga İshak isemle bala tudırmagı belän vä İshaktan Yağkub isemle bala bulır, dip.
72. Ul – hatın äytte: "Väy nindi ґäcäb! Kart karçık bulganım häldä bala tudırırmınmı? Oşbu minem irem dä kart inde, bez kart keşelärdän bala bulmagı ber ґäcäp eşter.
73. Färeştälär äyttelär: "Allahu täğaläneñ kodrätenä gacäplänäsezme? İy päygambärlek zahir bulgan öy keşeläre! Sezgä Allahunıñ rähmäte vä bäräkäte bulaçak. Ul – Allah eşlägän eşlärendä maktalırga tiyeşle bulgan bik oluğ ber zat".
74. İbrahim g-mnän kurku betkäç häm aña bala bulaçagı belän şatlıklı häbär dä bulgaç, Lut kaume hakında bezneñ belän bähäsläşäder, yağni färeştälär Lut kaumen hälaq itäbez digäç, bit alar arasında möselmannarı da bar, alarnı da hälaq itäsezme, dip.
75. Tähkıyk İbrahim şäfkatle vä Allahudan kurkıp äh-väh itüçe häm täübä belän Allahuga kaytuçı.
76. Cäbrail g-m äytte: "İy İbrahim! Lut kaume hakında bähäsläşüdän tuktagıl, tähkıyk Rabbıñnan alarga ґäzab belän ämer kilde, şiksez alarga ґäzab kilüçeder, inde ul kilüçe ґäzab alardan hiç tä kire kitmäs.
77. İlçe färeştälärebez Lut hozurına kilgäç, Lut färeştälär hakında kaygıga kaldı, çönki färeştälär bik çibär yegetlär kıyafätendä kildelär. Lut alarnıñ färeştä ikänleklären belmäde, hätta alar hakında kükräge kısıldı, küñele sındı vä äytte: "Bu kön avır kön, ni bulır inde". Lutnıñ ber yavız hatını: "Lutka bik çibär kunak yegetläre kilde, barıp faydalanıgız", – dip zalimnär arasına häbär tarattı.
78. Älege azgan halık Lut öyenä yögereşep kildelär, monnan elek tä alar yaman eşlärne kıldılar. Alarnıñ yaman eşläre şul: yäş yegetlärne kızlar itep kullanırlar ide. Lutnıñ kunakları yanına yögereşep kilüläre dä şunıñ öçen ide. Lut alarga äytte: "İy kaumem, menä minem sezgä kızlarım, nikahlap alıgız da, yakınlık kılıgız, alar sezne gönahtan paqlärder. Allahudan kurkıgız, häläl bar çagında häramnan saklanıgız, mine kunaklarım hakında risvay kılmagız! Äyä sezneñ aragızda bu yaman eşneñ kabahätlegen belüçe ber ir yukmı? Ägär aragızda gakıllı ir bulsa, sezne bu eştän tıyar ide.
79. Äyttelär: "İy Lut, üzeñ beläseñ, sineñ kızlarında bezneñ häcätebez yuk, dähi bezneñ närsä telägänebezne dä beläseñ ki, bez sineñ kunaklarıñnı telibez".
80. Lut äytte: "Ägär minem sezgä kuätem citsä ide, yäki ber kuätle cämäğatkä möräcäğat itärgä köçem bulsa ide, älbättä, min sezne ni eşlärgä beler idem".
81. Färeştälär äyttelär: "İy Lut, bez Rabbıñnıñ ilçelärebez, kaumeñ siña hiç zarar kıla almas, sin kiçneñ ber vakıtıñda öy cämäğateñne alıp çıgıp kit, sezdän hiçberegez ayırılıp kalmasın, mägär zalimnär yagına avışkan hatınıñnı alıp çıkma, tähkıyk käferlärgä kilä torgan ґäzab hatınıña da ireşer. Döreslektä bu käferlärneñ ґäzab kılınırga väğdäläre tañ vakıtıdır, äyä tañ yakın tügelme? Cäbrail g-m şähärlären kanatı belän kütärep, annarı äyländerep cirgä taşladı, hämmäse hälaq buldılar.
82. Alarga ґäzab belän ämerebez kilgäç, şähärlären astın öskä äyländerdek häm alar östenä taş yaudırdık, ul taşlar kızdırılgan bulır.
83. Rabbıñ hozurında ґäzab taşı dip ğalämätlänmeşter. Ul taşlar başka zalimnärgä dä yırak tügel.
84. Vä Mädyän halkına päygambär itep kardäşläre Şöґäyebne cibärdek. Ul äytte: "İy kaumem Allahuga gıybadät kılıgız! Ul Allahudan başka sezneñ İlahägız yuk. Dähi ber närsäne ülçäp keşegä birgändä, kilogramm ülçävendä dä, litr yäki berär savıt ülçävendä dä kimetep ülçämägez! Tähkıyk min sezne bik baylıkta kürämen, häm sezneñ öçen kurkamın kıyamät köneneñ çolgap aluçı ґäzabınnan.
85. İy kaumem, ülçäüläregezne ğadellek belän ülçägez! Vä ülçäülärdä keşelär äyberlären kimetmägez vä cir östeñdä bozıklık kılıp yörmägez!
86. Ägär hak möemin bulsagız, käsebläregezdä häm säüdäläregezdä Allah kaldırgan fayda az bulsa da, sezneñ öçen häyerleder, ämma ülçäüne kimetep algan fayda häyersez – häramdır. Min sezgä sakçı tügelmen, här eşegezne küzätep beterä almam, üz eşegezne üzegez karagız!
87. Käferlär äyttelär: "İy Şöґäyeb! atalarıbız gıybadät kılgan sınımnarıbıznı taşlarga häm üzebezneñ mallarıbızda üzebez telägänçä eş kılunı taşlarga sineñ namazıñ kuşamı? Kölep äyttelär: älbättä, sin şäfkatle vä turı yulga künüçe ber keşeseñ".
88. Äytte: "İy kaumem, uylap karagız, ägär min Rabbımnan köçle dälillär belän kilgän bulsam häm mine üzennän yahşı rizık belän rizıklandırsa vä min sezne närsälärdän tıysam, ul närsälärne üzem eşlärgä telämim, min sezgä hiçnärsä telämim, mägär köçem citkän hätle eşegezne hak yulga salırga telim, sezne islah kıluda miña uñışka ireşmäk yuk, insaf belän Aña kaytamın.
89. İy kaumem, miña karışmagız, miña karışuıgız Nuh kaumenä, yäki Hud kaumenä, yäki Salih kaumenä ireşkän ґäzab kebi ґäzab ireşügä säbäp bulmasın! Bit Lut kaumeneñ hälaqäte sezdän yırak tügel, saklanıgız!
90. Rabbıgızdan yarlıkau östägez, soñra täübä itep Aña kaytıgız! Tähkıyk minem Rabbım täübä itep tözälüçelärgä şäfkatle vä alarnı söyüçe".
91. Kaume äyttelär: "İy Şöґäyeb, sin söylägän süzlärneñ kübrägen añlamıybız häm arabızda sine bik zägıyf küräbez, ägär sineñ iman kitergän iyärçennäreñ bulmasa ide, bez sine taşlar belän bärep üterer idek vä sineñ bezgä köçeñ citä torgan tügel".
92. Şöґäyeb äytte: "İy kaumem, miña iyärgän möeminnär hätere öçen Allah ämerlären artıgızga kuyasız. Tähkıyk minem Rabbım sez kılgan eşlärne belüçe vä üzegezne çolgap aluçı.
93. İy kaumem, sez urınıgızda üzegezneñ bozık eşläregezne kılıgız! Älbättä, min üz ğamälemne kılırmın vä kem yalgançı häm kemgä risvay kıluçı ґäzab kilgänene tizdän belersez. Kötegez Allah ґäzabın! Min dä sezneñ belän ber rättän sezgä kilä torgan ґäzabnı kötüçemen".
94. Ґäzab kilergä ämerebez bulgaç, Şoґäyebne vä aña iyärgän möeminnärne üzebezneñ rähmätebez belän ґäzabtan kotkardık. Ämma zalim käferlärgä Cäbrailneñ tavışı ireşte, öyläre eçendä yabışıp kattılar.
95. Güyä alar yortlarında hiç tormadılar. Sämud kaumenä Allahunıñ rähmätennän yıraklık bulgan kebi, Mädyän halkına da Allahunıñ rähmätennän yıraklık bulguçıdır.
96. Tähkıyk açık dälillärebez vä moğcizalarıbız belän Musanı päygambär itep cibärdek.
97. Firgaunga vä anıñ oluğlarına, alar Firgaunga vä anıñ ämerenä iyärgän idelär, Firgaunnıñ eşe hak vä yahşı tügel, bälki hämmä eşe batıl ide.
98. Firgaun kıyamät könendä cähännämgä kaumennän alda kiler, kaumen iyärtep cähännämgä alıp kerer. Alarnıñ kilgän urınnarı nindi yaman urındır.
99. Alarga dönyada häm ahirättä läğnät yaudı. Nindi yamandır alarga birelgän urın.
100. Siña söylägän oşbu häbärlär şähär vä avıl häbärlärennänder. Ul şähärlärneñ bäğzeläre häzer dä bar, vä bäğzeläre yuk, hälaq bulgannar.
101. Bez alarga hiç zolım kılmadık, läkin alar üzlärenä üzläre zolım kıldılar Rabbıñnıñ ґäzabı kilgäç, alarnıñ Allahudan başka gıybadät kıla torgan sınımnarı alarga hiç fayda birmäde vä saklıy almadı, vä hälaqätkä töşüdän başka sınımnarı alarga hiçnärsä arttırmadı.
102. Änä şulay Rabbıñnıñ keşeläre azgan şähärne ґäzab belän totuı bik tiz vä bik katı.
103. Yugarıda söylängän häbärlärdä ahirät ґäzabınnan kurkuçılar öçen gıybrätlär bar, ul kıyamät köne keşelärneñ barçası cıyıla torgan könder, vä ul köndä här mähluk Allahu hozurında hazer bulır.
104. Ul könne vakıtlıça gına, dönya betkänçe genä kiçekteräbez.
105. Kıyamät köne kilep citsä, hiçkem söyläşä almas, mägär Allah izin birgän keşe genä söyläşer, bäs ul köndä keşelärneñ kayberläre yahşı vä kayberläre yavızdır.
106. Ämma yavız bähetsezlär utta bulırlar, alarga anda ґäzabnıñ katılıgınnan yaman tavış belän kıçkıru vä ıñgıraşu bulır.
107. Ahirätneñ cire vä kükläre daim bulgan häldä alar da cähännämdä mäñge kalırlar, mägär Rabbıñnıñ teläge belän genä möemin bulgan keşelär mäñge kalmas. Älbättä, sineñ Rabbıñ kılırga telägän eşen kıluçı.
108. Vä ämma yahşı möselmannar cännätneñ cire vä kükläre daimi bulgan häldä cännättä mäñge kalırlar, mägär cännätkä kerä almıy torırlar Rabbıñ telägän gönahlı möemin keşelär, ul cännät möeminnärgä Allahudan hiç betmi torgan büläkter.
109. İy Muhämmäd g-m, möşriklärneñ dine vä ğamäle batıl-yalgan ikänlektä hiç tä şiklänmä, älbättä, böten eşläre batıldır, ataları sınımga gıybadät kılgan kebi bolar da sınımga gıybadät kılalar. Alarnıñ ґäzabtan bulgan öleşlären hiç kimetmiçä, üzlärenä birerbez.
110. Tähkıyk Bez Musaga kitap birdek, ul kitap hakında ihtilaf buldı – kayber keşelär ışandılar vä kayber keşelär ışanmadılar. Ägär Rabbıñnıñ väğdäse bulmasa ide, käferlärneñ ґäzabın kiçekterü belän, älbättä, alarnı hälaq itmäk öçen hökem bulır ide, tähkıyk käferlär Koränneñ Allah kitabı ikänlektä şiklänmäktälär.
111. Alarnıñ barçasına da Rabbıñ, kılgan eşläreneñ cäzasın tulısınça birer, Allah alarnıñ kılgan eşlärennän, älbättä, häbärdar.
112. İy Muhämmäd g-m, üzeñ häm siña iyärep täübä itkän möeminnär! Eşläregezdä Allah boyırgança turı bulıgız! Häm Allahuga gönahlı bulmagız, yağni Anıñ ber hökemen dä bozmagız! Döreslektä Allah sezneñ kılgan eşläregezne kürüçe.
113. Zalimnär, käferlär, monafiqlar, möşriklär, fasıyklar häm cahillär yagına avışmagız, alarga iyärmägez, alar kılgan eşlärne kılmagız, alarga hiç tä dus bulmagız! Ägär alar yagına avışsagız, ul vakıtta sezne cähännäm utı totar, Allahudan başka sezgä dus yuk, Aña dus bulırga tırışıgız! Ägär Allahuga dus bulmıyça zalimnärgä dus bulsagız, soñra Allah ґäzabınnan kotılırga sezgä yärdäm itelmäs.
114. Könneñ ike tarafında namazlarıñnı ukıgıl, yağni tañ, öylä, ikende namazları vä kiçen – ahşam, yästü namazların ukıgıl! Tähkıyk törle yahşılıklar, älbättä, yavızlıklarnı cuyalar, yugarıda söylängän Allah süzläre, älbättä, väğazlänüçelärgä väğaz näsıyhätter.
115. Sabır kıl, çıdamlı bul Allah yulıñda sabit bulu öçen, älbättä, çıdamlık kiräk häm izgelek kıl! Allah izgelek kıluçılarnıñ savabların hiç cuymas.
116. Käşki bulsaçı aragızda sezdän äüväl hälaq bulgan kaumlärdän kalgan gakıl belem iyäläre, keşelärne cir östendä bozıklık kıludan tıyar idelär, mägär alar arasınnan azların gına ґäzabtan kotkardık, keşelärgä ämer mäğruf kılgannarı öçen. Ämma zalimlär üzlärenä birelgän dönya baylıgına gına iyärdelär häm, azıp, käfer buldılar.
117. Şähärlär keşeläre imanlı, dinle yahşı keşelär bulganları häldä Rabbıñ zolım itep alarnı hiç hälaq itär bulmadı.
118. Ägär Rabbıñ teläsä ide böten keşelärne ber genä dindä kılır ide. Keşelär haman da Allah hökemlären bozıp, dindä törle yullarga kitmäktälär.
119. Mägär Rabbıñ rähmät itkän hak möeminlär Allah hökemlären bozmaslar vä Korän belän kürsätelgän tuğrı yuldan tışkarı hiç tä çıkmaslar, änä şul hak möeminnärne Allah halık kıldı islamnıñ haklıgın kürsäter öçen, Allah dinen bozuçı bideґätçe cenlär vä bideґätçe keşelär belän, älbättä, cähännämne tutıraçakmın digän hökeme belän Rabbıñnıñ süze tämam buldı.
120. Rasüllär häbärlärennän hikäyä itsäk, härbersendä sineñ küñeleñdä sabit bulırga kıyssalar iñderäbez, vä oşbu sürädä kilde siña hak häbärlär vä möeminlärgä väğaz häm gıybrätlär.
121. İman kitermägän keşelärgä äyt: "Üz urınlarıgızda kılası yavız eşläregezne kılıgız! Min dä üz eşemne kıluçımın.
122. Kötegez Allah hökemen, bez dä sezneñ hälaq buluıgıznı kötäbez".
123. Cirdäge vä küklärdäge yäşeren närsälär Allahu täğaläneke, vä barça eş Añarga kaytır, Ul – Allahuga gına gıybadät kılıgız vä Ul – Allahuga täväkkäl kıl! Sezneñ kılgan ğamälläregezdän Rabbıñ gafil tügel.

[12] YUSUF SÜRÄSE – 111 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm ra. Bu – sürädäge ayätlär açık mäğnäle Korän ayätläreder.
2. Tähkıyk Bez Cäbrailne iñderdek garäb tele belän Korän ukımak öçen, şayät Koränne ukıp mäğnäsen añlarsız. (Yahüdlär soradılar: "Yağkub balaları ni öçen Kängan şähärennän Mısırga küçep kildelär", – dip. Bu sürä şul sorauga cavap birä).
3. İy Muhämmäd g-m! Bez siña Koränne vähiy itep kıyssalarnıñ kürkämrägen hikäyät kılabız, gärçä başta ul kıyssalardan häbärsez bulsañ da.
4. Yusuf atasına äytte: "İy atam, min teşemdä kürdem: unber yoldız häm ay belän koyaş kölep miña säcdä kıldılar".
5. Atası äytte: "İy uğlım, sin teşeñne agalarıña söylämä! Ägär alarga söyläsäñ, hösedlänep sine hälaq itär öçen häylä kılırlar, çönki şaytan adämlärgä açık doşman, agalarıñnı häylägä kotırtır.
6. Rabbıñ siña yahşı töş kürsätkän kebi, sine päygambärlekkä dä saylıydır vä siña töş yuraunı öyrätäder vä siña häm Yäğkubnıñ başka balalarına da niğmäten tämam itep birer, monnan elek babalarıñ İshak belän İbrahimgä niğmäten tämam itep birgän kebi, älbättä, sineñ Rabbıñ kemgä närsä birergä ikänlekne belüçe vä kirägençä eş kıluçı".
7. Tähkıyk sorauçılarga Yusuf vä anıñ kardäşläreneñ, kıyssalarında, älbättä, gıybrätlär bar.
8. Yusufnıñ oluğ kardäşläre äyttelär: "Älbättä, Yusufnı vä anıñ kardäşe Binyaminne atabız bezdän artıgrak söyä, bez käsebçe vä hezmätçelärbez, atabıznı da bez tärbiyälibez, Yusuflardan ber fayda kürmäsä dä, alarnı bezdän artık küräder. Tähkıyk atabız bezneñ hakta açık yalgışadır".
9. Agaları cıyılıp söyläştelär vä bäğzeläre äytte: "Yusufnı üteregez, yäki bilgesez ber urınga iltep taşlagız, annarı atagıznıñ yöze sezgä genä kalır, başkaça hiç karamas, şunnan soñ täübä itep, yahşı keşelärdän bulırsız".
10. Aralarınnan berse äytte: "Yusufnı ütermägez! Anı koyı töbenä salıgız! Bäğze mosafirlar anı tabıp alırlar vä yırak cirgä alıp kitärlär, üzegez dä tınarsız, ägär şul eşne kılır bulsagız, şunnan da yahşısı bulmas". Bu kiñäşkä bar da riza bulıp, Yusufnı sorarga ataları yanına kildelär.
11. Äyttelär: "İy atabız, Yusuf hakında ni öçen bezgä ışanmıysıñ? Bez aña fäqat yahşılık telibez.
12. Yusufnı irtägä bezneñ belän sährägä cibär, törle cimeşlär aşap, uynap yörer, bez anı, älbättä, saklarbız aña ber zarar da ireşmäs".
13. Ataları äytte: "Yusufnı alıp kitüegez mine kaygı vä häsrätkä töşerä, min añardan başka sabır itä almıym, annarı anı büre aşaudan da kurkamın vä sez Yusuftan gafil yörersez".
14. Äyttelär: "Ägär bez şul hätle küp bula torıp anı büre aşasa, ul vakıtta bez, älbättä, häsrättä bulırbız, Yusufnı büredän aşatmak bezgä zur kimçelek bulır".
15. Kayçan Yusufnı alıp kittelär, anı koyı töbenä salırga itfak kıldılar häm külmägen saldırıp, üzen koyı töbenä töşerdelär, külmägen soragaç: "Unber yoldız, ay vä koyaş birsenlär" – dip köldelär, Bez Yusufka vähiy kıldık: "Bu cäfalardan, älbättä, ber könne kotılırsıñ da siña kılgan yavızlıkların üzlärenä söylärseñ", – dip, läkin alar Yusufka vähiy kılganıbıznı sizmilär.
16. Vä şul könne kiç belän yılaşıp atalarına kildelär.
17. Äyttelär: "İy atabız, bez Yusufnı äyberlärebez yanında kaldırıp, üzebez yögerü yarışına kitkän idek, bez äylänep kilgänçe Yusufnı büre aşagan, iy atabız sin bezgä ışanmıysıñ, gärçä bez döres söyläsäk tä".
18. Yusufnıñ külmägen yalgan kanga buyap atalarına kiterep birdelär. Ataları äytte: "Yuk Yusufnı büre aşamagandır, bälki näfesegez ber häyläne sezgä yahşı itep kürsätkänder dä sez anı kılgansız, inde miña kürkäm sabırlık kiräk! Sezneñ häylägezgä karşı Allahudan yärdäm sorıymın".
19. Yusufnı salgan koyıga yakın cirgä kärvan kilde, su taşuçıların koyıga su alırga cibärdelär, suçı çilägen koyıga töşerde vä Yusuf, çiläkkä yabışıp, koyıdan çıktı, su taşuçı yuldaşlarına äytte: gacäp ber matur ugıldır, nindi söyeneç bezgä. Bu bala satlık mal, üzebez satarbız dip söyläştelär, yağni koyıdan tabılganlıgın böten kärvanga äytmiçä: "Koyı yanındagı keşelär Mısırga alıp barıp satar öçen birdelär", – didelär, alarnıñ kılgan eşlären Allah belüçe.
20. Şul vakıt Yusufnıñ agaları kilde häm Yusufnı az akçaga kärvan keşelärenä sattılar, Yusufnı satkanda da küñelläre haman yomşarmadı, anı kızganmadılar, bälki satıp aluçılarga törleçä yamanlap söylädelär. Kärvançılar Yusufnı Mısırga alıp barıp sattılar. Yusufnı Mısır patşasınıñ berençe väzire Ґäziz küp akçaga satıp aldı.
21. Mısır väzire Ґäziz hatını Zöläyhagä äytte: "Bu balanıñ urının kürkäm kıl, yahşı tärbiyälä, şayät bez añardan fayda kürerbez, yäki anı üzebezgä bala itärbez. Satıp aluçı Ґäzizgä söyekle kürsätkänebez kebi Yusufnı Mısır cirenä urınlaştırdık, anda väzir kılmak vä töş yurau belemen öyrätmäk öçen, Allah üz eşendä galibder, ciñüçeder telägänçä eş kılır, läkin kübräk keşelär belmilär Allahu täğaläneñ zatın vä sıyfatın.
22. Yusuf üsep bäläğatkä ireşkäç, Bez aña hikmät vä belem birdek, änä şulay yahşı eşlärne eşläüçelärgä izge cäza biräçäkbez.
23. Väzir hatını Zöläyha üz öyeñdä Yusuftan yalınıp vä yalvarıp näfese telägänne ütäven taläp itte vä barça işeklärne bikläde häm iy Yusuf, kil minem yanıma, mine mährüm itmä dide. Yusuf äytte: "Bu eştän Allahuga sıgınamın, tähkıyk tärbiyäçem Ґäziz miña hörmät kürsätte, toraçak ciremne kürkäm kıldı, inde min añar niçek hıyanät itim! Bu eşne kılsam zalimlärdän bulırmın bit, älbättä, zalimlär Allah ґäzabınnan kotıla almaslar".
24. Tähkıyk Yusufnı üzenä yakınlık kıldırırga teläde Zöläyhä, vä Yusuf ta Zöläyhägä kasd kılgan bulır ide, ägär Rabbısınıñ ğalämätlären kürmägän bulsa, yağni şul vakıtta Allah aña atasın küz aldına kiterde, änä şulay ğalämät kürsättek Yusuftan yaman vä fäheş eşne cibärmäk öçen, çönki ul Bezneñ ihlas kollarıbızdan.
25. İkese dä işeklärgä taba yögerdelär. Yusuf Zöläyhädän kotılır öçen yögerde, Zöläyhä Yusufnı çıgarmas öçen artınnan yögerde, Yusufnıñ külmägeneñ artınnan totıp üzenä tarttı, külmäk yırtıldı. Yusuf işeklärgä kilgändä bikle işeklär Allah kodräte belän açıla bardılar. Şulay kuışıp işek aldına çıksalar, Zöläyhäneñ ire Ґäzizgä oçradılar. Zöläyhä üzeneñ irenä äytte: sineñ hatınıña yaman kasd kılgan keşegä cäzası närsä bulır? Älbättä, törmägä bikläü yäki räncetküçe ґäzab bulır".
26. Yusuf äytte: "Zöläyhä üze teläde minem aña yakınlık kıluımnı. Yusufnıñ süzen döresläp, Zöläyhäneñ kardäşlärennän ber sabıy şähadät birde vä ul sabıy äytte: "Ägär Yusufnıñ külmäge al yaktan yırtılgan bulsa Zöläyhä süze döres bulır, Yusuf süze yalgan bulır.
27. Ägär Yusufnıñ külmäge art yaktan yırtılgan bulsa, Zöläyhä süze yalgan bulıp, Yusuf süze döres bulır".
28. Kayçan Zöläyhäneñ ire Yusufnıñ külmägeneñ arttan yırtılganın kürgäç, Zöläyhägä äytte: "Bu eş sineñ häyläñ ikän, älbättä, sez hatınlarnıñ häyläse oluğ".
29. Ґäziz äytte: "İy Yusuf, bu eştän baş tart, halıkka faş itmä. Sin Zöläyhä täübä it, minnän gafu sora gönahıñ öçen! Tähkıyk sin hatalanuçılardan bulgansıñ". Bu eş Mısırga cäyelde, hatınlar bik küp söylädelär.
30. Mısırda ber törle hatınlar äyttelär: "Gazizneñ hatını üzeneñ kolınnan yakınlık kıluın ütengän vä aña mähäbbäte çiktän aşkan ikän, bez ul Zöläyhäne açık azgınlıkta küräbez, çönki Ґäzizne taşlap, kolnı söyä başlagan".
31. Zöläyhä ul hatınlarnıñ ğayepläp söylägänlären işetkäç, alarnı kunakka çakırıp keşelär cibärde vä alar öçen yahşı urınlar vä huş täğamlar häzerläde, kunaklar kilep aşarga utırgaç, härbersenä ütken pıçaklar birde vä äytte: "İy Yusuf, ul hatınlar yanına çık", – dip. Hatınlar Yusufnı kürgäç, bik oluğ eş sanadılar vä yanlarına utırtırga telädelär häm Yusuftan küzlären ala almıyça, tagam kisäbez dip, kulların kiskäläp beterdelär vä äyttelär: "Allah paqter, bu keşe tügelder, bu hiçkem tügel, mägär hörmätle färeştäder", – dip.
32. Zöläyhä äytte: "Mine şunıñ hakında ґäyep vä şeltä kılgan kol, şul koldır, döres min anıñ belän yakınlık kılırga östädem, läkin ul telämäde, saklandı". Soñra Zöläyhä hatınlardan ütende: "Miña yakınlık kılırga öndägez", – dip, läkin hatınlar bar da Zöläyhä telägänne telädelär. Zöläyhä äytte: "Ägär min ämer kılgannı eşlämäsä, yağni yakınlık kılmasa, älbättä, zindanga saldırırmın, hurlıkka töşkän keşelärdän bulır".
33. Yusuf äytte: "İy Rabbi! Mine çakırgan zinaga karaganda miña zindan yahşırak, ägär ul hatınlarnıñ häylälären minnän üzeñ betermäsäñ, ul vakıtta min alarga avışırmın vä yaramagan eşne eşläp cahillärdän bulırmın".
34. Yusufnıñ dogasın Rabbısı kabul kıldı häm Yusuftan ul hatınlarnıñ häyläsen cibärde, döreslektä Ul süzlärne işetüçe vä hällärne belüçe.
35. Yusufnıñ külmäge arttan yırtılganlıgın vä sabıy balanıñ şähadät birgänen häm hatınlarnıñ kulların kiskännären kürgäç, Yusufnıñ ґäyebe yuklıgı barçalarına da açıklandı, şulay bulsa da azga gına Yusufnı zindanga salırga buldılar.
36. Vä anıñ belän bergä ike yeget tä zindanga kerde. Berse hämer yasauçı, ikençese – ikmäkçe ide, alar töş kürdelär. Alarnıñ berse äytte: "Min töşemdä hämer sıkkanımnı kürdem". Vä ikençese äytte: "Min töşemdä ikmäk kütärep yöregänemne kürdem, ul kütärgän ikmägemnän koşlar aşıy imeş. İy Yusuf ul töşneñ täğbire närsä bezgä söyläp bir? Tähkıyk bez sine yahşı keşe dip beläbez".
37. Yusuf äytte: "Min sezgä başta, aşıy torgan rizıklarıgız aldıgızga kilmäs borın, ul rizıklarnıñ nindi rizık ikänlege belän häbär birermen, bu eşem vä töşkä täğbir yasavım Rabbımnıñ öyrätüe beländer, tähkıyk min Allahuga häm dä ahirätkä ışanmagan keşelärne taşladım, alardan kiseldem.
38. Vä min kerdem ata-babalarım Yäğkub, İshak, İbrahimlär dinenä, Allahuga berär mähluknı tiñdäş itü bezneñ öçen hiç tä döres vä layık tügel. Oşbu hak dindä buluıbız bezgä vä başka keşelärgä Allahunıñ yumartlıgı vä rähmäte, läkin küp keşelär bu zur niğmät dip belmilär häm Allahuga şöker itmilär.
39. Yusuf älege töş kürüçe ike yegetne başta väğazlärgä teläde häm alarga äytte: "İy zindandagı ike iptäşem! Yasalma küp ilahälärgä gıybadät kılu häyerleme? Yäki hiç tiñdäşe bulmagan böten mähluknıñ hucası vä kodrät iyäse ber genä Allahuga gıybadät kılu häyerleme? Älbättä, ber genä Allahuga gıybadät itü häyerle.
40. Sez ber Allahuga gıybadät kılmıysız, mägär üzegez vä atalarıgız ilahä dip isem birgän hiçnärsägä yaramıy vä fayda birmi torgan sınımlarga gıybadät kılasız, ul sınımlarga gıybadät kılunıñ döreslege öçen Allah hiç dälil iñdergäne yuk, bu hakta hökem itmäk fäqat Allahuga gına hastır, başka zatnıñ hökeme hökem tügelder, Ul – Allah üzennän başkaga gıybadät kılmaska ämer kıldı, bu islam dine – hak din, läkin küp keşelär belmilär".
41. İy zindandagı ike iptäşem, inde kürgän töşegezgä täğbir kılam: ämma beregez zindannan çıgıp äüvälge urınında hämer yasauçı bulır, ämma ikençegezne asarlar vä başın koşlar aşar. Yegetlär: "Bez töş kürmädek, uynap kına äytkän idek", – didelär. Yusuf äytte: "Sez soradıgız -min cavap birdem, älbättä, eş min täğbir kılgança bulır".
42. Yegetlärdän berse kotıla dip zan kılganına, yağni hämerçegä Yusuf äytte: "Zindannan çıkkaç, patşaga minem haksız zindanda yatkanımnı söylä, mine çıgarsın". Yusufnı patşasına äytergä şaytan yegetkä onıttırdı, yänä Yusuf niçä yıllar zindanda kaldı.
43. Bervakıt patşa üzeneñ duslarına äytte: "Min töşemdä cide simez sıyır kürdem, alarnı cide arık sıyırlar aşıy, imeş, dähi cide kipkän başaklar vä cide yäşel başaklar kürdem. İy cämäğat, ägär töş yurıy belsägez, minem töşemne yuragız, täğbir itegez!"
44. Patşanıñ dusları äyttelär: "Bu töş sataşu gına, bez andıy sataşu töşlärneñ täğbiren belmibez".
45. Zindannan çıkkan hämerçe, añardan patşaga äytergä ütenep kalgan küp yıllardan soñ Yusufnıñ süzen isenä töşerep, patşaga äytte: "Mine zindanga cibäregez, annan kaytıp bu töşneñ täğbiren sezgä söylärmen", cibärdelär, Yusuf yanına bardı.
46. İy döres söyläüçe Yusuf! Sin bezgä cide simez sıyır hakında cavap bir, ul simez sıyırlarnı cide arık sıyırlar aşıy, dähi cide yäşel başak vä cide kipkän başak hakında bezgä cavap bir? Şayät min Mısır halkına kaytıp cavabıñnı söylärmen, şayät alar da qadereñne belep zindannan çıgarırlar.
47. Yusuf äytte: "Cide yıl totaştan igen çäçegez, cide yılda uñış yahşı bulır, algan uñışnı sukmıyça başagı vä salamı belän kibändä saklarsız, mägär üzegez aşar hätle genä sugıp alırsız.
48. Monıñ soñında cide yıl açlık yılları kiler, uñışlı cide yılda cıygan igenläregez cide açlık yıllarında aşalıp betär, mägär orlık öçen saklagan az gına igenläregez kalır.
49. Soñra açlık yıllardan soñ ber yıl kiler, ul yılda yañgırlar yavar keşelärgä igenlär vä cimeşlär üsär här cähettän irken bulır, cimeşlär sıgıp, şäräblär yasarlar".
50. Patşa äytte: "Ul töş yurauçı keşene zindannan çıgarıp miña kiteregez!" Çakıruçı ilçe Yusuf yanına kilgäç, Yusuf ilçegä äytte: "Bar patşaña kaytıp äyt, mine kürep kulların kiskän hatınlarnıñ miña karata fikerlären belsen. Hatınlarnıñ häyläse vä minem haksız räncetelgänem açıklansın öçen! Tähkıyk minem Rabbım alarnıñ häylälären belä.
51. Patşa äytte hatınlarnı cıyıp: "Yusuf hakında fikeregez niçek, anıñ belän yakınlık kılırga telägän vakıtıgızda ґäyep añardamı yäki sezdäme? Hatınlar äyttelär: "Allah saklasın, bez Yusufta ber yavızlık ta kürmädek, ul paqter. Ґäziz hatını Zöläyhä äytte: "Menä häzer haklık öskä çıktı, Yusufnıñ miña yakınlık kıluın min üzem östädem, ämma Yusuf hıyanät itmäde, anıñ süzläre hak".
52. Ul hatınlarnıñ minem döreslegem belän şähadät birüläre – üze yuk çagında hatınına hıyanät itmägänlegemne Ґäziz belsen öçender häm hıyanätçelärneñ häyläsen Allah yulga salmaganlıgın belsenlär öçen.
53. Ämma şulay da bulsa näfesemne döreslämim, çönki näfes yavızlıkka öndider, mägär näfes öndägän yavız eşlärdän kotılır Rabbım rähmät kılgan keşelär genä. Älbättä, minem Rabbım yarlıkauçı vä rähmätle.
54. Patşa äytte: "Kiteregez miña ul Yusufnı, üzemä yuldaş itärgä anı törmädän çıgarırmın", patşa Yusuf belän söyläşkäç hakıykat hälne belgäç, äytte: "Bügen sin imin bulganıñ häldä bezneñ yanda torırsıñ".
55. Yusuf äytte: "Mine igençelek eşlärenä huca itep kuy, älbättä, min igenlärne üsterä häm saklıy belämen, yahşı saklarmın".
56. Änä şulay Yusufka Mısır cirendä irkenlek birdek, ul cirdä kayda teläsä şunda urınlaşır. Rähmätebezne telägän keşelärebezgä şulay biräbez, izge ğamällär kıluçılarnıñ äceren hiç cuymabız.
57. İman kiterep, böten eşlärdä Allahuga täqvalık kılgan hak möeminlärgä ahirät niğmätläre dönya niğmätlärennän yahşırak.
58. Açlık yılları başlangaç, Yusufnıñ agaları Kängan şähärennän Mısırga aşlık alırga kildelär, aşlık sorar öçen Yusuf yanına kerdelär, Yusuf alarnı tanıdı, ämma agaları Yusufnı tanımadılar. Yusuf alardan soraştı: sez niçä kardäş, sez kem balaları, igen sezdä dä yukmı, atagız ni häldä? Alar cavap birdelär: bez İbrahim näselennän Yäğkub päygambär balalarıbız, barçabız unike idek, Yusuf isemle kardäşebezne büre aşadı, Binyamin isemle keçe kardäşebez atabız yanında kaldı bez moñda unau kildek.
59. Yusuf alarga säfär cihazların häzerläp härbersenä ber döyä yöge aşlık birgäç äytte: "Atagız yanında kalgan keçe kardäşegezne miña alıp kilersez. Küräsez bit, min ülçäüne hıyanätsez ğadel ülçimen häm mosafirlärne kabul itüçelärneñ häyerlesemen.
60. Ägär ul kardäşegezne alıp kilmäsägez, mindä sezneñ öçen aşlık bulmas häm miña yakın da kilmägez!"
61. Äyttelär: "Yarıy, atasınnan sorarbız anı, älbättä, bez ul eşne eşli alabız vä eşlärbez".
62. Yusuf üzeneñ hezmätçelärenä äytte: "Bolarnıñ aşlık öçen birgän akçaların üzlärenä beldermiçä yöklärenä yäşerep kuyıgız, öylärenä kaytkaç ul akçalarnı, şayät, tabıp häm tanıp alırlar häm şul akçaları belän, şayät, yänä minem yanıma aşlık alırga kilerlär". Häm hezmätçelär şulay eşlädelär.
63. Atalarına kaytkaç äyttelär: "İy atabız, bezgä häzer Mısırdan aşlık satıp alu tıyıldı, yağni aşlık hucası: "Keçe kardäşegez Binyaminne alıp kilmäsägez, sezgä aşlık birmim", – dide, Binyaminne bezneñ belän cibär aşlık alıp kaytırbız häm Binyaminne saklarbız".
64. Ataları äytte: "Binyamin hakında min sezgä kiçek ışanıym? Monnan elek Yusuf hakında ışandım da, ä närsä eşlädegez? Şunıñ öçen sezgä anı birmim, saklau yözennän Allah häyerleder, Añarga tapşırdım, vä Ul şäfkat itüçelärneñ iñ şäfkatleräge".
65. Yöklären açkaç, aşlık öçen birgän akçaların yöklärendä taptılar – üzlärenä kire kaytarılgan. Äyttelär: "İy atabız, yalgan söylämibez, oşbu akça – aşlık öçen birgän akçabız kire üzebezgä kaytarılgan, Binyaminne bezneñ belän cibär, Mısırga barıyk, öy cämäğatlärebezgä aşlık alıp kaytırbız häm Binyaminne dä saklarbız, ägär Binyamin dä barsa, ber döyä yöge aşlıknı artık alırbız, aşlık hucası väzir öçen ber döyä yöge bik az närsä, avırsınmas birer".
66. Ataları äytte: "Älbättä, Binyaminne sezneñ belän cibärmämen, sälamät kaytarıp üzemä tapşırırga Allah iseme belän ant itep väğdä birgänegezgä çaklı". Binyaminne sälamät alıp kaytıp tapşırırga väğdälären birgäç, ataları äytte: "Bezneñ söyläşkän süzlärebezne Allah küzätüçeder".
67. Ataları äytte: "İy ugıllarım, Mısırga citkäç barıgız da ber kapkadan kermägez, törlegez törle kapkalardan keregez! Allahudan kilgän bäla-kaza hakında ber ni belergä dä, sezgä yärdäm itärgä dä hälemnän kilmider, här eş östennän hökem yöretmäk Allahuga hastır, şuña baş i̇yüdän başka çara yuk, min Allahuga täväkkäl ittem häm täväkkäl itüçelär Allahuga gına täväkkäl itsenlär!"
68. Alar Mısırga citep, ataları äytkänçä törlese törle kapkadan kergän zamanda ataları Yäğkubnıñ süze alarga Allahudan kilgän kaza hakında hiç fayda birmäde, mägär Yağkubnıñ küñelendäge teläge genä ütälde, tähkıyk ul Bez öyrätkän närsälärne belüçe, şunıñ öçen balaların şulay väğaz kıldı läkin küp keşelär belmilär eşneñ yäşeren serlären.
69. Bar da cıyılıp Yusuf yanına kerdelär. Yusuf kunaklarnı sıylarga teläde häm altı savıt belän aş kitertep, här savıttan ikeşär-ikeşär aşıysız dide, häm agaları här savıttan ikeşärläp aşıy başladılar, Binyamin ber savıtka ber üze genä kaldı häm yılap cibärde. Yusuf kerep, iy Kängannan kilgän yeget, ni buldı nik yılıysıñ dip soragaç, Binyamin: "Yusuf isemle tuganım bar ide, ul isän bulsa anıñ belän bergä aşagan bulır idek, dip Yusufnı sagınıp yılıym", – dide. Yusuf, alay bulgaç, bez sineñ belän kardäş bulırbız, äydä ikäü bergä aşıyk, dip, pärdä artına alıp kerde häm ikese ber savıttan aşadılar häm Binyamingä üzen tanıttı, min sineñ kardäşeñ Yusufmın dip koçakladı vä kardäşläreñ bezgä kılgan naçarlıkları öçen kaygırmagıl, Allah bezne taşlamadı, dide. Annarı Yusuf Binyaminne alıp kalır öçen häylä kordı: "İy Binyamin, sine alıp kalır öçen ber häylä uyladım ki, ber bähalı savıtnı sineñ yögeñä yäşerep kuyarbız da annarı "savıt yugaldı", dip, iğlan itärbez, tentegändä savıt sineñ yögeñnän çıgar da, annarı sine karak iseme belän kol itep alıp kalırbız dide. Bu häylägä Binyamin dä riza buldı häm şulay eşlädelär.
70. Agalarınıñ närsälären häzerlägäç, yağni aşlıkların ülçäp döyälärgä yöklägäç Yusuf, Binyaminneñ yögenä ber altın savıtnı yäşerep kuydırdı vä şul häldä yulga çıgıp kittelär, soñra Yusufnıñ hezmätçelärennän berse artlarınnan barıp: "İy kärvan keşeläre! Sez patşanıñ savıtın urlagansız", – dip kıçkırdı.
71. Yusufnıñ agaları kıçkıruçıga karşı kilep: "Närsä yugalttıgız", – soradılar.
72. Äyttelär: "Patşanıñ savıtın yugalttık, anı tabıp kitergän keşegä ber döyä yöge aşlık birelä vä ul aşlıknı tapşırırga min östemä alamın".
73. Äyttelär: "Üzegez beläsez, vallahi bez Mısır cirenä bozıklık kılırga kilmädek häm bez karaklar da tügelbez".
74. Artlarınnan kilüçelär äyttelär: "Ägär urlamadık digän süzegez yalgan bulsa, yağni savıt sezdän tabılsa, urlauçınıñ cäzası närsä bulır?"
75. Äyttelär: "Anıñ cäzası şul bulır ki, savıt kem yögennän tabılsa, şul keşe üze patşaga kol bulır. Zalimnärgä bez möselmanlar şundıy cäza biräbez. Yöklären tentü öçen barın da borıp, Yusuf aldına alıp kildelär.
76. Yusuf Binyaminnän başka kardäşläreneñ yöklärennän başladı tentüne, soñra savıtnı Binyamin yögennän tabıp aldı. Şulay itep, Binyamin, urlagan isemen kütärep, Yusuf kulında kaldı. Kardäşen alıp kalır öçen Bez Yusufka şulay häylä kıldırdık, Mısır patşasınıñ dine hökemençä Yusuf kardäşen alıp kalırga kadir tügel ide, çönki anıñ dinendä karaknı kol itep alıp kalırga yaramıy ide. Ämma Yäğkub g-m şärigateñdä karaknı kol itep alu hökeme bar ide, şunıñ öçen Yusuf urlauçınıñ cäzasın kardäşlärennän äytterde. Läkin Yusuf Allah teläge belän häylä kıldı, Üzebez telägän keşene gıylem vä hikmät belän däräcälärgä kütärerbez, här belem iyäse keşedän östen belemle keşe bulır.
77. Kardäşläre äyttelär: "Binyamin urlasa urlar, şul alarda ul ğadät bar, monnan elek anıñ kardäşe Yusuf ta urlagan ide. Yusuf alarnıñ süzlärenä cavap birmiçä küñelendä sakladı vä küñelennän äytte: "Sez Yusufka karaganda yamanıraksız, sezneñ miña yalgan yalalar yapkanıgıznı Allahu täğalä belä".
78. Yusufka äyttelär: "İy Ґäziz, anıñ öydä kart atası bar, anıñ urınına bezneñ berebezne alıp kal, anı cibär! Tähkıyk bez sine izgelek kıluçı dip beläbez".
79. Yusuf äytte: "Allah saklasın urlamagan keşene alıp kaludan, savıtnı kem yögennän taptık, fäqat şul keşene genä alıp kalabız, ägär başka keşene alıp kalsak zalimlärdän bulırbız".
80. Binyaminne aludan ömetsez bulgaç, aulakta kiñäş itär öçen ayırılıp çıktılar. Oluğları äytte: "Beläsezme, Binyaminne sälämät kulına tapşırırga atagız sezdän Allah iseme belän ґähed aldı, vä monnan elek Yusuf hakında çiktän tış eş kılgan idegez inde, ni küzebez belän vä ni bitebez belän atabızga kaytıp kürenerbez? Mısır cirennän ber adım atlamıymın, yağni kaytmıymın atamnan kaytırga röhsät bulganga çaklı, yäki Binyamin hakında Allahudan ber häyerle hökem bulgançı, Ul – Allah häkimlärneñ häyerlese". Şunnan soñ Yusuf yanına barıp, gayät gayrätlände, Binyaminne alırga bik katı tırıştı, läkin barıp çıkmadı.
81. Yusuf äytte: "Atagız yanına kaytıgız, aña äytegez: iy atabız, uğlıñ ber savıt urladı, bez fäqat belgänebez häm kürgänebez belän şähadät biräbez ki, Binyaminneñ yögennän ber altın savıt çıktı, bez ğayepne belä almıybız.
82. Bezgä ışanmasañ bez bulgan Mısır şähäre keşelärennän soragıl häm bezgä oçragan vä hällärebezne kürgän kärvan keşelärennän soragıl! Bez, älbättä, bu süzlärne döres söylibez".
83. Ataları äytte: "Yuk, döres söylämisez, bälki näfesegez ber yaman eşne yahşı itep kürsätkänder dä, ä sez ul eşne Binyamingä yapkansız, inde miña kürkäm sabırlık lyazemder. Alarnıñ barçasın Allah miña kiterer dip ömet itämen. Şiksez, Allahu täğalä alarnıñ kayda ikänen belä häm belep hökem yörtä".
84. Yağkub g-m açulanıp alardan kitte vä äytte: "Yusufım öçen ni oluğ häsrät!" Vä katı häsrät belän Yusuf öçen yılap, ike küzenä ak töşep sukıraymış ide, şulay bulsa da hiçkemgä zarlanmadı sabır itte.
85. Äyttelär: "İy atabız, vallahi sin haman Yusufnı söyliseñ, bolay bulsañ anıñ öçen sırhau bulırsıñ yäki hälaq bulırsıñ!"
86. Ataları äytte: "Tähkıyk min kaygımnı vä sagışımnı Allahuga şikayät kılamın, sezgä tügel, Allah belderüe belän min sez belmägän närsälärne belämen.
87. İy ugıllarım, Mısır şähärenä barıp Yusuf turında vä kardäşe turında soraştırıp karagız, alar hakında berär häbär bulmasmı, Allah rähmätennän ömetegezne özmägez! Döreslektä möeminlär Allah rähmätennän ömet özmilär, mägär käferlär ömetsez bulalar".
88. Alar Mısırga barıp, Yusuf yanına kerep äyttelär: "İy Ґäziz! Bezgä vä öy cämäğatlärebezgä bik katı açlık ireşte, menä sezgä törle akçalar kiterdek, saf kömeştän genä kiterergä köçebez citmäde, akçabızga karata bezgä aşlık ülçäp bir häm mömkin bulsa sadaka itep tä bir vä häm Binyaminne dä birep cibär, atabız anıñ öçen bik häsrätlänä! Älbättä, Allah sadaka birüçelärgä izge cäzalar birer. Monnan soñ Yusufnıñ küñele yomşardı vä üzen tanıtırga häm serlärne açarga teläde.
89. Äytte: "Beläsezme, häteregezdäme? Yusufka vä anıñ kardäşe Binyamingä cahillek belän nilär kıldıgız?"
90. Soradılar: "Sin ällä Yusufmı?" Yusuf äytte: "Älbättä, min Yusufmın, oşbu minem kardäşem Binyaminder, tähkıyk Allah bezgä niğmät vä däräcälär birde. Beräü Allahuga täqvalık kılıp başına kilgän bäla-kazalarga sabır itsä, älbättä, Allah yahşı eşlärneñ äceren cuymıy".
91. Kurkıp kaltırap äyttelär: "İy Yusuf, vallahi sine Allah bezgä ihtıyarlı vä baş kıldı, şiksez, bez hatalanuçılardan buldık".
92. Yusuf äytte: "Bügen sezne ğayepläp bitärläü yuk, kurıkmagız, min sezne hökem itmim. Kılgan gönahlarıgıznı Allah yarlıkasın, Ul bik şäfkatle vä rähimle!
93. Minem oşbu külmägemne alıp kaytıp atamnıñ yözenä yabıgız, şunnan soñ atamnıñ küzläre açılır, kürä başlar, vä atamnı häm barça cämäğatläregezne cıyıp Mısırga minem hozurıma kilegez!"
94. Ugıllarınıñ kärvanı Mısırdan çıgıp kitkäç, ataları Yağkub Kängandä äytte: "Ägär kartlıgınnan sataşıp söyli dip ґäyeplämäsägez, min sezgä ber häbär äytäm ki, min Yusuf uglımnıñ isen sizämen, isän ikän".
95. Yanındagılar äyttelär: "Vallahi sin iskeçä haman Yusuf belän sataşasıñ, belep söylämiseñ".
96. Kärvan Kängan şähärenä kaytıp citkäç, külmäkne kulına totıp, şatlıklı Yusuf häbären kiterüçe ber uglı atası yanına kerep, külmäkne atasınıñ yözenä kuydı häm atasınıñ küzläre açıldı, kürä torgan buldı. Şul vakıt Yağkub g-m äytte: "Min sezgä äytmädemme Allah belderüe belän sez belmägän närsälärne belämen dip?"
97. Ugılları äyttelär: "İy atabız! Tähkıyk bez hatalık kıldık vä gönahlı buldık, inde bezne gafu it! Häm bezneñ öçen Allahudan yarlıkau östägel!"
98. Ataları äytte: "Älbättä, min sezneñ öçen Allahudan istiğfar kılırmın. Tähkıyk Ul – Allah yarlıkauçı vä rähmät itüçe. Şunnan soñ barçası cıyılıp, citmeş ike can Mısır şähärenä küçep kittelär.
99. Barıp citep Mısır şähärenä kergändä Yusuf karşı aldı häm ata-anasın koçakladı vä äytte: "Här bäla-kazadan imin bulgan häldä, Allah teläsä, Mısır şähärenä keregez!"
100. Yusuf üzeneñ Mänzilendä ata-anasın hörmätläp tähetkä utırttı, annarı Yusufnı zurlap şöker yözennän barçası säcdägä yıgıldılar, vä Yusuf äytte: "İy atam, küp yıllar elek kürgän töşemneñ täevile oşbudır, tähkıyk Rabbım bu töşemne döres kıldı vä tähkıyk Rabbım miña ihsan kıldı, mine zindannan çıgaru belän vä sezne sährädän Mısırga kiterü belän minem belän kardäşlärem arasına şaytan väsväsä belän doşmanlıknı salganı soñında, tähkıyk Rabbım telägän närsäsen şäfkat belän kıluçı, älbättä, Ul belüçe vä tiyeşençä eş kıluçı.
101. Yä Rabbi, sin miña Mısır baylıgın birdeñ vä töş yuraunı öyrätteñ. Yä Rabbım, sin cir vä küklärne yaratuçısıñ, dönyada häm ahirättä sin miña yärdämçeseñ. Yä Rabbi, möselman hälemdä canımnı al häm mine izge keşelärgä totaştır!"
102. İy Muhämmäd g-m, bu Yusuf kıyssası siña ğayep häbärlärdän, Bez anı siña vähiy kılabız, Yusufnıñ kardäşläre häylä kılıp Yusufnı koyıga salırga kiñäş itkän vakıtlarında sin alar yanında yuk ideñ. Şulay bulgaç, Yusuf kıyssasın söylävegez päygambärlegegezgä dälilder.
103. Läkin sin nikadär tırışsañ da küp keşelär iman kitermäslär.
104. İman kiterüläre öçen sin alardan dönya malın soramıysıñ, ul Korän barça ğaläm väğazdän başka närsä tügel.
105. Cirdä vä küklärdä küpme ğalämätlär bar – Allahunıñ barlıgına häm berlegenä şularnı kürep-ütep yörilär, läkin gıybrätlänüdän baş tartalar, hiç iğtibarga almıylar.
106. Alarnıñ kübräge iman kitermäslär, mägär iman kitersälär kemne, närsäne bulsa da Allahuga tiñdäş kılıp möşrik bulırlar.
107. Äyä alar imin bulırlarmı Allahunıñ köydergüçe ґäzabı alarga kilüdän, yäki iskärmästän kıyamät köne kilüdän imin bulırlarmı?
108. İy Muhämmäd g-m! Äyt: "Bu Korän kürsätkän yul minem yulımdır, min şul yul belän kürep-belep keşelärne Allahuga çakıramın häm miña iyärgän möeminlärgä şul yul belän barıl kürep-belep keşelärne Allahuga çakıralar, vä Allahu täğaläne här kimçelektän paq dip belämen häm min möşriklärdän tügelmen."
109. Sinnän elek cibärgän päygambärlärebez dä üz şähärlärennän irlärder. Bez alarga ayätlärebezne vähiy kıladır idek. Yugıysä, färeştä tügel idelär. Äyä alar cir östendä säyähät kılıp yörmilärme? Ägär yörsälär, kürer idelär äüvälge käferlärneñ ahırı niçek bulganın. İman kiterep Allahuga täqvalık kılgan keşelärgä ahirät yortı häyerleder, äyä şunı añlıy almıysızmı?
110. Hätta ki äüvälge päygambärlär, ömmätläreneñ imanga kilülärennän ömetlären özsälär vä käferlärneñ, bolar päygambär tügellär, yalgançılar digännären belsälär, ul päygambärlärgä Bezneñ yärdämebez kiler buldı, telägän keşelärebezne hälaqättän kotkarırbız, vä käferlärgä Bezneñ ґäzabıbız kilsä, hiç kire kaytarılmas.
111. Söylängän oşbu Yusuf g-m kıyssasında, älbättä, gakıl iyälärenä gıybrätlär bar. Korän Allah isemennän söylängän yalgan süz tügel, älbättä, Allahu täğaläneñ üzeneñ süze, üzennän elek iñderelgän kitaplarnı döresläp iñderelgän hak kitaptır vä härnärsäneñ hökemen bäyän itep iñderelmeşter vä iman kitergän keşelärgä hidäyät häm rähmät bulsın öçen iñderelde.

[13] RÄGID (KÜK KÜKRÄÜ) SÜRÄSE – 43 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm mim ra. Oşbu – ayätlär Allahudan iñgän Korän Kärim ayätläreder. Vä Rabbıñnan siña iñderelgän kitap, älbättä hak, läkin keşelärneñ kübräge iman kitermilär.
2. Üzegez dä küräsez, ber nindi teräksez küklärne kütärüçe zat Allah, soñra ґäreşkä kasd kıldı häm koyaş vä aynı üzenä buysındırdı, Allah bilgelägän vakıtkaça yörerlär. Barça eş belän üze citäkçelek itär, vä här dälilne Korän belän bäyän kılır, şayät, ahirättä Rabbıgız hozurına barıp basaçagıgızga ışanırsız!
3. Ul – Allah yarattı cirne vä anda zur taular häm däryalärne bar itte häm dä här cimeşlärdän ike törlene yarattı. Kiç karañgılıgı belän könneñ yaktılıgın kaplar, yuk itär. Kürsätelgän bu närsälärdä, älbättä, fiker iyälärenä ğalämätlär bar.
4. Cir şarı törle kisäklärdän tora, mäsälän: ber öleşe su, ber öleşe igenlek, ber öleşe tau – urmanlık vä ber öleşe komlık-sazlık, Allah şulay tözegän vä cimeş bakçaları, igenlär, ikeşärläp vä yalgız üskän hörmä agaçları – barçası ber su belän sugarılalar, aşauda täme belän bersen ikençesennän artık kılırbız. Gakılların eşlätkän keşelär öçen bu närsälärne yaratuda Allahunıñ berlegenä, älbättä, dälillär bar.
5. Ägär sin alarnıñ kıyamät könenä ışanmaularına gacäplänsäñ, bigräk tä alarnıñ: "Bez çerep tufrak bulgannan soñ yañadan terelerbezme? Älbättä, terelmibez!" – digän süzläre gacäp. Alar üzläreneñ Rabbılarına ışanmauçı keşelär vä alar ahirättä muyınlarında bogaular bulaçak keşelärder häm alar cähännäm utında yanaçak keşelärder, alar cähännäm utında mäñge kalırlar.
6. Ul ahmaklar yahşılıktan elek yavızlıknı aşıktıralar, yağni täübä istiğfarga aşıgır urınına väğdä kılgan ґäzabıñnı tizräk kiter, dip, üzlärenä ґäzabnı aşıktıralar, tähkıyk bolar kebi käferlärgä Bezneñ ґäzablarıbız bulıp ütte, gıybrätlänep täübä itüläre kiräk ide, tähkıyk sineñ Rabbıñ zolım vä gönah bärabärenä kamil yarlıkauçı buldıgınnan täübä itep, tözätüçelärne gafu it, vä şunıñ belän bergä sineñ Rabbıñ, älbättä, käferlärdän katı ґäzab belän üç aluçı.
7. Korängä ışanmagan käferlär äyttelär: "Korännän başka Muhämmädneñ päygambärlegen döresläüçe Rabbısınnan ber ğalämät iñderelsä, iman kiterer idek", – dip. Sin fäqat alarnı Allah ґäzabı belän kurkıtuçı gına. Kaumlarneñ härberse öçen turı yulga künderüçe päygambärläre buldı. Päygambärlärdän soñ islam dinen yahşı belüçe ğalimlär bar.
8. Balaga yökle bulgan här hatınnıñ yöklägän yögen Allah belä, dähi hatınlar karını balaga kimçelek kitersä, yäki kamillek birsä – barçasın belä. Allah hozurında härnärsä ülçäü beländer.
9. Ul – Allah yäşeren vä äşkaräne belüçe vä Aña gakıl fikerlär ireşmäktän bik yugarı häm mählukka oşaudan bik tä paq.
10. Sezdän beräü kiräk – süzen kıçkırıp söyläsen, kiräk – yäşeren söyläsen, Anıñ öçen bertigezder, vä beräü kiç karañgıda yäşerep eş kılsın, kiräk – köndez kürsätep eş kılsın – Allah hämmäsen bertigez belä.
11. Vä här keşeneñ aldınnan vä artınnan Allah ämere belän yazıp baruçı färeştälär bar, häm alar keşelärne saklarlar. Tähkıyk Allah ber kaumgä birgän niğmäten üzgärtmäs, hätta ul kaum üz hälen üzgärtkängä çaklı, yağni Korän belän ğamäl kılıp, anıñ şökeren ütägän kaumnän Allah hidäyätne almas häm dönya niğmätläreneñ şökeren ütägän kaumnän dönya niğmätlären almas, şulay uk üzläre tırışıp vä köräşep Allah yulına kermägän kaumne Allah köçläp dingä kertmäs, alarga hidäyät häm cännät birmäs. Vä ägär ber kaumgä zarar birüne teläsä Allah, ul zararnı kitärüçe yuk, vä alarga Allahudan başka yärdäm birüçe huca bulmas.
12. Ul – Allah sezne kurkıtıp häm yañgır ömet itterep yäşenne kürsäter vä yañgır suı belän avıraygan bolıtlarnı bar kılır.
13. Allahuga hämed äytü belän kük kükräü täsbih äyter, dähi färeştälär Allahudan kurkıp, täsbih äyterlär vä yäşenne cibärer, anı üze telägän keşegä tiderer, ul käferlär Allah hakında bähäsläşkän vakıtlarında, vä Anıñ ґäzabı katıdır.
14. Allahu täğaläneñ däğväte hak, yağni Anıñ faydalı digäne hak faydalıdır vä Anıñ zararlı digäne hak zararlıdır. Allahudan başka sınımlarga tabınuçılarnıñ, hiçber soraularına cavap birä almıylar, sınımlardan yärdäm kötüçelärneñ misalı: avızıma su kilep kersen, dip, suga taba kulın suzıp torgan keşe kebi ki, küpme genä suga karap kul suzıp torsalar da, su avızlarına kilep keräçäge yuk. Ul ahmaklar cansız sınımlarga kul suzıp, alardan närsäder kötälär. Käferlärneñ dogaları adaşudan başka närsä tügel.
15. Cirdä vä küklärdä bulgan barça mähluklar kayberläre ihtıyarın vä kayberläre ihtıyarsız Allahuga säcdä kılırlar vä irtälärdä vä kiçlärdä üzläre säcdä kılganda külägäläre dä säcdä kılır.
16. Äyt: cir vä küklärneñ tärbiyäçese kem? Älbättä, Allah, digen! Äyt: äyä üzlärenä dä fayda yäki zarar itä almagan sınımlarnı niçek üzegezgä yärdämçe itä alasız? Ul sınımlarnı utka salsak yana, suga salsak bata yäki aga, altın kömeştän yasagan bulsa, karaklar urlap kitä. Ґäcäbä! Keşe kulındagı şul çup İlahä bula alamı? Bu eş fäqat divanalık vä sukırlık. İnde äyt: Gıybrätlärne vä hakıykatne kürüçe keşe belän hiçnärsä kürmäüçe keşe bertigez bulırmı? Yäki karañgılık belän yaktılık bertigez bulırmı? Yağni kürüçe – hak möeminder, Kürmäüçe – imansızdır vä karañgılık – dinsezlekter, yaktılık – hak dinder. Yäki alarnıñ Allah halık kılgan närsälärgä ohşatıp halık kıluçı sınımları barmı? Ägär bulsa, älbättä, Allah halık kılgan närsälärne sınımlar, halık kılgan närsädän ayıra almaslar ide. Bit Allahudan başka halık kıluçı zat hiç yuk. Şulay bulgaç, alar mählukne niçek Allahuga tiñ kıla alalar? Äyt: härnärsäne halık kıluçı fäqat Allahudır vä Ul – Allah ber genä vä köçleder.
17. Ul – Allah küktän yañgır iñderde dä här yılga üzeneñ mikdarençä agar buldı, keçkenä bulsa da, zur bulsa da yılgadagı taşu suı östenä çıkkan kübekne kütärep agar, dähi zinnät öçen vä yäki başka kiräk närsä öçen utta eretelgän altın vä kömeş kebek törle närsälärneñ dä kübege bula. Änä şulay hak belän batılga Allah misal kiterä. Yağni eretelgän närsälärneñ asılı häm su Koränneñ misalıdır, ämma kübekläre batıl dinneñ misalıdır. Ämma kübeklär kibep yaraksızga çıgarlar vä eretelgän närsälärneñ asılı cirdä keşelär faydasına kalır. Änä şulay Allah keşelär öçen misallar kiterä.
18. Allahu täğaläneñ Korän belän ğamäl kılırga çakıruın kabul itep, anıñ belän ğamäl kılgan keşelärgä ahirättä kürkäm cännätlär bulır. Vä ämma Allahunıñ "Korän belän ğamäl kılıgız" digän ämeren kabul itmägän häm anıñ belän ğamäl kılmagan keşelär, ägär böten cir baylıgı hätle ike öleş baylıkları bulsa, şul baylıkların birep, ahirättä üzlären Allah ґäzabınnan kotkara almas idelär, alarga ahirättä bik katı, bik yaman hökem bulır, vä alarnıñ urınları cähännäm – ni kabähät urın.
19. Äyä beräü belsä Rabbıñnan iñderelgän Koränneñ hak käylegen häm anıñ hökemlären, bu keşe hiçnärsä kürmäüçe sukır belän bertigez bulırmı? Koränneñ mäğnäsen añlap väğazläner fäqat saf gakıllı keşelär genä.
20. Ul gakıllı keşelär Allahuga birgän ґähedlären saklap Korän belän ğamäl kılırlar vä ґähedlären hiç bozmaslar.
21. Vä ul gakıllı keşelär Allah şäfkat, märhämät kılırga kuşkan keşelärgä şäfkat märhämät kılalar, dähi alar Rabbılarınnan kurkıp yahşı eşlär kılırlar, kıyamät köneneñ katı hisabınnan kurkıp yavız eşlärdän saklanırlar.
22. Yänä ul gakıllı keşelär Rabbilarınıñ rizalıgın östäp din yulındagı mäşäqatlärgä sabır itärlär, vä namazların vakıtında ütärlär vä Bez birgän maldan islam faydasına yäşerep tä, kürsätep tä birerlär, vä ber keşedän yavızlık kürsälär, aña karşı izgelek itärlär, änä şulay keşelärgä cännätlär bulır.
23. Alar Ґäden isemle cännätlärgä kererlär, dähi alarnıñ atalarınnan, balalarınnan, hatınlarınnan Korän belän ğamäl kılıp izgelek itkänläre dä Ґäden cännätlärenä kererlär, vä alar yanına här işektän färeştälär kererlär.
24. Äyterlär: "Sezgä sälam bulsın! Tınıç, imin bulıgız! Dönyada böten avırlıklarnı kütärep, hak dinne totkanıgız öçen!" Vä bu cännätlär sezgä ni huş niğmät.
25. Allahuga itağat itärgä ґähed birgännän soñ ґähedlären bozuçılar, alar Allah kiselmägez, dip, ämer itkännän soñ hak möselmanlardan kiselerlär häm cir östendä törle bozıklıklar kılalar, alarga Allahunıñ läğnäte vä alarga bik yaman yort – cähännäm.
26. Allah telägän keşesenä rizıknı kiñ kılır vä telägän keşesenä rizıknı tar kılır, ämma käferlär dönya baylıgı belän şatlanırlar. Bit ahirät aldında dönya baylıgı aldıy torgan bik az gına närsä.
27. Käferlär äytälär: "Käşki Muhämmädkä Korännän başka anıñ päygambärlegen kuätläüçe ber ğalämät iñderelsä, iman kiterer idek", – dip. Sin alarga äyt: Allah üze telägän keşelärne, yağni kire keşelärne hak yuldan adaştırır häm üzenä itağatle insaflı keşelärne turı yulga künderer.
28. Ul turı yulga künderelgän keşelär Allahuga häm Korängä ışanırlar da, Allah zekere vä Korän väğaze belän küñelläre karar tabar, rähätläner, äğah bulıgız! Älbättä, Allah zekere vä Korän väğaze belän genä küñellär karar tabarlar.
29. Bit iman kiterep tä izge ğamällär kılgan keşelärgä, şiksez, şatlık, huşlık vä Tubä agaçı astında külägälänü bulır vä kürkäm urınlar bulır.
30. Äüvälge kaumlärgä päygambärlär cibärgänebez kebi bu kaumgä sine päygambär itep cibärdek. Bez siña vähiy kılgan Koränne alarga ukımaklıgıñ öçen, läkin alar rähmät iyäse bulgan Allahuga käfer bulalar. Äyt: "Ul – Allah minem tärbiyäçem, İlahä totarga yaraklı hiçber zat yuk, mägär Ul üze genä, Aña gına täväkkäl kıldım vä Ul – Allahuga kaytmaklık.
31. Ägär Korän ukımak belän taular urınlarınnan kupsalar ide, yäki Korän ukımak belän yırak cirlär tiz genä yakın kilsä ide, yäki Korän ukımak belän ülgän keşelär söyläşsälär ide, käferlär haman da iman kitermäs idelär. Yağni şundıy moğcizanı üzläre sorıylar, ägär kürsätelsä anı siher dilär. Bälki barça eşlär Allah ihtıyarında, äyä möeminlär ömetlären özälärme? Ägär Allah teläsä ki, böten dönya keşelären hidäyätkä salır ide. Kıylgan yavızlıkları öçen käferlärgä hämişä bäla, fetnä ireşep toradır, yäki ul bäla alarga yakın cirgä kilep, hätta Allahunıñ väğdäse kilgänçe kurkuda toralar, tähkıyk Allah väğdäsenä hıylaflık kılmas.
32. İy Muhämmäd g-m! Sinnän äüvälge räsüllär dä kaumläre tarafınnan mäshärä kılındılar, şulay da azrak vakıt birep ihtıyarlarına kuydık, soñra ґäzab belän tottık, alarnı totmagım niçek katı buldı?
33. Barça keşelärneñ kılgan eşlärennän häbärdar bulgan Allahu täğalä hiçnärsägä yaramagan sınımlar belän ber tigez bulırmı? Käferlär sınımların Allahuga tiñdäş kıldılar. Alarga äyt: "Dälillär belän isbat itegez, sınımlarıgız İlahä totıp gıybadät kılırga yaraklı närsälärme? Äyä sez häbär biräsezme Allahu täğaläneñ cirdä belmägän närsäse belän? Yäki süzneñ mäğnäsen hiç fikerlämiçä Allahunıñ tiñdäşe bar didegezme? Bälki käferlärgä hakka karşı häylä mäkerläre vä käfer eşläre üzlärenä zinnätle kürende häm alar keşelärne Allah yulınnan tıydılar. Ber keşene Allah adaştırsa, ul keşene turı yulga künderüçe bulmas.
34. Alarga dönyada uk ґäzab bulır, ämma ahirät ґäzabı katırak, Allah ґäzabınnan alarnı saklap kaluçı bulmas.
35. Täqva möeminlärgä väğdä itelgän cännätneñ misalı: astınnan törle yılgalar agar, cimeşläre dä daim bulır, vä külägäse dä daim bulır, şundıy cännätlär täqva möeminlärneñ ahırgı urınları. Ämma käferlärneñ ahır urını ut.
36. Bez kitap birgän yähüd vä nasaradan siña iñgän Korängä şatlanuçı yamanlılar bar, ämma kayber käferlär Koränneñ bäğze ayätlären inkyar itälär. Äyt: "Min fäqat Allahuga gına gıybadät kılırga boyırıldım häm Aña hiçkemne tiñdäş itmäskä, vä Allahuga gına gıybadätkä çakıramın vä kaytaçak cirebez dä Añadır."
37. Häm şulay Koränne iñderdek garäp telendä ğadel hökem itep, ägär siña dälillär vä şäriğat hökemnäre kilgännän soñ alarnıñ havalarına, batıl ğadätlärenä iyärsäñ, Allahudan kilgän ґäzabtan sine saklauçı vä yärdäm birüçe bulmas.
38. Sinnän elek tä räsüllär cibärdek vä alarga küp hatınlar vä küp balalar birdek, Allah telägändä başka hiçber rasülgä ğalämät kitermäk mömkin tügel. Barlık närsäneñ vakıtı härkemneñ äcäle yazılmış, vakıtında kiler.
39. Allah telägän närsäsen beterer vä telägän närsäsen bar kılır, vä kitaplar anası Läühülmähfuz – Allahu hozurındadır.
40. İy Muhämmäd g-m, käferlärgä väğdä itken ґäzablarıbıznıñ bäğzesen siña kürsäterbez yäki alarga ґäzab kilmästän elek sineñ canıñnı alırbız, siña yöklätelgän närsä fäqat Korän hökemnären keşelärgä ireştermäk vä hisap kılmak, hökem itmäk Bezneñ eşebez.
41. Äyä alar kürep gıybadätlänmilärme? Bez käferlärneñ cirlären ätraflarınnan kimetä barabız, Allah hökem itä, Anıñ hökemen kire kaytara aluçı yuk, Ul bik tiz hökem itüçe.
42. Bügenge käferlärdän elgärege käferlär dä päygambärlärenä häylä mäkerlär kıldılar, häylä mäkerlär hämmäse Allah ihtıyarında, häylä belän haknı cimerä almaslar, härkemneñ käsep itkän eşen Allah belä, käferlär dä tizdän belerlär, cännät kemgä dä cähännäm kemgä ikänen.
43. Käferlär äyterlär sin rasül tügel dip, sin alarga äyt: "Sezneñ belän minem arada şahit bulırga Allah üze citäder häm Allah kitabınnan häbäre bulgan möeminnär dä minem räsüllegemä şahit bulırlar".

[14] İBRAHİM SÜRÄSE – 52 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm ra. Oşbu kitapnı siña iñderdek keşelärne batıl yalgan din karañgılıgınnan çıgarıp, hak din yaktılıgına kertmäklegeñ öçen Rabbılarınıñ teläge belän galib vä maktaulı bulgan Allah yulına.
2. Cir vä küklär mölke Anıñ kulında buluçı Allahu täğaläder. Käferlärgä katı ґäzab belän ni zur hälaqätlek.
3. Ul käferlär ahirätne taşlap dönyanı gına yaratıp käsep itälär vä keşelärne Allah yulınnan tıyalar häm islam dineneñ zägıyflänüen yäki alar yagına üzgärüen telilär, alar haktan bik yırak adaşkanlar.
4. Päygambärlärne här zamanada üz kaumlärennän cibärdek şäriğat hökemlärene üz tellärendä bäyän itsennär öçen. Allah üze telägän keşene hidäyätkä salır vä üze telägän keşene hak yuldan adaştırır, Ul – Allah köçle vä hökemçe.
5. Tähkıyk Bez Musanı dälillär vä moğcizalar belän päygambär itep cibärdek, kaumeñne batıl din karañgılıgınnan çıgarıp hak din yaktılıgına kert, dip, vä ütkän kaumlärneñ gıybrätle hällären söylä, dip, bäla-kazaga sabır itep niğmätlärgä şöker itüçelärgä söylängän päygambärlär hälendä gıybrätlär bar.
6. Musa äytte: "İy kaumem, Allahunıñ sezgä birgän niğmätlären häterlägez! Allah sezne Firgaun kaumennän kotkardı, alar sezne katı ґäzablıylar ide vä alar sezneñ kız balalarıgıznı kaldırıp ir balalarıgıznı bugazlıylar ide, vä alarnıñ bu eşlärendä Rabbıgızdan sezgä zur bäla bar ide.
7. Dähi Rabbıgız sezgä belderde: "Ägär niğmätläremä şöker itsägez, niğmätemne sezgä arttırırmın, ägär köferlek kılsagız, minem ґäzabım bik katı", – dip.
8. Musa g-m äytte: "Sez häm cir östendäge barça keşelär käfer bulsagız, Allah bay, sezgä ihtıyace yuk vä Ul maktaulı".
9. Äyä sezgä kilmädeme? Sezdän elek kilep kitkän Nuh, Gad vä Sämud kaumläreneñ häbärläre, Allah alarnı häbär itte vä alardan soñ kilgän kaumlärneñ dä häbäre kilmädeme? Ul soñgı hälaq bulgan kaumneñ sanın Allahudan başka zat belmäs, alarnıñ räsülläre dälillär vä moğcizalar belän kilde, alar räsüllärenä açulanıp barmakların teşlädelär häm äyttelär: "Sezgä cibärelgän ayätlärgä, älbättä, ışanmıybız vä sez Aña gıybadät kılırga öndägän Allah hakında şiklänäbez".
10. Alarnıñ räsülläre äytte: "Äyä sez cirne vä küklärne tezüçe Allahuga şik totasızmı? sezne imanga çakıradır gönahlarıgıznı yarlıkar öçen häm bilgelängän äcälegezgä hätle yäşäter öçen. Käferlär päygambärlärgä äyttelär: "Sez bezneñ kebi keşelärsez, artık ciregez yuk, atalarıbız gıybadät kılgan sınımlarıbızdan tuktatırga telisez, bezgä açık ґälamätlär kiteregez".
11. Alarga räsülläre äytte: "Döres bez sezneñ kebi keşelärbez, läkin Allahu täğalä bändäläre arasınnan üze telägänenä islam dinen, yağni päygambärlekne ingam kıla, bezgä hiç döres bulmıy, sezgä moğciza kürsätergä, mägär Allah teläge belän genä kürsätäbez, şulay bulgaç, möeminlär Allahuga gına täväkkäl kılsınlar!
12. Bezgä Allahuga gına täväkkäl itmiçä hiç yaramıy, tähkıyk Ul bezne turı yulga künderde, vä bezgä kılgan cäber-zolımlarıgızga bez, älbättä, sabır kılabız, täväkkäl itüçelär fäqat Allahuga gına täväkkäl itsenlär!
13. Käferläre räsüllärenä äyttelär: "Älbättä, bez sezne cirebezdän kuıp çıgarırbız yäki bezneñ dinebezgä kaytırsız. Ul räsüllärgä Rabbıları vähiy kıldı, älbättä, Bez ul zalim käferlärne hälaq itärbez.
14. Alardan soñ, älbättä, sezne alar cirenä urınlaştıraçakbız, Minem bu väğdäm cavap birü öçen kıyamät könendä. Minem aldımda basıp torudan vä häm Minem ґäzab belän kılgan väğdämdän kurıkkan keşelärgä.
15. Päygambärlär käferlärgä açulandılar häm üzlärenä Allahudan yärdäm soradılar, şulay uk käferlär dä, ґäzabnı kürgäç, kotılmak öçen Allahudan yärdäm sorap mataştılar, Allahuga vä päygambärgä itağat itmägän här zalim hälaq buldı.
16. Ul zalimlärneñ artında cähännäm ґäzabı da bar, vä alar cähännäm keşeläreneñ tänennän akkan sarı su belän sugarılırlar.
17. Ul sunı yotarga bik tırışır, läkin bugazınnan ütkärergä kadir bulmas, häm aña här äğzasın ütererlek katı sızlaular kiler, läkin haman da ülmäs, bu ґäzablardan soñ yänä katı ґäzab bulır.
18. Allahuga käfer bulgan keşelärneñ misalı: alarnıñ ğamälläre bik katı iskän cille köndä köl oçkan kebi oçıp betäçäk, käsep itkän eşläre belän fayda kiterergä hiç kadir bulmaslar, alarnıñ bideґätlärdän tözelgän batıl dinne totuları haklıktan yırak adaşudır.
19. Äyä belmiseñme Allahu täğaläneñ cir vä küklärne, älbättä, haklık belän bik ğadel tözegänen? Ägär Allah teläsä sezne yuk itär dä, sezneñ urınga yaña halıknı kiterer.
20. Bu eşne eşläü Allahuga hiç avır tügel.
21. Keşelär barçası kaberlärennän çıgıp hisab öçen Allahuga barırlar, iyärep yörüçe zägıyflär, yağni nadannar, üzlären iyärtüçe azgınlıkta bulgan täkäbberlärgä äyterlär: "Bez sezgä iyärdek, sez ni äytsägez şunı kıldık, sez bezne adaştırgansız, inde bügen Allah ґäzabınnan az gınasın bulsa da bezdän cibärä alasızmı?" Bideґätçe mullalar kebi iyärtep adaştıruçıları äyterlär: "Ägär Allah bezne turı yulga kündergän bulsa ide, bez dä sezgä turı yulnı kürsätkän bulır idek, läkin üzebez adaşkan bulganbız inde, bezgä ayırması yuk – üzara bähäsläşsäk tä, yäki sabır kılsak ta, Allah ґäzabınnan bezgä yul yuk."
22. Hökem tämam bulıp, cännät keşeläre cännätkä vä cähännäm keşeläre cähännämgä kertelgäç, şaytan äyter: "Tähkıyk Allah sezgä väğdä kıldı, hak väğdäne dönyada äytkänläre bar da kilde vä min dä väğdä kıldım sezgä, väğdämä hıylaflık kıldım, yağni cännätkä keräsez, dip batıl dingä bideґät ğamällärgä sezne kızıktırdım, läkin minem süzläremneñ yalgan ikänlege bügen mäğlüm buldı vä minem sezgä söylägän süzläremneñ döreslegenä bernindi dälilem yuk ide, mägär min sezne yalganga öndädem fäqat, ä sez kabul kıldıgız, bügen mine şeltälämägez, bälki üzegezne şeltä kılıgız! Min sezgä yärdäm birä almıym, sez dä miña yärdäm itä almıysız vä dönyada mine Allahuga tiñdäş kıluıgıznı bügen inkyar ittem. Älbättä, zalimlärgä räncetküçe ґäzab bulır".
23. İman kiterep, izge ğamällär kılgan keşelär cännätlärgä kertelerlär, ul cännättäge agaç töplärennän yılgalar agar, alar ul cännätlärdä Rabbılarınıñ teläge belän mäñge kalırlar, cännättäge keşelärneñ ber-bersenä büläkläre sälamder.
24. Beläseñme "Lä İlähä İllällah" süzenä Allah nindi gacäp misal kiterä, ul süz yahşı üskän agaç kebi, anıñ tamırları cirdä mähkäm, botakları kükkä ürelgän, Rabbısınıñ ämere belän cimeşene härvakıt birep torır.
25. Allah bändälärenä şundıy misallarnı kiterä, gıybadätlänep väğazlänsennär öçen.
26. Vä dindä dälilsez yalgan süzneñ misalı: tamırı belän çıgarıp cir östenä taşlangan hiçber närsägä yaraksız naçar agaç kebi ki, hiçnärsä birmi, batıl din dä şundıydır.
27. İman kiterep hak dindä bulgan keşelärne Allah dönyada vä ahirättä dälil belän sabit bulgan "Lä İlahä İllällah" süzenä berketer, ämma iman kitermägän zalimlärne Allah adaştırır, Allah telägän eşne kılır.
28. Küräseñme yavız keşelärne, Allah birgän islam dinen köfergä alıştıralar, yağni islamnı kabul itmilär, cähännämgä alıp bara torgan batıl dinne kabul itälär, vä üzlärenä iyärgän kaumlären hälaqätlek yortına saldılar.
29. Ul yort cähännämder, anda kererlär, ni yaman urın ul cähännäm.
30. Ul möşriklär, keşelärne hak yuldan adaştırır öçen Allahuga tiñdäşlär yasadılar. Alarga äyt: "Häzer faydalanıp kalıgız, telägänçä kılanıgız, çönki ni kılansagız da kaytaçak urınıgız cähännäm, añda telägänegezne kıla almassız.
31. İy Muhämmäd g-m, minem iman kitergän bändäläremä äyt: "Dusçık vä alış-bireş itü eşe bulmıy torgan kıyamät köne kilüdän elek namazların ukısınlar vä Bez birgän maldan kürsätep häm yäşeren sadakalar birsenlär!"
32. Cir vä küklärne halık kıluçı kodrätle Allah vä Ul, küktän yañgır iñderep, sezgä rizık bulsın öçen törle cimeşlär üsterde, vä Ul diñgezlärdä Allah ämere belän yöri torgan korablarnı sezgä irekle kıldı, vä sezgä yılgalarnı irekle kıldı.
33. Dähi aşıgıp yöri torgan koyaş vä aydan sezne faydalandırdı häm sezne köndez vä kiç belän dä faydalandırdı.
34. Vä Ul – Allah sezneñ Soraganıgıznıñ barçasın birde. Allah birgän niğmätlärne isäp-hisap itsägez dä hiç tä sanap beterä almassız, tähkıyk adäm balası Allahuga karışıp üzenä üze zolım itüçe vä köferlek kıluçıdır.
35. İbrahim g-m äytte: "İy Rabbım, bu Mäkkä şähären bäla-kazalardan imin kıl vä üzemne häm balalarımnı sınımlarga gıybadät kıludan sakla!
36. İy Rabbım, ul sınımlar küp keşene adaştırdılar, kem miña iyärsä – ul minem ömmätemnänder, vä beräü miña iyärmäsä, sineñ ihtıyarındadır, teläsäñ – ґäzab kılırsıñ, teläsäñ – yarlıkarsıñ, çönki sin yarlıkauçı rähimleseñ.
37. İy Rabbım, bäğze balalarımnı igen üsmi torgan cirgä Käğbä yanına, yağni Käğbä tözeläçäk çokır cirgä iltep kuydım (Hacär ilä balası İsmaґilne), iy Rabbım, alarga täüfıyk bir namazların ütärgä vä adämlärneñ küñelenä alarnıñ mähäbbäten sal, şul Käğbä cirenä barıp säüdä itep, kardäşlekne arttırıp tormışların kiñäytsennär vä alarga cimeşlärdän rizık bir, şayät Siña şöker itärlär.
38. İy Rabbıbız Sin bezneñ äşkärä kılgan vä yäşeren kılgan här eşebezne beläseñ, bit Allahuga cirdä häm küklärdä hiçber närsä yäşeren tügel.
39. Kart könemdä miña İsmaґil vä İshaknı birüçe Allahu täğalägä barça maktau! Tähkıyk Rabbım dogalarnı işetüçe vä kabul itüçe.
40. Yä Rabbi minem üzemne häm balalarımnı namazlarnı ütäüçe kıl, iy Rabbıbız, dogalarıbıznı kabul kıl!
41. İy Rabbıbız, üzemne vä ata-anamnı häm barça möeminnärne yarlıka, kıyamät könendä hur itmä!"
42. İy Muhämmäd g-m, zalimlär kılgan eştän Allahunı gafil dip uylama, hiç tä gafil tügel. Fäqat ul zalimlärgä ґäzabnı kiçekteräder küzlär tekälep torgan kıyamät könenä çaklı gına.
43. Başların bögep, aşıgıp-aşıgıp ul zalimnär çakıruçıga taba kilerlär vä kurkularınnan küzläre yomılmas, tekälep torır vä küñelläre ayalaudan buştır.
44. Dähi adämnärne kurkıt, alarga ґäzab kilä torgan kön belän, ul köndä zalimnär äyterlär: "İy Rabbıbız, bezne dönyaga kaytarıp az gına yäşät, Sineñ ämerläreñne kabul itep räsülläreñä dä iyärer idek!" Allah cavap birer: "Äyä sez ant itüçelär tügel idegezme? Bezneñ malıbız betä torgan tügel vä kıyamät tä bulmıy", – dip.
45. Sez dönyada üzlärenä zolım itkän "Gad vä Sämud" -zalimnär torgan urında tordıgız, vä alarnı niçek ґäzab kılganlıgıbız sezgä açık mäğlüm ide, sezgä misal kiterdek, yağni sez dä alar kebi zalimnärsez, inde bügen dönyaga kaytunı sorap mataşmagız!
46. Häzerge kyaferlär hakka karşı mäkerlek kılsalar, äüvälge käferlär dä hakka karşı mäkerlek kıldılar, här käfärneñ mäkere Allahuga mäğlüm, gärçä alarnıñ mäkerläre taularnı urınınnan kubarırlık zur bulsa da, Allah mäkerenä karşı tora almaslar.
47. İy Muhämmäd g-m, räsüllärenä birgän väğdäsenä Allah hıylaflık kılır dip uylama! Tähkıyk Allah köçle, zalimlärdän üç alaçak.
48. Kıyamät könendä cir cirdän başka töskä kerer vä küklär küklärdän başka töslärgä kererlär, vä keşelär yalgız vä kodrät iyäse bulgan Allahu hozurına kubarılırlar.
49. Ul köndä kürerseñ zalimnärne – bogaulangan hällärendä ber-bersenä yakın bulırlar.
50. Alarnıñ kiyemnäre utta kızdırılgan bakırdan yäki sagızdan bulıp, yözlären ut kaplar.
51. Allahunıñ bu ğadel hökeme här keşegä kılgan eşenä kürä cäza birmäk öçen, Allahu täğalä, şiksez, bik tiz hisap itüçe.
52. Bu söyläülär keşelärgä ahirättä bulaçak hällärne belderü häm ireşterüder, Allahunıñ rähmäte vä ґäzabı kemgä bulaçagın belep torsınnar öçen häm väğazlänep Allahuga täübä itep tözälsennär vä gönahlardan saklansınnar häm Allahunıñ ber genä ikänlegen belep, Aña gına gıybadät kılıp vä gakıllı keşelär väğazlänsennär öçen.

[15] HİCER SÜRÄSE – 99 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm ra. Oşbu ayätlär Allahudan iñgän kitap ayätläreder vä açık mäğnäle Korän ayätläreder.
2. Ahirättä kyaferlär küp vakıt möselman bulunı telärlär, yağni möselmannarnıñ cännätkä kergännären kürgäç, kyaferlär: "Käşki bez dä möselman bulgan bulsakçı", – diyärlär.
3. Alarnı ihtıyarlarına kuy, aşasınnar, faydalansınnar vä küp yäşäü ömetenä aldalansınnar! Dönyaga aldanganlıkların tizdän belerlär.
4. Şähär keşelären hälaq itmädek, mägär vakıtı bilgelänep yazılgannan soñ gına hälaq ittek, yağni Allah tarafınnan bilgelängän gomerläre betkän bulır.
5. Bernindi cämäğat keşeläre bilgelängän äcällärennän alda da vä soñga kalıp ta ülmäslär, vakıtında ülärlär.
6. Mäshärä kılıp äyttelär: "İy siña Korän iñderelgän, Muhämmäd, sin, älbättä, mäcnünseñ.
7. Ägär hak päygambär bulsañ, süzeñne döreslär öçen bezgä färeştä kitersäñ ide".
8. Färeştäne iñdersäk, fäqat haklık belän iñderäbez, ul vakıtta alarga täübä itärgä vakıt birelmäs, färeştä kilü belän alarnı hälaq itär.
9. Döreslektä Bez Koränne üzebez iñderdek häm üzgärüdän anı üzebez saklarbız.
10. Döreslektä Bez sinnän äüvälge ömmätlärgä dä hak din belän päygambärlär cibärdek.
11. Mägär alarga päygambär kilde isä, alar anı mäshärä kılır buldılar.
12. Zalimnär küñelenä şulay salırbız ul mäshäräne, yağni mäshärä itüne bik yaratırlar.
13. Ul zalimnär Korängä iman kitermäslär, äüvälge zalimnärgä ґäzab birü ğadätebez ütte, bolarga da şul ґäzab bulır.
14. Ul kyaferlarga küktän işek açsak, vä ul işektän färeştälär yugarı mensälär, käferlär şunı kürep torsalar,
15. älbättä, äyterlär ide: "Küzebez pärdälände, bälki bez siherlängänbez, Muhämmäd bezne siherlägän".
16. Tähkıyk küktä yoldızlar halık kıldık vä karauçılar öçen kükne şul yoldızlar belän zinnätle ittek.
17. Vä ul kükne läğnät kılıngan şaytannan sakladık, yağni anı kükkä mendermädek.
18. Mägär ber şaytan färeştälärneñ süzen urlarga kükkä mensä, ul şaytanga yaltıravıklı ut atılır.
19. Bez cirne tüşädek vä ul cir östenä zur-zur taular saldık vä, ul cirdä härberse üzenä tiyeşle ülçäü belän ülçängän küp törle üsemleklär üsterdek.
20. Vä ul cirdä sezgä yäşäü öçen kiräk närsälärne hämmäsen bar kıldık, dähi sez alarnı aşatmıy tärbiyälämi torgan kır hayvannarın sezneñ faydaga bar kıldık.
21. Vä härnärsäneñ häzinäse Bezneñ kulıbızda, vä anı iñdergändä mäğlüm ülçäü belän genä iñderäbez.
22. Dähi bolıtnı kiterüçe cilne cibärdek vä küktän yañgır iñderep, sezne suga tuk ittek, bolarnı sez buldıruçı vä saklauçı da tügelsez, fäqat Bezneñ rähmätebezdänder.
23. Vä tähkıyk Bez tergezäbez vä üteräbez, vä Bez här närsägä varis-hucabız.
24. Sezneñ elek yäşäp kitkännäregezne dä, vä sezdän soñ yäşärgä kiläçäk keşeläregezne dä Bez bik yahşı beläbez.
25. Dähi sezneñ Rabbıgız kıyamät könne keşelärne kaberlärennän kubarır, Ul hökem itüçe, belüçe.
26. Tähkıyk Bez Adäm ґäläyhis-sälämne kibep betkän şıgırdap torgan balçıktan halık kıldık, ul balçık küp yıllar yatıp, sasıgan ide.
27. Vä Adämnän elek cenne yalkınlı uttan halık kıldık.
28. Allahu täğalä färeştälärgä äytte: "Älbättä, Min küp yıllar yatıp üzgärgän korı balçıktan Adäm ґäläyhis-sälämne halık kılaçakmın.
29. Min anı tözep tämam itsäm vä üz tarafımnan ruh kertep canlı itsäm, aña säcdä kılıgız!
30. Färeştälär barçası cıyılıp säcdä kıldılar.
31. Mägär İblis säcdä kılmadı, säcdä kıluçılardan buludan baş tarttı.
32. Allahu täğalä äytte: "İy İblis, siña ni buldı säcdä kıluçılardan bulmaska?"
33. İblis äytte: "İske, kibep üzgärep betkän balçıktan yaratılgan Adämgä säcdä kılaçagım yuk, min oluğmın.
34. Allah äytte: "Alay bulsa, sin cännättän çık! Färeştälärdän bulma, çönki sin läğnät kılıngan vä rähmätemnän sörelgänseñ!
35. Tähkıyk siña kıyamät könenä çaklı läğnät bulaçak.
36. İblis äytte: "Yä Rabbi, miña mähşär könenä çaklı dönyada yäşärgä röhsät bir".
37. Allahu täğalä äytte: "İy İblis, siña mähşär könenä çaklı yäşärgä röhsät birelde.
38. Ber bilgele mäğlüm köngä qadär yäşärseñ!"
39. İblis äytte: "Yä Rabbi, Adäm säbäple mine azdırganıñ öçen keşelärgä cir yözendäge häram närsälärne zinnätle vä yahşı itep kürsätäçäkmen häm barçaların azdırırmın.
40. Mägär ihlas, siña gıybadät kıluçı kollarıña köçem citmäs, alarnı azdıra almam".
41. Allahu täğalä äytte: "Bändäläremneñ miña buysınıp, miña gına gıybadät kıluları Minem turı yulımdır.
42. Älbättä, itağat itüçe ihlas kollarım, alar zararına yörergä siña irek yuk, mägär beräü azıp, siña iyärsä, ul azgan keşene üzeñä iyärtä alırsıñ.
43. İy İblis, siña iyärgännärneñ (zarçasınıñ väğdä itelgän urınnarı cähännämder.
44. Ul cähännämneñ cide işege bar, härber işegennän kertü öçen bülengän keşelär bulır.
45. Tähkıyk Allah hökemnärenä hıylaflık kıludan häm gönahlardan saklanuçı täqva möselmannar cännätlärdä tämle yılgalar buyında rähättä bulırlar.
46. Färeştälär äyttelär: "Här taraftan imin, tınıç vä sälamät bulıp oşbu cännätlärgä keregez".
47. Alarnıñ küñellärennän könçelek kenä, açu vä kaygı kebi naçar närsälärne çıgarırbız da ber-bersenä çın kardäş bulıp, hıyallarga da kilmägän huş divannarga kara-karşı utırıp, rähätlänep söyläşerlär.
48. Alarga cännättä bernindi mäşäqat bulmas häm alar cännättän mäñge çıgarılmaslar.
49. Minem hak möemin bändäläremä häbär bir, tähkıyk Min üzemä itağat itüçe bändäläremne yarlıkauçı vä alarga rähmät itüçemen.
50. Dähi Minem ґäzabım Miña itağat itmägännärgä bik katı ґäzabtır.
51. Dähi bändäläremä İbrahimneñ kunaklarınnan häbär bir!"
52. Kunaklar İbrahim yanına kergäç, sälam birdelär, alar färeştälär ide, İbrahim: "Min sezdän kurkamın", – dide.
53. Färeştälär äyttelär: "Sin bezdän kurıkma, bez siña şatlıklı häbär kiterdek, sezdän ber ğalim bala tuaçak".
54. İbrahim ґäläyhis-säläm äytte: "Ґäcäb, sez miña kart könemdä bala belän söyeneç biräsezme? Nindi ґäcäb närsä belän häbär biräsez!"
55. Färeştälär äyttelär: "Bez siña bulaçak hak häbär belän söyeneç biräbez, sin ömet özüçelärdän bulma!"
56. İbrahim äytte: "Älbättä, möemin bändä Rabbısınıñ rähmätennän ömet özmäs, mägär adaşkan keşelär genä ömet özärlär".
57. İbrahim färeştälärdän soradı: "Miña söyeneç birüdän başka tagın nindi eşegez bar, iy ilçelär!?"
58. Färeştälär äyttelär: "Bez azgan, çiktän çıkkan käfer halıknı hälaq itär öçen cibäreldek.
59. Mägär Lutnı öy cämäğate belän hälaq itmäbez, barçasın kotkarırbız.
60. Mägär Lutnıñ hatını azgınnardan, şunıñ öçen käferlär belän bergä hälaq bulaçak".
61. Bu färeştälär Lut ґäläyhis-sälam yanına bargaç,
62. Lut äytte: "Sez yat kunaklarsız, bez sezne tanımıybız".
63. Färeştälär äyttelär: "Käferlär şik totkan ґäzab belän kildek, yağni Lut üzeneñ kaumenä: ägär fäheş eşläregezdän täübä itmäsägez häm islamnı kabul itmäsägez, sezgä tizdän katı ґäzab kiläçäk digän süzenä ışanmadılar.
64. Bez siña hak häbärne kiterdek, süzebez hak, bez äytkänçä bulır.
65. Sin cämäğateñne alıp, tönneñ ber vakıtında şähärdän çıgıp kit, vä üzeñ artlarınnan bar, sezdän hiçberegez artına borılıp karamasın, yäki ayırılıp kalmasın häm ämer itelgän urınıgızga barıgız!
66. Şähärdän çıgıp kitärgä Lutka ämer birdek, çönki tañ vakıtında kaumeneñ artı kiseläse, yağni hiçberse kalmıyça hälaq bulaçaklar".
67. Keşe kıyafätendä kilgän färeştälärne şähär halkı kürgäç, lavata kılabız, dip, yögereşep kildelär, şatlanıp.
68. Lut kaumenä äytte: "Bolar minem kunaklarım, alar hakında mine risvay kılmagız!
69. Allahudan kurkıgız, mine oyatlı itmägez!"
70. Käferlär äyttelär: "Bez sine yegetlärne kunak itüdän tıymadıkmı? Risvay bulırga telämäsäñ, yegetlärne kunak itmä."
71. Lut äytte: "Sez ägär şähvätegez kuşkança yörsägez, menä bu minem kızlarım nikah kılıp alıgız!"
72. Färeştälär äyttelär: "İy Lut, sineñ gomer belän ant itep äytäbez, alar şähvät isereklege belän häyran kalıp yörilär, sineñ näsıyhäteñne işetmäslär".
73. Koyaş çıgıp torganda, alarga ber yämsez katı tavış ireşte.
74. Şul vakıt şähärneñ östen aska äyländerep hälaq ittek häm cähännämdä kızdırılgan taşlarnı öslärenä yaudırdık.
75. Tähkıyk fikerläp karauçılar öçen alarnıñ hälaq buluında, älbättä, gıybrätlär bar.
76. Vä ul hälaq bulgan şähär yul östendäder, ütkän keşelär kürep ütälär.
77. Bu kaumneñ hälaq buluında möeminnär öçen moğcizalar bar.
78. Dähi Şoґäyeb g-m cibärelgän Äykä şähäre halkı da zalim buldılar.
79. Vä alarga da ґäzab iñderep, üçebezne aldık, bolarnıñ da hälaq bulgan şähäre yul östendä kürenep tora.
80. Dähi Hicer digän cirneñ Sämud isemle halkı päygambärläre Salih g-mne yalgançı didelär.
81. Bez ul Sämud kaumenä dälillär vä moğcizalar birdek, läkin alar hämmäsennän baş tarttılar.
82. Ґäzabtan kotılır öçen taş tavın tişep öylär yasadılar.
83. Alarga da tañ vakıtıñda katı tavış ireşte vä hälaq buldılar.
84. Tırışıp yasagan taş öyläre alarga hiç tä fayda birmäde.
85. Cirne vä küklärne häm aralarında bulgan närsälärne mähkäm itep, halık belän tözedek, sukır bulmagan keşelärgä däres alırga bula. Älbättä, kıyamät köne kiläçäk, sin käferlärdän dönyada uç alırga tırışma, alarga yahşılık kürsät!
86. Döreslektä sineñ Rabbıñ – Uldır, härnärsäne halık kıluçı vä här närsäne belüçe.
87. Döreslektä Bez siña här namazda ukıla torgan cide ayätle Fatihä süräsen vä ґäzämätle Korän Kärimne birdek.
88. Käferlärdän ber taifägä Bez birgän dönya malına kızıgıp karamagıl häm alarnıñ iman kitermägännäre öçen kaygırmagıl vä möeminnärgä kanatıñnı cäygän kebi şäfkat kıl!
89. Keşelärgä äyt: "Min Allahuga itağat itmägän vä Aña gıybadät kılmagan keşelärne cähännäm ґäzabı belän açık kurkıtuçımın."
90. Hacga baruçılarnı dinnän dünderü öçen bülenep, alar yulına çıkkan käferlärgä ґäzab iñdergänebez kebi başkalarga da iñdererbez.
91. Ul ґäzabka tiyeşle keşelär Koränneñ bäğze ayätlärenä ışanalar vä bäğze ayätlärgä ışanmıylar yäki Korän ayätlären saylap, näfeskä turı kilgäne belän genä ğamäl kılalar.
92. Rabbıñ iseme ilä ant itep äytämen ki kıyamät könne, älbättä, bik katı sorarbız barçalarınnan da.
93. Ul keşelärneñ kılgan eşlärennän kem Korängä ışangan, kem ışanmagan, kem ğamäl kılgan, kem kılmagan, kem mäyetlärgä ukıp tamak tuydırgan häm akça algan – bu hakta hökem katı bulır.
94. İnde islam dinen izhar kıl! Keşelärne imanga vä Korän belän ğamäl kılırga açıktan-açık öndä! Hiçkemnän kurıkma! Vä möşriklärdän kisel, alar belän bulışıp vakıtıñnı öräm itmä!
95. Sine mäshärä itä torgan keşelärne hälaq itärgä vä sine saklarga Bez citäbez!
96. Ul sataşkan bideґätçelär Allahudan başka tagın berär kemne yäki berär närsäne Allah urınına totalar, alar tizdän belerlär bu eşläreneñ hälaqätlek ikänlegen.
97. Älbättä, beläbez käferlärneñ vä bideґätçelärneñ hakka karşı yalgan süzlärenä küñeleñ tarıgıp hätereñ kaladır.
98. Rabbıñnı maktap täsbihlär äyt vä säcdä kıluçılardan bul!
99. Vä Rabbıña gıybadät kılgıl, hätta mäğlüm bulgan kön kilgänçe, yağni ülem kilgänçe!

[16] NÄHEL (UMARTA KORTLARI) SÜRÄSE – 128 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Allahu täğaläneñ ämere kilde, yağni kıyamätneñ kayçan bulaçagı häm kemgä hidäyät vä kemgä ґäzab bulaçagı da hökem itelde, Allahunıñ hökemnären aşıktırmagız! Yağni käferlär kıyamät kayçan bula, yäki bezgä ґäzab kayçan bula, tizräk bulsın, dip, kölep äyttelär, Allahu täğalä möşriklär sıyfatlıy torgan mähluklar sıyfatınnan bik paq, kimçelektän yugarı häm oluğ.
2. Allahu täğalä kollarınnan üze telägän bändälärenä üzeneñ ämere belän ülgän küñellärne tergezüçe şäriğat belän färeştälärne iñderä, Allahudan başka İlahä yuk, fäqat Min genä dip häbär birmäk öçen, Minnän kurkıgız!
3. Allah cir vä küklärne hak tözü belän tözede, Ul – Allah möşriklär sıyfatlagan tiñdäşlek sıyfatlarınnan paq.
4. Allah keşene ber tamçı sudan halık kıla. Vä şul keşe açık doşmanlık belän Allahuga karşı bähäsläşä.
5. Vä hayvannarnı halık kıldı, ul hayvannardan sezgä söt, yon vä başka faydalar bar vä bugazlap itlären aşıysız.
6. Ul hayvannarnı irtä belän kırga çıgarganda vä kiç belän öyegezgä kaytarganda sezgä zinnät vä şatlıktır.
7. Vä ul hayvannarga yöklär töyäp yırak şähärlärgä zur mäşäqat belän törle äyberlär iltäsez, älbättä, Rabbıgız sezgä şäfkatle vä rähimle.
8. Yänä sezgä zinnät öçen vä atlanır öçen, yöklär yöklär öçen at, kaçır, işäklärne yarattı häm dä sez belmägän närsälärne halık kıla. Dimäk, at, kaçır, işäk – bu hayvannarnı Allah hezmät öçen halık kılgan, bugazlap aşar öçen tügel, şul säbäple alarnıñ iten möselmannar aşamıylar.
9. Turı yulnı bäyän kılmak vä kürsätmäk Allah eşeder, çönki adaştıra torgan karañgı yullar bar, ägär Allah teläsä ide barçagıznı da turı yulga salgan bulır ide. Yağni Korän belän tärbiyälängän keşe turı yulnı kürüçeder, vä Korän dindä turı yul vä turı yulga yaktılıktır. Ämma Korän belän tärbiyälänmägän vä Korän yulına kermägän keşe sukır häm yulsız.
10. Allah küktän yañgır yaudırıp sezgä yılgalar bar itte, vä agaçlar üsterde, vä şulardan hayvannarıgıznı aşatır vä eçerter buldıgız.
11. Vä ul su belän bezgä igen, zäytün agaçı, hörmä agaçı, yözem agaçları vä başka törle cimeşlärne üsterer, fikerli belgän keşelär öçen bu äytelgän närsälär vä Allahunı tanu öçen däreslär bar.
12. Vä sezneñ faydagızga kiçne vä könne häm ay vä koyaşnı bar kıldı häm häräkätländerde, sez alardan faydalanasız, vä yoldızlar Allah ämere buyınça häräkät itärlär, gakılın eşlätä belgän keşelär öçen Allahunıñ bu eşlärendä, älbättä, tirän däreslär bar.
13. Vä cirdä sezneñ öçen hayvannarnıñ vä üsemleklärneñ törle töstägesen bar kıldı, älbättä, cirdäge törle baylık vä törle maturlıklar da tabiğatneñ häl tele belän väğazlänüennän väğazlänä belgän çın keşelärgä hakıykıy moğcizalar bar.
14. Vä Ul – Allah, cir östeñdä diñgezlärne bar kıldı da faydalanırga sezgä imkäniyät birde ul diñgezlärneñ yahşı balıkların aşamaklıgıgız öçen vä annan ence märcännär çıgarıp zinnätlänmäklegegez öçen, vä korablarnıñ diñgezne yarıp yörgännären kürerseñ, vä sez möeminnär şul korablar belän Allahunıñ yumartlıgınnan dönya kiräklären käsep itsägez, şayät bu niğmätlär öçen Allahuga şöker itärsez!
15. Vä Ul teträmäsen öçen cir östenä mähkäm taularnı ırgıttı vä sezgä yılgalar bar kıldı, cirdä häm dindä yullar bar itte, şayät Allah kürsätkän turı yuldan kitärsez!
16. Dähi yullarnı belergä ğalämätlär – mayaklar bar ittek, vä korablar belän diñgezdä yöregändä baraçak tarafların yoldızlarga karap tabarlar.
17. Barça vöcüdne halık kıluçı Allah hiçnärsäne tözergä (hälennän kilmägän sınımnar belän tigez bulırmı? Şunı da fähemli almıysızmı?
18. Ägär Allah birgän niğmätlärne sanap karasagız, hiç sanap beterä almassız. Şiksez, Allah yarlıkauçı vä rähimle.
19. Allahu täğalä sezneñ barça eşegezne äşkärälären dä vä yäşerennären dä belä.
20. Ämma möşriklärneñ Allahudan başka gıybadät kıla torgan närsäläre hiçnärsäne halık kıla almıy, bälki ul sınımnar üzläre yasalgan närsälär.
21. Ul sınımnar hiç terelmi torgan üleklär, vä ul sınımnar keşelärneñ, yağni üzlärenä tabınuçılarnıñ kayçan kubarılaçakların da belmilär.
22. Sezneñ İlahägezneñ hiç tiñdäşe yuk, ber genä Allah, ahirät könenä ışanmagan keşelärneñ küñelläre Allahunıñ berlegen inkyar itä, alar täkäbberlänep haktan kaçalar.
23. Şiksez, Allah beläder alarnıñ kürsätep häm yäşerep eşlägän yavız eşlären. Şiksez, Allah zurayıp täkäbberlek kıluçılarnı yaratmıydır.
24. Ägär ul käferlärdän soralsa: "Rabbıgız Muhämmädkä närsä iñderde?" – dip, alar cavapta äyttelär: "Äüvälge ömmätlärneñ äkiyäten iñderde", – dip.
25. Alar bu süzlärne söylilär kıyamät könne avır cäzasın kütärer öçen, dähi dälilsez yalgan süzlär belän üzlärenä iyärtep azdırgan keşelärneñ dä gönahlarınıñ cäzasın kütärerlär, äğah bulsınnar, belep torsınnar kütäräçäk cäzaları nindi kabahätter.
26. Äüvälge käferlär dä Allahuga karşı mäkerlek kıldılar, hätta läğnät itelgän vä hälaq bulgan Namrud patşa "Allahugıznı atıp töşeräm", dip, böyek manara yasatkan ide. Allah tözegän manaralarınıñ nigezen suırıp aldı da, binaları öslärenä işelep töşte, hiç kötmägändä, alar sizmägän cirdän öslärenä ґäzab kilde, yağni tözegän binaları üzlären hälaq itte.
27. Soñra ahirättä alarnı törle ґäzab belän risvay kılır häm Allah alarga äyter: "Miña tiñdäş kılgan närsäläregez kayda? Üzegez yasagan sınımnar hakında Minem möemin bändäläremä katılık kürsätä idegez, yağni sınımnarıgıznı yaklap möselmannarga doşman bula idegez". Belem birelgännär äyter: "Bügen ґäzab vä risvaylık käferlärgä".
28. Korän belän ğamäl kılmıyça üzlärenä zolım kılgan imansızlarnıñ canın algan vakıtta alar ґäzab färeştälärenä äyterlär: "Häzer ışandık, islam dinen kabul ittek, bez naçar eş kılganıbız yuk", – dip. Ґäzab färeştäläre äyterlär: "Bäli yavızlıknı kıldıgız, Allahuga vä rasülgä itağat itmädegez häm Korän belän ğamäl kılmadıgız, böten eşegez Allahuga karşı buldı, Allah, älbättä, sezneñ kılgan yavız eşläregezne belä".
29. İñde keregez cähännäm işeklärennän, anda mäñge kalırsız. Dönyada vakıtta Korän belän ğamäl kılırga täkäbberlängän keşelärneñ urını nindi yaman urın.
30. Ämma Allahuga täqvalık kıluçı möeminnärgä äytelsä: "Rabbıgız, Muhämmäd g-mgä närsä iñderde", – dip. Äyterlär: "Rabbıbız hak bulgan yahşı ayätlärne iñderde", – dip. Allah äytä: "Korän belän döres ğamäl kılgan hak möeminnärgä dönyada uk yahşı tormış bulır, ahirät -yortı, älbättä, dönya yortınnan yahşıdır, vä täqva möeminnärneñ urını nindi yahşı urındır".
31. Ul urın ґäden cännätläre ki, añda kererlär, agaçları astınnan yılgalar agar häm alarga anda ni teläsälär şul bulır. Täqva möeminnärgä Allah cännätlärne şulay büläk itep birer.
32. Möşriklektän vä monafiqlıktan paq bulgan möeminnärneñ färeştälär canın alganda äyterlär: "Sezgä Allahunıñ sälame bulsın, Allahuga itağat itep izge ğamällär kılganıgız öçen cännätkä keregez!
33. Korän belän ğamäl kılmauçı dinsezlär kötmilär Allahudan ber faydanı, mägär cannarın alıp kitä torgan färeştäne kötälär, yäki Allahudan ґäzab kilüne kötälär, häzerge dinsez zalim Allahuga karışıp yäşäsälär, äüvälge zalimnärdä Allahuga karışıp yäşädelär. Allah alargı zolım itmäde, läkin alar üzläre Allah dönyasında yäşägän hällärendä Allahuga karışıp üzlärenä zolım ittelär.
34. Alarga yavız eşläreneñ cäzası ireşte vä Koränne häm päygambärne kimsetüläreneñ dä cäzası üzlärenä risvaylık vä ґäzab buldı.
35. Möşriklär Korän hökemnärenä karşı barıp äyttelär: "Ägär Allah telämäsä, bez häm atalarıbız Allahudan başka hiçnärsägä gıybadät kılmas idek häm Allahudan başka hiçnärsäne häram kılmas idek, bu eşlärebez Allah teläve belän", – dip. Ґäcäb Allahuga karşı barıp eşlägän eş Allah teläge bulamı? Äüvälge käferlär dä şulay söylädelär, räsüllärgä Allah hökemnären ireşterü genä lyazem.
36. Ömmätlärneñ härbersenä räsüllär künderdek, fäqat Allahuga gına gıybadät kılıgız vä Allahudan başkaga gıybadät itüdän saklanıgız häm bideґät ğamällär belän dinne pıçratmagız, dip. Ul ömmätlärneñ itağat itkännären Allah hidäyätkä saldı vä itağat itmägännärenä adaşunı berkette. İnde cir östendä yöregez vä küregez – yalgançılarnıñ ahırı niçek bulgan?
37. Sin imansızlarnı imanlı itü öçen nihätle genä tırışsañ da, Allah turı yulga salmas, Aña karışıp adaşkan keşelärne, vä alarga yärdämçe dä bulmas.
38. Nıklap Allah iseme ilä ant itälär, ülgän keşelärne Allah yañadan tergezmi dip. Bälki tergezmäk Allahunıñ hak väğdäseder, älbättä, tergezer, läkin küp keşelär Allahunıñ väğdäseneñ haklıgın belmilär.
39. Bulaçagın da ihtilaf kılışkan kıyamät könen kürsätmäk öçen Allah barça keşelärne tergezer häm käferlärne dä üzläreneñ yalgançı ikänleklären belsennär öçen tergezer.
40. Bez ber närsäneñ buluın teläsäk, ul närsäneñ bar buluı öçen "bar bul!" – dip äytüebez citä, hiç kiçekmiçä bar bulır.
41. Zalimnärdän zolım kürgännän soñ, hak möeminnär irken urınga küçep kittelär, Bez alarga dönyada uk yahşı tormış birerbez, yänä alarga ahirättä bireläçäk niğmät dähidä oluğrak, ägär şunı keşelär belsälär.
42. Ul küçep kitüçe möeminnär käferlärneñ cäberläülärenä häm başka avırlıklarga sabır itälär, çıdıylar vä härvakıt Rabbılarına täväkkäl kılalar.
43. Sinnän elek tä sineñ kebi irlärne päygambär itep cibärdek vä alarga şäriğat hökemnärene vähiy kıldık, yugıysä, bervakıtta da färeştälärne päygambär itep cibärmädek, belmägän härnärsägezne belgän keşelärdän soragız!
44. Ul päygambärlärne moğcizalar vä kitap belän cibärdek. İy Muhämmäd g-m, Bez siña Korän iñderdek, keşelär öçen haslap iñderelgän şäriğat hökemnären öyrätmäklegeñ öçen, şayät işetep, fikerläp kararlar vä añlap kabul itärlär!
45. Hakka karşı mäkerlek kılgan yavız keşelär, alarnı cir yotudan yäki hiç kötmägän cirdän Allahunıñ ґäzabı totudan imin bulalarmı? Bu eş bulmas dip uylıylarmı?
46. Yäki alarnı Allah yörgän cirlärendä yulda hälaq itüdän imin bulalarmı? Alar Allahunı gaciz itä almaslar, yağni Anıñ ґäzabına karşı tora almaslar.
47. Yäki Allah alarnı kurkınıçlar astında totudan iminnärme? Bu hällär bulmas, dip, tınıç toralarmı? Monnan soñ täübä itep Allah yulına kaytkan keşelärgä Rabbıgız, älbättä, şäfkatle vä rähimle.
48. Allah bar itkän härnärsägä karap gıybrätlär alsagızçı, ul närsälärneñ uñınnan da sulınnan da külägäläre yörer, vä tübänçelek belän Allahuga baş iyep, Aña itağat itärlär.
49. Cirdäge can iyälärennän vä küklärdä bulgan närsälär häm färeştälär Allahuga säcdä kılalar, ul färeştälär Allahuga säcdä kıludan zurlanmaslar.
50. Vä ul färeştälär öslärendä bulgan Rabbılarınnan, yäki Anıñ ґäzabınnan kurkırlar vä Allahudan närsä boyırılsa, şunı eşlärlär.
51. Allah äytte: "İke İlahä totmagız, Ul – Allah yalgız gına, ber İlahä, Minnän genä kurkıgız!
52. Cirdä vä küklärdä bulgan närsälär Allah mölkeder vä hak din – Allah dineder, yağni islam dine genä dinder, başka dinnär vä Korän sönnättän başka ğamällär – barısı da batıldır. Äyä sez Allahudan başkadan kurkasızmı?
53. Sezneñ kulıgızda bulgan niğmätlär hämmäse Allahudandır, ägär sezgä ber zarar ireşsä, avız kütärep, Allahuga zarıylık kılasız.
54. Ägär sezdän ul zararnı alsak, sezdän ber taifä närsäneder Allahuga tiñ kılıp, möşrik buladır.
55. Alar Allahuga mähluknı tiñ kılalar, Allah birgän niğmätlärgä köferlek kılır öçen, sez köfran niğmät kıluçılar dönyada az gına faydalanıgız, tizdän ґäzabların belersez!
56. Möşriklär Bez rizıklandırgan igennärdän hiçnärsä belmägän sınımnarga öleş çıgaralar yağni, sınımnar faydasına sadaka birälär. Üzemneñ hörmätle "Allah" isemem belän ant itep äytämen ki, bu eşläregezdän soralırsız, katı hökemgä kalırsız!
57. Dähi Allahunıñ kızları bar, dip, iftira kılalar, mondıy kimçelektän Allahunı paq dip belegez! Alar fikerençä: üzläre söygän ir balalar alarga bula da, ämma alar söymägän kız balalar Allahuga bula, imeş.
58. Ägär ul möşriklärneñ bersenä "kız balañ tugan", dip, söyeneç birelsä, hatınına açulanıp, duslarınnan oyalıp, yöze karalıp kitäder.
59. Kız belän söyeneç birelgänlektän hurlanıp kaumennän kaçadır, uylap toradır: bu kıznı hurlanıp kına asrıymmı ikän? Yäki terelätä tufrakka kümep taptıymmı ikän, dip. Ägah bulsınnar, kılgan eşläre nindi yaman kabähät eşter!
60. Ahirät könenä ışanmagan käferlärneñ kabähät misalları bardır. Şulardan berse – üz balaların üterüläre. Ämma Allahu täğaläneñ böyeklegenä vä oluğlıgına kürkäm misallar bar, vä Ul – Allah här eştä ciñüçe vä hikmät belän eş kıluçı.
61. Ägär Allah, keşelärne kılgan gönahları öçen dönyada ґäzab kıla torgan bulsa ide, cir östendä hiçber mähluknı kaldırmıyça, hämmäsen hälaq itär ide, läkin hälaq itmiçä bilgele vakıtkaça kiçekterä, bilgelängän vakıt citkäç, ber säğat soñga kalmas vä ber säğat aldan ґäzab itelmäslär.
62. Şulay itep, möşrik ahmaklar üzläre öçen mäkrüh kürgän närsälär belän Allahunı sıyfatlıylar, yalgan bulganı häldä, alarnıñ telläre äyter: "Bezgä ahirättä yahşılık vä oluğ däräcälär bulaçak", – dip. Şik yuk: alarga ahirättä ut ґäzabı bulaçak vä härkemnän elek alar keräçäklär cähännämgä.
63. Üzemneñ "Allah" digän isemem belän ant itep äytämen ki: sinnän äüvälge ömmätlärgä dä päygambärlär cibärdek, şaytan alarnıñ kılgan batıl ğamällären üzlärenä yahşı eş itep kürsätte şaytan bu köndä alarga yuldaştır, alarga ahirättä räncetküçe ґäzab bulaçak.
64. Siña Koränne iñderdek törleçä bulgan batıl dinnär arasınnan ber hak dinne açık bäyän itär öçen häm dä anıñ belän ğamäl kıluçı möeminnärgä hidäyät vä rähmät bulsın öçen.
65. Allah küktän yañgır yaudırıp ülgän cirne tergezde. Süzne işetep fähemli belüçelärgä Allahunıñ bu eşendä Anıñ berlegenä dälil bar.
66. Vä sezgä hayvannarda da gıybrätlär bardır: kan belän tizäk arasınnan çıkkan sötne sezgä eçeräbez, ul söt eçüçegä läzzätleder. Yağni sıyırnıñ aşagan, eçkän närsäse kanga, itkä, sötkä, tizäkkä vä sidekkä bülenä. Şunı kem eşli ala? Şul eş gakıllı keşegä gıybrät tügelme?
67. Vä Bez üstergän hörmä, yözem cimeşlärennän eçemleklär vä başka yahşı aşamlıklar yasıysız. Gakıllı keşelär öçen bu närsälärdä dä ğamällär bar.
68. Rabbıñ bal kortlarına vähiy kıldı: "İy bal kortları taularda, agaçlarda vä keşelär tora torgan caylarda üzegezgä oya yasagız!
69. Soñra här cimeş çäçäklärennän bal aşagız häm cıyıgız vä itağat itep, min ämer kılgan yulga keregez!" – dip. Bal kortları keşelär öçen eçlärennän törle töstäge ballarnı çıgarıp birälär, ul ballarda aşar öçen täme dä Häm keşelär öçen şifası da bar. Fikerli belgän keşelär öçen bal kortlarınıñ eşendä zur gıybrät vä döreslek bardır. Yağni, bal kortlarına hiçkem däres birä almas, läkin keşelär bal kortlarınnan däres alalar.
70. İy keşelär, sezne Allah halık kıldı, soñra Ul barçagıznı üteräder, vä sezdän bäğzeläregez küp yäşäp kartlık zägıyflegenä kaytarılır, hätta äüväldä belgännären onıtıp belmäsen öçen! Älbättä, Allah härnärsäne belä häm härnigä kadir.
71. Allah, kayberläregezne rizıkta artık kıldı, yağni dönyadagı keşelärneñ kayberlären bay vä kayberlären yarlı kıldı. "Şul tigezsezlekne Allah tigezlämägäç, kem tigezli ala? Bu eş gıybrät tügelme?" Allah birgän baylıknı keşelär hämmäse bertigez faydalanırga burıçlı bulsalar da, baylar baylıkların kul aslarında bulgan yarlı keşelärgä birergä telämilär, yäki alar baylıknı Allah birgänlekne inkyar itep, ul baylıklarnı bezgä sınımnar birde dilärme? Yäki üzebez buldırabız dilärme?
72. Allah, sezneñ öçen üz cenesegezdän hatınnar halık kıldı, vä hatınnarıgızdan sezgä balalar vä balalarnıñ balaların yarattı, vä sezne häläl yahşı rizıklar belän rizıklandırdı, äyä kire keşelär yalganga ışanıp Allah niğmätlären inkyar itälärme?
73. Allahudan bizep sınımnarga gıybadät kılalar ki, ul sınımnarı alarga küktän dä häm cirdän dä bernindi rizık birmägän, birergä köçe dä citmägän yaraksız närsälärder.
74. Allahuga hiçnärsäne misal kılmagız! Çönki Ul hiçnärsägä ohşamıydır, Allah, älbättä, härnärsäne beläder, ämma sez küp närsäne belmisez.
75. Allah misal kiterä: üzen dä täemin itä almıy, başka keşegä dä hiçnärsä birä almıy zagıyf ber kol, dähi Bez beräügä mal vä yahşı rizık birdek, ul şul maldan kürsätep vä kürsätmiçä mohtaclarga birer, bu ike keşe ber tigez bulırlarmı? Hakıykıy maktau Allahuga hasdır, bälki küp keşelär belmilär.
76. Yänä Allah, ike irne misal kıladır: berse telsez hiçnärsä añlamıy, ber eş tä eşli almıy, kayda gına barsa da ber fayda kiterä almıy, fäqat hucasına yök bulıp tora ide, şul telsez zagıyf keşe turı yulnı tabıp izge ğamällär kılgan, faydalı eşlärne eşlägän häm başkalarnı da ğadellekkä izge ğamällärgä öndägän köçle keşe kebi bulırmı? Älbättä, tigez bulmaslar.
77. Küklärdäge vä cirdäge yäşeren närsälärne belmäk Allahuga hastır, vä kıyamätneñ buluı küz kıskan hätle tiz bulır, yäki küz kıskannan da tizräk bulır, şiksez Allah härnärsägä kadirder.
78. Allah, sezne analarıgıznıñ karınınnan çıgardı ul vakıtta hiçnärsä belmi idegez, sezgä kolak, küz vä küñel birde şular belän belä başladıgız, şularnı uylasagız, şayät şöker itärsez!
79. Äyä ul gafil keşelär havadagı koşlarga karap gıybrät almıylarmı? Ul koşlar küktä hava eçendä Allah ämere belän oçalar, alarnı havada kütärüçe yuk, mägär alarnı Allah kütärä. Allahunıñ bu eşendä dä gıybrätlär bar iman kitergän keşelär öçen.
80. Allah öyläregezne sezgä torırga urın kıldı, dähi sezgä hayvan tirelärennän öylär kıldı, ul öylär küçep yöregän vakıtıgızda häm ber urında torganda da sezneñ öçen ciñelder, vä alarnıñ yonnarınnan, yal koyrık töklärennän faydalanıp üzegezgä kiräk närsälärne yasıysız, häm başka närsälärdän äcälegez citkänçe faydalanasız.
81. Allah, üze halık kılgan agaç vä taularnı sezgä külägä kıldı, vä taulardan sezgä pärdä bula torgan urınnar kıldı, vä sezgä kızudan saklıy torgan külmäklär kıldı, häm dä sugışlarda saklıy torgan sugış külmäklären kıldı. Änä şulay Allah sezgä niğmätlären tämam kılır, şayät şöker itep, Allahuga itağatle möselman bulırsız!
82. Ägär Korän hökemnären kabul itep möselman buludan baş tartsalar, siña fäqat Allah hökemnären ireşterü genä lyazemdır.
83. Niğmätlärneñ Allahudan ikänen belerlär, soñra inkyar itärlär, alarnıñ kübräge käferlärder.
84. Kıyamät könne här ömmätneñ päygambären vä başka şähitlärne kubarırbız, ömmätläre östennän şähadät birerlär, soñra käferlärneñ hiçbersenä söylärgä röhsät birelmäs häm Allahunıñ rizalıgın käseb itärgä täqlif itelmäslär, yağni ul köndä Allahunıñ rizalıgın käseb itä almaslar.
85. Zalimnär ґäzabnı kürgändä alardan ґäzab ciñeläytelmäs häm ґäzabka kermiçä torırga az gına da vakıt birelmäs.
86. Möşriklär Allahuga tiñdäş kılgan närsälären kürgäç äyter: "İy Rabbıbız oşbular sinnän başka gıybadät vä siña tiñ kılgan närsälärebezder", – dip, sınımnarı äyterlär: "Bezne Allahuga tiñ kıluıgız yalgan eşegez ide".
87. Vä ul köndä barçası Allahuga baş iyärlär, läkin eş uzgan bulır, vä alardan Allahuga tiñ kılgan sınımnarı kaçarlar.
88. Käferlärgä käfer bulgannarı öçen vä yavızlıklar kılıp vä keşelärne Allah yulınnan tıygannarı öçen ґäzab östenä ґäzab arttırıp, ґäzab kılırbız.
89. Kıyamät könendä här ömmätkä üzaralarına cibärelgän päygambärne şahit itep kubarırbız, vä sine dä, iy Muhämmäd g-m, üz ömmäteñä şahit itep kitererbez. Vä siña Korän iñderdek härnärsäne ap-açık itep, vä möeminnärgä hidäyät, rähmät vä söyeneç itep iñderdek.
90. Tähkıyk Allahu täğalä här eştä ğadel bulırga häm din vä möselmannar faydasına yahşı eşlär kılırga vä yakın kardäşlärneñ hakın ütärgä boyıradır vä Allah sezne tıyadır fäheş häram eşlärdän vä şäriğat belän sabit bulmagan bideґät ğamällärdän häm zurayıp haktan kaçudan, haksız zolım itüdän. Allah sezne väğäzli, şayät väğazlänersez!
91. Ägär Allahuga ґähed yäki väğdä birsägez, älbättä, anı ütägez! Allah iseme belän äytkän antlarıgıznı bozmagız! Tähkıyk sez Allah iseme belän ant itkändä Allahunı käfil itkän bulasız. Älbättä, Allah sezneñ kılgan eşläregezne beläder.
92. İy sez möeminnär, antıgıznı bozıp, böten köçen kuyıp yonnan erlägän yahşı ceplären sütep, özgäläp yaraksız itkän yülär hatın kebi bulmagız! Sez üzara häylä öçen ant itsägez, ägär üzegez başkalardan az bulsagız sugışmıybız dip ant itsägez, kübäysägez, şul antıgıznı bozıp sugışırga başlıysız. Tähkıyk Allah sezne ant itüläregez belän sınıydır. Allah hökemnärenä hıylaf eşläregezne kıyamät könendä, älbättä, Allah, üzegezgä belderer häm hökem itär.
93. Ägär Allah telägän bulsa ide, älbättä, barçagıznı ber dindä kılır ide, läkin Allah, telägän keşelären adaştıra vä telägän keşelären turı yulga sala. Kıylgan eşläregezdän, älbättä soralırsız, saklanıp eş kılıgız!
94. Antlarıgıznı häylä belän kılmagız, ägär hıyanät yul belän ant itsägez, ayaklarıgız hakka berketelgännän soñ annan tayar, Allah yulınnan tıyılganıgız, yağni Anıñ yulınnan çıkkanıgız öçen katı ґäzablar tatırsız, Allah iseme ilä ant itep şul antnı ütäü dä Allah yulıdır, ägär antlarıgızda tormasagız ahirättä sezgä katı ґäzab bulır.
95. Allah iseme belän äytkän antlarıgıznı dönya malı öçen bozmagız! Antların, väğdälären bozmagan keşelärgä ahirättä Allahudan bireläçäk niğmätlär, älbättä, häyerleder, ägär belsägez!
96. Sezneñ kulıgızda bulgan närsälär hämmäse betäçäk, ämma Allah kulında bulgan närsälär mäñgegä kaladır. Allah kuşkança yäşäp vä Ul kuşkança din totarga böten avırlıklarnı kütärüçe sabır möeminnärgä, älbättä, kılgan izge ğamälläreneñ yahşıragı belän cäza kılırbız.
97. İzge ğamällär kılgan hak möeminnär kiräk – ir bulsınnar, kiräk – hatın bulsınnar, alarga dönya vä ahirät huş tereklek birerbez, vä alarga kılgan ğamällärennän kürkämräk äceren birerbez.
98. İy möemin bändäm, ägär Korän ukırga teläsäñ, başta "Äguzü-billähi-minäş-şaytanir-racim", dip äyt!
99. Älbättä, ul şaytannıñ iman kiterep şäriğat hökemnären tulısınça ütäü öçen Allahuga täväkkäl kılgan hak möeminnärgä ihtıyarı yuktır, yağni üzenä iyärtergä köçe citmäs.
100. Bälki şaytannıñ ihtıyarı bulır, anı dus totkan vä anı Allahuga tiñdäş kılgan keşelärgä alarnı üze telägänçä azdırır.
101. Ägär Bez ber ayätneñ hökemen beterep, anı ikençe ayät belän alıştırsak, Allah belüçeräkter, nindi ayät iñderergä, şulay itep, Allah ber ayätne alıştırsa, möşriklär Muhämmäd g-mgä sin Allahuga iftira kıluçısıñ dilär, bälki alarnıñ kübräge ayätneñ alışuınıñ hikmäten belmilär.
102. Äyt: "Alışıngan ayätne Cäbrail g-m Allahudan haklık belän iñderde, möeminnärneñ küñelen haklıkka berketer öçen vä alarga hidäyät häm söyeneç bulsın öçen".
103. Tähkıyk beläbez: "Muhämmädkä ayätlär Allahudan kilmi, anı keşelär genä öyrätä", – digän süzlären. Muhämmädne keşe genä öyrätä digän keşeneñ tele çit il teleder, ämma Korän açık mäğnäle garäp tele beländer.
104. Allahunıñ ayätlärenä ışanmagan keşelärne Allah hidäyätkä salmıydır, ahirättä alarga räncetküçe ut ґäzabı bulaçak.
105. Allahuga yalgannı iftira itüçelär Allahunıñ ayätlärenä iman kitermägän keşelärder vä ul keşelär yalgançılardır.
106. Beräü iman kiterep möselman bulgannan soñ Allahuga käfer bulsa, aña cähännäm ґäzabı tiyeşle buldı. Mägär käferlär käfer süzne köçläp äyttersälär, şul vakıtta küñele iman belän kararlangan bulsa, ul keşeneñ imanına zarar kilmäs. Ämma küñelläre köfergä riza bulıp huş küñel belän käfer süzen äytsälär, alarga Allahunıñ açuıdır häm dä alarga ahirättä oluğ ґäzab bulır.
107. Ul keşelär ahirätkä karaganda dönyanı artık söyep, dönya kirägen genä käsep ittelär, ahirätne onıttılar, älbättä, Allah ahirätne inkyar itüçelärne turı yulga salmas.
108. Ul käferlärneñ küñellärenä, kolaklarına häm küzlärenä Allah möher bastı, şunıñ öçen alar haknı añlamıylar, hak süzne tıñlamıylar häm gıybrätlärne kürmilär, bu keşelär bötenläy gafillärder.
109. Şik yuk, älbättä, alar ahirättä häsrätlänüçe keşelärder.
110. Soñınnan, döreslektä, sineñ Rabbıñ şul keşelärgä – alar Mäkkä möşriklärennän küp fetnä-zarar kürgännän soñ Mädinägä küçtelär häm Allah yulında möşriklär belän sugıştılar häm dä Allah yulında törle avırlıklarnı kütärep sabır ittelär, – monnan soñ, älbättä, Allah alarnıñ äüväldäge gönahların yarlıkauçı vä alarga rähmät kıluçıdır.
111. Kıyamät könendä här keşe üzen genä yaklarga tırışır, häm ul köndä härkemneñ dönyada kılgan eşeneñ cäzası tulısınça bireler häm savabın kimetep, yäki gönahın arttırıp hiçkemgä zolım itelmäs.
112. Misal itep Allah Mäkkä şähären bäyän itäder ki, ul şähär doşmannan imin ide, hiçkemnän kurkusız yäşilär ide, häryaktan rizıklar kilep tormışları irken ide, Allah birgän niğmätlärneñ iñ zurısına köferlek kıldılar, Korängä vä rasülgä iman kitermädelär, islam dinen kabul itmägännäre öçen Allah alarga, tınıçlıknı alıp, kurku birde vä baylıknı alıp, açlık birde.
113. Tähkıyk alarga üzallarınnan rasül Muhämmäd g-m kilde, läkin alar anı yalgançı didelär, ışanmadılar, zalim bulgannarı häldä alarga Allah ґäzabı ireşte.
114. Allah birgän paq häläl rizıklardan aşagız häm Allahunıñ sezgä birgän niğmätlärenä şöker itegez, ägär Allahuga gına gıybadät kıla torgan möeminnärdän bulsagız!
115. Allah, älbättä, häram kıldı sezgä ülgän hayvannı, vä bugaz kanın, vä duñgıznı häm Allahudan başka berär närsäneñ iseme äytep bugazlangan hayvannı. Ämma beräü aşarga häläl rizık tapmıyça açka ülü ihtimalı bulganda gına şulardan bersen az gına aşasa yarıy, andıy vakıtta Allah yarlıkauçı vä rähimleder.
116. Allahuga yalgannı iftira kılır öçen dälilsez üz beldegegez belän busı – häram vä busı – häläl, dip äytmägez! Çönki häläl, häram kıluçı Allahu täğaläder. Allahuga yalgannı iftira kıluçılar ґäzabtan kotıla almaslar.
117. Bu dönyada alarga az gına faydalanıp kaludır, ämma ahirättä alarga räncetküçe katı ґäzab bulır.
118. Ängam süräsendä söylängän hayvannarnı Bez yähüdlärgä häram kıldık, Bez alarga zolım itmädek, läkin Allahuga karışıp üzlärenä zolım kıldılar.
119. Nadanlık belän gönahlı eşlärne eşläp, soñra kiçekmiçä, täübä itep tözälgän keşelärgä, älbättä, Rabbıñ täübäläre soñında yarlıkauçı vä rähimle.
120. Tähkıyk İbrahim g-m üzenä küp keşelärne iyärtüçe imam ide, Allahuga bik itağatle häm batıldan hakka keşelärne öndäüçe ide, vä hiç möşriklärdän bulmadı.
121. Allahunıñ niğmätlärenä şöker itüçe ide, Allah anı päygambärlekkä sayladı vä anı turı yulga – islam dinenä künderde.
122. Dönyada uk aña yahşı niğmätlär vä oluğ däräcälär birdek ki, möeminnär dä käferlär dä anı yaratalar, vä ul ahirättä, älbättä, izgelärdän. Anda däräcäse tagın da zurrak bulır.
123. Soñra, iy Muhämmäd g-m, Bez siña vähiy kılıp boyırdık: "Batıldan hakka avışkan İbrahim dinenä iyär!" Ul İbrahim möşriklärdän bulmadı häm möşriklär dinendä dä tügel ide.
124. Şimbä könne oluğlamak şul käferlär zararına kılındı ki, alar üzläre şimbä könne oluğlar öçen tartıştılar, yağni Musa g-m yähüdlärgä comga könne zurlagız dide. Ämma yähüdlär Musaga karışıp şimbä könne zurlıy torgan buldılar. Şunıñ öçen Allahu täğalä yähüdlärgä şimbä könne bik zararlı kıldı, dönya käseben alarga häram kıldı. Allah alarga dönya käseben häram itkännän soñ şimbä kön balık totıp Allahunı açulandırdılar, annarı Allah alarnı maymıl itte. Alar törle süzlär söyläp ihtilaf kılışkan eşläre hakında Allahu täğalä kıyamät könne älbättä hökem itär.
125. İy Muhämmäd g-m häm anıñ ömmäte! Rabbıñnıñ yulı bulgan islam dinenä keşelärne çakır vä çakırıgız Korän dälilläre belän, dähi täesirle yahşı väğazlär belän, dähi keşelärgä haklıknı töşenderü öçen alar belän tartış vä köräş iñ kürkäm yul belän! Älbättä, sineñ Rabbıñ Anıñ yulınnan adaşkan keşelärne belä, häm Ul Korän yulında bulgan hak möeminnärne dä belä.
126. Ägär ber keşegä üç alıp, ґäzab birergä teläsägez, ul keşegä ґäzab biregez ul sezgä ґäzab birgän hätle genä! Anıkınnan arttırmagız, ber märtäbä suguçıga ike märtäbä sukmagız! Ägär üç almıyça sabır itep kalsagız, bu bik tä häyerleder sabır itüçelär öçen!
127. Sabır itü häyerle bulgaç, sabır it! Mägär sabır itä almassıñ, fäqat Allahu täğalä sabırlık kuäten birsä genä sabır itä alırsıñ! Häm käferlärneñ islamga kilmägännäre öçen üzeñne kaygıga salma, vä alarnıñ häylä-mäkerläre öçen küñeleñ tarıkmasın!
128. Tähkıyk Allah Korän hökemnärenä hıylaflık kıyludan saklanuçı täqva keşelär belän häm yavızlıknı belmiçä yahşılıknı, izge ğamällärne kıyluçı hak möselmannar belän bergäder. "Allahuga birelgän möeminneñ imanına käfer zarar itä almas".

[17] BÄNİ İSRAİL (YaĞKUB BALALARI) SÜRÄSE – 111 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Üzeneñ kolı Muhämmäd g-mne ber kiçtä Mäkkä şähärendäge mäscid Häramnan Koddus şähärendäge mäscid Äqsaga yöretep kaytaruçı Allahu täğaläne här kimçelektän paq dip belegez! Ul Koddus şähäreneñ tiräsen bäräkätle kıyldık, Muhämmäd g-mne şulay kodrätebez belän yörettek ґäcäb ğalämätlärebezne kürsätmäk öçen, älbättä, Allah här süzne işetüçe vä härnärsäne kürüçeder.
2. Musa päygambärgä Täüratnı birdek vä ul Täüratnı Yağkub balalarına hidäyät kıyldık, Minnän başka İlahä dip äytmäskä boyırdık ul Täürat belän.
3. Nuh g-m belän bergä köymädä Bez kütärgän keşelärneñ balaların (Gıysa vä Gozäyerlärne) Allah uğlı dip äytmägez, didek. Tähkıyk Nuh, şöker itep, Allahuga gına gıybadät kıyluçı buldı.
4. Täüratta Yäğkub balalarına häbär birdek: "Älbättä sez cir östendä ike märtäbä fäsäd kıylırsız häm halıkka katı zolım kıylu belän zolım kıylırsız".
5. İke fäsäd vakıtınıñ äüvälge fäsädneñ vakıtı citep, sez fäsäd vä yavızlık kıylganda, gayrätle bahadir bändälärebezne östegezgä irekle kıylırbız, alar sezneñ yort aralarıgızda yörep sezgä böten yavızlıknı kıylırlar. Bu eşlär bulaçak väğdäder ki, älbättä, ul häl başıgızga kiler.
6. Soñra yänä kuät vä gayrätegezne üzegezgä kaytarıp birdek, sezne ciñep izgän keşelärgä, üzegez östen buldıgız häm mallarıgıznı, balalarıgıznı kübäytep sezgä yärdäm birdek vä sezne küp ğaskär kıyldık. "Bu vakıyga Calut vakıygasıdır ki, Calut, zolım belän Yağkub balaların yödätep betergäç, Talut ğaskäre Calut ğaskären ciñde häm Calut üterelde. Monnan soñ Yağkub balaları tagın irkenlektä yäşi başladılar".
7. Ägär yahşılıklar kıylsagız, üzegez öçen yahşılık kıylgan bulasız, vä ägär yavızlıklar kıylsagız, yänä üzegez öçen yavızlık kıylgan bulasız. Ägär sezgä ikençe fäsäd vakıtı citep, fäsäd vä yavızlıklar kıylsagız, yänä östegezgä ber zalimne cibärerbez, yözläregezne kara kıylmak öçen häm berençe märtäbädä mäscid Äqsanı cimergän kebek ikençe märtäbädä dä şul mäscidne cimersennär öçen vä sez eşlägän eşlärne hälaq itsennär öçen. (Mäscidlärendä Allah hökemnären yöretmädelär, islam dinen bozdılar, şunıñ öçen Allah berençe märtäbädä Calutnı alarga irekle kıyldı. Calut mäscidne häm şähärne cimerde, üzlären katı ґäzabladı. İkençe märtäbädä ikençe ber zalimne cibärde. Ul zalim dä mäscidne häm şähärne cimerde, üzlären ґäzabladı. Häzer bezdä Russiyä mäscidlärendä dä Allah hökemnäre yöremi. Allah üze beler nişlätergä).
8. Ömetleder ki, bu fetnälärdän soñ Allahunıñ sezgä rähmät kıylmaklıgı, rähmät yözennän päygambärlär cibärde, ägär öçençe märtäbä fäsäd, zolım kıylsagız, Bez dä sezgä ber zalimne cibärep zolım ittererbez. Cähännämne, käferlärne çornap alırlık törmä kıyldık.
9. Bu Korän Kärim anıñ belän ğamäl kıyluçını, älbättä, bik taza vä kuätle vä iñ turı yulga künderer, vä Ul Korän anıñ belän ğamäl itep, izge eşlärne eşläüçe möeminnärne sezgä ahirättä böyek däräcälär vä cännätlär bulır, dip şatlandıradır.
10. Ämma ahirät könenä ışanmagan käferlärgä räncetküçe ґäzablar häzerläp kuydık.
11. Adäm balası, üzenä faydanı sorap doga kıylgan kebi, cahillege belän, üzenä zararnı sorap ta doga kıylıp cibäräder, çönki adäm balası aşıguçan bulıp halık itelde.
12. Tönne vä köndezne ike ğalämät kıyldık. Ay, yoldızlar – tön ğalämäte, koyaş kön ğalämäteder, yäki karañgılık -tön ğalämäte, yaktılık – kön ğalämäteder, tön ğalämäte bulgan karañgılıknı cibäräbez dä, kön ğalämäte bulgan yaktılıknı kiteräbez, Rabbıgıznıñ yumartlıgınnan dönya kiräklären käsep itmäklegegez öçen, dähi ay, yıllar hisabın belmäklegegez öçender, vä här närsäne açık bäyän kıyldık iğtibarlagız!
13. Vä här keşeneñ eşlägän eşlären üz muyınına çornap kuydık, vä kıyamät könne här keşegä üzeneñ ğamälläre yazılgan kitabın birerbez, kitabı açık hälendä aña yulıgır.
14. Ğamälläreñ yazılgan kitabıñnı ukıgıl! Menä bügen üz-üzeñne hisap itärgä şul ğamäl däftäreñ citäder. "Gamäl däftäreñä karagaç, üzeñne tanırsıñ häm kayda baraçagıñnı da belerseñ!"
15. Ber keşe hidäyätle bulsa, hidäyäte fäqat üze öçen genäder, vä ber keşe adaşsa, üze öçen genä adaştı, dähi Allah aldına üz gönahın yökläp baruçı keşe başka hiçber keşeneñ gönahın yökläp barmas. Päygambär cibärep şäriğat hökemnären öyrätmiçä, hiçber kaumne ґäzab kılır bulmadık. Şäriğat hökemnären işetkännän soñ anı ütämäüçelärne Allah ґäzab kıyladır.
16. Ägär ber şähärne hälaq itärgä teläsäk, ul şähärneñ hucalarına bozıklık kıylırga kuşarbız, alar zolım vä bozıklık kıylırlar, ul şähärdä şunnan soñ alarga ґäzab süze tiyeşle buladır, ul şähärne tämam hälaq itep beteräbez.
17. Nuh g-mnän soñ da küpme şähär keşelären hälaq ittek. Allahu täğalä bändäläreneñ gönahların belep kürep torırga üze citäder.
18. Ägär ber keşe dönyanı gına teläp, dönya kirägen aşıktırsa, Bez dä aşıktırırbız dönya kirägen alardan üzebez telägän keşegä üzebez telägän hätle, soñra anı cähännämlek kıylırbız, ul keşe kerer anda hälaq bulganı vä üz-üzenä läğnät äytep hur bulganı häldä.
19. Vä ber keşe ahirätne teläp, ahirät öçen tırışsa, alarnıñ ahirät öçen tırışuları cännät niğmätläre belän tüläner, imannarı häm dinnäre dä döres bulıp tırışuları da kamil bulganı öçen.
20. Ahirät öçen tırışuçıga da häm dönyanı gına käsep itüçegä dä dönyada rizıknı biräbez, dönyada vakıtta Rabbıñnıñ rizık birüe hiçkemnän tuktatılmadı.
21. Karagıl, niçek Bez keşelärne kayberlären baylıkta artık kıyldık, ämma ahirät däräcäläre dönya däräcälärennän oluğ vä baylıgı da artıkdır.
22. Ahirät däräcälärenä ireşergä teläsäñ, Allahunıñ tiñdäşe bar, dip, iğtikat itmä! Ägär möşrik bulsañ, cännät niğmätlärennän mährüm bulıp cähännämdä risvay bulıp utırırsıñ.
23. Allah hökem itte vä ämer birde, fäqat Allahuga gına gıybadät kıylırga häm ata-anaga izgelek itärgä. Ägär sin isän çakta alarnıñ berse yäki ikese dä kartlıkka ireşsälär, sin alarga "uf" ta dimägel, vä kahärlämä käyeflären cibärmä, bälki alarga härvakıt yomşak vä mölayım süzlär söylägel!
24. Vä alarga şäfkat itep, rähim kanatlarıñnı cäygel! Vä äyt: "İy Rabbım, alar mine keçkenä çagımda märhämät belän üstergännäre kebek, Sin dä alarga dönyada häm ahirättä şäfkat kıyl!"
25. Küñelläregezdä nindi niyätlär vä teläklär barın Allah belä, ägär küñelläregez yahşı bulsa, Allah, älbättä, täübä itep tözälgän keşelärne gafu itäder.
26. Dähi yakın kardäşlärneñ vä meskennärneñ vä mosafirlarnıñ hakların bir! Ämma malıñnı tiyeşsez cirlärgä israf itmä!
27. Tiyeşsez urınga malnı israf itüçelär, älbättä, şaytan kardäşläreder, şaytan Rabbısına käfer buldı.
28. Mohtac keşelär kilep sinnän yärdäm soraganda sineñ birergä hiçnärsäñ bulmasa, Rabbım rähmät itep niğmät birsä sezgä dä birer idem, dip, alardan yöz dündersäñ, ul vakıtta yomşak süzlär äytep küñellären tabarga tırış!
29. Mohtaclarga sadaka birüdä kulıñnı muyınıña baglap kuyma, sarannar kıyafäteñdä şulay uk kulıñnı bötenläy açıp cibärmä, yağni üzeñä kaldırmıyça birep betermä, ägär kiyemeñä hätle birep betersäñ, ul vakıtta yalangaç hälendä üzeñne şeltäläp, häsrätlänep utırırsıñ.
30. Tähkıyk Rabbıñ telägän -keşesenä kiñ rizık birep bay kıylır vä telägän keşesen fäqıyr kıylır, älbättä, Ul bändälären kürä vä hällären beläder. Şunıñ öçen fäqıyr keşe häsrätlänmäsen, sabır itsen!
31. Fäqıyr buludan kurkıp, balalarıgıznı ütermägez! Balalarıgıznı da üzegezne dä Bez rizıklandırabız, älbättä, üz balaların üterüläre gafu itelmi torgan hatadır, zur gönahdır.
32. Zinaga yakın da barmagız, anıñ säbäplärennän dä yırak bulıgız, çönki ul pıçrak eş vä bik yaman kabahät yuldır.
33. Allah üterüne häram itkän keşene ütermägez! Mägär üterü tiyeş bulsa gına üteregez. Yağni ire bula torıp zina kıylgan hatınga, dinnän çıgıp mörtät bulgan keşegä häm keşe üterüçegä cäza tiyeş buladır. Beräü haksız zolım belän üterelsä, üterelgän keşeneñ välisenä (yakınına) ihtıyar birdek, teläsä üterüçene ütersen, teläsä ütermiçä mal alsın, teläsä gafu itsen! Läkin bu eşlärdä çiktän ütmäsen, ber keşe urnına ike keşene ütermäsen, yäki mal alsa, tiyeşlesennän artık almasın! Tähkıyk ul varis Allahudan yärdäm birelmeş buldı.
34. Yätimnär malına da yakın barmagız, yağni alarnıñ malınnan az gına da faydalanmagız, mägär yätimgä fayda itü yulı belän anıñ malına katnaşıgız, yäki yätim tämam üsep gakılga utırgançı anıñ malına yakın barmagız! Vä ґähedläregezne häm väğdäläregezne ütägez, bozmagız! Çönki ґähedlären bozgan keşelär kıyamät könne soralaçaklardır.
35. Dähi ülçägändä ülçäüläregez döres bulsın, tigez ülçägez vä deres ülçi torgan ğadel mizannar belän ülçägez! Ğadel ülçäsägez, üzegezgä häyerleder vä ahırı da kürkäm bulır.
36. Vä dälileñ, belemeñ bulmagan närsägä iyärmä, yağni dälilsez ğamäl dä kıylma, hökem dä itmä, fätva dä birmä! Allah birgän kolak, küz, küñel – bolarnıñ härbersennän kıyamät könne sorau bulır, alarnı savablı urınnarga gına kullanıgız!
37. Cir östendä zurayıp kükräk kiyerep yörmä! Çönki sin nikadär zuraysañ da cirne yırtırga häleñnän kilmäs häm nikadär zuraysañ da taular hätle zuraya almassıñ!
38. Yugarıda Allah tıygan eşlärne eşläüçe keşe yavızlıgı belän Allah hozurında yaman keşe sanaldı.
39. Oşbu hökemnär Allañunıñ hikmätennän siña vähiy itelgän hökemnärder, hikmät Allah iñdergän Korändäder. Allah yanına tagın ber närsäne Allah itep alma! Ägär ul eşne eşläsäñ, Allahunıñ rähmätennän kiselgän bulırsıñ häm şeltälängän häldä cähännämgä taşlanırsıñ.
40. İy sez möşriklär! Rabbıgız sezgä ir balalarnı haslab, üzenä färeştälärne kızlar itep aldımı? Sez Allah östenä bik oluğ yaman süzlär äytäsez.
41. Tähkıyk bu Korändä barça hökemnärne bäyän ittek keşelär ukıp väğazlänsennär öçen, läkin Korän möşriklärgä näfrättän başkanı arttırmadı.
42. Äyt: "Alar äytkänçä Allah belän yänä başka Allalar bulsa ide, älbättä, ul Allalar, ber genä bulgan Allahu täğalädän östen bulırga yul ezlär idelär.
43. Möşriklär äytkän süzdän Allahu täğalä bik tä paq vä alar tiñlägän däräcädän bik oluğ däräcä böyekter.
44. Cide kat kük vä cir häm küklärdä vä cirdä bulgan här mähluk Allahunı maktap täsbih äytälär, vöcüdtä Allahunı maktap täsbih äytmägän närsä yuk, küzgä kürengäne vä kürenmägäne Allahunı zeker itäder, läkin sez alarnıñ täsbihlären añlamıysız. Älbättä, Allah miherbanlı vä yarlıkauçı buldı.
45. İy Muhämmäd g-m, ägär sin Korän ukırga totınsañ, sineñ belän ahirätkä ışanmıy torgan keşelär arasına, keşelär küzenä kürenmi torgan pärdä kıylabız.
46. Üzläre şunı ihtıyar itkännäre öçen Koränne añlamasınnar öçen küñellären pärdälädek vä kolakların sañgırau kıyldık, ägär sin Rabbıñnı Ul – yalgız gına dip, Korändä zeker itsäñ, ul möşriklär, näfrätlänep, artka äylänälär.
47. Bez, alarnıñ Koränne ni öçen tıñlagannarın bik yahşı beläbez, alar Koränne tıñlıylar, annarı sineñ hakta bozık niyät belän söyläşälär häm ul zalimnär möselmannarga äytälär: "İy sez möselmannar, siherlängän Muhämmädkä iyäräsez", – dip.
48. Kara inde Muhämmäd! Siña nindi misallar kiterälär, siherçe, yalgançı, şağıyr dilär, alar azgannar, hak yulnı tabarga, älbättä, alar kadir tügellär.
49. Käferlär äytälär: "Äyä bez çerep söyäk, tufrak bulsak ta yañadan terelep kubarılırbızmı? Bu eş mömkin tügel".
50. Sin alarga äyt: "Kiräk – sez çerep taş bulıgız, kiräk – timer bulıgız, älbättä, tereläsez!
51. Yäki küñelegezgä nindi zur mähluknı kiterä alasız, şundıy zur bulıgız, älbättä, kubarılmıyça kalmıysız. Alar bezne kem tergezep kubarır, dilär. Äyt: "Sezne äüväldä kem bar kıylgan ide, şul zat kubarır", – dip. Alar gacäpsenep, siña taba başların selkerlär, vä äyterlär: "Kayçan bula ul kön", – dip. Äyt: alarga, ihtimal, ul kön bik yakındır.
52. Ul köndä İsrafilneñ sur örüen Allahuga hämed äytep kabul itärsez, kubarılu yuk, dip, karışıp tora almassız, vä kubarılgannan soñ "kaberdä az gına tordık", dip belersez.
53. İy Muhämmäd g-m, kollarıma äyt, ber-berse belän yahşı süzlär ilä söyläşsennär! Çönki şaytan alarnıñ arasına ihtilaf vä nizağnı salırga yöri. Älbättä, şaytan keşelärgä açık doşman buldı.
54. Rabbıgız sezneñ hälegezne belüçeräkter, ägär teläsä sezgä rähmät kıylır, yäki gönahlarıgız öçen sezne gazap kıylır, Bez sine alarga irekle itep cibärmädek, telämägän keşelärne dingä köçläp kertälmässeñ.
55. Rabbıgız belüçeräkter küklärdä vä cirdä bulgan mähluklärne. Tähkıyk päygambärlärneñ kayberlären kayberlärennän artık kıyldık, vä Daud päygambärgä – Zäbur isemle kitap birdek.
56. İy Muhämmäd g-m, möşriklärgä äyt: "Allahudan başka sınımnarnı Allah dip gıybadät kıylasız, ul sınımnarıgız sezdän zararnı cibärergä kadir tügellär, ul zararnı sezdän alıp başka keşegä birergä dä köçläre citmi.
57. Möşriklär Allah dip belep gıybadät kıylgan zatlar, yağni Gıysa vä Gozäyerlär üzläre Allahuga gıybadät kıylıp häm itağat itep Aña yararga, yakın bulırga tırışalar vä rähäten ömet itep, ґäzabınnan kurkalar ide. Älbättä, Rabbıñnıñ ґäzabı bik katı bulu säbäple saklanu tiyeş bulgan ґäzabdır.
58. Dönyada nindi genä şähär vä avıl bulmasın, hämmäsen kıyamättän elek hälaq itärbez, yäki keşelären katı gazap belän gazap kıylırbız, oşbu hökem Läühül Mähfuzdä yazılmıştır.
59. Päygambärlärgä törle moğcizalar iñderüdän Bezne hiçnärsä tıymadı, mägär äüvälge kavemnärneñ moğcizalarnı inkyar itüläre tıydı, yağni här kavem moğcizalarnı siher didelär. Sämud kavemenä açık moğciza itep taştan tere döyä çıgardık, ul döyäne alar zolım itep üterdelär. Şundıy kavemnärgä moğcizalar cibärmibez, mägär alarnı kurkıtmak häm gazap kıylmak öçen cibäräbez.
60. Tähkıyk sineñ Rabbıñ keşelärne barçasın çolgap aldı, dip, siña äytkänebezne häterlä! Miğrac kiçäsendä siña kürsätkän närsälärebez keşelärgä fetnä vä imtihan buldı, vä cähännämdä üsep tora torgan läğnät kıylıngan agaçnıñ Korändä äytelüe ışanuçılarga imtihan, ışanmauçılarga fetnä buldı. Vä Korän belän ğamäl kıylmauçılarnı kurkıtabız, läkin kurkıtuıbız alarga oluğ azgınlıktan başkanı arttırmıydır. Yağni imansız keşelär cähännäm ґäzabı belän kurkıtkan sayın Allahuga karşılıkların arttırıp, aza gına baralar.
61. Färeştälärgä, adämgä säcdä kıylıgız didek, färeştälär barçası säcdä kıyldılar, mägär İblis säcdä kıylmadı, vä äytte: "Balçıktan halık kıylıngan adämgä säcdä kıylammı soñ?" – dip.
62. Yänä İblis äytte: "Yä Rabbi, ni öçen bu Adämne minnän artık kıyldıñ? Ägär miña kıyamätkä çaklı yäşärgä irek birsäñ, älbättä, Adämneñ balaların yögänläp yaman yulga, bozık eşlärgä tartırmın, mägär bik azları kalır.
63. Allah äytte: "Kit aldımnan! Kem siña iyärsä, alarnıñ häm sineñ ґäzabıgız kamil cähännäm ґäzabı bulır.
64. İy İblis, tavışıñ belän öndäp keşelärdän köçeñ citkännärene azdır vä alarnı azdıru öçen atlı vä cäyäüle ğaskäreñnän yärdäm soragıl häm alarnıñ mallarında vä balalarında urtak bul, dähi yalgan väğdäñne äyt! Şaytannıñ väğdäse aldaudan başka närsä tügelder.
65. Ämma minem ihlas kollarıma sineñ ihtıyarıñ bulmas, yağni köçeñ citmäs. Üze telägän keşelärne sineñ zararıñnan saklarga Rabbıñ üze citäder.
66. Anıñ fazlı rähmätennän dönya malın käsep itüegez öçen däryalarda sezgä köymä yörtüçe zat Rabbıgızdır, Ul sezgä bik rähimleder.
67. Ägär sez diñgezlärdä yörgändä ber kurkınıç ireşsä, sınımnarıgıznı taşlap, ber Allahuga yalvarasız, ägär sezne ul kurkınıçtan kotkarıp korıga çıgarsa, yänä Allahudan başkaga tabına başlıysız, yäki başka bozık eşlärne eşli başlıysız! Keşe Allahu täğaläneñ niğmätlärenä köfran niğmät kıyla torgan buldı.
68. Korı cirgä çıkkaç cirneñ sezne yotıvınnan imin bulasızmı? Ägär cir sezne yota kalsa, bit sezgä yärdämçe bulmas.
69. Yäki sezne ikençe märtäbä diñgezgä kaytaruınnan imin bulasızmı? İkençe märtäbä diñgezdä bulganıgızda östegezgä katı cil cibärep, üzegezne suga batırır käfer bulganıgız öçen, batırganıbızdan soñ Bezne şeltä itüçene tapmassız.
70. Adäm balaların niçä cähättän başka hayvannarga karaganda östen vä hörmätle kıyldık, vä alarnı korıda, suda, havada törle närsälärgä utırtıp yörtäbez, vä alarga yahşı rizıklar aşatabız, häm Üzebez halık kıylgan mähluklarnıñ kübrägennän keşelärne artık kıyldık.
71. Hisab könendä keşelärne üzläreneñ päygambärläre, imamnarı vä başka hucaları belän hökemgä çakırırbız, beräügä ğamäl däftäre uñ yaktan birelsä, andıy keşelär däftärlären şatlanıp ukırlar, alar cep oçı hätle dä zolım itmäslär.
72. Ägär ber keşe dönyada vakıtta sukır bulsa, ahirättä dä sukır bulır, yağni Korän hökemnären belmäsä, yäki belep tä Korän kürsätkän yuldan barmasa, ahirättä cännät niğmätlärennän mährüm bulıp cähännäm ґäzabınnan kotılırga yul tapmas, vä ul keşe dönyada vakıtta Korän kürsätkän yuldan barmaganı öçen yıragrak nıgrak adaşuçıdır.
73. Bez siña iñdergän Korännän sine adaştırmakları, tähkıyk, yakın buldı, Korän hökemnärennän başka hökemnärne Miña iftira kıylmaklıgıñ öçen ägär şulay kıylsañ, yağni Korän hökemnären kuyıp, möşriklär süzenä iyärsäñ, alar sine dus totar idelär. Käfergä dus bulgan keşeneñ imanı kalamı? Älbättä, yuk! Käfergä dus bulgan keşe üze dä käfer buladır.
74. Ägär Bez sine Korän yulına taza sabit kıylmagan bulsak ide, älbättä, sin möşriklär süzenä aldanıp, az gına bulsa da alar yagına avışkan bulır ideñ.
75. Ägär sin alar yagına avışkan bulsañ, älbättä, Bez sine dönyada häm ahirättä katı gazap kıylır idek, soñra Bezneñ ґäzabıbızdan sine kotkarırga yärdämçe tabılmas ide.
76. Mäkkä käferläre sine Mäkkä cirennän çıgarmak öçen törle häylälär yasıylar, ägär sin Mäkkädän çıksañ, üzläre dä Mäkkädä küp tormaslar. Vakıygän bäder sugışında Muhämmäd g-mneñ iñ zur doşmannarı üterelde.
77. İy Muhämmäd g-m! Sinnän elek cibärelgän räsüllärebezdä dä ğadätebez şul ide ki, rasülgä karışsalar hälaq itäder idem. Bezneñ ğadätebezneñ üzgärüen tapmassıñ.
78. İy möemin bändälärem! Töş avışkaç – öylä, ikende, kiçen – ahşam, yästü namazların ukıgız! Häm tañ atkaç -irtä namazın ukıgız! Çönki irtä namazında färeştälär hazer buladır häm Koränne irtä belän küp ukırga kiräk!
79. Vä tönlä torıp Korän häm namaz ukıgıl! Bu namaz siña küp sävablı näfel namazı bulır, şayät sine Rabbıñ, maktaulı vä oluğ däräcäle urında kubarır.
80. Äyt: "Yä Rabbi! Mine kabergä kuyganda häm kaberdän çıgarganda ihlas bändäläreñnän sanap kuy vä çıgar! Yä Rabbi! Din eşlärendä yärdäm itäçäk dälillär bir, här eşemdä yärdäm bir!"
81. Keşelärgä äyt: "Haklık – Korän kilde, batıl-yalgan kitte, çönki haklık yanında batıl betä torgan buldı".
82. Bez möeminnärneñ küñellärenä şifalı ayätlärne vä Korännän rähmätle hökemnärne iñderäbez, ämma Korän belän ğamäl kıylmagan zalimnärgä Korän ayätläre häsrätne vä hälaqätne genä arttırır.
83. Ägär adäm balasına kiñlek, rähätlek birsäk, anıñ, Şökerennän baş tartıp, yanı belän äylänep, şärigatebezdän yırak yörider, vä ägär anı kaza avırlık totsa, Allahunıñ rähmätennän ömetsez buladır.
84. Äyt: "Härkem näfesenä iyärep üze telägänçä eş kıyladır, ämma Rabbıgız beläder turı yulga kem nıgırak künelüçe ikänne. Üz beldege belän yörgän keşe turı yulnı taba almas.
85. Sinnän ruh turında soraşalar, sin alarga äyt: "Ruh Allahunıñ ber mählukı ki, anı Allahudan başka hiçkem belmider, sezgä, iy keşelär, belemnän öleş bik az birelde".
86. İy Muhämmäd g-m, ägär teläsäk siña iñdergän Koränne käğazdän häm küñeleñnän alır idek, soñra bu eştän Bezne tıyarga yärdämçe tapmas ideñ.
87. Mägär Rabbıñnan rähmät yözennän Korän Kärim saklanadır, çönki Allahunıñ fazlı rähmäte siña oluğdır.
88. Gakıllı keşelärgä äyt: "Ägär keşelär häm cennär barçası ber urınga cıyılıp, Korän kebek ber kitap icat itärgä teläsälär ber-bersenä yärdämläşep Korängä ohşatıp ber kitap icat itärgä tırışsalar da, hiç tä icat itä almaslar".
89. Tähkıyk Bez bu Korändä keşelär öçen härtörle misallarnı vä ґäcäyep gıybrätlärne kürsättek, hökemnären açık añlattık, şulay bulsa da keşelärneñ kübräge Korän belän ğamäl kıyludan baş tartalar, mägär käfer buludan baş tartmıylar.
90. Käferlär äyttelär: "Sin bezgä cirdän çişmä çıgarıp birmiçä torıp, siña, yağni päygambärlegeñä, ışanmıybız.
91. Yäki yözem, hörmä bakçañ bulıp aralarınnan çişmälärne agızganıñça.
92. Yäki üzeñ äytkänçä, kükne kisäk-kisäk itep östebezgä töşergäneñäçä, yäki Allahunı vä färeştälärne aldıbızga kilterep bastırganıñaça.
93. Yäki sineñ altınnan öyeñ bulgangaça, yäki kükkä mengäneñäçä, kükkä mensäñ dä ışanmabız, annan kitap alıp kilep bezgä ukıtmasañ, şuşı närsälärne eşlämäsäñ siña iman kitermibez", – didelär. Sin alarga äyt: "Minem Rabbım här kimçelektän paqter, min üzem dä äüvälge räsüllär kebek keşedän bulgan ber rasülmen, sez soragan närsälärne min eşli almıym, andıy eşlärne fäqat Allah eşli".
94. Allahudan päygambärlär arkılı hidäyät kilgännän soñ iman kiterüdän keşelärne närsä tıydı? Tıymadı hiçnärsä, mägär: "Allah keşe zatınnan päygambär cibäräme? Allahudan kilgän päygambär bulsa, älbättä, färeştädän bulır ide" – digän süzläre Korängä vä päygambärgä iman kiterüdän tıydı.
95. Äyt: "Ägär cirdä yäşi torgan zatlar – keşelär urınında färeştälär bulsa ide, älbättä, ul vakıtta alarga päygambär itep küktän ber färeştä cibärer idek.
96. Äyt: "Sezneñ belän minem aramda häm päygambärlegemne isbat itüdä şahit bulırga Allah citäder". Älbättä, Allah bändäläreneñ hällären belüçe vä kürüçe buldı.
97. Allahu täğalä kemne turı yulga kertsä, şul keşe hidäyättäder, ämma ber keşene Allah adaştırsa, bäs anı turı yulga kerter öçen Allahudan başka yärdämçene tapmassıñ, vä ul adaşkan keşelärne kıyamät könendä yöztübän kubarırbız, alar sukır, telsez vä sañgırau bulırlar, vä urınnarı cähännämder, ägär ul cähännämneñ yalkını kimi başlasa alar öçen ut yalkının arttırırbız.
98. Alarnı bu räveşçä ґäzab kıyluıbız Bez iñdergän Korän belän ğamäl kıylunı inkyar itkännäre öçender, häm bez ülep, söyäklärebez çerep taralıp betkännän soñ, älbättä, tereläçäk tügelbez digännäre öçender.
99. Äyä alar cirne vä küklärne bar kıylgan Allahunıñ alar kebi keşelärne halık kıylırga kadir ikänen belmilärme? Dähi Allahu täğalä alarga ber mäğlüm äcäl vakıtın kuydı, käferlär barça yahşılıktan baş tartalar, mägär käfer buludan baş tartmıylar.
100. Alarga äyt: "Ägär sez Rabbımnıñ rähmät häzinälärenä huca bulsagız, ul baylıknıñ betüennän kurkıp, älbättä, saranlık kıylır idegez, tähkıyk keşe tar küñelle, saran tabiğatle buldı".
101. Döreslektä Musa g-mgä tugız törle moğciza birdek, Musa belän Firgaun arasında bulgan hällärne Yağkub balalarınnan sora! Firgaun Musa g-mgä äytte: "İy Musa! Min sine siherlängän keşe dip belämen", – dip.
102. Musa g-m Firgaunga äytte: "İy Firgaun sin üzeñ dä beläseñ, minem bu moğcizalarımnı, cir vä küklär Rabbısı bulgan Allahudan başka zat iñdermäde, bolarnıñ barçasın Ul üze genä iñderde, anı hiçkem buldıra almıy. İy Firgaun! Min sine haktan bik yırak häm hälaq bulaçak keşe dip belämen.
103. Firgaun Musa g-mne vä Yäğkub balaların Mısır cirennän kuıp cibärergä teläde, Bez anı häm dä anıñ belän bergä bulgannarnı hämmäsen suga batırıp hälaq ittek.
104. Firgaunne häm anıñ kavemen hälaq itkäç Yağkub balalarına äyttek: "Firgaun sezne kuıp çıgarırga telägän cirdä häzer inde sez torıgız! Kıyamät köne kilsä, barçagıznı kaberläregezdän kubarıp mähşär cirenä kitererbez, anda mäğlüm bulır, kem yahşı, kem yaman ikänlege".
105. Vä Bez Koränne keşelärgä barça haknı bäyän kılıp kürsätep häm añlatıp iñderdek häm ul haklık belän iñde, yağni fäqat haknı alıp kilde. İy Muhämmäd g-m, sine cibärdek, fäqat hak möeminnärne cännätlär belän şatlandırıp, käferlärgä cähännäm ґäzabı bulaçagı belän häbär birüçe itep. Yugıysä, keşelärne dingä köçläp kerter öçen cibärelmädeñ.
106. Koränne ayät töşenderep iñderdek keşelärgä här ayätne añlatıp ukımaklıgıñ öçen vä ul Koränne keşelärneñ gakıl fikerlärenä häm köçlärenä karata iñderdek.
107. Äyt: "Teläsägez ışanıgız bu Korängä, telämäsägez ışanmagız ihtıyar sezneke, läkin Korängä ışanu, anıñ belän ğamäl kılu belän bulır. Korännän elek iñgän kitapnı ukıy torgan ğalimnär, ägär Korän ukılgannı işetsälär, Allahunı zurlap säcdä kılalar.
108. Alar äyterlär: "Rabbıbıznı här kimçelektän paq dip beläbez, Rabbıbıznıñ äüvälge kitaplarda "Muhämmäd isemle päygambär cibärep Korän iñderermen" digän väğdäse hak buldı".
109. Dähi yılap säcdä kılırlar vä ul Korän alarga imannı vä hoşuğnı arttırır. Yağni alar islamnı kabul itep Korän belän ğamäl kıluçılardır.
110. Äyt: "Allahuga doga kılganda kiräk "Allah" iseme ilä vä kiräk "Rahmän" iseme ilä kılıgız! Kaysı belän genä doga kılsagız da yahşıdır, Allahunıñ isemnäre küpter. Namazda kıyaätne bik kıçkırıp ukıma häm bötenläy yäşerep tä ukıma, bälki kıçkıru ilä yäşeren arasında urtaça tavış belän ukıgıl!
111. Yänä äyt: "Barça maktau hakıykıy maktau Allahuga hasdır ki. Ul üzenä bala kılmadı vä Anıñ İlahälektä hiç tiñe vä ohşaşı bulmadı, dähi Ul hurlıktan kotılırga yärdämçegä mohtac bulmadı, çönki Ul hurlıkka töşüdän bik paqtır, vä Ul – Allahu täğaläne härvakıt vä här eştä zurla! Allahudan kurku Anı zurlau buladır, häm Koränne hörmätläü vä zurlau häm dä anıñ belän ğamäl kılu, älbättä, Allahunı zurlau buladır vä möşriklektän vä monafiqlıktan saklanu da Allahunı zurlau ğalämäteder.
Şuşı urında täfsirneñ äüväl yartısı tämam buldı.

[18] KÄHAF (TAU TİŞEGE) SÜRÄSE – 110 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Üzeneñ kolı Muhämmäd g-mgä Korän isemle kitap iñdergän Allahu täğalägäder çın maktau. Ul Korändä hiç ihtıylaf vä kimçelek kılmagan häldä.
2. Här süze döres bulgan häldä Allah tarafınnan bulaçak katı ґäzab belän Korän belän ğamäl kılmauçılarnı kurkıtmak öçen häm Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärne cännätlär belän şatlandırmak öçen iñderde, ul möeminnärgä oluğ vä kürkäm äcerlär bar, dip häbär biräder.
3. Alar Korän belän ğamäl kılgannarı öçen cännät niğmätlärendä mäñge kaluçılar.
4. Häm Allah bala tudırdı digän käferlärne kurkıtmak öçen iñderde.
5. "Allahunıñ balası bar", – dip dälilsez nadanlık belän äytälär häm bolardan elek bu süzlärne äytüçe atalarınıñ da dälilläre vä belemnäre yuk, Allahunıñ balası bar dip avızlarınnan çıkkan süz, älbättä, bik oluğ kabahät süz. Alar ul kabahät süzlären fäqat yalganlap söylilär.
6. İy Muhämmäd g-m! Käferlärneñ sinnän bizgännäre öçen bälki üzeñne şeltäli torgansıñ, bik nık tırışıp ta, hak bulgan Korängä ışanmaularına häsrätlänep.
7. Döreslektä, Bez cir östendäge barça närsäne cirgä zinnät öçen yarattık, keşelärdän kaysıları bu tözeleşne Allahudan dip beler häm yahşı eşlärne, izge ğamällärne kübräk kılır dip keşelärne sınamak öçen dönyanı tözedek häm zinnätlädek.
8. Dähi cir östendä bulgan zinnätlärne hiç ülän üsmi torgan itep parça-parça kılaçakbız.
9. Äyä sin hisab itäseñme tau tişegeneñ keşeläre häm isemnäre yazılmış takta Bezneñ ґäcäyeb ğalämätlärebezdän buldı dip? Yağni tau tişege keşeläreneñ hälennän başka ğalämätlärebez ґäcäyeble tügel dip uylıysıñmı?
10. Şunı häterlä: yäş yegetlär käferlärdän kurkıp tau tişegenä kerdelär häm äyttelär: "İy Rabbıbız, üz tarafıñnan bezgä rähmät bir vä barça eşebezne haklıkka sal, haklık belän turı yulnı tabarbız".
11. Tau tişegendä Bez alarga niçä yıllar katı yokı birdek ki, alar katı yokı säbäple bernindi tavışnı işetmäs buldılar.
12. Soñra alarnı katı yokıdan uyattık, küpme vakıt yatuları hakında bähäsläşkän firkanıñ kaysı belüçeräk ikänne açık itmäk öçen.
13. İy Muhämmäd g-m! Bez alarnıñ häbären siña haklık belän söyläyäçäkbez. Ul yegetlär Rabbılarına iman kiterdelär vä Bez alarnıñ haklıkka künelülären arttırdık.
14. Bez alarnıñ küñellärenä hak süzne kuätle kıldık ata-analarınnan vä yakın kardäşlärennän ayırıluga sabır ittelär vä äyttelär: "Bezneñ Rabbıbız cir häm küklär Rabbısı. Ul – Allahudan başkanı İlahä itep hiç gıybadät kılmabız, ägär Allahudan başkanı İlahä disäk, ul vakıtta bik yaman süzne äytkän bulırbız" – dip.
15. Äyttelär: "Bezneñ kavemebez Allahudan başkanı İlahä totıp aña gıybadät kıldılar, üzläre Allahudan başkaga gıybadät kılunıñ döreslegenä açık dälil dä kitermilär, Allahuga yalgannı iftira kılgan keşedän dä zalimrak keşe bulırmı".
16. Yänä aralarınnan berse äytte: "İmansız kavemegezdän ayırılgaç Allahudan başkaga gıybadät kılmas bulsagız, kire tau tişegenä keregez! Allah üz rähmätennän sezgä dönya, ahirät kiñlek birer häm eşläregezdä ciñellek belän rizıknı möyässär itär".
17. Ägär sin alarnıñ yatkan tişeklären kürsäñ ide, koyaş tau tişegeneñ uñ tarafınnan ütep, alarga koyaş töşmäs tabar ideñ, vä ägär koyaş batkanda alarnı sul tarafta kaldırıp, yänä öslärenä töşmäs tabar ideñ vä alar tau tişegeneñ kiñ cirendälär, hava küp yörer. Oşbu zeker itelgän tau tişege iyäläreneñ vakıygası Allahunıñ kodrätenä dälalät kıla torgan ґäcäyeb ğalämätlärdän. Allah kemne hak yulga kündersä, şul keşe hak yulga künelgän bulır, vä Allah adaştırgan keşene hak yulga künderüçene tapmassıñ.
18. Ägär tau tişegendä yoklauçılarnı kürsäñ, küzläre açık bulu säbäple, yoklamıylar, dip uylar ideñ vähalän ki, alar yoklıylardır vä Bez alarnı yoklagan vakıtlarında, uñga häm sulga öyländeräbez tämnäre bozılmasın öçen, vä alarnıñ etläre dä işek busagasında ike ayagın tüşäp yoklıylar. Ägär sin alarga karasañ, älbättä, alardan kurkıp kaçar ideñ vä alardan kurku belän kükrägeñ tulır ide.
19. Alarnı yoklatkanıbız kebi katı yokılarınnan uyattık, üzara hällären häm küpme yoklagannarı hakında soraşsınnar öçen, aralarınnan berse: "Tau tişegendä küpme tordıgız", – dip soradı. Äytteder: "Ber kön tordık yäki könneñ bäğze öleşen genä tordık". Äyttelär: "Küpme torganıgıznı Rabbıgız beläder, oşbu häzerlägän akça belän beregezne şähärgä cibäregez, bargan keşe häläl rizıknıñ yahşıragın karap alsın vä sak bulsın, sezne dä hiçkemgä beldermäsen!
20. Çönki alar sezne belsälär, älbättä, taşlar belän bärep ütererlär yäki köçläp üz dinnärenä kaytarırlar, ägär alarnıñ batıl dinenä kersägez mäñge kotıla almassız", – didelär.
21. Katı yokılarınnan uyatkanıbız kebi şul vakıttagı patşaga häm kavemenä ul yegetlärneñ hälen kürsättek, açık bäyän kıldık, alarnıñ häle belän tanışkan keşelär, Allahunıñ kıyamät ilä kılgan väğdäse hak ikänen vä kıyamätneñ bulaçagında hiç şik yuk ikänen belsennär öçen. "Egetlär tau tişegenä kerdelär annarı tişek yabıldı häm yegetlär can täslim ittelär. Bu hälne patşa häm kaveme kürdelär". Bolarnıñ hälen kürgän keşelär şul tau östenä istälek öçen närsä bulsa da tözü hakında nizağlaştılar. Alardan ber taifä: "Tau östenä yortlar salıyk", – dide. Ber taifä äytte: "Alarnıñ hälen Allah belä". Vä alarnıñ hälen yahşırak belgän taifä äytte: "Alar östenä, älbättä, täbrikläp mäscid bina kılabız", – dip.
22. Tau tişegendä kalgan yegetlärneñ sanı hakında bäğzelär äyttelär: "Ul yegetlär öçäü bulıp, dürtençese etläre ide", – dip. Vä bäğzeläre äyterlär: "Ul yegetlär biş bulıp altınçısı etläre ide", – dip. Läkin şulay äytüläre belep tügel, bälki zan gınadır. Vä möselmannar äyterlär: "Ul yegetlär cide bulıp, sigezençese etläre ide", – dip. Äyt "Ul yegetlärneñ sanın Rabbım belä, alarnıñ hälen az keşelär beler". Sin alar hakında keşelär belän bähäsläşmä, mägär Korändä äytelgännärne genä äyt vä alarnıñ hälen hiçkemnän sorama.
23. Ägär ber eşne eşlärgä teläsäñ: "Min irtägä bu eşne eşlärmen", – dimä.
24. "Mägär Allah teläsä eşlärmen", – dip äyt! "Ägär Allahu täğalä teläsä", – dip äytergä onıtsañ, hätereñä kilgäç tä: "Allah teläsä", – dip äyt! Yänä äyt: "Bu yegetlärneñ barça hällären Rabbımnıñ miña beldermäge ömetleder".
25. Tähkıyk yegetlär tau tişegendä tögäl öç yöz yıl (300) tordılar, läkin kitabiy kyaferlar yalganlap tugız yıl arttırdılar.
26. Äyt: "Alarnıñ tau tişegendä küpme torgannarın Allah belüçeräk, cirdä vä küklärdä härkemgä yäşeren bulgan närsälärne fäqat Allahu täğalä genä belüçe. Allah härnärsäne ґäcäb kürü belän kürer vä ґäcäb işetü ilä işeter, cir vä küklärdä bulgan zatlar öçen Allahudan başka yärdämçe huca yuk, vä Ul – Allah üzeneñ eşlärendä hiçberäüne tiñdäş iptäş itmäde".
27. İy Muhämmäd g-m, Rabbıñ siña vähiy kılgan Koränne keşelärgä ukı! Korändäge Allah süzlären, Anıñ hökemnären üzgärtergä köçe citüçe zat yuk. Älbättä, Korännän başka totınırlık mähkam närsäne tapmassıñ.
28. Sabır kıl, näfeseñne avızlıklap tezgenen taza tot, Allahunı zeker it, irtä-kiç yalvarıp Rabbilarına doga kıluçılar belän bergä ul möselmannar Rabbılarınıñ rizalıgın estilär, vä ul fäqıyr möselmannardan küzläreñne çitkä bormagıl dönyanıñ baylıgın vä zinnäten estägäneñ häldä, vä häm Bez Korän tärbiyäsennän küñelen gafil buş kılgan keşegä itağat itmä, aña iyärmä, çönki ul keşe näfes havasına iyärep azdı vä ul azgan keşeneñ eşe haknı arkasına ırgıtu buldı.
29. Yänä äyt: "İy keşelär! Oşbu Korän Rabbıgızdan kilgän hak süzlärder, turı yul vä ğadel hökemnärder, telägän keşe Korän belän ğamäl kılıp möemin bulsın vä telägän keşe Korän belän ğamäl kılmasın da käfer bulsın! Korän belän ğamäl kılmıyça üzlärenä zolım itkän imansızlarga Bez ut häzerlädek, alarnı utnıñ yalkını vä tötene çolgap alır, ägär eçäseläre kilep inteksälär, eçereler alarga kaynarlıkta eregän bakır kebi sası eren suı, ul su bik katı kaynarlıktan, eçkändä yözlären köyderer, ul nindi kabahät eçemlekter vä ul urın nindi kabahät urındır.
30. Tähkıyk gakıllı keşelär iman kiterdelär häm Korän yulı belän izge ğamällär kıldılar, älbättä, Bez izgelekne kürkämräk itep kıluçınıñ äceren cuymıybız.
31. Ul möeminnärgä mäñgelek cännätlär bulır, cimeş agaçları astınnan tatlı yılgalar agadır vä alar anda altın beläzeklär belän zinnätlänerlär vä yäşel töstä kalın häm neçkä atlastan, parçadan kiyem kiyärlär vä yahşı divannarga utırıp hozurlanırlar, cännät niğmätläre ni huş niğmätlär, vä cännätlär alar öçen ni kürkäm urındır.
32. Möeminnär ilä käferlärgä ike irne misal kiter: "Ul ike irneñ bersenä ike yözem bakçasın birdek vä ul ike bakçanı hörmä agaçları belän äyländerdek, vä ul ike bakça arasında igennär üsterdek.
33. Ul ike bakça mul uñış birde, cimeşlärennän hiçnärsä kimemäde vä ul ike bakçanıñ urtasınnan yılga agızdık.
34. Yänä ul ike bakça iyäseneñ bakçadan başka da malı bar ide, maktanıp iptäşenä äytte: "Minem malım sinekennän kübräk häm balalarımnıñ küplege belän dä sinnän kuätleräkmen".
35. Vä ul iptäşe ilä bakçasına kerde, hälbuki imansız buluı belän üzenä zolım itüçeder, iptäşenä äytte: "Minem bu bakçalarım mäñge betärlär dip uylamıym.
36. Vä kıyamät bulır dip uylamıym, ägär sin äytkänçä kıyamät bula kalsa häm min Rabbıma kaytsam, älbättä, min ahirättä bu bakçalarımnan da yahşırak bakçalar tabarmın", – dip.
37. Möemin iptäşe cavap birgän häldä äytte: "Äyä sin töp atañ Adämne balçıktan halık kıluçı Allahuga iman kitermädeñme? Soñra här keşene ata-analarınıñ mänilärennän yarattı, soñra sine ir hälenä kiterde.
38. Sin ni äytsäñ äyt, läkin min äytäm: Ul – Allah minem Rabbım vä Rabbıma hiçkemne tiñdäş, iptäş kıylmamın.
39. Bakçaña kergändä Allah telägän eş bula vä hiçber eşne kılırga kuät yuk, mägär Allah yärdäm birsä genä kuät bula dip kersäñ ide. Ägär sin mine mal vä bala cähettän üzeñnän kim kürsäñ.
40. Min ömet itämen imanım säbäple Rabbım miña sineñ bakçalarıñnan artıknı birer dip tä, sineñ bakçalarıña küktän hälaq itäçäk bernärsäne cibärer dä, bakçalarıñ ayaklar taya torgan şoma cir bulıp kalır.
41. Yäki bakçañnıñ suın cirgä batırır, ul sunı kire kaytaru öçen ber nindi häylägä kadir bulmassıñ", – dip.
42. Möemin iptäşe äytkänçä, käferneñ bakçası hälaq itelde, bakçasın güzälläter öçen sarıf itkän malınıñ vä bakçasınıñ hälaq bulganın kürgäç, ike kulın ber-bersenä sugarga totındı, çönki ike bakçasınıñ da cimeş agaçları hämmäse yıgılıp cimeşläre östenä töşkän ide, vä äytte: "Ägär Rabbıma hiçkemne şärik kılmagan bulsam, bu häl bulmas ide", – dip.
43. Vä ul käfergä Allahudan başka yärdäm birüçelär bulmadı häm üz köçe belän dä kotıla almadı.
44. Kıyamät köne bulganda välayät häm yärdäm itmäk fäqat Allahuga hastır vä ul välayät haktır, vä Allahunıñ sävabı – niğmäte härkemnekennän häyerleder häm Allahuga itağat itüneñ ahırı başkaça itağat itüneñ ahırınnan häyerleder.
45. Keşelärgä dönya tereklegen misal itep kürsät, ul dönya Bez küktän iñdergän yañgır suı kebider: ul yañgır belän cir yözeñdäge üsemleklär üsep ber-bersenä kuşıldılar, soñra ülännär kibep sargaydı vä cil oçırıp alıp kitte, yağni dönya cilgä oçkan ülän kebi, ber könne yuk bulaçak. Allah härnärsägä köçe citä torgan buldı.
46. Mal häm balalar dönya tereklegeneñ zinnätläreder, ämma mäñge kalaçak närsä izge ğamällärder, ul izge ğamällär Rabbıñ hozurında dönya malınnan häm balalardan häyerleräkter, niğmät yözennän häm keşeneñ ömet itkän närsäseneñ yahşıragıdır.
47. Kıyamät könendä taularnı cir belän kük arasında oçırıp yörterbez vä sin ul köndä cirne, tau, taş, urman bulmaganı häldä yalangaç kürerseñ, vä ul köndä barça keşelärne kubarırbız, kubarmıyça hiçkemne kaldırmabız.
48. Kubarılgaç, saf-saf itep Rabbıña tapşırılırlar. Tähkıyk hozurımızga kildegez äüväldä halık kılganıbız kebi, yalangaç hälegezdä, bälki sez uyladıgız kaberläregezdän kubarırbız digän väğdäbezdä tormabız, dip.
49. Ul köndä härkemneñ ğamäl däftäre aldına kuyılır vä gönahlı keşelärne däftärlärenä yazılgan gönahlarınnan kurkuçı kürerseñ häm äyterlär: "Bezgä hälaqätlek kilde, ni buldı bu däftärgä, gönahlarıbıznıñ keçkenäsen dä, zurısın da kaldırmagan, mägär barın da sanagan, yazgan", – dip. Vä kılgan eşläreneñ cäzasın häzerlänep kuyılgan tabarlar. Rabbıñ hiçkemgä zolım itmäs.
50. Menä Bez färeştälärgä äyttek: "Adämgä säcdä kılıgız!" Häm säcdä kıldılar, mägär İblis säcdä kılmadı, ul cennän ide, Rabbısınıñ ämerennän çıktı. Äyä sez Adäm balaları, Minem urnıma ul İblisne vä anıñ näselen dus totarsızmı? Bit alar sezgä doşmannardır. Zalimnär öçen ni yaman almaştıru buldı Allahuga itağat itüne İbliskä itağat itü belän.
51. Min cir vä küklärne halık kılganda İblisne vä anıñ balalarını yärdämgä hazir itmädem häm üzlären yaratkanda da hazir itmädem vä hak dinnän adaştıruçılarnı üzemä yärdämçe itep almadım.
52. Ul köndä Allah möşriklärgä äyter: "Miña şärik kılgan sınımnarıgıznı çakırıgız". Häm alar sınımnarın yärdämgä çakırdılar, läkin sınımnar kabul itmädelär vä möşriklär ilä sınımnar arasına cähännäm ber çokır kıldık şunda töşep hälaq bulırlar.
53. Gönahlı keşelär utnı kürgäç, älbättä, belerlär anda töşäçäklären vä ul uttan kotılıp baraçak cir tapmaslar.
54. Keşelär väğazlänsennär öçen bu Korändä härnärsägä misal bäyän kıldık. Yavız insan küp mäsälädä batılnı yaklap hakka karşı ızgışır buldı.
55. Allahudan hidäyätne kürsätüçe Korän kilgännän soñ keşelärne iman kiterüdän häm täübä itep Rabbılarınnan gafu soraudan närsä tıya, hiçnärsä tıymıy, mägär alarga äüvälgelärne hälaq itüdä kılgan ğadätebezneñ kilüe yäki alarga kürenep kilä torgan ґäzab tıya, yağni alar hälaq itä torgan ґäzabnı kürmiçä iman kiteräçäk tügellär.
56. Bez päygambärlärne fäqat Allahuga itağat itkän möeminnärne şatlandırsınnar vä Allahuga itağat itmägän dinsezlärne cähännäm ґäzabı belän kurkıtsınnar öçen genä cibäräbez. Vä käferlär batılnı yaklap ızgışırlar Koränne yalganga çıgaruları öçen, häm alar Bezneñ ayätlärebezne vä cähännäm ґäzabı belän kurkıtıluların uyınga sanıylar.
57. Rabbısınıñ väğazläre belän väğazlänep tä annan baş tartkan keşedän dä zalimräk keşe bulırmı, ul üze eşlägän yavız eşlären onıttı. İnde añlamasınnar öçen küñellärenä pärdä kıldık vä hak süzne işetmäsennär öçen kolakların sañgıraulı kıldık. Ägär sin alarnı hidäyätkä çakırsañ, mäñge hidäyätkä künelmäslär.
58. Sineñ Rabbıñ gönahlarnı yarlıkauçı vä rähmät iyäseder, ägär eşlägän gönahları öçen alarnı ґäzab belän totarga teläsä ide, älbättä, dönyada uk aşıktırıp ґäzab birer ide. Bälki alarnı ґäzab itär öçen väğdä itelgän kıyamät köne bardır, vä alar Allahudan başka kaçaçak urın hiç tä tapmaslar.
59. Vä hälaq bulgan şähärlärne Bez hälaq ittek, zolım itüläre säbäple, vä alarnıñ hälaq buluı öçen bilgele vakıt kıldık.
60. Musa g-m hezmätçese Yüşäğga äytte: "Älbättä, tuktamıyça kitärmen ike diñgezneñ kuşılgan cirenä barıp citkänçe, yäki tuktamıyça ozın zaman kitärmen."
61. İke diñgez kuşılgan cirgä kilgäç, balıkların onıtıp kittelär, häm yulda aşarga dip algan kipkän balıkları terelep, sunı yarıp, diñgezgä karap kitte.
62. Balıkları ontılıp kalgan cirdän ozak cir kitkäç Musa g-m hezmätçesenä äytte: "Töşke aşayaçak azıgıbıznı kiter, häzer aşıyk, (ul azıklar diñgezgä kitkän balık ide) tähkıyk bu säfärebezdä bezgä mäşäqat vä açıgu ireşte."
63. Hezmätçese Musaga äytte: "Beldeñme, ike diñgez kuşılgan cirdä taş östendä balıknı onıtıp kaldırdım, ul balıknıñ kalganlıgın siña äytergä miña onıttırmadı hiçnärsä, mägär şaytan onıttırdı, vä ul balık diñgezgä yul tottı bik gacäyeb häldä".
64. Musa g-m äytte: "Bezneñ balıknı onıtıp kaldıruıbız bez ezli torgan Hozır g-mneñ anda buluına ğalämätter". Häm bargan ezlärennän kire kayttılar häbärlärene söyläşkän häldä.
65. Taptılar Bezneñ kolıbızdan ber kolnı, ul Hozır g-m ide, ul kolıbızga üzebezdän rähmät birdek vä Bez aña üzebezdän gıylem öyrättek.
66. Musa g-m Hozır g-mgä äytte: "Min siña iyärimme üzeñ öyrängän haklıknı miña da öyrätüeñ öçen?"
67. Hozır g-m äytte: "Sineñ minem belän yörergä çıdamlıgıñ citmäs.
68. Päygambär bulgan häleñdä niçek çıdarsıñ, min eşli torgan eşlärneñ Zahirläre tıyılgan eşlärder, ämma serlärenä sineñ belemeñ citmider".
69. Musa g-m äytte: "Allah teläsä mine sineñ kılgan eşläreñä sabır itüçe tabarsıñ vä sineñ ämerläreñä karşılık kürsätmäm".
70. Hozır g-m äytte: "Ägär sin miña iyärsäñ, min eşli torgan eşlärne nik eşliseñ dip sorama, anıñ döreslege min siña bäyän itkänçä".
71. Häm ikäü su buylap kittelär, bara torgaç, ber köymägä utırdılar, Hozır g-m ul köymäne balta belän tişte. Musa g-m äytte: "Keşelären suga batırmak öçen köymäne tişteñme? Tähkıyk sin hiç yaramagan eşne kıldıñ".
72. Hozır g-m äytte: "İy Musa, min siña äytmädemme minem belän yörergä sabırlıgıñ citmäs, dip?"
73. Musa g-m äytte: "Onıtıp vasıyateñne totmavım säbäple miña cäza birmägel vä eşemdä yäki siña iyärmäktä miña avırlıknı yöklämägel!"
74. Häm köymädän çıgıp yullarına kittelär, barganda uynap yörüçe balalarga oçırap, aralarınnan ber matur sabıynı Hozır g-m üterde, Musa g-m äytte: "Äyä gönahtan paq balanı üterdeñme, ul hiçkemne ütermägän ide? Tähkıyk sin bu yulı yamanrak eş kıyldıñ!"
75. Hozır g-m äytte: "Äyä min siña äytmädemme minem belän yörergä çıdamlıgıñ citmäs, dip".
76. Musa g-m äytte: "Ägär monnan soñ yänä sinnän ber närsäne sorasam, ul vakıtta mine yuldaş kılmassıñ, tähkıyk minem taraftan bulgan gozerlärne tıñlap çigenä citkerdeñ, monnan soñ gozer kürsätergä hälem kalmadı".
77. Häm ikäü yullarına kittelär, hätta ber şähärgä cittelär, şähär keşelärennän aşarga soradılar, şähär keşeläre alarnı kunak itep aşatudan baş tarttılar, aşatmadılar. Alar şähärdä ber koyma taptılar, ul koyma yıgılırga yakınlaşkan ide, Hozer g-m ul koymanı kulı belän turaytıp kuydı. Musa g-m äytte: "Ägär sin teläsäñ bu hezmäteñ öçen hak algan bulır ideñ, şuña aşarga algan bulır idek".
78. Hozer g-m äytte: "Bu vakıt ber-berebezdän ayırılmak vakıtıdır. Min eşlägän eşlärgä karşı däşmiçä torırga çıdamlıgıñ citmägän närsälärneñ täevilen häzer siña bäyän kılırmın".
79. Ämma min tişkän köymä suda käsep itä torgan meskennärneke ide. Min bu köymä meskennärneñ üzlärenä kalsın öçen anı ğayeplärgä telädem, çönki alarnıñ artında zalim patşa bar, här yahşı köymälärne talap aladır.
80. Ämma min ütergän bala imansız bulıp, ata-anaları möeminnär ide, bez kurıktık, ul bala üzeneñ azgınlıgı belän ata-anasına avırlık häm kaygı kiterer dip.
81. Bez telädek Rabbıları ul bala urnına häyerleräk vä paq bulgan häm märhämätlektä ata-anasına yakınrak balaga almaştıruın.
82. Ämma min turaytkan koyma şähärdä ike yätim balanıkı ide, ul koyma astında yätimnär öçen yäşergän mal bar ide, vä alarnıñ ataları izge keşe ide, sineñ, Rabbıñ teläde, ul ike yätimneñ üsep gakıllı buluların häm üsep citkäç malların çıgarıp aluların, şunıñ öçen koymaların turaytuım alarga Rabbıñnan rähmätter. İy Musa, bu eşlärne min üzlegemnän eşlämädem, mägär Allah ämere belän eşlädem. Oşbu siña bäyän kıylgan närsälär sineñ däşmi torırga sabırlıgıñ citmägän närsälärneñ täevileder.
83. İy Muhämmäd g-m, sinnän Zül-karnäyen hälennän sorıylar. Äyt: "Min sezgä anıñ hälennän häbär birermen".
84. Bez Aña cir östendä härnärsädän faydalanırga mömkinlek birdek vä aña cir östendä tizlek belän yöri torgan säbäpne birdek häm här eşneñ säbäben birdek.
85. Häm cir östendä yörü säbäbenä iyärde.
86. Säbäp belän koyaş bata torgan tamanga ireşte, koyaşnıñ balçıklı çişmägä batkanın kürde, vä koyaş batkan tamanda ber kavemne taptı. Bez äyttek: "İy Zül-karnäyen, teläsäñ ul kavemne imansız bulgannarı öçen ґäzab kıl, vä teläsäñ alarga yahşılık itep şäriğatne öyrät".
87. Zül-karnäyen äytte: "Ämma iman kitermiçä üzenä zolım kılgan keşene, älbättä, Bez anı ütermäk belän gazap kılırbız, soñra Rabbısına hökemgä kaytarılır, häm Rabbısı anı bik yaman katı ґäzab belän ґäzab kıylır.
88. Ämma beräü iman kiterep izge ğamällär kılsa, älbättä, aña izge cäza yahşılık bulır, vä ämerlärebezdän ciñel bulganın aña ämer itärbez".
89. Soñra Zül-karnäyen mäşrıykka ireşterä torgan säbäpkä iyärde.
90. Hätta koyaş çıga torgan tamanga ireşte, vä ul cirdä kavemne taptı, öslärenä koyaş çıgadır koyaş kızulıgınnan saklanırga Bez alarga pärdä yağni külägä kılmadık.
91. Zül-karnäyenne mäşrıykka ireşterüe dä mäğribkä ireşterüe kebider. Zul-karnäyen kulında bulgan ğaskär, koral vä başka närsälärne belem belän ihata kıldık.
92. Soñra yänä alıp barıp citkerä torgan säbäpkä iyärde.
93. Hätta ike tau arasına ireşkändä şul ike tau aldında ber törle kavemgä yulıktı, ul kavem belän bik avırlık ilä genä añlaştılar.
94. Alar äyttelär: "İy Zül-karnäyen, şuşı ike tau arasında yäşägän Yäecüc vä Mäecüc kaveme cir östendä törle fäsädlärne kılalar, bezgä zarar ireşterälär, alar belän bezneñ urtabızga, şuşı ike tau arasına böyek divar (plotina) korsañ, bez siña hezmät hakın tülär idek".
95. Zül-karnäyen äytte: "Rabbım miña birgän gıylem hikmäte sez birä torgan maldan häyerleräkter, sezdän mal almıym, miña fäqat kul köçe belän yärdäm itärsez, Allah rizası öçen min sezneñ belän alar arasına tau kebi koyma yasap birermen.
96. İnde miña iske timer kisäklären kiteregez! İke tau arasına timerlärne utınnar belän aralaştırıp, tau biyeklegendä öydelär, inde yandırıp utınnarnıñ kölen oçırıgız dide. Hätta utınnar katı yanıp timerlär erep ut kebi bulgaç äytte: "Miña eregän bakır kiteregez eregän timer östenä koyarmın".
97. Yäecüc, Mäecüc bu divardan çıgarga kadir bulmaslar vä timer ilä bakırdan yasaluı öçen anı tişep çıgarga da köçläre citmäs.
98. Zül-karnäyen äytte: "Bu divarnı sezgä yasap birmäklegem Rabbımnan rähmätter. Rabbım väğdä kılgan kıyamät kilsä, Ul bez yasagan divarnı cir belän tigezläp tuzan kıylır, Rabbımnıñ väğdäse hak buldı".
99. Yäecüc, Mäecücneñ çıkkan köneñdä alarnı ber-berse ilä aralaştırıp kaynagan su kebi kılırbız. Kubarılmak öçen surga örelsä barça keşelärne hisab öçen mähşärgä cıyarbız.
100. Kıyamät köneñdä cähännämne käferlärgä bik yakın itep garız kılırbız.
101. Dönyada vakıtta alarnıñ küzläre Minem väğazem bulgan Korännän pärdälängän ide häm hak bulgan Korän süzlären işetergä dä kadir tügel idelär.
102. Äyä möşriklär, Bezneñ kollarıbız färeştä, Gıysa, Gozäyerlärne mäğbud totıp ta ul kollar alarga yärdäm itärlär dip uylıylarmı? Tähkıyk Bez cähännämne käferlär öçen iñäçäk urın kıldık.
103. Äyt: "Äyä min sezgä häbär birimme ğamäldä aldanuçırak katı häsrätkä tiyeşleräk keşelärdän.
104. Ul aldanuçı keşelärneñ dönyada ğamälläre batıl buldı, yağni barça eşläre Allahuga karşı buldı, şulay bulsa da yahşı eş eşlibez, izge ğamäl kılabız dip uylıylar".
105. Ul aldanuçılar Rabbilarınıñ ayätlärenä häm kubarılıp Allahuga yulkuga ışanmadılar, häm alarnıñ barça ğamälläre yukka çıktı, kıyamät könendä alar öçen ülçäü kuymabız çönki ülçärgä savapları bulmas.
106. Bu – cähännäm alarga tiyeşle buldı käfer bulgannarı öçen häm ayätlärebezne vä räsüllärebezne mäshärä kılgannarı öçen.
107. Döreslektä iman kiterep Korän yulı belän izge ğamällär kılgan hak möeminnärgä Firdäüs cännäte iñä torgan kunak yortı bulır.
108. Ul cännättä mäñge bulgannarı häldä annan başka urınga küçüne telämäslär.
109. Äyt keşelärgä: "Ägär diñgez suı yaza torgan kara bulsa, Rabbımnıñ gıylem, hikmät süzlären yazmak öçen, älbättä, diñgez betär ide Rabbımnıñ gıylem, hikmät süzläre betüdän elek, ägär ul diñgez hätle yänä diñgezlärne kara yasasak ta".
110. Äyt: "Min sezneñ kebi ber insanmın, miña Allahudan vähiy buldı sezneñ İlahägez – barça vöcudkä ber genä İlahä dip. Ägär beräü Rabbısına yahşı häldä yulıkmaknı teläsä, ul keşe yahşı eşlärne eşläsen, izge ğamällärne kılsın, ämma Rabbısına gına tiyeşle bulgan gıybrätenä hiçkemne şärik-tiñdäş kılmasın!"

[19] MÄRYaM SÜRÄSE – 98 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Käf hä yä ґäyen sad. Mäğnäsen fäqat Allah beler.
2. Tübändä ukılaçak ayätlär Rabbıñnıñ kolı Zäkäryagä Anıñ rähmäteneñ bäyäneder.
3. Zäkärya g-m telägän närsäsen soraganda Rabbısına yäşeren tavış belän nida kıldı.
4. Äytte: "İy Rabbım, minem söyägem zägıyflände vä başım ak çäçlär belän tuldı, vä min iy Rabbım, siña kılgan dogamnan kire kaytarıluçı bulmadım, härvakıt dogamnı kabul kıldıñ.
5. Ülgänemnän soñ väli bulıp kalaçak kemsälärneñ zolım itelülärennän kurkamın, ä minem hatınım bala tudırmıy torgan kısır buldı, üzeñneñ fazlıñnan miña ber izge ugıl birgel!
6. Ul ugıl miña varis bulır vä Yäğkub balalarına varis bulır, vä Rabbi ul uğlımnı üz karşıñda razıy kıl!
7. İy Zäkärya, Bez sine söyenderäbez ber ugıl belän, anıñ iseme Yahyader. Monnan elek ul isemdä hiçkemne kılmadık.
8. Äytte Zäkärya: "Yä Rabbi, niçek minem uğlım bulır ikän, hälbuki hatınım kısır, üzem kartlıknıñ ahır çigenä cittem?"
9. Allah äytte: "Äye eş sin äytkänçäder, läkin sineñ Rabbıñ bolay äytte: kart könegezdä sezdän bala kiterü Miña bik ciñel, tähkıyk Min sine halık kıldım Yahyadan elek, sin ul vakıtta hiç närsä tügel ideñ."
10. Zäkärya g-m äytte: "Yä Rabbi, hatınımnıñ balaga kalganlıgın belderep miña ber ğalämät bir!" Allah äytte: "Galämät siña şul bulır, çirlämägän hälendä, totaştan öç kiç keşelär belän söyläşä almassıñ."
11. Hatını balaga kalgan kön mihrabtan çıgıp kaveme yanına bardı – söyläşä almıydır ide, irgä vä kiçke namazlarnı ukırsız dip kavemenä işarät ilä añlattı.
12. İy Yahya! Al Täüratnı nıklap, kuät belän! Vä Bez Yahyaga sabıy çagında hikmät, gıylem birdek.
13. Bez Yahyaga birdek rähimle bulunı vä zäk itep yäki köferlek, möşriklek kerennän paqlekne birdek. Vä ul Allahudan kurkuçı täqva buldı.
14. Vä ata-anasına izgelek itüçe ide, vä ul Allahuga gönahkär bulmadı häm täkäbberlek kılmadı.
15. Vä Yahyaga tugan könendä vä ülgän könendä häm dä kaberdän kubarılgan köndä Allahudan sälamnär buldı.
16. İy Muhämmäd g-m, Korändä häzrät Märyam kıyssasın zeker it! Menä ul Märyam, üzeneñ yakınnarınnan ayırılıp öyeneñ şärıq tarafına çıktı yuınmak öçen.
17. Alar yakın urında bulu säbäple kürmäsennär öçen ul pärdä kordı, häm cibärdek Märyamgä Cäbrail färeştäbezne, ul Märyamgä kamil yäş yeget surätendä kürende.
18. Märyam äytte: "Min sineñ şäreñnän Allahuga sıgınamın, ägär sin täqva möemin bulsañ, miña yakın kilmä."
19. Cäbrail äytte: "Min Rabbıñnıñ rasülemen, siña gönahtan paq ber bala hibä itmäk öçen kildem."
20. Märyam äytte: "Minem niçek balam bulsın? Mine hiçber ir totkanı yuk häm min zina kıluçı da bulmadım."
21. Cäbrail äytte: "İy Märyam, eş älbättä sin äytkänçä, läkin Rabbıñ äytäder: "Atasız bala tudıru Miña bik ciñel. Bez anı atasız tudırdık, kodrätebezgä ґälamät bulsın vä aña iyärgännärgä rähmät bulsın öçen, anıñ atasız tuuı äzäldä hökem itelgän ämer buldı, älbättä, ğamälgä aşar.
22. Cäbrail Märyamneñ ciñennän örde, Märyam Gıysaga yökle buldı, häm korsagındagı yögen kütärep, kavemennän ayırılıp, yırak cirgä kitte.
23. Bala tabunıñ avırlıgı kiterde ul Märyamne hörmä agaçınıñ käüsäsenä. Märyam äytte: "Bu hälne kürmäs borın ülgän bulsam ni bulır ide häm ülep onıtılıp betkän bulsam".
24. Märyamneñ urınınnan tübän cirdän Cäbrail kıçkırdı: "İy Märyam, kaygırma, tähkıyk Rabbıñ ayak astıñda çişmä kıldı".
25. Yä Maryam, hörmä agaçınıñ käüsäsennän totıp üzeñä taba selket, töşerer siña yaña ölgergän hörmä cimeşen.
26. Ul hörmäne aşa vä çişmä suın eçkel, ul uğlıñ Gıysa belän küzeñ kararlanıp, kaygıñ betsen! Ägär ber keşene balañnan yağni balañ hakında sinnän sorar kürsäñ, äyt: "Min Allah rizası öçen hiçkem belän söyläşmäskä näzer äyttem, şunıñ öçen bu köndä hiçkem belän söyläşmim".
27. Gıysanı tudırgaç kaveme yanına kütärep kilde. Kaveme äyttelär: "İy Märyam, yaramagan oluğ eş belän kildeñ".
28. İy Harunnıñ kız kardäşe, atañ Ґimran yaman yulda tügel ide, anañ da azgın tügel ide.
29. Märyam, uğlı Gıysa belän söyläşergä işarät itte. Alar äyttelär: "Bezne mäshärä itäseñ, bişektäge sabıy bala belän niçek söyläşik?"
30. Gıysa alarnıñ süzlären işetkäç äytte: "Min Allahu täğaläneñ kolımın, Ul miña kitap birde häm mine päygambär itte."
31. Kayda gına bulsam da keşelär öçen mine möbaräk – faydalı itte, vä miña namaz ukırga ämer itte häm zäkyat birergä ämer itte terek bulgan vakıtımda.
32. Yänä anama izgelek itüçe kıldı, mine täkäbberlänüçe vä üzenä gönah eşläüçe kılmadı.
33. Tugan könemdä vä ülgän könemdä häm kaberdän kubarılgan könemdä Allahudan miña sälamder".
34. Oşbu süzlärne söyläüçe keşe Märyam uğlı Gıysadır, nasara ihtıylaf itä torgan süzlär arasınnan hak süzlärne söyläde.
35. Bala tudırmak Allahuga layık bulmadı, Ul bala tudıru kimçelegennän paq! Ägär ber närsäne buldırırga teläsä, ul närsägä fäqat: Bul, dip äyter, ul närsä şunduk bulır.
36. Tähkıyk Allah minem häm sezneñ dä Rabbıgız, Aña gıybadät itegez! Allahuga gıybadät kılu, Korän öyrätüe buyınça din totu, turı yuldır.
37. Märyam irsez bala tudırgaç, keşelär aralarında ihtıylaf ittelär, ni katı ükeneç haknı inkyar itüçelärgä, ґäzabı katı, kurkınıçı oluğ bulgan kıyamät köneneñ kilüennän.
38. Alar Bezneñ hozurıbızga kilgän könnärendä yahşı işeterlär vä yahşı kürerlär, läkin Allahuga karışıp zalim bulgan keşelär ul köndä açık adaşuda – aldanudadır.
39. Ґäzab kiläçäge belän hökem itelgän häsrätle kön belän alarnı kurkıt! Alar ґäzabnıñ kilüennän gaflättälär, alar iman kiteräçäk tügellär.
40. Älbättä, Bez cirgä vä cirdä bulgan här närsägä varis bulırbız vä ahirättä alar Bezgä kaytarılırlar.
41. İbrahim g-mnen. Korändäge häbären zeker it! Ul gayät döres süzle izge päygambär buldı.
42. İbrahim äytte: "İy atam, ni öçen işetmi, kürmi häm siña fayda da, zarar da ireşterä almıy torgan närsägä gıybadät kılasıñ?
43. İy atam, Allahudan miña gıylem vä dälillär kilde, ul gıylem vä dälillär sindä yuk, miña iyär, turı yulga künderermen!
44. İy atam, şaytanga gıybadät kılma çönki şaytan Allahuga gönahkär buldı.
45. İy atam, sine Allah ґäzabı totuınnan kurkamın, ul vakıtta ґäzab eçendä şaytanga yakın bulırsıñ".
46. İbrahimnıñ atası äytte: "İy İbrahim, sin bezneñ İlahälärebezdän baş tartasıñmı? Ägär ul eşeñnän tuktamasañ, älbättä, min sine taşlar belän atarmın. Mine yalgız kaldırıp küp vakıtka kit!"
47. İbrahim g-m äytte: "Yarıy alay bulsa sälamät vä tınıç bul, min sine mäcbür itmäm, sineñ öçen Rabbımnan gafu itüen sorarmın, çönki, Ul dogalarımnı kabul itä ide.
48. İnde üzegezne vä Allahudan başka mäğbudläregezne taşlap kitämen. Min Rabbıma doga kılamın, Rabbıma kıylgan dogalarımnıñ kire kaytarılmavın ömet itämen".
49. İbrahim g-m möşriklärdän vä Allahudan başkanı totkan mäğbudlärennän ayırılıp kitkäç, Bez aña İshaknı vä anıñ uğlı Yağkubnı birdek, vä barın da päygambär kıldık.
50. Vä Bez alarga rähmätebezdän mal vä balalar häm päygambärlek birdek, dähi alarga härber din ähäle karşında yahşı vä döres söyläüçe tel birdek, här din ähäle alarnı maktap söylilär.
51. Yänä Musa g-mne Korännän söylä: ul Allahuga gıybadättä vä Aña itağat itüdä bik ihlas buldı, vä keşelärgä İslam dinen öyräter öçen Allahudan cibärelgän päygambär buldı.
52. Vä Bez Musanıñ uñ yagında bulgan Tur tavınnan aña kıçkırdık, vä yäşeren söyläşer öçen anı üzebezgä yakın kıldık.
53. Vä Bez aña rähmätebezdän kardäşe Harunnı yärdämçe päygambär itep birdek.
54. Yänä Korännän İsmagıyl g-mne söylä, döreslektä ul väğdäsendä bik taza toruçı ide, vä ul Allahudan cibärelgän päygambär ide.
55. Vä ul üz kavemen namaz ukırga, zäkyat birergä ämer itä ide, vä ul Rabbısı hozurında här eşe öçen rizalanmış ide, yağni Allah añardan razıy ide.
56. Yänä Korännän İdris g-mne söylä, döreslektä ul gayät haknı söyläüçe päygambär ide.
57. Vä Bez anı kütärdek yugarı urınga, kükkä yäki cännätkä.
58. Yugarıda zeker itelgän päygambärlär, alarga Allah päygambärlekne ingam kıldı, Adäm g-m balalarınnan İdrisne, vä köymädä Nuh g-m belän bergä kütärdek Bez keşelärneñ balalarınnan İbrahim g-mne, vä İbrahim balalarınnan, vä İsmagıyl g-m balalarınnan İshak, Yäğkub, Musa, Harun, Zäkärya, Yahya vä Gıysalarnı päygambär kıldık. Oşbu zeker itelmeş zatlar, Bezneñ turı yulga künderelmeş vä päygambärlekkä saylanmış keşelär. Ägär alarga Allahunıñ ayätläre ukılsa, säcdägä kitep yılıylar.
59. Ul päygambärlärdän soñ yavız kavem kilde, alar namazların kiçekterep, kazaga kaldırıp yäki bötenläy ukımıyça zaiğ ittelär, vä şähvätkä, näfes telägän närsälärgä iyärdelär, alar tizdän ahirättä yavız gazapka oçrauçılardır.
60. Mägär iman kiterep, täübä itep tözälep izge ğamällär kılgannarı cännätkä kererlär, alarga haksız zolım itü bulmas.
61. Alar kerep toraçak cännätne Allah üzeneñ söyekle kollarına väğdä kıldı ul cännätne kürsätmiçä, tähkıyk Allahudan väğdä kılıngan cännät väğdä kılıngan keşelärgä kilüçe buldı, kilmi kalmas.
62. Alar cännättä kiräkmägän buş süzlärne işetmäslär, mägär färeştälärneñ sälamen işeterlär, dönyadagı irtä belän köndez arası vakıt ütkän sayın, yağni ike aşau arası hätle vakıt ütkän sayın rizıkları kilep torır.
63. Kollarıbıznıñ täqvaların oşbu cännätkä varis itärbez.
64. Cäbrail g-m äytte: "Min vähiy belän üz beldegem ilä teläsäm kayçan iñmämen, mägär iy Muhämmäd g-m Rabbıñnıñ ämere belän genä iñärmen. Yağni Muhämmäd g-m ber sorauga cavapnı irtägä birermen digän, läkin Allah teläsä dimägän. Şunıñ öçen Cäbrail g-m ike atna kilmi torgan. Aldıbızda bulgan närsälär vä artıbızda bulgan närsälär häm şul ike arada bulgan närsälär härber hällär fäqat Allahuga has. İy Muhämmäd, Rabbıñ sine onıtır bulmadı.
65. Ul – Allah cir vä küklär vä cir belän küklär arasında bulgan närsälärneñ Rabbısı, Aña gıybadät kıl häm Anıñ gıybadätenä sabır it, çıda! Äyä sin beläseñme Allah belän ber isemnärdä bulgan berär zatnıñ barlıgın? Älbättä yuk!
66. Kaberdän terelep kubarılaçaknı inkyar itkän ahmak äyter: "Ülep kümelep çeregännän soñ yañadan terelep kaberdän çıgarmınmı?"
67. Äyä ul keşe uylap karamıymı? Monnan elek Bez anı halık kıldık, ul vakıtta ul hiç närsä tügel ide, şunı belmime?
68. Rabbıñ ilä ant itep äytämen, älbättä, Bez alarnı kaberdän kubarırbız, dähi alar belän bergä şaytannarnı da kubarırbız, soñra tezelgännäre häldä cähännäm äylänäsenä kitererbez.
69. Soñra härber mäzhäbtän ayırırbız Allahuga katırak karşı bulgannarın.
70. Soñra katı gazapka kerergä tiyeşle bulgannarın Bez, älbättä, belüçeräkbez.
71. Sezdän härberegez ul cähännämgä kilmiçä kalmas, sezneñ añda kilüegez Rabbıgıznıñ üz hökeme ilä üzenä lyazem buldı ki, anı eşlämi kaldırmas.
72. Soñra täqva möeminnärne ul cähännämnän kotkarırbız, vä Korän belän ğamäl kılmagan zalimnärne tezlängän hällärendä ul cähännämdä kaldırırbız.
73. Dönyada vakıtta alarga Bezneñ här närsäne bäyän itüçe ayätlärebez ukılsa, käferlär möeminnärgä äytälär: "Möemin belän käferneñ tora torgan urın yözennän kaysısınıñ urını häyerleräk, vä kavem cıyıla torgan urın yözennän yahşırakdır?"
74. Bu käferlärdän elek küpme käferlärne hälaq ittek, alar mal vä cihaz cähettän artık häm küreneştä çibärräk idelär.
75. Äyt: "Beräü haktan adaşuda bulsa, sınamak öçen Allah aña ozın gomer birgän bulır. Hätta ägär väğdä itelgän ґäzabnı kürsälär, yäki dönyada möselmannar alarnı ciñep, ütermäk vä äsir almak ґäzabı ireşsä, yäki kıyamättä cähännämgä keräçäklären kürsälär, şul vakıtta belerlär urın yözennän kaysı firkaneñ urını kabahäträk, yağni cähännäm kemgä tiyeşle ikänen häm kaysı firkaneñ ğaskäre zägıyfräk ikänen."
76. Allah, Korän belän ğamäl kılıp hidäyättä bulgan möeminnärneñ hidäyäten arttırır. İzge ğamäl mäñge kaluçıdır, ul izge ğamäl sävab yözennän Rabbıñ hozurında häyerleräk vä ahırda kaytmak yözennän häyerleräkter.
77. Äyä beldeñme ayätlärebezne inkyar itüçene, ul käfer äytte: "Ägär kubarılsam, älbättä, mallarım vä balalarım miña bireler dä, burıçlarımnı anda tülärmen", – dip.
78. Ul imansız, ällä yäşeren eşne belä torgan buldımı, yäki malları vä balaları kaytarıp bireläçäge belän Allahudan ґähed aldımı?
79. Yuk, ul imansız yäşeren eşne dä belmäde häm Allahudan ґähed tä almadı! Älbättä, Bez anıñ äytkän süzlären yazarbız häm ahirättä cäza birerbez, häm imansız bulganı öçen bulgan ґäzabına yänä ґäzabnı arttırırbız.
80. Vä kıyamättä miña bireler digän malına vä balalarına başkanı varis itärbez, Bezneñ hozurıbızga yalgız kiler.
81. Möşriklär Allahudan başka İlahälär tottılar, üzlärenä däräcä bulsın öçen.
82. Yuk, eş alar uylagança bulmas! Sınımnarı alarnıñ gıybadätlären inkyar itärlär häm möşriklärgä doşman bulırlar.
83. Beläseñme, şaytannarnı käferlärgä irekle itep cibärdek, Allahuga itağat itmäskä nıklap väsväsä kılırlar.
84. İnde sin alarnıñ hälaq buluına aşıkma! Bez alarnıñ tönnären vä köndezlären häm ayların vä yılların sanarbız.
85. Kıyamät könne täqva möeminnärne döyälärgä utırgannarı hällärendä kubarıp cännätkä cıyarbız.
86. Vä gönahlı keşelärne susagan hällärendä cähännämgä kuarbız.
87. Berkem dä şäfäğat itärgä kadir bulmas, mägär iman vä izge ğamällär ilä Allahudan ґähed algan bulsa gına. Yağni Allah razıy bulgan keşe genä Şäfäğatkä layık bulır.
88. İmansızlar äyttelär: "Allah bala kiterde", – dip.
89. Tähkıyk bik oluğ yalgan süzne söylädegez.
90. Alarnıñ bu süzlärennän küklär yarılırga yakın buldı vä cir yarılırga häm taular cimerelep töşärgä yakın kaldılar.
91. Allahunıñ balası bar, dip däğvä itkännäre öçen.
92. Bala kitermäk Allahuga hiç layık tügel.
93. Cirdä vä küklärdä gakıllı zat bulsa hämmäse kıyamät könne kol surätendä Allahuga kiler.
94. Tähkıyk Allah alarnı beleme belän çolgap aldı, vä alarnıñ sanın sanadı, berse dä hisapsız kalmas.
95. Kıyamät könendä hämmäse Allahuga kiler yalgız hälendä.
96. Döreslektä iman kiterep izge ğamällär kılgan keşelär arasında Allahu täğalä mähäbbät vä duslıknı buldırır.
97. İy Muhämmäd g-m, Bez Koränne üz telendä iñderep siña ciñel ittek, täqva möeminnärne ul Korän belän şatlandıru öçen, häm Korän belän ğamäl kıylmauçılarnı cähännäm ґäzabı belän kurkıtmaklıgıñ öçen.
98. Häzerge käfer ömmätlärdän elek küpme käfer ömmätlären hälaq ittek. Bez hälaq itkän keşelärdän beräresen kürerseñme? Yäki yäşeren tavışların işeterseñme?

[20] TA HA SÜRÄSE – 135 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Ta Ha. Mäğnäsen Allah belä.
2. İy Muhämmäd g-m, Bez siña Koränne iñdermädek korı mäşäqatlänmäkeñ öçen,
3. mägär iñderdek ul Koränne Allahudan kurkuçılarnı väğäzläveñ öçen.
4. Ul cirne vä böyek küklärne yaratuçı Allahudan iñderelmeş buldı.
5. Ul – Allah Ґäreşkä huca buldı.
6. Cirdäge vä küklärdäge vä cir belän küklär arasında bulgan närsälär häm cir astında bulgan serlär – Anıñ baylıgıdır.
7. Ägär sin süzeñne vä dogañnı kıçkırıp äytsäñ, Ul yäşeren serlärne belä, sineñ kıçkıruıña ihtıyacı yuk.
8. Ul – Allah, Añardan başka ilahä hiç yuk, bardır Anıñ – kürkäm isemnäre.
9. Siña Musanıñ häbäre kildeme?
10. Hatını belän yulda barganda karañgı kiçtä yırakta ber ut kürde, hatınına äytte: "Min ut kürdem, şul cirdä torıgız. Şayät min ul cirdän yaktırtuçı ut alıp kilermen, yäki anda yul öyrätüçelärne tabarmın". Çönki alar karañgıda yullarınnan adaşkan idelär.
11. Ut yanına kilgäne zamanda Allah tarafınnan: "İy Musa", – dip nida kılındı.
12. Sineñ Rabbıñ, älbättä, Minmen, başmaklarıñnı sal, çönki sin Tuva isemle mökatdäs çokırdasıñ.
13. Min sine päygambärlekkä ihtıyar kıldım, siña vähiy itelmeş süzlärne işet!
14. Döreslektä Min – Allah, yuk kollık kılırga yaraklı İlahä, mägär Min genä, Miña gına gıybadät kıl vä Mine zeker itär öçen namaz ukı!
15. Tähkıyk kıyamät kiläçäk, anıñ kayçan bulaçagın yäşerüne telim, soñra, vakıt citkäç, kıyamätne buldırırmın, härber keşe tırışıp eşlägän izge eşeneñ yäki yavız eşeneñ cäzasın alsın öçen.
16. Beräüneñ kıyamät könenä ışanmavı häm näfesenä iyärep, yavız eşlärne eşläve sine kıyamätneñ bulaçagına ışanudan tıymasın, ul vakıtta sin hälaq bulırsıñ.
17. Allah, Musadan soradı: "İy Musa, sineñ kulında närsä bar".
18. Musa äytte: "Yä Rabbi, kulımdagı närsä tayagımdır, şul tayagıma tayanıp yörim, vä ul tayagım belän kuylarıma agaç yafrakların sugıp töşerämen häm ul tayaktan miña başka faydalar da bar".
19. Allah äytte: "İy Musa, tayagıñnı taşlagıl cirgä".
20. Musa tayaknı cirgä ırgıttı. Ul tayak cirgä töşü belän korsagında aşıgıp yörüçe zur yılan buldı.
21. Allah äytte: "İy Musa, bu yılannı totıp al, kurıkma, Bez anı äüvälge halätenä kaytarırbız." Yağni yılan Musa kulında yänä tayak buldı.
22. İnde uñ kulıñnı sul kultık astına suk: ul kulıñ kultıgıñnan çıgar küzne çagıldıra torgan bulıp, üze zararsız bulır – ğalämät sineñ päygambärlegeñä ikençe ğalämät bulganı häldä.
23. Bu eşne kıldık sineñ päygambärlegeñä oluğ ğalämätne keşelärgä kürsätmäklegebez öçen.
24. Firgaun yanına barıp anı hak dingä öndägel, ul çiktän tış azdı, hätta: "Min İlahä", – diyä başladı.
25. Musa äytte: "Yä Rabbi, kükerägemne kiñ kıl zalimnärneñ karşılıgına sabır itärgä.
26. Vä eşläremne miña ciñel kıl.
27. Vä telemnän töyenne çiş, söyläşüdä totlıguımnı beter.
28. Tıñlagan keşelär süzemne añlasınnar öçen Musa sabıy çagında avızına utlı kümer kapkan, şul säbäple totlıgıp söyläşä torgan bulgan.
29. Miña üz ähelemnän ber yärdämçe bir.
30. Kardäşem Harunnı.
31. Anıñ belän minem kuätemne yäki art tarafımnı nıgıt.
32. Vä miña anı päygambärlek eşemdä miña yärdämçe iptäş kıl.
33. Siña küp täsbih äytmäklegebez öçen.
34. Vä Sine küp zeker itmäklegebez öçen.
35. Tähkıyk Sin bezneñ hällärne kürep beläseñ.
36. Allah äytte: "İy Musa! Tähkıyk siña soragan närsäläreñ birelde.
37. İy Musa, oşbular siña ikençe märtäbä ingam itüebezder.
38. Berençe märtäbä ingam itüebez siña vähiy itkän närsäne anaña vähiy itüebez buldı.
39. Sine tabutka salıp Nil däryasına agızırga anaña, vähiy ittek vä zarar tidermiçä korıga çıgar, dip, Nilgä vähiy ittek, Minem doşmanım vä Musanıñ doşmanı Firgaun alsın öçen. İy Musa üzemnän siña mähäbbät saldım ki härkem hätta Firgaun sine söyde, Minem küz aldımda tärbiyä itelmäklegeñ öçen.
40. Firgaun Musanı sudan algaç, kükräk söten imezü öçen küp hatınnarnı çakırıp imezep karadılar, läkin Musa hiçbersen kabul itmäde. Şul vakıtta Musanıñ kız kardäşe Firgaun yortına kilde, ul äytte: "Bu sabıynı tärbiyäläp üsterü öçen yahşı hatınnan häbär birimme?" – dip. Soñra Musanıñ anasın alıp kildelär, Musa, älbättä, üz anasın kabul itte. Bez sine üz anaña kaytardık, sine kürep anañnıñ küzläre kararlansın vä tınıçlanıp kaygısı betsen öçen. İy Musa, sin ber imansız kıybtıynı üterdeñ, bu eşeñneñ cäzasın aludan Bez sine kotkardık vä sine törle mäşäqatlärgä töşerep sınadık. Sin Mädyän kaveme eçendä Şöґäyeb päygambär yanında un yıl tordıñ, soñra päygambär bulırga täğaenlängän vakıtta Mısırga kildeñ, iy Musa!
41. Tur tavına kilgän vakıtta Min sine päygambärlekkä ihtıyar ittem.
42. İnde, iy Musa, üzeñ vä kardäşeñ Harun Min birgän moğcizalar belän Firgaunne vä anıñ kavemen hak dingä öndärgä barıgız vä Minem zekeremdä irenmägez!
43. Väğazlär öçen ikegez Firgaungä barıgız, çönki ul çiktän tış azdı.
44. Firgavenga yomşak yahşı süzlär söylägez şayät väğazläner yäki Allah ґäzabınnan kurkır.
45. Äyttelär: "İy Rabbıbız, bez kurkabız Firgaun aşıgıp bezgä ґäzab birer yäki yavız eşne eşläven arttırır" – dip.
46. Allah äytte: "İy Musa, kurıkmagız, älbättä, min sezneñ belän, Firgaungä söylägän süzläregezne işetämen häm kürämen, sezne saklarmın.
47. Barıgız ul Firgaungä vä äytegez: "Bez ikebez dä sine hak dingä öndäü öçen cibärelgän Rabbıñnıñ päygambärlärebez. Yäğkub balaların bezneñ, belän cibär alarnı törleçä ґäzablama. Bez siña Rabbıbız tarafınnan künderelgän räsüllär ikänlegebezgä moğcizalar belän kildek, Allahunıñ sälame bez kürsätkän hak yulga kergän keşelärgäder.
48. Döreslektä Allah ґäzabı päygambärlärne yalganga totıp, haklıktan baş tartkan keşelärgä, dip bezgä Allahudan vähiy kilde.
49. Firgaun äytte: "İy Musa! Sezneñ Rabbıgız kem?"
50. Musa äytte: Bezneñ Rabbıbız üze halık kılgan mähluklarına härnärsäne birde, soñra üze birgän närsälärdän faydalanırga keşelärgä yul kürsätte, İslam dinenä dä yul kürsätte.
51. Firgaun äytte: "Äüväldä ülep kitkän keşelärneñ hälläre niçek, alar ikençe dönya öçen gıybadät kılalar ide".
52. Musa äytte: "Alarnıñ hällären belmäk Allah hozurındadır, Läühül mähfuzda yazılmış. Minem Rabbım süzendä vä eşendä hiç hatalanmıy, häm hiç närsäne onıtmas.
53. Ul Allah cirne sezgä tüşäk kıldı, cir östendä sezgä yullar kıldı, vä sezgä küktän yañgır iñderde. Allah äytte: "Yañgır belän sezgä cirdän küp törle üsemleklär çıgardık.
54. Bez çıgargan rizıklardan yahşıların aşagız, vä hayvannarga yaraklısın alarga aşatıgız! Allahunıñ bu eşlärendä gakıl iyälärenä gıybrätlär bar.
55. Bez sezne cirdän yarattık häm üterep yänä cirgä kaytarabız, vä häm kıyamät bulganda ikençe märtäbä sezne cirdän çıgarabız.
56. Tähkıyk Bez Firgaunga moğcizalarıbıznıñ barçasın kürsättek, Firgaun Musanı yalganga hisapladı vä aña iman kiterüdän baş tarttı.
57. Firgaun äytte: "İy Musa, sihereñ belän bezne Mısır cirennän çıgarırga kildeñme?
58. Älbättä, bez dä sineñ sihereñ kebi siher belän kilerbez, siherlärebezne kürsätü öçen ber urınga kilergä bezneñ belän sineñ arañda väğdä kıl, väğdä itelgän urın häm vakıt ike yakka da tigez bulır, väğdäbezgä bez dä, sez dä hıylaflık kılmıyk".
59. Musa äytte: "Cıyılaçak kön sezneñ bäyräm könegez bulsın, Mısır halkı ul urınga töşkä hätle cıyılsınnar."
60. Firgaun kavemenä kayttı vä häylälären kıldı häm siherçelärdän cıydı, soñra siherçeläre belän väğdä itelgän urınga kilde.
61. Musa äytte: "Sezgä hälaqätlek vä ґäzab lyazem, yalgannı Allahuga iftira kılmagız, Allah sezne üzeneñ ґäzabı ilä hälaq itär". Allahuga yalgannı iftira itüçe, şiksez, hälaq buldı.
62. Firgaunnıñ siherçeläre Musanıñ süzlären işetkäç, üzara ihtilaf kılıştılar, kayberläre bu siherçe süze tügel didelär, ägär Musa ciñsä, aña iman kitererbez digän süzlären Firgavennän yäşerdelär.
63. Firgaunga iyärgännäre äyttelär: "Oşbu ike ir siherçeläräder: alar siherläre belän sezne ciregezdän çıgarırga häm sezneñ hak dinegezne artka kaldırıp üzläreneñ dinen öskä çıgarunı telilär.
64. Firgaun äytte: "Musa belän Harunga karşı härber häylä vä siherläregezne cıyıgız soñra saf bulganıgız häldä kilegez. Bügen Musanı ciñgän keşe izge telägenä ireşer".
65. Siherçelär äyttelär: "İy Musa sin äüväl taşlıysıñmı tayagıñnı yäki äüväl bez taşlıykmı?
66. Musa äytte: "Bälki sez äüväl taşlagız!" Siherçelär ceplären vä tayakların cirgä salgaç, yılan bulıp yöri başladılar, bu yılannar Musaga yörüçe tere yılannar bulıp hıyal itelde,
67. Musa şul vakıtta küñelendä kurku toydı.
68. Äyttek: "İy Musa, kurıkma, sin alardan östenseñ, alar ciñeler.
69. Tayagıñnı cirgä taşla, alarnıñ siher belän yılan itep kürsätkän ceplären vä tayakların aşasın, alarnıñ yasagan yılannarı siherçeneñ häyläseder, siherçe kayda barsa da, kotılmas." Soñra Musa tayagın cirgä taşladı häm Musanıñ tayagı siherçelärneñ böten närsälären aşap beterde.
70. Musanıñ tayagı siherçelärneñ böten närsälären aşap betergäç, siherçelär, iman kiterdelär, täübä itep säcdägä yıgıldılar häm: "Harun belän Musanıñ Rabbısına iman kiterdek", – didelär.
71. Firgaun siherçelärgä äytte: "Minem röhsätemnän başka Harun vä Musanıñ Rabbısına iman kiterdegezme? Musa sezneñ oluğlarıgızdır ki, sezgä siher belemen öyrätkän, älbättä, min sezneñ uñ kulıgıznı vä sul ayaklarıgıznı kisärmen vä sezne hörmä botaklarına asarmın, şul vakıtta belersez minme yäki Muhanıñ Rabbısımı katırak ґäzab itüçe vä kaysıbıznıñ ґäzabı daimi bulır".
72. İman kitergän siherçelär äyttelär: "İy Firgaun! Musanıñ päygambärlegenä köçle dälil bulgan moğcizanı häm dä bezne yaratuçı Allahnı siña alıştırmıybız, Allahuga da vä Anıñ moğcizasına dä nık ışandık. Sin bezgä hökem it, närsä hökem itä torgansıñdır, sin täkäbberlänep bu dönyada gına hökem itä alırsıñ, ämma ahirättä hökem itä almassıñ.
73. Tähkıyk bez Rabbıbızga iman kiterdek, hatalarıbıznı gafu itsen öçen dähi Musaga karşı sineñ taraftan köçlänep kılgan siherebezne gafu itsen öçen, bit Allah sävab birüdä häyerle vä ґäzab kıluda daimräkder.
74. Beräü kıyamät könne Rabbısı hozurına imansız yäki küp gönah belän kilsä, älbättä, aña cähännäm bulır, ul anda ülmäs häm faydalı tereklek tä bulmas.
75. Beräü Rabbısına izge ğamällär kılganı häldä kamil iman belän barsa, andıy möeminnärgä ahirättä böyek däräcälär bulır.
76. Alarga Ґäden isemle cännätneñ agaçları astınnan yılgalar agar, alar anda mäñge kalırlar. Oşbu mökafät üzen köferdän vä başka gönahlardan paqlagan keşelärgäder.
77. Tähkıyk Musaga vähiy ittek, kollarım Yäğkub balaları belän Mısır cirennän çıgıp kitegez, alarnı ütkärü öçen diñgezgä tayagıñ belän sugıp korı yul yasa alarga. Firgaunnıñ artıgızdan citüennän kurıkma häm dä diñgez kuşılıp batarbız dip tä kurkınma!"
78. Firgaun üzeneñ ğaskären alıp, Musanı totarga artlarınnan kua çıktı, atlı ğaskäre belän Musa artınnan korı yul belän diñgezgä kerdelär, diñgez kuşılıp hämmäse hälaq buldılar.
79. Firgaven üz kavemen azdırdı, alarnı turı yulga kündermäde.
80. İy Yäğkub balaları, tähkıyk Bez sezne doşmanıgız Firgavennän kotkardık, vä Tur tavı yanında Musanıñ uñ yagınnan sezgä Täüratnı väğdä ittek, vä sezgä aşarga küktän şirbät häm koş iten iñderdek.
81. Bez birgän rizıklardan yahşısın aşagız, köfran niğmät itep gönah eşläüdä çiktän uzmagız, yugıysä, sezgä açuım tiyär, beräügä Minem açuım iñsä, tähkıyk ul keşe hälaq buldı.
82. Täübä itep iman kitergän vä Korän yulı belän izge ğamällär kılgan, soñra turı yulga künelep ülgänçe hak yulda taza torgan keşelärne Min, älbättä, yarlıkauçımın.
83. Allah äytte: "İy Musa, kavemeñne kaldırıp yalgız kilergä sine närsä aşıktırdı?" Çönki Musa Tur tavına barganda üze belän 70 keşe algan ide, tauga citkändä alarnı arttarak kaldırıp üze aldanrak bardı.
84. Musa äytte: "Alar minem ezemnän kildelär, ämma min üzem, yä Rabbi, Sineñ rizalıgıñnı estäp aşıktım".
85. Allah äytte: "İy Musa, sin kitkännän soñ kavemeñne bälaländerdek, Samiri zalim bozauga tabındırıp alarnı adaştırdı".
86. Musa kaveme eşlägän eş öçen kaygırıp vä açulanıp, kaveme yanına kayttı. Äytte: "İy kavemem Rabbıgız sezgä Täürat biräm dip yahşı väğdä kıldı tügelme? Min sezgä kırık könnän kaytam dip väğdä birep kittem, äyä sezgä şul kırık kön bik ozın vakıt buldımı? Yäki Allahunıñ açuı vä ґäzabı iñüen telädegezme? Tähkıyk Allahuga gına gıybadät kılırbız dip miña birgän väğdägezgä hıylaflık kıldıgız.
87. Kaveme äytte: "Bez sineñ väğdäñä üz ihtıyarıbız ilä hıylaflık kılmadık, läkin Mısırdan çıkkan vakıtıbızda Mısır hatınnarınıñ bizäk äyberlären algan idek, ul bizäklärne hämmäsen utka salıp erettek, Samiri dä Cäbrail atınıñ ezennän algan tufraknı utka saldı.
88. Häm Samiri şul eregän bizäklärdän bozau çıgardı, ul bozau surätendä bozau tavışı bar ide, häm Samiri vä anıñ iyärçennäre äyttelär: "Menä bu sezneñ vä Musanıñ İlahäseder", – dip bozauga gıybadät kıla başladılar, häm: "Musa bozaunıñ üzeneñ İlahäse ikänlegen onıttı, tauga İlahä ezläp kitte", – didelär.
89. Allah äytä: "Äyä alar belmilärme bu bozau, alarga hiçnärsä söylämäs, ägär bozaunıñ üzenä söyläsälär, cavap birmäs, vä alarga fayda kiterergä dä, zarar kiterergä dä kadir bulmas."
90. Musa taudan kaytmas borın Harun äytkän ide: "İy kavemem, sez oşbu bozau belän bälaländegez, zinhar aña gıybadät itmägez, hakıykattä sezneñ Rabbıgız – rähmät iyäse Allahu täğaläder, miña iyäregez vä minem ämeremä itağat itegez!"
91. Kaveme Harunga äyttelär: "Musa kaytkangaça bozauga gıybadät kıludan tuktamabız".
92. Musa, kaytkaç, Harunga äytte: "İy Harun, kavemeñ bozauga tabınıp azgan vakıtta.
93. Miña iyärüdän sine närsä tıydı? Yugıysä minem ämeremä karıştıñmı?"
94. Musa açulandı vä Harunnıñ sakalınnan tarttı. Harun äytte: "İy anamnıñ uğlı, sakalımnan totmagıl häm başımnan da totmagıl, alar minem süzemne tıñlamadılar, ägär min alar belän sugışsam yäki alarnı taşlap kitsäm, alar törle firkaga bülenerlär dä, Yäğkub balaların nik ayırdıñ dip äytüeñnän häm minem süzemne totmadıñ, dip açulanuıñnan kurıktım".
95. Musa Samiridän: "Nik bozau yasadıñ", – dip soradı.
96. Samiri äytte: "Yağkub balaları kürmägän närsäne min kürdem, Ul Cäbrail färeştäder, anıñ atınıñ ayagı ezennän ber uç tufrak aldım, ul tufraknı utka eregän bizäklär östenä ırgıttım da bozau buldı, şulay eşlärgä näfesem yahşı kürde."
97. Musa Samirigä äytte: "Bar, arabızdan kit, läkin hiçkemgä katnaşa almassıñ häm siña hiçkem kilä almas, dönyadagı ґäzabıñ östenä ahirättä dä siña gazap väğdä itelgän ki, annan kotıla almassıñ. İy Samiri, kara minem İlahäm digän bozavıñnı utta yandırabız, soñra kölen kükkä oçırabız! (Musa Samirine kom sahräsenä kuıp cibärä, şunda zähmätlänep yörep hälaq bula.)
98. Bälki borçagıznıñ da gıybadät kılırga tiyeşle bulgan İlahägez Allahu täğaläder, Añardan başka hiçber İlahä yuk, mägär Ul üze genä. Anıñ beleme härnärsädän kiñ bulıp, vöcüdtä bar närsäne beleme eçenä sıydırdı.
99. İy Muhämmäd g-m, änä şulay ütkändäge kavemnärneñ häbärlären siña ukıybız. Tähkıyk Bez siña üz hozurıbızdan Koränne birdek, ul Korändä härberseneñ häbäre bar.
100. Beräü Korännän baş tartsa, älbättä, ul keşe kıyamät könendä katı ґäzabnı kütärer.
101. Alar anda mäñge kalırlar, ul gazap alarga kıyamät könne ni yaman yök bulır.
102. Kıyamät könne surga öreler, ul köndä Korän belän ğamäl kıluçılarnı çagır küzle itep kubarırbız.
103. Alar üzara söyläşerlär, sez dönyada un kön genä tordıgız, dip.
104. Bez alarnıñ äytkän süzlären beläbez, bälki alarnıñ gakılda kamilleräkläre äyter: "Sez dönyada ber genä kön tordıgız", – dip.
105. Kıyamät könendä taular niçek bulır, dip sinnän sorıylar. Äyt: "Ul köndä taularnı Rabbım urınnarınnan kubarıp köl kebi oçırır.
106. Soñra ul cirne tigez kılır, ülän üsmi torgan itep.
107. Ul cirdä çokır häm kalkulıknı kürmässeñ.
108. Ul köndä keşelär, mähşär cirenä çakıruçı İsrafil färeştägä iyärerlär, ul çakıruçıdan uñga-sulga borılu bulmas, Allahudan kurkıp tavışlar yomşarır, häm anda söyläşkän tavışnı işetmässeñ, mägär bik yomşak söyläşerlär, kolaknı söyläüçelärneñ avızına terägän häldä genä işeteler.
109. Ul köndä hiçkemneñ şäfäğate fayda birmäs, mägär Allah röhsät, birgän keşeneke genä häm dönyada vakıtta hak süzlärne söylägäne öçen Allah anıñ süzennän razıy bulgan keşeneke genä fayda itär.
110. Allah, keşelärneñ allarındagı eşlären dä vä artlarındagı eşlären dä beläder, ämma keşelär, Allahunıñ üzen dä häm eşen dä belmäslär.
111. Ul köndä keşelärneñ yözläre, härvakıt tere vä härvakıt barça vöcüd östennän kaim buluçı Allahuga hoşuğ itärlär. Tähkıyk hälaq buldı, Korän belän ğamäl itmiçä zolımnı yöklägän keşe.
112. Beräü möemin hälendä izge ğamällärdän kılsa, ul keşegä gönahın arttırıp häm sävabın kimetep zolım itü kurkınıçı bulmas.
113. Änä şulay härnärsäne bäyän itüçe Koränne garäb telendä iñderdek vä ul Korändä ґäzab belän kurkıtunı küp kabatladık keşelär ґäzabtan kurkıp gönahtan saklansınnar öçen yäki äüvälge kavemnärneñ hällären bäyän itüçe köçle väğaz bulsın öçen.
114. Allahu täğalä zatında vä sıyfatında mähluktan böyek buldı, Ul härnärsägä haklık belän huca buldı, Cäbrail vähiyne ukıp tämam itmästän elek, onıtırmın dip ukırga aşıkma. Yağni färeştä ukıganda anıñ belän bergä ukıma, bälki tıñlap tor. Dähi Rabbım belememne arttır digen!
115. Minem gahedemne berençe bularak Adäm g-m bozdı, bu agaçtan aşama, dip, aña ämer itmeş idek, läkin ul Bezneñ ämerne onıttı, Bez tıygan eştän tıyılırga añarga sabırlık kuäten tapmadık.
116. Färeştälärgä, hörmät yözennän Adämgä säcdä kılıgız dip äytkän vakıtıbızda färeştälär hämmäse säcdägä kittelär, mägär İblis säcdä kılmadı, Allah ämerennän baş tarttı.
117. Äyttek: "İy Adäm, oşbu İblis, älbättä, siña vä hatınıña doşman, saklan, sezne cännättän çıgarmasın, ägär cännättän çıksañ, küp avırlık çigärseñ.
118. Döreslektä siña cännättä açlık vä yalangaçlık yukdır.
119. Dähi sin anda susız bulmassıñ häm koyaş kızuına peşmässeñ.
120. Şaytan Adämgä väsväsä kıldı vä äytte: "İy Adäm, cännättä mäñge kaluga vä betmi torgan baylıkka iyä buluga säbäple cimeşne sezgä kürsätimme" – dip häram cimeşne aşarga kızıktırdı.
121. Häm Adäm häm Häva häram cimeşne aşadılar, därhäl öslärennän kiyemnäre töşep gaurätläre açıldı, bik aşıgıp cännättäge ber agaç yafragı belän gaurätlären kaplarga totındılar, şulay itep Adäm Rabbısına gönahlı buldı, doşmanınıñ yalgan süzenä iyärep maksatına ireşüdän korı kaldı.
122. Soñra Rabbısı täübä itterep üzenä yakın itte vä täübäsen kabul itep gönahın gafu itte häm haklıkka künderde.
123. Allah Adäm ilä İbliskä äytte: "Ber-beregezgä doşman bulganıgız häldä cännättän çıgıgız, ämma Minnän sezgä, älbättä, turı yulga künderüçe kitap kiler, Minem Hidäyätemä iyärgän keşe adaşmas häm bozılıp yavızlardan bulmas.
124. Vä beräü Minem kitabım belän ğamäl kıludan vä Min kürsätkän turı yuldan barudan baş tartsa, aña hidäyätsez vä bähetsez tar tormış bulır, kıyamät könendä Bez ul keşene küze häm küñele sukır häldä kubarırbız.
125. Sukır hälendä kubarılgaç äytte: "Yä Rabbi mine ni öçen sukır hälemdä kubardıñ, bit min dönyada vakıtımda küzle idem?"
126. Allah äyter: "Äye, eş sin äytkänçäder, dönyada vakıtıgızda Bez sezgä küz, kolak, tel häm gakıl birgän idek häm härnärsäne bäyän itüçe kitap iñdergän idek, läkin sez Bezneñ ayätlärebezne onıttıgız hiç kiräksenmädegez, Bezneñ ayätlärebezne onıtkanıñ kebi, bügen cähännämdä kalıp onıtılırsıñ.
127. Näfesenä iyärep çiktän ütep kitkän häm Rabbısınıñ ayätlärenä ışanmagan keşelärgä dä şundıy cäza biräçäkbez, ahirät ґäzabı, älbättä, dönyanıkınnan katırak häm mäñge kaluçırak.
128. Äyä keşelärgä Korän bäyän itmädeme – äüvälgelärdän küpme ömmätne hälaq ittek, bit bügenge käferlär Bez hälaq itkän käferlärneñ cirlärennän ütep yörilär, alarnıñ şulay, Allah ґäzabı belän hälaq bulularında, älbättä, gakıl iyälärenä zur gıybrät bar.
129. Häzerge käferlärgä ґäzabnı kiçekterü belän Allahunıñ väğdäse bulmasa ide häm kıyamät köne vä härkem üläçäk köne bilgelänmägän bulsa ide, älbättä alarga ґäzab dönyada lyazem bulır ide.
130. Käferlärneñ yaman süzlärenä vä zolımnarına sabır it häm Rabbıñnı maktap täsbihlär äytep namaz ukıgıl koyaş çıgudan elek, vä koyaş bayudan elek vä kiçke säğatlärdä, yağni ahşam, yästü namazların ukıgıl, vä kön tarafında, tañ häm öylä namazların ukıgıl, şayät Allahudan razıy bulırsıñ.
131. Bez käferlärne faydalandırgan dönya baylıgına küzläreñne suzma, ul baylık dönya tereklegeneñ zinnäte, alarga ul baylıknı sınar öçen biräbez, şöker itmäsälär ґäzab kılır öçen. Rabbıñnıñ siña häzerlägän rizıkları häyerleräk häm mäñgelegräk.
132. İy Muhämmäd g-m! Öy ähleñne vä ömmäteñne namaz ukırga boyır, yarlı bulsañ da namaz uku, namazga öyrätü häm namazga boyıru mäşäqatlärenä sabır it, Bez sinnän rizık soramıybız, bälki Bez sine üzebez rizıklandırabız, bit eşneñ ahırdagı uñışı vä şatlıgı täqva keşelär öçender.
133. Möşriklär äyttelär: "Muhämmäd g-m üzeneñ päygambärlegenä dälalät itä torgan berär moğciza kürsätsä, ni bulır ide". Äyä alarga äüvälge kitaplarda açık ayätlär vä moğcizalär kilmädeme?
134. Ägär käferlärne Korän iñmäs borın ґäzab belän hälaq itkän bulsak, ul vakıtta äyter idelär: "İy Rabbıbız ägär bezgä päygambär cibärgän bulsañ, ülep hurlıkka vä tübänlekkä ireşmäs borın, älbättä, Sineñ ayätläreñä iyärgän bulır idek".
135. Äyt: "Barça keşelär eşläreneñ ahır hälen kötmäktälär, sez dä kötegez, älbättä, tizdän belersez turı vä hak yul keşeläre kemnär ikänen häm azgınlıktan çıgıp hak yulga, yağni Korän yulına künelgän keşelär kemnär ikänen.

[21] PÄYGAMBÄRLÄR SÜRÄSE 112 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Keşelärgä Allahu hozurında bulaçak hisab könnäre yakınlaştı, läkin alar ul hisabtan gaflättälär, hisabnı uylaudan yäki Korän belän ğamäl kıylıp Allahuga cavap birergä häzerlänüdän, baş tartmaktalar.
2. Alar Rabbılarınnan azlap-azlap iñä torgan Korän ayätlären işeterlär, mägär işetsälär dä uyın-kölke yulı belän genä işeterlär.
3. Ayätlärneñ mäğnälären uylaudan küñelläre gafil bulgan häldä, zalimnär yäşeren kiñäşläştelär häm äyttelär: "Muhämmäd g-m sezneñ kebi ber ir genä, äyä sez anıñ siherenä iyäräsezme vä sez anıñ sihırın kürep torasız".
4. Muhämmäd g-m äytte: "Minem Rabbım cirdä vä küklärdä bulgan süzlärne beler, Ul sezneñ süzegezne işetüçe vä hälegezne belüçe".
5. Käferlär äyttelär: "Ul Korän Muhämmädneñ töşendä sataşıp kürgän närsäseder, bälki ul Koränne üzennän çıgardı da Allahudan dip iftira kıyla, yäki Muhämmäd şağıyr bulıp Korän dä anıñ şigıreder! Ul bezgä päygambärlegenä moğciza kitersen, äüvälge päygambärlär kitergän kebi".
6. Bu käferlärdän elek hiçber şähär keşeläre iman kitermädelär, Bez alarnı hälaq ittek, äyä häzerge käferlär iman kitererlärme?
7. İy Muhämmäd g-m, sinnän elek tä päygambär itep irlärne genä cibärdek, alarga ayätlärebezne vähiy itäder idek, belgän keşelärdän soragız, ägär belmäsägez!
8. Äüvälge päygambärlärne dä aşamıy torgan tänle kılmadık häm dönyada mäñge kala torgan da bulmadılar.
9. Soñra alarga birgän väğdäbezne döres ütädek, vä ul päygambärlärne häm üzebez telägän möeminnärne kotkardık, çiktän ütüçe möşriklärne hälaq ittek.
10. Tähkıyk Bez sezgä, iy keşelär, Korän iñderdek, zekeregez, väğazegez, imanıgız häm dinegez şul Korändäder – ällä añlamıysızmı? Añlagan bulsagız kabul itär idegez.
11. Küpme şähärne hälaq ittek, keşeläre imansız zalim idelär, alar urınına ikençe keşelärne urınlaştırdık.
12. Ul zalimnär Bezneñ ґäzabnı kürgäç, şähärlärennän aşıgıp kaçarlar.
13. Färeştälär äytte: "Kaçmagız, kaytıgız birelgän niğmätläregezgä vä tora torgan öyläregezgä, älbättä, barça eşläregezdän soralmış bulsagız."
14. Ґäzab totkaç äyterlär: "Väy bezgä ükeneç vä hälaqlek, çönki bez zalimnär buldık.
15. Alar hälaq buldık dip äytüdän hiç tuktamaslar hätta Bez alarnı ürelep oyışkan igen kebi kılganıbızgaça yanıp süngän kümer kebi ülgännäre häldä.
16. Bez cir vä kükne häm aralarında bulgan närsälärne, uynap buşka gına tözemädek.
17. Ägär buşka uynap tözüne döres dip tapsak, älbättä, üzebezdän uyın itep tözegän bulır idek, läkin uynap eşlämibez.
18. Bälki döreslekne yalgannan östen kılırbız, döreslek yalgannı beterer şul vakıtta kürerseñ, döreslek yanında yalgan bulmas, Allahuga yalgannı iftira kılganıgız öçen sezgä – katı ґäzab bulır.
19. Cirdä vä küklärdä bulgan zatlar Allah mähluklarıdır, dähi Anıñ hozurında bulgan färeştälär, Allahuga gıybadät kıludan täkäbberlänmäslär häm yalıkmaslar.
20. Kiçä vä köndez Allahunı maktap täsbih äyterlär, alar hiç tä arımaslar.
21. Äyä ul möşriklär, cirdän çıkkan altın, kömeşlärdän üzlärenä İlahä yasadılarmı, ul İlahälär üleklärne tergezerlär. Allah bu süzne käferlärne hurlap äytte. Cansız närsä ülekne tergezä alamı?
22. Ägär Allahudan başka tagın ber Allah bulsa ide, älbättä, cir vä kük bozılır ide. Ґäreşneñ Rabbısı bulgan – Allah, möşriklär iftira kılgan sıyfatlardan bik paq.
23. Allah, üzeneñ eşlägän eşlärennän soralmas, ämma keşelär eşlägän eşlärennän soralırlar.
24. Äyä alar Allahudan başka bernärsäne İlahä tottılarmı? Bu eşegez döres bulsa, dälilegezne kiteregez digen! Bu Korän minem belän bergä bulgan ömmätemneñ, kitabınıñ häyerleseder vä elekke ömmätneñ kitabınıñ häyerleseder digen! Bälki keşelärneñ kübräge Koränneñ döreslegen belmilär, şunıñ öçen Korän belän ğamäl kıludan baş tartalar.
25. İy Muhämmäd g-m, sinnän elek cibärelmädek räsüllärdän, mägär cibärsäk, alarga vähiy iñderdek: "Döreslektä Minnän başka gıybadät kıylırga yaraklı hiçber İlahä yuk, mägär Min üzem genä, Miña gına gıybadät kıylıgız!
26. Möşriklär, Allah bala tudırdı didelär. Allah, bala tudıru kimçelegennän nihayät paq! Bälki färeştälär, Allahunıñ hörmätle kollarıdır.
27. Ul färeştälär, hiç Allah belän süz yaraştırmaslar vä alar Allah ämere buyınça eş kılırlar.
28. Allah, keşelärneñ ütkändäge eşlägän eşlären vä kiläçäktä eşläyäçäk eşlären beler, häm färeştälärneñ allarındagı vä artlarındagı eşlären beler, ul färeştälär şäfäğat itmäslär, mägär Allah riza bulgan keşegä genä şäfäğat itärlär, şulay bulsa da Allahudan kurkıp tübänçelek kıluçılardır.
29. Färeştälärdän berse äytsä: "Allahudan başka min İlahä", – dip. Anı cähännäm belän cäzalarbız, zalimnärne dä änä şulay ґäzab kılırbız.
30. Äyä käferlärgä belderelmädeme, cir häm küklär bergä kuşılgan idelär, Bez alarnı ayırdık vä här terek mähluknı sudan halık kıldık. İnde şularnı belep tä iman kitermilärme?
31. Dähi Bez cir östeñdä basıp torgan taularnı kıyldık, anıñ belän cir selkenmäsen öçen vä ul taularda kiñ yullar kıyldık, keşelär barası cirlärenä barsınnar öçen.
32. Bez kükne tüşädek mähkäm saklanmış tübä itep, käferlär isä kükneñ tözelü moğcizasınnan baş tartalar.
33. Ul – Allah, kiçne vä köndezne häm koyaşnı vä aynı yarattı, koyaş, ay vä yoldızlar hava buşlıgında yözep yörerlär.
34. Dönyada sinnän elek hiçkemne mäñge kaluçı kılmadık, äyä sin ülep tä imansızlar ällä mäñge kalırlarmı?
35. Barça keşe ülem açısın tatuçıdır, Bez sezne sırhau, açlık kebi yamanlık ilä vä sälamätlek, baylık kebi yahşılık belän sınıybız, yäki savab belän gönah arasında sezne sınıybız, bolarnı sezgä fetnä kılıp sınau yözennän, soñra hökem itelergä Bezgä kaytırsız.
36. İy Muhämmäd g-m, sine käferlär kürsälär, mäshärä itep: "Şuşı irme sezneñ sınımnarıgıznı ğayepläp zeker itüçe", – dilär. Ä üzläre Allah zekeren vä väğazen inkyar itälär.
37. Keşe aşıguçan bulıp halık itelde! İy möşriklär ґäzabıbıznı sezgä bik tiz kürsäterbez, "ґäzab bulsa tizräk bulsın" – dip mine ґäzabka aşıktırmagız!
38. Käferlär äyterlär: "Väğdä itelgän kıyamät kayçan bula, häbär biregez, ägär väğdägez döres bulsa".
39. Käferlärneñ yözlärennän vä arkalarınnan cähännäm utınıñ kitmäyäçägen häm uttan kotılırga yärdämçe da tabılmayaçagın dönyada vakıtta belsälär, älbättä, Allahuga karşı süz äytmäslär ide häm Allahunıñ ämerennän çıkmas idelär.
40. Bälki kıyamät iskärmästän kiler, alarnı häyran kaldırır häm kıyamätne kire cibärergä kadir bulmaslar, häm alarga az gına da vakıt birelmäs.
41. İy Muhämmäd g-m, sinnän aldagı päygambärlär dä, käferlär tarafınnan mäshärä iteldelär, ul käferlärdän päygambärlärne mäshärä itüçelärenä Allahunıñ risvay itüçe ґäzabı ireşte.
42. Alarga äyt: "Kiçen vä köndez Allah ґäzabınnan sezne kem saklıy, ägär ґäzabın cibärsä sezne kem kotkarır? Bälki alar Rabbılarınıñ väğazennän baş tartuçılardır.
43. Äyä alarnıñ Bezneñ ґäzabıbızdan saklıy torgan Bezdän başka İlahäläre barmı? Bälki alarnıñ İlahä digännäre üzen saklarga da köçe citmider häm alar Bezdän kotıla almaslar.
44. Bälki ul käferlärne vä ataların bu dönyada faydalandırdık, hätta gomerläre ozın buldı. Äyä alar kürmilärme käferlärneñ ciren möselmannar kulı belän alıp, cirlären kimetäbez, möselmannarnıkın arttırabız. Äyä alarmı Allahnı ciñüçe?"
45. Äyt: "Mina Allahudan iñderelgän Korän ayätläre belän sezne kurkıtırmın, läkin Allah ґäzabı belän kurkıtılgan çakta, minem imanga çakıruımnı sañgırau keşe işetmäs.
46. Ägär alarnı Rabbıñnıñ ґäzabınnan az gınası totsa, älbättä äyterlär ide: "Väy bezgä hälaqätlek kilde, çönki bez şiksez zalim buldık", – dip.
47. Kıyamät köne öçen Bez ğadel ülçäüne kuyarbız, savabı kimetelep yäki gönahı arttırılıp, hiçkemgä zolım itü bulmas, gärçä yahşılıgı gorçiç orlıgı hätle genä bulsa da anı ülçäügä kuyarbız. Hisab itep cäza birmäk öçen Min citärmen!
48. Tähkıyk Bez Musa ilä Harunga hak belän batıl arasın ayıruçı kitap birdek, vä nadanlık karañgılıgında belem birdek, vä Allahudan kurkuçı täqvalarga ul kitapnı väğaz itep birdek.
49. Alar kürmiçä kürgän kebi Allahudan kurkalar, vä alar kıyamättän dä teträp kurkuçılardır.
50. Vä oşbu Korän keşelär mohtac bulgan närsälärne açık bäyän itüçeder, keşelär öçen küp häyerleder, anı Muhämmäd g-mgä iñderdek. Äyä sez imansızlar Koränne inkyar itäsezme?
51. Tähkıyk İbrahim g-mgä bälağatkä ireşmäs borın uk fayda belän zararnı ayırırlık belem birdek, aña birgän närsäbezgä anıñ ähel ikänen beler idek.
52. Atasına vä kavemenä äytte: "Sez bik nık birelep daim gıybadät kılgan bu surätlär, alar närsä".
53. Äyttelär: "Atalarıbıznı şul surätlärgä gıybadät kıluçılar taptık, bez dä şul surätlärgä gıybadät kılabız".
54. İbrahim äytte: "Tähkıyk sez üzegez vä atalarıgız açık adaşuda buldıgız".
55. Äyttelär: "Atalarıbız adaşkan bulsa, äyä sin hak yul belän kildeñme yäki bu süzläreñne bezgä uynap söyliseñme?"
56. İbrahim äytte: "Bälki sezneñ Rabbıgız – cir vä küklär Rabbısıdır, Ul cir, küklärne halık kıldı, bu eşlärneñ haklıgına min – şahitlardanmın".
57. Allah iseme ilä ant itep, äytäm sınımnarıgıznı cimerermen, sez alar yanınnan kitkän vakıtıgızda.
58. Möşriklär kitep betkäç, İbrahim balta belän tärelären vakladı, mägär ber zur tärene kaldırdı, möşriklär kilgäç, kem vatkanın şul täredän sorasınnar öçen.
59. Möşriklär kilep kürgäç äyttelär: "Bezneñ İlahälärebezgä bu ädäpsezlekne kem kıldı? Tähkıyk ul keşe, zalimnärdän".
60. Äyttelär: "Ber yegetne işettek ul, bezneñ Allalarıbıznı ґäyepläp söyli ide, ul yegetkä İbrahim dip äytelä".
61. Namrud vä başkaları äyttelär: "Ul İbrahimme totıp kiteregez keşelär küz aldına – şayät kürgän keşelär şähadät birerlär".
62. Äyttelär: "İy İbrahim, bezneñ İlahälärebezgä bu eşne sin eşlädeñme?
63. İbrahim äytte: "Bälki bu eşne oşbu zur täregez eşläde, üzen kaldırıp keçkenä tärelärgä gıybadät kılganıgız öçen hurlanmışdır, inde vatılgan tärelärdän soragız, ägär alar söyläşä torgan bulsalar".
64. Namrud vä kaveme gakıl, fikerlärenä kaytıp uylap tordılar, häm ber-bersenä äyttelär: "Oşbu söyläşmi torgan närsälärgä gıybadät kılıp sez zalim buldıgız".
65. Soñra dälilläre bulmagaç, oyalıp İbrahim aldında başların idelär, häm äyttelär: "Tähkıyk beläseñ, bezneñ tärelärebez söyläşmilär, alardan niçek sorıyk?"
66. İbrahim äytte: "Äyä sez Allahudan başka fayda itärgä dä, zarar itärgä dä keçe citmägän närsälärgä gıybadät kıylasızmı?
67. Sezgä häm Allahudan başka gıybadät kılgan närsäläregezgä – kabahätlekder! Şunı da añlamıysızmı?
68. Açuları kabarıp Namrud vä kaveme äyttelär: "Ul İbrahimne utka salıp yandırıgız, ägär üzegezneñ täreläregezdän yärdäm sorıy torgan bulsagız, İbrahimne yandırırga alardan yärdäm soragız!
69. İbrahimne tau hätle utka ırgıttılar, İbrahim dönya utınnan kurıkmadı, küñele tınıç buldı. Äyttek: "İy ut, İbrahimgä salkın bul, hem salkınlık belän dä zarar tidermä", – dip.
70. Alar İbrahimgä mäker vä zarar telädelär. Häm Bez alarnı häsrätländerüçelärdän kıldık. "Küpme genä köç kuysalar da maksatlarına ireşä almadılar, böten köçläre cilgä oçtı".
71. İbrahim belän Lutnı üzebez böten ğaläm öçen bäräkätle kıylgan Şam cirenä küçerep zalim kavemnärennän kotkardık.
72. İbrahimgä İshak ilä Yağkubnı büläk itep birdek, vä barçaların izgelär kıldık.
73. Alarnı ämerebez belän keşelärne hak dingä künderüçe İmamnar kıldık häm alarga häyerle eşlärne vähiy kıldık, vä namaz ukunı, zäkyat birüne vähiy ittek, vä alar Bezgä genä ihlas gıybadät kıluçı buldılar.
74. Dähi Lut g-mgä hikmät vä belem birdek vä anı kabahät vä näces eşlärne eşläüçe Sadum kavemennän kotkardık, tähkıyk alar yaman holıklı fäsıyk kavem idelär.
75. Vä Lutnı rähmätebezgä kerttek, älbättä ul izge keşelärdänder.
76. Vä Nuhnı rähmätebezgä kerttek, ul Luttan elek kavemeneñ, hälaq buluı öçen doga kıldı, dogasın kabul ittek vä üzen häm aña iyärgän möselmannarnı oluğ tufannan kotkardık.
77. Vä ayätlärebezne yalgan di̇yüçe käferlär zararınnan saklanırga yärdäm birdek, ul käferlär bik yavız kavem idelär, şunıñ öçen hämmäsen tufanga batırıp hälaq ittek.
78. Vä Daud ilä Söläymannı dä häterlägez, ber keşeneñ igenen başka keşeneñ kuyları kiç belän kerep, aşap vä taptap yukka çıgargan idelär, şul hakta alar ikese hökem ittelär, vä Bez alarnıñ hökemnärenä şahit buldık.
79. İgen hakında döres hökem itüne Söläymanga añlattık. Daud, taptalgan igen bärabärenä igen hucasına kuylarnı birergä hökem itte. Bu vakıtta Söläyman 13 yäşendä ide, atası Daudnıñ hökemenä riza bulmıyça, bu hökemnän yahşırak hökem bar dide. Ul äytte: "Kuylar vakıtlıça igen hucasına birelsen, igen hucası kuylarnıñ sötennän vä yonnarınnan faydalanıp torsın. Ä kuylar hucası, cirne eşkärtep igen çäçep üsterep birsen, annarı kuyların kaytarıp alır", – dip. Alarga här ikesenä faydalı belem vä şäriğat hökemnären birdek, vä Daudka taularnı häm koşlarnı iyärttek, Daud belän bergä täsbih äyterlär ide. Vä Bez bu äytelgännärne barın da eşlädek.
80. Vä Daudka sezneñ öçen sugış kiyemnären tegergä öyrättek, ul kiyemnär belän sezne kılıç zararınnan saklamak öçen. Äyä sez şunıñ öçen şöker itäsezme?
81. Vä Söläymanga katı isküçe cilne ihtıyar ittek, ul cil Söläymannı kütärep, anıñ ämere belän Bez bäräkätle kılgan cirgä barır buldı. Bez här närsäne belüçe buldık.
82. Dähi Söläymanga şaytannarnı itağat itterdek, diñgezgä çumıp cäühär taşların çıgara torgannarın vä diñgezgä çumudan başka da eşlärne belälär ide. Vä Bez alarnı karap tordık Söläymanga itağat itsennär öçen.
83. Vä Äyyubne dä häterlägez, Ul Rabbısına doga kıldı: "İy Rabbım mine sırhau vä katılık tottı, vä Sin rähmät itüçelärneñ iñ rähimlese, miña da rähmät it".
84. Bez anıñ dogasın kabul ittek vä añarda bulgan sırhau häm bälane cibärdek vä anar öy ähellären kaytarıp birdek, vä balaların, malların ike öleş arttırıp birdek üz hozurımızdan rähmät yözennän, vä Allah kollarına gıybrät bulsın öçen.
85. Vä İsmagıylne, vä İdrisne, vä Zül-kifelne häterlägez, bolarnıñ barçası bäla-kazalarga sabır itüçelärdän ide.
86. Bez alarnı rähmätebezgä kerttek, çönki alar çın izgelärdän idelär.
87. Yunusnı da häterlägez, açulanıp kavemennän ayırılıp kitte, ul uyladı kavemen taşlap kitkän öçen Bezneñ aña hökem bulmas dip. Ul karañgıda yäki balık eçendä doga kılıp äytte: "Yä Allah sinnän başka hiç İlahä yuk, mägär sin genä, Sine här kimçelektän paq dip belämen, Sineñ röhsäteñnän başka kavememne taşlap kitüem belän üzemä zolım itüçelärdän buldım".
88. Anıñ dogasın kabul ittek, vä anı kaygısınnan kotkardık, änä şulay möeminnärne kotkarabız.
89. Vä Zäkäryane dä häterlägez, Rabbısına doga kılıp äytte: "Yä Rabbi mine balasız yalgız kaldırma, bit Sin varislarnıñ iñ häyerleseseñ!"
90. Anıñ dogasın kabul ittek, vä aña Yahyanı birdek, vä anıñ hatını bala tudırmıy torgan ide, tudıra torgan kıldık, alar yahşı eşlärgä aşıguçı buldılar, vä Bezneñ hozurımızda bulgan sävabka kızıgıp häm kurkıp doga kılalar ide, häm Bezdän daim kurkuçı buldılar.
91. Dähi färecene saklauçı häzrät Märyamne häterlägez, Cäbrailne cibärep ciñennän örderdek, häm Gıysaga yökle buldı, vä Märyamne häm uğlı Gıysanı böten ğalämgä moğciza kıldık.
92. İy möselmannar oşbu İslam milläte ber şäriğat bulganı häldä sezneñ dinegezder, törle yulga bülenmägez, vä Min sezneñ Rabbıgızmın, Miña gına gıybadät kılıgız!
93. Allahudan kurıkmagan keşelär, törle mäzhäblärgä bülendelär, bit barçaları da ahirättä cavab birer öçen Miña kaytırlar.
94. Beräü möemin bulganı häldä izge ğamällär kılsa, anıñ tırışıp Allah yulına köç kuyuvına inkyar yäki onıtu bulmas, anıñ kılgan eşlären älbättä yazarbız.
95. Bez hälaq itkän şähär keşeläreneñ dönyaga kaytmakları häramdır.
96. Hätta Yäecüc vä Mäecücneñ divarları açılganga çaklı, vä alar barçası här yugarı urınnan mähşär cirenä kilep cıyılırlar.
97. Allahunıñ hak väğdäse belän bulgan kıyamät yakınlaştı, ul köndä kurkunıñ katılıgınnan dinsezlärneñ küzläre yomılmıyça açık bulıp kalır, väy bezgä ükeneç tähkıyk bu könneñ kilüennän gafil buldık, bälki Allahuga itağat itmiçä zalim buldık, diyärlär.
98. Allah äyter: "İy möşriklär sez vä sınımnarıgız häm şaytannarıgız, älbättä, cähännäm utınnarısız, ul cähännämgä sez dä kerersez.
99. Ägär sezneñ gıybadät sınımnarıgız çınnan da Allah bulsalar älbättä cähännämgä kermäs idelär, möşriklär vä sınımlar hämmäse cähännämdä mäñge kaluçılardır.
100. Ut eçendä alarnıñ sulauları katı bulır, läkin alar anda üzläreneñ sulışların vä başka tavışnı işetmäslär çönki ut bik katı kaynar.
101. Allahuga itağat itkän möeminnärgä cännät şatlandıruıbız aldan bulgan ide, ul möeminnär cähännämnän yıraklaştırıldılar.
102. Alar cännätkä kergännän soñ cähännämdäge yaman tavışlarnı işetmäslär, alar cännättä näfesläre telägän närsälärdän faydalanıp anda mäñge bulırlar.
103. Alarnı oluğ surnıñ örelmäge köyendermäs, alarnı färeştälär cännät işegennän karşı alıp, Bu şatlıklı kön sezgä väğdä itelgän kön diyärlär.
104. Häterlägez şul könne, ul köndä kükne turarbız färeştä keşelärgä ğamäl däftärlären turagan kebi, Bez äüväl başlap halık kılganıbız kebi här närsäne äüvälge surätenä kaytarırbız, bu Bezneñ östebezgä algan hak väğdäbezder, tähkıyk Bez väğdäbezne ütäüçe buldık.
105. Täürat soñında Daudnıñ Zäburında yazdık: "Döreslektä cännät cirenä Minem izge kollarım varis bulırlar", – dip.
106. Döreslektä oşbu Korändä gıybadät kıluçı kavem öçen cännätkä kerergä citärlek dälillär bar.
107. İy Muhämmäd g-m Bez sine cibärmädek, mägär ğalämnärgä rähmät öçen genä cibärdek.
108. Äyt: "Miña vähiy itelde tähkıyk sezneñ İlahägez – yalgız ber genä Allah, äyä sez ihlas küñel belän Ul – Allahuga itağat itäsezme?
109. Ägär Allahuga itağat itüdän baş tartsalar, alarga äyt: "Min sezgä Allah hökemnären barçagızga da ber tigez ireşterdem, väğdä itelgän kıyamät köne yakınmı yäki yırakmı dip sorıysız, min üzem dä belmim kayçan bulaçagın.
110. Allah sezneñ kıçkırıp söylägän süzläregezne dä, yäşerep söylägän süzläregezne dä belä.
111. Min belmim, bälki kıyamätneñ vakıtı yäşeren buluı sezgä imtihandır, vä äcälegez citkänçe faydalanudır.
112. Muhämmäd g-m äytte: "Yä Rabbi, bezneñ belän käferlär arasın haklık belän hökem it! Bezneñ Rabbıbız – rähimleder, iy möşriklär, sez Allahunı tiyeşsez sıyfat belän sıyfatlavıgıznı kire kaytaru öçen Allahudan yärdäm soraladır.

[22] HAC SÜRÄSE – 78 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. İy keşelär, Rabbıgızdan kurkıgız, Aña gönahlı buludan saklanıgız! Döreslektä kıyamät zälzäläse oluğ kurkınıç eşter.
2. Ul könne kürgän här imezüçe hatın imezä torgan balasın onıtır, vä här yökle hatın yögen vakıtsız töşerer, vä ul köndä keşelärne iserek kürerseñ, alar hämer eçep iserek tügel, läkin Allah ґäzabı katıdır, kurkıp gakılları kitär.
3. Kayber keşelär, Allah hakında yäki Anıñ, dine hakında dälilsez Korän yulında bulgan hak möeminnär belän tartışır, vä dinnän çıkkan şaytanga iyärer.
4. Beräü şaytanga yäki käfergä iyärsä, älbättä ul keşene şaytan adaştırır, häm cähännäm ґäzabına alıp kitär dip hökem itelde.
5. İy keşelär, ägär kaberlärdän terelep kubarıludan şiklänsägez, fikerläp karagız töp atagız Adämne balçıktan halık kıyldık, soñra näselegezne ürçeter öçen ber tamçı mäni suınnan, soñra ul – sunı oyışkan kan kıldık, soñra ul kannı it kisäge kıldık, kiräk – ul surätlängän bulsın, kiräk – surätlänmägän bulsın, şul eşebez belän sezgä kodrätebezne beldermäk öçen. Vä analar karınında üzebez telägänçä bilgele vakıt totabız, soñra bala bulganıgız häldä çıgarabız, soñra kamil gakılga vä kuätkä ireşteräbez. Sezneñ kayberegez yäşli üläder, vä kayberegez katı kartlık zagıyflegenä ireşäder, hätta belgännären onıtıp beteräder. Cirne kürerseñ yazgı yakta ülänsez takır häldä, ägär su iñdersäk terelep häräkätläner vä kabarıp kütäreler häm üsterer härber üsemlektän irle-hatınlı yahşı üsemleklärne.
6. Bu eşlär Allah üze vä Anıñ här eşe hak bulgan öçen. Ul kıyamät könne üleklärne tergezer, vä Ul här närsägä kadir.
7. Tähkıyk kıyamät kilüçeder, anıñ kilüendä hiç şik yuk, älbättä, Allah kaberdäge üleklärne kubarır.
8. Bäğze keşelär üze hidäyättä bulmaganı häldä dälilsez häm hakıykat yaktılıgı bulgan Korännän başka keşelär belän tartışır.
9. Täkäbberlänep Allahunıñ Korän yulına çakıruın inkyar itkän häldä keşelärne Allah yulınnan adaştırırga tırışır, ul keşegä dönyada läğnät vä hurlıktır, vä Bez anı ahirättä yandıruçı ґäzabka tartırbız.
10. Bu ґäzab siña ike kulıñ belän käsep itkän dinsezlegeñ säbäpleder, bit Allah kollarına zolım itüçe tügel.
11. Bäğze keşelär, şiklänep, ışanır-ışanmas kına Allahuga gıybadät kılalar, ägär alarga dönya uñışı kilsä, aña küñelläre kararlanıp şatlanalar, ägär alarga bäla-kaza kilsä, mörtät bulıp imansızlık yakka kitälär, andıy keşe dönyada vä ahirättä bähetsez bulıp häsrättä, bu häsrät açık oluğ häsrätter.
12. Zarar da, fayda da itä almıy torgan Allahudan başka närsädän yärdäm sorar, bu eş haktan bik yırak adaşudır.
13. Faydasına karaganda zararı yakınrak närsägä gıybadät kıylır, Allah urnına totılgan ul närsä ni yavız yärdämçe, vä ni yavız iptäşter.
14. Döreslektä Allah, iman kiterep Aña itağat itep izge ğamällär kılgan möeminnärne törle tatlı yılgalar aguçı cännätlärgä kerter, älbättä, Allah telägänen eşläüçe.
15. Beräü zan itsä yağni Allah, Muhämmäd g-mgä dönyada häm ahirättä yärdäm birmäs dip äyter bulsa, ul keşe köçe citsä, arkan suzıp kükkä mensen, annarı Muhämmäd g-mgä kilä torgan vähiynı yäki yärdämne kissen, soñra karasın bu häyläse anıñ açuın kitererme? Yağni niçek kenä açulansa da, ni genä kılsa da, anıñ Allah eşenä karşı tora almas.
16. Änä şulay Koränne iñderdek härnärsäne açık bayan itüne ayätlär belän, Allah ul Korän belän telägän keşesen hak yulga künderer.
17. Döreslektä imanlı möeminnär, yahudilär, yoldızlarga tabınuçılar, nasaralär, törle närsägä tabınuçılar häm islam dinendä bulıp ta möşrik bulgan keşelär, Allah alarnı kıyamät könendä, älbättä ayırır, härkaysına tiyeşle cäza birmäk öçen. Allah härnärsäne kürüçe vä belüçe.
18. Beläseñme, döreslektä Allahuga cirdä häm küklärdä bulgan mähluklar säcdä kılalar: koyaş, ay, yoldızlar, taular, agaçlar, hayvannar, häm küp keşelär, vä keşelärneñ kübrägenä dinsez bulgannarı öçen ґäzab lyazem buldı! Allah, beräüne hur itsä, ul keşegä hörmät bulmas. Älbättä, Allah telägän eşen eşläüçe.
19. Oşbu möeminnär firkası ilä käferlär firkası Rabbilarınıñ dine hakında nizağlaştılar, islam dinen totmagan keşelärgä uttan kiyemnär kisärlär häm kidererlär, cähännämneñ kaynar suı alarnıñ başınnan koyılır.
20. Ul sunıñ kaynarlıgınınnan alarnıñ karınnarında bulgan närsälär häm tireläre erer.
21. Vä alar öçen timerdän kamçılar bulır, anıñ belän sugılırlar.
22. Härkayçan ul uttan çıgarga teläsälär üzlärenä ireşkän häsrättän kotılmas öçen, utka kire kaytarılırlar häm yandıruçı ґäzabnı tatıgız, diyeler.
23. Allah, iman kiterep izge ğamällär kılgan möeminnärne aslarınnan tatlı yılgalar aguçı cännätlärgä kerter, alar anda altın beläzeklär vä lüe-lüe (ence) taşları belän bizänerlär vä kiyemnäre yäşel yıfäktän bulır.
24. Alar süzneñ paq yahşı bulganına kündereldelär ul "Lya İlahä il lallah" süzeder, yänä alar Allahunıñ maktaulı yulına kündereldelär, ul yul "İslam" dineder.
25. Döreslektä käferlär, keşelärne Allah yulınnan häm dä mäscid Häram yulınnan tıyalar, ul Mäscidne keşelär öçen gıybadät yortı kıyldık, anda toruçıga da, yagadan kitüçegä dä bertigez bulganı häldä, beräü ul Mäscidtä zolım belän gönah eşlärgä teläsä, Bez anı räncetküçe ґäzabtan tatıtırbız.
26. Dähi häterlägez, İbrahimga Käğbäneñ urının bäyän ittek, vä aña äyttek: "Miña hiçnärsäne tiñdäş itmägel, vä Minem öyemne yagadan kilep tavaf itüçelärgä, vä anda toruçılarga, vä namaz ukuçılarga paqlägel, anda islam dinenä hıylaf ber ğamäl dä bulmasın.
27. Keşelärne hacga çakırıp kıçkır, cäyäü yörep siña kilerlär, vä arık döyälärgä atlanıp kilerlär, ul döyälär yırak yullarnıñ härberennän kilerlär.
28. Hacilarnıñ dönyalarına vä dinnärenä fayda kitersennär öçen, häm täşrıyk kebi bilgele bäyräm könnärendä Allah isemen küp zeker itsennär öçen döyä, sıyır vä kuylar belen rizıklandıruına şöker itep, hacda salgan korban itlären atagız häm katı fäqıyrgä aşatıgız.
29. Soñra çäç, mıyık, tırnak kebilärne kisep artıgın betersennär, vä näzerlären ütäsennär, vä Minem iske öyem Käğbäne tavaf itsennär.
30. Zeker itelgännär hac ğamälläreder, beräü Allah hökemnären vä Käğbäne zurlasa, anıñ zurlavı Allah hozurında, anıñ öçen häyerleder. Sezgä döyä, sıyır vä kuy, käcä häläl buldı, mägär Korändä häramlıgı zeker itelgän närsälär häläl tügel, tärelärdän saklanıgız näcestän saklangan kebi häm yalgan, bohtan häm pıçrak süzlärdän saklanıgız!
31. Batıl dinnän Allah dinenä küçkänegez häldä Allahuga mähluknı tiñdäş itmiçä, hac ğamällären ütägez, beräü Allahuga mähluknı tiñ itsä, güyä ul möşrik küktän yıgılıp töşte, därhäl koşlar özgäläde, yäki anı cil oçırıp yırak cirgä alıp kitte kotılu hiç mömkin bulmas.
32. Eş änä şulay Allah hökemnäre zeker itelde, beräü Allah dinen yäki hac ğamällären zurlasa, bu küñellärendä täqvalık bulgan keşelärneñ eşe.
33. Korbanga çalaçak hayvannarda çalgançı sezneñ öçen faydalar bardır, soñra ul korbanlıklarnıñ çala torgan urınnarı Käğbätüllah hozurındadır.
34. Barça möemin cämäğate öçen korban çalırga urın kıldık yağni hacga barmagan möeminnär öydä korban çalırlar, Bez alarga birgän döyä, sıyır, kuylarnı korban itep çalganda Allah isemen zeker itsennär, bit sezneñ İlahägız yalgız ber Allah. Aña kaytıgız vä itağat itegez, ihlas möeminnärne cännät belän şatlandır.
35. Ul ihlas möeminnärgä Allah zeker itelsä, alarnıñ yöräkläre teträr häm ireşkän bäla kazaga sabır itärlär, vä namazların vakıtında ütärlär, vä Bez birgän maldan Allah kürsätkän urınnarga sadaka birerlär.
36. Korban döyälären Allah dineneñ ğalämätlärennän kıldık, alarda sezneñ öçen dönyada fayda, ahirätkä sävab bar, öç ayaklarında torgan hällärendä bugazlagan vakıtıgızda Allah isemen zeker itegez, ägär bugazlagaç yannarı ilä cirgä töşsälär, alarnı aşagız vä kanäğatle fäqıyrgä vä oyalıp sorauçı fäqıyrgä aşatıgız! Ul döyälärne ayak östendä bugazlaunı bäyän itkänebez kebi alarnı sezgä faydalandırdık, şayät şöker itärsez.
37. Çalgan döyäläregezneñ itläre vä kannarı Allahuga ireşmäs läkin sezdän Allahuga täqvalık vä izge ğamällär ireşer, änä şulay Allah döyälärne sezneñ faydagızga birde, sezne turı yulga kündergäne öçen Allahunı zurlap täkbirlär äytüegez öçen, yahşı eşle izgelärne cännät belän şatlandır!
38. Allah, möeminnärdän käferlärneñ zolımın cibärer, Allah, älbättä, hıyanätçe, köferlek kıluçını yaratmıy.
39. Käferlär östenä sugış belän barırga möeminnärgä Allahudan röhsät birelde, käferlärdän zolım kürgännäre öçen, tähkıyk Allah möeminnärgä yärdäm birergä kadir.
40. Ul käferlärdän zolım kürüçe möeminnär: "Bezneñ, Rabbıbız Allah", – dip äytkän öçen yortlarınnan çıgarıldılar. Ägär Allahu täğaläneñ zalim keşelärne ğadel keşelär belän bastırıp mazlumnarnı yaklavı bulmasa ide, älbättä, manahlarnıñ sumgaları, nasaralarnıñ çirkäüläre, yähüdlärneñ gıybadät yortları vä möselmannarnıñ Allahunıñ iseme küp zeker itelä torgan mäscidläre yıgılıp, cimereler ide. Allah rizalıgı öçen islam dinenä nindi yul belän bulsa da yärdäm itüçegä, älbättä, Allah ul keşegä yärdäm birer, Allah kuät iyäse vä här eştä ciñüçe.
41. Yortlarınnan çıgarılgan möeminnärne ber cirgä urınlaştırsak, alar namazların vakıtında ukırlar, vä zäkyatlären birerlär häm keşelärne yahşılıkka Korän yulına öndärlär, häm gönahlı eşlärdän tıyarlar, eşlärneñ ahırı Allahuga hastır.
42. İy Muhämmäd g-m ägär sine yalgançı disälär, bu käferlärdän elek Nuh kaveme Nuhnı yalgançı didelär, vä Gad kaveme Gadnı, Sämud kaveme Sämudnı yalgançı didelär.
43. Namrud kaveme İbrahimne, Lut kaveme Lutnı.
44. Mädyän kaveme Şöґäyebne yalgançı didelär, vä Musa da yalganga totıldı. Käferlärgä äcälläre citkänçe irek birdem, soñra alarnı ґäzab belän tottım, alarga Minem mäkerem niçek buldı?
45. Keşeläre zalim bulgan küpme şähärne hälaq ittek, binalarınıñ tüşämnäre işelgän, annarı tüşämnär östenä divarları işelgän vä keşeläre hälaq bulıp küpme koyılar häm küpme öylär buş kalgannar.
46. Äyä alar cir östendä yörmilärme, yörsälär hälaq bulgan şähärlärne kürep gıybrät alırlar ide, häm küñelläre yomşarıp Allahunıñ ґäzabın añnar idelär, häm kolakları da hak süzlärne işetä torgan bulır ide, bit mañgay küzeneñ sukır buluı Allahunı tanıp möselman buludan mährüm itmäs mägär kükräk eçendäge küñel sukır bulsa – ul mährüm itär.
47. Käferlär, ґäzabnı sinnän aşıktırıp sorıylar, bit Allah väğdäsenä hıylaflık itmäs, kiläse ґäzab alarga, älbättä, kiler, Rabbıñ hozurında alarnıñ ґäzab könnäre, sez sanıy torgan könnärneñ meñ yılı kebi ozındır.
48. Küpme şähärneñ zalim keşelärenä vakıt birdem, iman kitermädelär, soñra ґäzab belän tottım, ahirättä kaytmakları Miñadır.
49. Äyt iy Muhämmäd g-m: "İy keşelär ägär iman kitermäsägez, min sezne fäqat Allah ґäzabı belän kurkıtuçımın açık añlatıp".
50. Döreslektä iman kiterep Korän yulı belän izge ğamällär kılgan möeminnärgä Allahunıñ yarlıkavı häm cännät niğmätläreder.
51. Möeminnär köçsez dip Bezneñ ayätlärebezne yalganga çıgaru öçen tırışkan käferlär – cähännäm ähelläreder.
52. Sinnän elek tä rasül vä päygambär cibärmädek mägär cibärgän rasül vä päygambär ber närsäne söyep teläsä, şaytan anıñ telägän närsäsenä väsväsäsene salır ide, şaytan salgan närsäne Allah beterer, vä alarga birgän ayätlären mähkäm taza kılır ide, bit Allah belep häm hikmät belän eş kıyluçı.
53. Allah şaytan väsväsä kılgan närsäne küñellärendä haknı kabul itmäü avıruı bulgan keşelärgä vä imansızlık belän küñelläre karalıp katkan keşelärgä fetnä kıldı, Korän belän ğamäl kılmauçı zalimnär, şiksez haktan bik tä yırak bulgannarı häldä hıylaflıktalar.
54. Çın belem iyäläre Koränne Rabbıñnan iñgän hak kitap dip belsennär öçen, yağni alar Koränneñ haklıgın belep şaytan yulına kermäslär vä Korän yulınnan çıkmaslar, Koränneñ här süzenä ışanırlar vä küñelläre Korängä mähäbbät itär, iman kiterep Korän belän ğamäl kılgan keşelärne, älbättä, Allah turı yulga künderüçe.
55. Käferlär Korängä şiklänülären betermäslär (iman kitermäslär) añsızlan kinät kenä kıyamät kilgängäçä, yäki näsellärne beterä torgan ґäzab kilgängäçä.
56. Kıyamät könendä patşalık yalgız Allah kulında bulır, keşelär arasında ğadellek ilä hökem itär, iman kiterep izge ğamällär kılgan möeminnärgä niğmätlär belän tulgan cännätlär bulır.
57. İmansız bulıp Bezneñ ayätlärebezne yalgan di̇yüçelärgä nihayät, katı ґäzab bulır.
58. Hak möeminnär Allah yulında din öçen küçep kittelär, soñra käferlärdän ütereldelär yäki üldelär, älbättä alarnı Allah kürkäm rizık belän rizıklandırır, Allah rizık birüçelärneñ häyerlese.
59. Dähi alarnı yahşı urınga hörmätläp kerter, alar Allahudan riza bulırlar, älbättä, Allah härkemneñ küñelen vä eşen belüçe vä möeminnärgä yomşaktır.
60. Eş Bez äytkänçäder. Beräü ikençe beräüdän zarar kürep, üzenä ireşkän zarar hätle belän zarar ireşterüçedän üç alsa, soñra bu üç aluçıga ikençe märtäbä zarar ireşterelsä, ul ikençe märtäbä zarar kürüçegä, älbättä, Allah yärdäm birer, döreslektä Allah möeminnärne gafu itüçe vä gönahların yarlıkauçı.
61. Allahunıñ ğadel hökemnäre yäki yärdämnäre, şunıñ öçender Allah kiçne köndez urınına kerter vä köndezne kiç urınına kerter, Allah süzlärne işetüçe, härnärsäne kürüçeder.
62. Yänä ul yärdäm Ul – hak Allah bulganı öçender, häm möşriklärneñ Allahudan başkaga gıybadät kılgan närsäläre – batıl bulganı öçender, häm Allah – böyek vä oluğ bulganı öçender.
63. Küräseñme, Allah küktän yañgır iñderer, anıñ belän cir yöze yäşelläner, Allah vak häm neçkä närsälärne belüçe Lätıyfder, här närsädän häbärdar.
64. Cirdä vä küklärdä bulgan närsälär Anıñ mölkeder, döreslektä Ul – Allah bay vä barça sıyfatı belän maktaulı.
65. Küräseñme, döreslektä Allah cir yözendäge barça närsäne faydalanu öçen sezgä tapşırdı vä korablarnı sezgä buysındırdı, Allah yärdäme belän diñgezlärdä yörerlär, vä Ul kükne cirgä töşüdän totadır, mägär kıyamät könne Anıñ teläge belän cirgä töşär, älbättä Allah keşelärgä yomşak vä rähimleder.
66. Vä Ul – Allah sezne yuktan bar itep tergezde, soñra sezne üterer, soñra sezne yänä tergezer, döreslektä keşe Allah niğmätlären inkyar itüçe.
67. Din totuçılarnıñ här firkası öçen şäriğat kıldık, härberse üz dinen totar, başka dindäge keşelär İslam dine hakında sineñ belän tartışmasınnar, keşelärne Allah dine – İslamga vä Allahuga gıybadätkä çakır, älbättä, sin haklıkka ireşterä torgan turı yuldasıñ!
68. Ägär Allahuga itağat itmäüçelär din eşlärendä sineñ belän tartışsalar, alarga äyt: "Allah sezneñ kılgan eşläregezne beläder".
69. Kıyamät könendä Allah aragızda hökem itär haknı inkyar itep tartışkan eşläregez hakında.
70. Äyä belmädeñme Allahunıñ cirdäge vä küklärdäge närsälärne belgänlegen? Alar barçası Läühül-mähfuzdagı kitapta yazılmış, sezne hökem itmäk vä härnärsäne belmäk Allahuga ciñelder.
71. Möşriklär Allahudan başkaga gıybadät kılalar, läkin alarnıñ bu eşlären döresläp Allahudan dälil iñderelmäde, üzläreneñ dä bu hakta belemnäre yuk. Yağni hiçnärsä añlamaganlıktan mählukka gıybadät kılalar. Möşrik zalimnärgä Allah ґäzabınnan kotılırga yärdämçe bulmas.
72. Ägär alarga açık añlatuçı ayätlärebez ukılsa, käferlärneñ yözlärendä inkyar itü vä yaratmau ğalämätlären tabarsıñ, ayätlärebezne ukuçılarga açulanıp, alarnıñ öslärenä sikerergä yakın kaldılar. Äyt: "Sezneñ oşbu avızlıgıgızdan da yavızırak närsädän häbär birimme? Ul cähännäm utıdır, Allah anı käferlärgä väğdä itte, ul nindi yaman kaytaçak urındır.
73. İy keşelär sezgä ґäcäb misal kiterelde, anı işetegez, Allahudan başka İlahä totkan sınımnarıgız ber çeben dä halık kıla almaslar, gärçä bar da cıyılsalar da, ägär sınımnarıgız östennän bernärsäne çeben alıp kitsä, ul närsäne kire kaytarırga sınımnarıgız kadir bulmaslar, sınımga tabınıp añardan yärdäm taläp itüçe keşe dä zagıyf buldı, yärdäm taläp itelmeş sınım da zagıyf buldı.
74. Keşelär Allahunı tiyeşle zurlau belän zurlamadılar, Allah kuätle vä ciñüçeder.
75. Allah päygambärlärgä kilä torgan ilçene färeştälärdän ihtıyar itär vä keşelärgä kilä torgan ilçene keşelärdän ihtıyar itär, bit Allah işetüçe vä kürüçe.
76. Allah färeştälärneñ dä, keşelärneñ dä allarındagı eşlären vä artlarındagı eşlären beler, eşlärneñ barçası Allahuga kaytarılmış bulır.
77. İy möeminnär, rökuğ säcdä kılıp namaz ukıgız, Rabbıgızga gıybadät itegez vä möselmannar arasında yahşılıknı kılıgız şayät ґäzabtan kotılırsız.
78. Allah yulında cihad kılıgız, islam faydasına köçegez citkän hätle hak tırışu ilä tırışıgız! Ul – Allah islam dine öçen sezne ihtıyar itte, islam dinendä Allah sezgä tarlık kılmadı, bälki kiñlek kıldı, bu irken İslam dine atagız İbrahim g-mneñ milläteder, Ul – Allah İbrahim millätendä bulgan dinçelärne möselman dip vä häzerge Korän belän ğamäl kıluçılarnı da möselman dip atadı, kıyamät könendä Muhämmäd g-m sezgä şahid bulsın öçen ki, sez anıñ şärigaten kabul ittegez, häm üzegez möselman buluıgız belän başka keşelärgä şahid buluıgız öçen, namazlarıgıznı ukıgız, zäkyatläregezne biregez, häm Allahuga tapşırılıp Anıñ hökemnärenä taza yabışıgız! Bit Ul sezneñ yärdämçe mäülägezder, Ul ni huş mäüläder vä ni huş yärdämçeder.

[23] (MÖEMİNNÄR) SÜRÄSE – 118 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Tähkıyk hak möeminnär ґäzabtan kotılıp mäñgelek säğadätkä ireştelär.
2. Alar namazların hoşuğ belän ukıylar, Allahudan kurkıp, keçeräyälär.
3. Yänä alar buş süzlärdän, faydasız eşlärdän baş tartalar.
4. Vä mallarınıñ zäkyaten birerlär.
5. Vä alar gaurät äğzaların kürsätmäslär häm zinadan saklanırlar.
6. Mägär üz hatınnarınnan vä huca bulgan cariyä hatınnan saklanmaslar monıñ öçen alar şeltä itelmäslär.
7. Beräü üz hatınınnan vä cariyäsennän başkanı estäsä, yağni zina kılsa, ul keşelär häläldän häramga ütüçelärder.
8. Yänä alar tapşırılgan ämanätlärgä vä birgän väğdälärgä hıyanät itmäslär.
9. Vä namazların vakıtında ukırlar.
10. Oşbu keşelär hokukıy cännät varislarıdır.
11. Alar Firdäüs cännätenä varis bulırlar häm alar anda mäñge kalırlar.
12. Tähkıyk Bez Adämne saf balçıktan yarattık.
13. Soñra Adämneñ näselen ana karınında mäni kıldık.
14. Soñra mänine katı kan itep yarattık, soñra ul katı kannı çäynälgän it kebi kıyldık, soñra ul itne söyäk ittek, soñra ul söyäkkä it kiderdek, soñra anı ikençe törle halık ittek yağni, aña can birdek, yaratuçılarnıñ kürkämräge bulgan Allah oluğ buldı.
15. Soñra barmagız da äcälegez citep mäyet bulırsız.
16. Soñra kıyamät könne terelep kubarılırsız.
17. Tähkıyk östegezdä cide kükne yarattık ul färeştälär yulıdır, Bez yaratkan närsälärebezdän gafil bulmadık.
18. Yänä Bez kiräk hätle itep küktän su iñderdek, soñra ul sunı cirneñ çokırlarında totarbız yañgır yaumaganda keşelär faydalansın öçen, ul sunı yuk itärgä dä köçebez citäder.
19. Ul su belän sezgä hörmä, yözem bakçaların kıldık, sezneñ öçen ul bakçalarda kup cimeşlär bar, alarnı sez aşıysız.
20. Dähi Sinay tavında üsä torgan zäytün agaçın kıldık, ul agaç aşauçılar öçen may häm rizıknıñ tösen üzgärtä torgan buyau çıgaradır.
21. Döreslektä döyä, sıyır, kuy, käcä hayvannarında sezneñ öçen gıybrätlär bar, alarnıñ korsaklarındagı närsädän sezne eçeräbez, alarnıñ yon vä tirelärennän dä sezgä küp faydalar bar vä alarnıñ itlären dä aşıysız.
22. Korıda döyälärgä suda korablarga yöklänäsez.
23. Nuhnı kavemenä päygambär itep cibärdek, ul äytte: "İy kavemem Allahuga gıybadät kıylıgız Añardan başka sezgä İlahä yuk mägär Allah üze genäder, başkaga gıybadät kıylganıgız öçen Allahudan kurıkmıysızmı?
24. Kavemeneñ imansız oluğları äyttelär: "Bu Nuh sezneñ kebi ber adäm genäder, sezdän artık bulıp baş bulırga telider, ägär Allah teläsä, älbättä sezgä färeştälärdän rasül cibärer ide, bu Nuh söylägän süzlärne bez atalarıbızdan, äüvälgelärdän işetmädek", – dip.
25. Ul Nuh tügel, mägär cenle ber irder, cenennän ayırılganın kötegez.
26. Nuh äytte: "İy Rabbım! Kavemem mine yalganga totkannarı öçen alarga karşı miña yärdäm bir".
27. Nuh g-mgä vähiy ittek Bezneñ ämer vä saklavıbız ilä ber köymä yasarga, alarnı hälaq itü belän Bezneñ ämer kilsä vä miçtä su kaynasa, ul köymägä här cenestän ber ata, ber ana hayvan alıp kergel, vä öy äheleñne häm üzeñä iyärgän möselmannarnı alıp kergel, mägär şunı alıp kermä – anıñ ґäzablı bulaçagına Bezneñ süzebez bulgan ide ki, hatını vä ber uğlıdır, ğalimnärne kotkaru hakında miña süz kuşma, älbättä alar Tufanga batıp hälaq bulaçaklar!
28. İy Nuh sin vä siña iyärep möselman bulgan keşelär kaymaga kerep utırsagız: "Maktau bezne zalim kavemnärdän kotkaruçı Allahugadır", – dip äyt!
29. Köymädän töşkäç äyt: "Yä Rabbi, mine möbaräk bulgan urınga häyerle iñderü ilä iñder, Sin – iñderüçelärneñ iñ häyerleseseñ!
30. Allahuga itağat itüçe möeminnärneñ änä şulay kotılularında häm zalimnärneñ hälaq buluında gıybrätlär bar, Bez alarnı Nuhnı cibärep imtihan kıldık.
31. Alarnı batırganıbızdan soñ Gad vä Sämud kavemen çıgardık.
32. Alarnıñ üzlärennän Hud vä Salihnı päygambär itep cibärdek, Allahuga gına gıybadät kılıgız bit sezneñ Allahudan başka İlahägız yuktır, äyä Anıñ ґäzabınnan kurıkmıysızmı?
33. Päygambärneñ kavemennän käfer bulıp ahirätkä yulıgunı da inkyar itüçe oluğları Bez alarga dönyada törle niğmätlär birdek, alar äyttelär: "Bu päygambär tügel, mägär sezneñ kebi ber keşeder, sezneñ aşıy yurganıgızdan aşar vä sezneñ eçä torganıgızdan eçär.
34. Ägär sez üzegez kebi keşeneñ ämerenä itağat itsägez, ul vakıtta, älbättä, sez häsrätlänüçelärsez.
35. Sez ülep tufrak bulıp söyäkläregez dä itsez kalgaç, äyä ul terelep kaberdän çıgarsız dip väğdä itäme.
36. Väğdä itelmeş terelüegez bik yırak, bik yırak.
37. Tereklek yuk, mägär oşbu dönyada gına, kayberebez ülär, kayberebez yäşär, yugıysä, bez ülgännän soñ kubarılaçak tügelbez.
38. Ul rasül tügel, mägär ülgännän soñ kubarılasız, dip Allahuga yalgannı iftira itüçe ber irder. Bez aña ışanaçak tügelbez", – dip.
39. Räsülläre äytte: "Yä Rabbi, mine yalgançı digännäre öçen, mina yärdäm bir".
40. Allah äytte: "Alar az zaman eçendä, älbättä, sine yalgançı digännäre öçen ükenüçe bulıp äverelerlär".
41. Alarnı Cäbrailneñ tavışı hak totu ilä tottı alarnı kipkän ülän kebi kıldık, Allahunıñ rähmätennän yıraklık zalim kavemnärgäder.
42. Soñra alardan soñ başka kavemnärne çıgardık.
43. Ber ömmätkä dä äcäle vakıtınnan elek kilmäs häm vakıtınnan kiçekmäs.
44. Soñra räsüllärne berse artınnan bersen cibärdek. Ber ömmätkä rasüle kilsä, anı yalganga tottılar. Bez häm alarnı hälaq itüdä bersen ikençesenä iyärttek, üzlären hälaq itep söylärgä hikäyälären genä kaldırdık, Allahunıñ rähmätennän yıraklık ışanmagan keşelärgäder.
45. Soñra açık ayätlärebez vä köçle moğciza belän Musanı vä kardäşe Harunnı päygambär itep cibärdek.
46. Firgaun vä anıñ oluğlarına täkäbberländelär vä Yağkub balaların cäberläüçe zalim kavem buldılar.
47. Äyttelär: "Üzebez kebi ike keşegä iman kiterikme, vähälän ki alarnıñ kaveme kol kebi bezgä hezmät itälär".
48. Musa ilä Harunnı yalganga tottılar, şunıñ öçen hälaq buluçılardan buldılar.
49. Tähkıyk Musaga Täüratnı birdek, Yäğkub balaları turı yulga kersen öçen.
50. Gıysanı vä anıñ anasın kodrätebezgä dälalät itä torgan ğalämät kıldık, vä alarnı böyek tigez urınga iñderdek, aga torgan yılgaları da yıraktan kürener ide.
51. İy räsüllär, Bez birgän rizıklarnıñ häläl paq bulganın aşagız vä izge ğamällär kılıgız, Min, älbättä, sezneñ kılgan ğamälläregezne belämen.
52. Oşbu İslam milläte sezneñ dinegezder Allahu täğaläne berläüdä vä Aña itağat itüdä ber ittifakta bulganıgız häldä, vä Min sezneñ Rabbıgızmın, Miña gönahlı buludan saklanıgız.
53. Küp kavemnär Allah hökemnären bozıp, üzara nizağlaşıp törle mäzhäblärgä bülendelär, härber adaşkan firka üzeneñ batıl dine belän maktanırlar vä anı hak dip belerlär.
54. Sin alarnı ihtıyarlarına kuy adaşkan yullarında ülemnärenä çaklı.
55. Uylıylarmı alar Bez birgän mal vä balalar belän
56. alarga izgelek itärgä aşıgabız dip, bälki alar belmilär ki öçen birgänebezne.
57. Hak möeminnär Allahudan kurkıp izge ğamällär kıylgannarı östenä yänä ґäzabtan kurkırlar.
58. Alar Rabbılarınıñ hämmä ayätlärenä ihlas iman kitererlär, yağni kabul itep ğamäl kılırlar.
59. Häm alar Allahuga – şärik totmaslar yağni hiçkemne, hiçnärsäne Allah urınına totmaslar.
60. Vä alar birä torgan sadakaların küñelläre Allahudan kurıkkan häldä birerlär.
61. Änä şul eşlärne eşläüçe hak möeminnär härvakıt izgelekkä aşıgalar, vä alar izgeleklärne kıyluda ihlassız möselmannarnı uzuçılardır.
62. Ber keşene dä köçe citmägän närsä belän köçlämibez, Bezneñ kulıbızda kitaptır – ul Läühül-mähfuzdadır, ul kitap kılgan ğamällärne haklık belän söylär, ä keşelär haksız zolım itelmäslär.
63. Bälki dinsezlärneñ küñelläre oşbu Korännän gaflättä vä nadanlıktadır, ul imansızlar öçen möeminnärneñ ğamälennän başka ğamällär bardır ki, ul batıl ğamäl näces eşlärder, alar ul eşlärne eşläüçelärder.
64. Alarnıñ bayların ґäzab belän totsak, yärdäm sorap kıçkırırlar.
65. Alarga äytelde: "Sez bügen yärdäm sorap kıçkırmagız, çönki sezgä Bezneñ taraftan yärdäm ireşmäs.
66. Tähkıyk Minem ayätlärem sezgä ukıldı, ul vakıtta sez anı işetmäs öçen artıgızga borılıp kitä idegez.
67. Täkäbberlänep Koränne yamanlap söylägänegez häldä añardan baş tarta idegez.
68. Äyä alar Korändäge faydalı bulgan hak süzlärne uylap fikerläp karamıylarmı, yäki äüväldäge atalarına kilmägän iminlek Allah ґäzabınnan kotılu bolarga kilgänme?
69. Yäki rasülläre bulgan Muhämmäd g-mneñ hak süzle vä kürkäm holıklı ikänen belmädelärme, belsälär dä anı inkyar ittelär.
70. Yäki alar rasülne cenle dilärme? Bälki rasül alarga här gakıllı ışana torgan haklık belän kilde, şulay da alarnıñ kübräge haknı yaman kürälär.
71. Korän yäki päygambär alarnıñ telägenä, näfeslärenä iyärä torgan bulsa ide, älbättä, cir vä küklär häm cir, küklärdä bulgan härnärsä bozılır, yaraksız bulır ide. Bälki Bez alarga härnärsädän häbär birüçe hakıykıy väğaz kitabı Koränne birdek, alar isä Korännän baş tartuçılar.
72. Yäki päygambärlek burıçıñnı ütägän öçen alardan hak sorıysıñmı, ämma Rabbıñnıñ biräçäk niğmätläre häyerleder, Ul – Allah rizıklandıruçılarnıñ häyerlese.
73. Sin, älbättä, alarnı turı yulga çakırasıñ.
74. Ahirät könenä ışanmauçılar, tırışıp turı yuldan çitkä avışalar.
75. Ägär alarga rähmät itsäk, vä alardan açlık zararın betersäk, alar isä imansızlıkta ifrat kitärlär vä möselmannarga doşmanlıkların arttırırlar.
76. Tähkıyk alarnı ґäzab belän tottık, alar Rabbılarına buysınmadılar häm täübä itep yalvarmadılar.
77. Hätta alarga katı açlık ґäzabı işegen açkanıbızga çaklı, şul vakıtta alar barça ömetlären kistelär.
78. Ul – Allah kolak, küzlär vä küñel birde sezgä, läkin sezneñ şöker itkänegez bik azdır.
79. Vä Ul – Allah sezne cir östendä yarattı, ahirättä Anıñ hozurına kubarılırsız.
80. Vä Ul – Allah tergezer häm üterer vä kiçilä köndezneñ allı-artlı kilüe Añar hasdır, ul eşkä hiçkemneñ köçe citmäs, äyä eşneñ hakıykatenä töşenü öçen gakıl fikerläregezne eşlätmisezme!
81. Bälki imansızlar äyttelär Äüvälge ataları haknı inkyar itep äytkän kebi:
82. "Ägär bez ülep tufrak bulsak vä söyäklärebez itsez kalsa, yañadan terelerbezme.
83. Oşbu väğdä belän bez vä atalarıbız väğdä kılınmış idek, läkin bu väğdä tügel mägär äüvälgelärdän kalgan yalgandır".
84. Äyt: "Cir häm cirdäge keşelär kemneke, äytegez, döres äytüçe bulsagız häm belsägez?"
85. Älbättä, alar Allahnıkı diyärlär. Sin alarga Allah eşennän gıybrät alıp väğazlänmisezme, başta yuktan bar itüçe Allahnıñ barnı tergezergä köçe citmäsme?
86. Cide kat kükneñ vä oluğ ґäreşneñ Rabbısı kem dip sora!
87. Älbättä, Allahunıkı diyärlär. Şulay bulgaç Anıñ ґäzabınnan kurıkmıysızmı, digen!
88. Äyt: "Barça närsä östennän patşalık kem kulında vä Ul härnärsäne saklar, ämma Añardan başka saklau mömkin bulmas, ägär belsägez cavap biregez".
89. Älbättä, här närsägä patşalık Allah kulıñda diyärlär. Alay bulgaç, niçek şaytan väsväsäsenä aldanasız digen!
90. Bälki Bez alarga haklık ilä kildek şulay bulsa da alar yalganga totalar.
91. Allahu täğaläneñ balası hiç bulmadı, yänä Allah yanında tagın ber Allah ta bulmadı, ägär tagın ber Allah bulsa, härberse üze halık itäse närsäsenä baş bulırga teläp başkasın tıyar ide vä berse ikençesennän östen bulırga tırışır ide. Allah möşriklär surätlägän tiyeşsez surättän paq buldı.
92. Kürengänne dä, kürenmägänne dä belüçeder, Ul möşriklär äytkännän böyek vä paq buldı.
93. Äyt: "Yä Rabbi alarga väğdä itkän ґäzabıñnı miña kürsätsäñ.
94. İy Rabbım mine ґäzab iteläçäk zalim kavem eçendä kılmagıl!
95. Älbättä, Bez alarga väğdä itkän ґäzabnı siña kürsätergä kadirbız.
96. Siña kılgan yavızlıklarını sabır itep yahşılık ilä kaytar, sine närsä belän sıyfatlagannarın Bez beläbez.
97. Äyt: "Yä Rabbi, şaytannarnıñ väsväsäsennän Sineñ belän saklanırmın.
98. İy Rabbım, yänä eşläremdä vä namazda şaytannarnıñ miña yakın kilülärennän Siña sıyınamın vä Sineñ beläk saklanamın".
99. Dinsezlärneñ bersenä ülem kilsä, iy Rabbım, mine dönyaga kire kaytar diyär.
100. Şayät min kılmıy kuygan izge ğamällärne kılarmın. Yuk, sin dönyaga kaytaçak tügelseñ! Älbättä, ul ber süzder, äytüçese ifrat kaygısınnan äytte läkin, faydası yuk, bit alarnıñ allarında pärdä bar, alarnı kaytudan tıyar kubarılaçak köngä çaklı.
101. Kıyamät citep surga (truba) örelsä, ul köndä keşelär arasında fayda itä torgan näsel-näsäp bulmas häm ber-berseneñ hällären soraşmaslar.
102. Beräüneñ, ülçäüdä izgelege avır kilsä, andıy keşelär ґäzabtan kotılıp böyek däräcägä citüçelärder.
103. Vä beräüneñ ülçäüdä izgelege ciñel kilsä, yağni savabına karaganda gönahı küp bulsa, andıy keşelär üzlärenä zarar itüçelärder, alar cähännämdä mäñge kaluçılardır.
104. Yözlären ut yandırır, şunıñ öçen bik yaman çıraylı bulırlar.
105. Äyä sezgä Minem ayätlärem ukılmadımı? Şuña sez anı yalganga totar buldıgız.
106. Äyterlär: "İy Rabbıbız, bezne yavızlıgıgız ciñde, vä bez adaşkan kavem buldık.
107. İy Rabbıbız, bezne oşbu uttan çıgar, ägär monnan soñ da adaşkan yulıbızga kaytsak, ul vakıtta üzebezgä zolım itkän bulırbız.
108. Allah äyter: "Hur bulganıgız häldä rähmätemnän yırak bulıgız häm Minem belän söyläşmägez".
109. Bit Minem bändäläremnän ber cämäğat äyter buldı: "İy Rabbıbız bez Siña iman kiterdek, bezne yarlıkagıl häm bezgä rähmät it, Sin bit rähmät itüçelärneñ häyerleseseñ.
110. İy sez cähännämgä kergän keşelär, änä şul hak möemin cämäğaten mäshärä itep tottıgız hätta Minem zekeremne onıttıgız, vä möeminnärdän kölär buldıgız.
111. Sezneñ zolımnarıgızga sabır itüläre öçen bügen alarnı izge cäza belän cäzaladım, tähkıyk alar izge teläklärenä ireştelär.
112. Allah kıyamät könne keşelärdän: "Dönyada küpme tordıgız, yıl sanı belän?" – dip sorar.
113. Äyttelär: "Ber kön tordık yäki ber könnän azrak tordık, keşelärneñ gomerlären vä ğamällären sanauçı färeştälärdän soragıl".
114. Allah äyter: "Dönyada häm kaberdä bik az tordıgız, ägär üzegezneñ küpme torganıgıznı belsägez.
115. Äyä Bez sezne hikmätsez buş vä batıl itep halık kıldık dip uylagan idegezme, häm Bezgä kaytarılmabız dip uylagan idegezme?"
116. Hikmätsez halık kıylu kimçelegennän Allah böyek buldı, Ul hakıykıy patşa, yuktır İlahä, mägär Ul gına, oluğ ґäreşneñ Rabbısı.
117. Beräü Allah belän bergä başka Allahuga gıybadät kılsa, anıñ bu eşkä hiç dälile yuktır, anıñ hökem iteleşe fäqat Rabbısı hozurındadır. İmansızlar Allah ґäzabınnan kotıla almaslar bit!
118. Äytkel: "İy Rabbım mine vä möeminnärne yarlıkagıl vä rähmät itkel! Sin rähmät itüçelärneñ iñ häyerleseseñ!"

[24] NUR SÜRÄSE – 64 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Oşbu sürä – Bez anı iñderdek, vä andagı hökemnärne sezgä farız ittek, vä ul sürädä iñderdek mäğnäse açık bulgan ayätlärne – şayät väğazlänersez!
2. Zina kıyluçı hatın vä zina kıluçı ir – alarnıñ här ikesenä yözär märtäbä sugıgız. "Bu hökem irsez hatınga vä hatınsız irgäder". Alarnı sukkanda sezne şäfkat totmasın Allah dinendä, ägär Allahuga vä ahirät könenä ışanır bulsagız. Alarnıñ ґäzabına möeminnärdän ber cämäğat kilep karap torsın alarga hurlık kübräk bulsın öçen.
3. Zina kıluçı ir nikahlanmas, mägär zina kıluçı hatınga yäki möşrikä hatınga nikahlanır, vä zina kıluçı hatınnı hiçkem nikahlamas, mägär zina itüçe ir yäki möşrik ir nikahlanır. Zinaçılarnıñ nikahı möeminnärgä häram itelde.
4. Zinadan paq bulgan hatınnarnı zinaçı dip sügüçelär, soñra süzlären döreslär öçen dürt şahidne kiterä almasalar – alarga siksän märtäbä sugıgız, vä alarnıñ şahid buluların mäñge kabul itmägez, alar – fasıyklardır.
5. Mägär zinadan paq hatınnarnı zinaçı dip sügüçelär hökemgä çaklı täübä itep gafu sorap ölgersälär vä üzlären tözätsälär, şulay bulganda, älbättä, Allah yarlıkauçı vä bändälärenä rähimle.
6. Üz hatınnarın zinaçı dip sügüçe irlär, läkin süzlären döreslärgä şahidläre yuk, mägär üzläre genä, alarnıñ bersenä şähadät birü vacebder, hatının zinaçı dip sügüçe ir dürt märtäbä äyter: "Billahi hatınım zina kıluçı, min döres söylim", – dip.
7. Annarı bişençe Şähadätendä: "Ägär min yalgan şähadät birüçelärdän bulsam, miña Allahunıñ läğnäte bulsın", – diyär.
8. Ul hatınnı sugıludan kotkarır dürt märtäbä şähadät birüe, dürt märtäbä äyter: "Billahi irem mine zinaçı dip sügüendä yalgançılardan", – dip.
9. Annarı bişençe Şähadäteñdä äyter: "Ägär irem döres söyläüçelärdän bulsa, Allahunıñ açuı miña bulsın", – dip.
10. Ägär sezgä Allahunıñ fazlı vä rähmäte bulmasa ide, älbättä, hökemen aşıktırır ide, bit Allah täübälärne kabul itüçe hikmät iyäse.
11. Sezdän ber cämäğat sineñ aldıña: "Gaişä razıyällahu ґänhä zina kıldı", – dip zur iftira belän kilde. İy Muhämmäd g-m vä Gaişä: sez bu iftiranı üzegezgä zararlı dip uylamagız, bälki sezneñ öçen häyerleder. Ul iftira itüçe cämäğatneñ här bersenä bulaçaktır käsep itkännäre hätle gönah. Alardan oluğ iftiranı başlap söyläüçegä ahirättä oluğ ґäzab bulır.
12. Ni öçen ul häbärne işetkäç küñelegezdän yahşı uy uylamadıgız, möemin irlär vä möeminä hatınnar üzläre hakında yahşılıknı uylagannarı kebi, vä ni öçen bu häbär açık yalgan dip äytmädegez.
13. Gaişä zina kıyldı di̇yüçelär dürt şahid kitersälär ide, ägär dürt şahid kitermäsälär, alar Allah hozurında yalgançılardır.
14. Ägär sezgä dönyada vä ahirättä Allahunıñ fazlı vä rähmäte bulmasa ide, älbättä, iy sez yalgan söyläüçelär töşkän gönahıgız säbäple sezne oluğ ґäzab totar ide.
15. Ul zina häbären telegez belän karşı alasız, annarı avızıgız belän söylisez, läkin ul häbär hakında belemegez, dälilegez yuk, yänä sez uylıysız ul ciñel eş, anda gönah yuk dip, ämma Allah hozurında ul zur eşder, ґäzabı katı bulır.
16. Ul häbärne işetkäç ni öçen äytmädegez, andıy süzne söyläü bezgä layık tügel, söbhänallah oşbu süz bik oluğ bohtandır, dip.
17. Allah sezne väğäzlider bu kebi süzgä mäñge kaytmagız vä söylämägez, ägär möemin bulsagız, dip.
18. Allah sezgä ayätlären bäyän itäder, şayät väğazlänersez, Allah belüçe vä hökem itüçe.
19. Möeminnär arasında fäheş eşneñ faş buluın söyläüçelärgä dönyada vä ahirättä räncetküçe ґäzab bulır, Allah küñellärdä bulgan närsäne beler, ämma sez belmässez.
20. Ägär sezgä Allahnıñ fazlı vä rähmäte bulmasa ide, älbättä, dönyada ґäzab kılır ide, tähkıyk Allah bändälärenä yomşak vä rähimle.
21. İy möeminnär, şaytannıñ fäheş gönahlı eşlärne yahşı itep kürsätüenä iyärmägez, beräü şaytan yulına kersä, şaytan üzenä iyärgän keşene fäheş vä gönahlı eşlärne eşlärgä öndär, şulay itep üzenä iyärgän keşene aldar. Ägär sezgä Allahunıñ fazlı vä rähmäte bulmasa ide, Sezlärdän hiçberegez gönahınnan mäñge paqlänuçe bulmas ide, läkin Allah üze telägän keşesen täübäsen kabul itü belän gönahtan paqlär Allah süzlärne işetüçe vä kuñellärne belüçe.
22. İy möeminnär, sezdän hiçkem yakın kardäşlärenä, meskennärgä häm Allah rizası öçen dinneñ döres cirenä küçep kilgännärgä mal birmäskä, yärdäm itmäskä ant itmäsen, bälki kimçeleklären gafu itegez vä hataların kiçeregez, Allahu täğaläneñ üzegezne yarlıkavın ällä söymisezme? Allah belep yarlıkauçı vä belep rähmät itüçe.
23. Zina kıludan gafil vä paq möeminä hatınnarnı zinaçı dip sügüçe keşelär dönyada häm ahirättä läğnät iteldelär häm alarga oluğ ґäzab bulır.
24. Kıyamät könendä ul paq hatınnarnı sügüçe keşelärneñ telläre vä kulları häm ayakları kılgan eşläre belän şähadät birerlär.
25. Ul köndä Allah alarga tiyeşle cäzaların birer häm alar Allahunıñ haklıgın belerlär hak belü belän.
26. Pıçrak hatınnar – pıçrak irlärgäder, vä pıçrak irlär – pıçrak hatınnargadır, vä paq hatınnar – pak irlär öçender, vä paq irlär – paq hatınnar öçender. Gaişä vä Safvan alar äytkän zinadan paqlardır. Alar öçen yarlıkau häm kürkäm bulgan cännät niğmätläre bardır.
27. İy möeminnär, üzegezneñ öyläregezdän başka öylärgä röhsät almıyça häm sälam birmiçä kermägez, röhsät soragız häm öydä bulgan keşelärgä sälam biregez. Änä şulay eşläsägez sezneñ öçen häyerleder, şayät väğazlänersez!
28. Ägär ul öydä hiçkem bulmasa yäki keşe bulıp ta kerergä röhsät birelmäsä, ul öygä kermägez, ägär sezgä kaytıgız dip äytelsä, kaytıgız, kaytıp kitüegez sezneñ öçen gönahtan paqräkter. Allah sezneñ eşläregezne beler, şuña karata cäza birer.
29. Keşe tormıy torgan öygä kerep faydalanıp çıguıgızda sezgä gönah yuktır. Allah sezneñ kürsätep eşlägän eşläregezne dä vä yäşeren eşlägän eşläregezne dä beläder.
30. Äyt möeminnärgä, kararga yaramıy toran närsälärdän küzlären yomsınnar häm kürsätergä yaramıy torgan äğzaların kürsätmäsennär vä ike bot arasın zinadan saklasınnar, bu äytkänne eşläü alarga paqlekter. Döreslektä Allah alarnıñ kıylgan eşlärennän häbärdar.
31. Äyt möemine hatınnarga, kararga yaramagan närsädän küzlären yomsınnar vä fäcerlären zinadan saklasınnar häm kul belän yözlärennän başka bulgan zinnät urınnarın açmasınnar, mägär härvakıt açık bula torgan yözlären, ike kulların vä täpilären açsalar yarıy, häm başların, muyınnarın vä kükräklären pärdälär belän kaplasınnar, vä zinnätlären açmasınnar. "Allah möselman bulgan hatın-kızlarnı çäçlären, muyınnarın, beläklären, tubıkların, yugarı çälterlären, kolak alkaların, muyınga takkan zinnätlären häm beläzeklären yat irlärgä kürsätüdän tıydı", mägär bu äytelgännärne üzeneñ irenä, yäki atalarına, yäki irläreneñ atalarına, yäki üzläreneñ ir tugannarına, yäki üzläreneñ balalarına, yäki irläreneñ balalarına, yäki bertugan kardäşläreneñ balalarına, yäki kız tugannarınıñ balalarına, yäki möselman bulgan hatınnarga, yäki üze huca bulgan kol irgä vä kol hatınga, häm şähvät kuäte bulmıyça hatınnarga ihtıyacı bulmagan fäqat hatınnar yanına aşar-eçär öçen genä kilä torgan yat irlärgä, häm hatınnarga yakınlık kıylırga köçe yetmägän, yağni bäläğatkä ireşmägän ir balalarga, şuşı zeker itelgän keşelärgä çäçlären, muyınnarın, kolak alkaların, beläklären, beläzeklären, baltırların kürsätsälär gönah bulmas, vä ul hatınnar uramda yöregändä ayakların ayaklarına bärmäsennär kürenmägän zinnätlären beldermäk öçen, yağni yöregändä ayak tavışların da çıltırauklı zinnätläreneñ dä tavışların işetterep yörmäsennär! İy möeminnär, hämmäläregez dä Allahuga täübä itegez, şayät dönya vä ahirättä bähetle bulırsız.
32. Üzläregezdän irsez hatınnarnı vä hatınsız irlärne, häm nikah hakların ütärgä yaraklı bulgan yahşı kollarıgıznı vä cariyäläregezne öyländeregez, ägär öylänüçelär fäqıyr bulsalar, Allah alarnı bay kılır üzeneñ yumartlıgı belän, şiksez Allah kiñlek iyäse vä belep eş kıluçı.
33. Nikahlanu öçen mal taba almagan yarlı keşelär sabır itsennär Allah alarga baylık birgängä çaklı, häm zinadan saklansınnar. Üzegez satıp algan ir vä hatın kollarıgız, sezdän azatlık yazuın sorasalar, alarga azatlık yazuın biregez ägär alarnıñ mal käsep itep ul malnı sezgä kiterep tapşıraçagına ışansagız. Yağni hucası kolga eşläp meñ sum akça kiterep birsäñ min sine azat itäm, dip kulına vakıtlıça azatlık yazuın birep çıgarıp cibärä. Kol şul akçanı kiterep tapşırsa, bötenläy azat bula. Allah äytte: "Azat itäçäk kollarıgızga Bez sezgä birgän maldan öleş biregez", – dip. Dimäk älege kol tabıp kitergän meñ sumnı barın da almıyça kimetep alu vacib buladır, kübräk kimetü yäki bötenläy buşka azat itü zur savablı eşder. Yänä dönya malın käsep itär öçen kol hatınnarıgıznı zinaga köçlämägez, çönki kayber hucalar üzläreneñ kol hatınnarın zina kılıp akça cıyarga köçlädelär, Allah bu eştän tıydı. Ägär ul kol hatınnarnı hucası zinaga köçläsä, ul kol hatınnarnıñ köçlänep zina kıylgannarı soñında Allah alarnı yarlıkauçı vä rähmät itüçe. (Cavabı vä gönahı köçläüçe hucalarına bulır.)
34. Tähkıyk Bez sezgä häram hälälne koruçı ayätlärne iñderdek, vä sezdän äüväl yäşägän keşelärneñ tarihların bäyän itüçe ayätlärne iñderdek, häm gönahtan saklanuçı täqva keşelärgä väğazlär iñderdek.
35. Allah cirne vä küklärne koyaş vä ay belän yaktırtuçıdır. Allah nurınıñ möemin küñelendä misalı, eçendä şäm yanıp torgan öyneñ täräzäse kebider, ul şäm pıyala lampa eçendäder, lampa biş zur yoldıznıñ berse kebider. Ul lampa utı yandırılır zäytün agaçınıñ mayı belän, ul agaç kön çıgışında da tügel, kön batışında da tügel – urtalıktadır. Anıñ mayı ut ireşmäsä dä yaktırırga yakın buldı. Şäm yaktılıgı lampa yaktılıgı östenä yaktılıktır. Yağni möeminneñ iman nurı östenä Korän nurı östälmä nurdır. Allah Korän nurına üze telägän keşesen künderer, vä Allah keşelär öçen misal kiteräder gıybrätlänsennär öçen. Bit Allah härnärsäne belüçe.
36. Ul yaktılık birüçe şäm mäscidlärdä bulır, Allah boyırdı ul mäscidlärne zurlarga häm Allah isemen zeker itärgä, ul mäscidlärdä Allahuga täsbih äyterlär irtälärdä vä kiçlärdä.
37. Alış-bireş itep säüdä eşlärenä alınmıy torgan irlär, alarnı aldıy almadı dönya eşe Allah zekerennän, vä namazlardan, vä zäkyat birüdän, alar küñellär vä küzlär teträgän kıyamät köneneñ katılıgınnan kurkalar.
38. Alar ul izgeleklärne eşlilär, Allah alarnıñ kılgan ğamälläreneñ kürkämeräge belän cäza kılsın öçen häm Allah üzeneñ yumartlıgınnan savabların kılgan ğamällärennän arttırıp birsen öçen. Allah telägän bändäsen hisapsız rizıklandırır.
39. İmansız din totuçılarnıñ ğamälläreneñ misalı, tigez kiñ cirdä räşä (mirac) kebider, bik susagan keşe anı su dip beler häm su eçäm dip anda barır, hätta barıp citsä ul cirdä hiçnärsä tapmas, imansıznıñ ğamäle näq şundıydır, vä ul ğamäle östendä Allahunıñ hökemen tabar, Allah aña tulısınça hisap yasap tiyeşle cäzanı birer. Bit Allah bik tiz hisap itüçeder.
40. Yäki ul imansız din totuçılarnıñ ğamälläre, tirän diñgezdä dulkınlıktan barlıkka kilgän karañgılık kebi. Ul diñgezne dulkın kaplıy, ul dulkın östennän yänä dulkın kaplıy, vä ul dulkın östennän kara bolıt kaplıydır, oşbu karañgılıklar berse ikençeseneñ östenä karañgılıktır. Oşbu katlı-katlı karañgılık astında kalgan keşe, ägär kulın çıgarsa, ifrat karañgılıktan kulın kürergä yakın da bulmas. Allah kemgä iman nurın birmäsä, älbättä, anıñ iman nurı bulmas!
41. İy Muhämmäd g-m, beläseñme döreslektä Allahu täğalä – Aña cirdä vä küklärdä bulgan mählukatlar täsbih äyterlär, kanatların havada cäygännäre häldä koşlar da täsbih äyterlär. Täsbih äytüçelärneñ barçası üzläreneñ namazların vä täsbihlären beler buldılar. Allahu täğalä ul mählukatnıñ ni eşlägännären belüçe.
42. Cirdäge vä küklärdäge häm alarnıñ aralarında bulgan härnärsä Allah mölkeder, vä ahirättä kaytu da Allahugadır.
43. Äyä kürmädeñme Allah bolıtlarnı kuar, soñra alarnı ber-bersenä kuşar, soñra alarnı berse östendä ikençeseñ kılır, häm kürerseñ, alarnıñ aralarınnan yañgır çıgar, vä Allah şul bolıtlardan tau küplegendä boz iñderer, ul boz belän telägän keşesen hälaq itär vä telägän keşesen kotkarır, vä şul bolıt yäşeneneñ yaktılıgı küzlärneñ, nurın beterergä yakın bulır.
44. Allah köndezne vä kiçne almaştırır bersen berse artınnan kiterü belän, Allahunıñ bu eşendä gakıllı vä küzle keşelärgä gıybrätlär bar.
45. Allah cir yözendä bulgan barça can iyäsen sudan halık kıldı, ul hayvannarnıñ kayberläre korsagı östendä yörer, vä kayberläre ike ayak östendä yörerlär, vä kayberläre dürt ayak östendä yörerlär, Allah üze telägän mähluklarnı halık kılır, bit Allahunıñ härnärsägä köçe citä.
46. Tähkıyk Bez döreslekne genä bäyän itä torgan ayätlärne iñderdek, Allah telägän bändäsen turı yulga künderer.
47. Monafiqlar äyterlär: "Bez Allahuga vä räsülgä iman kiterdek häm alarga itağat ittek", – dip, soñra şul süzlärennän soñ Allahuga vä räsülgä itağat itüdän alardan ber firka baş tarttı, alar çın ışanuçı tügel, imannarı yuk.
48. Ägär ul monafiqlar Allahuga vä rasülgä çakırılsalar rasül alarnıñ arasında hökem itsen öçen, şul vakıt, bezneñ zararıbızga hökem itär, dip, rasül yanına kilüdän baş tartırlar.
49. Ägär ul monafiqlarnıñ başka keşe östendä hakları bulsa, rasülgä tiz-tiz aşıgıp barırlar.
50. Yäki alarnıñ küñellärendä imansızlık sırhavı barmı, yäki sineñ päygambärlegendä şik itälärme, yäki Allah häm rasül hökem itkändä alar zararına hökem itärlär dip kurkalarmı? Bälki alar haktan baş tartıp üzlärenä zolım itüçelärder.
51. Hak möeminnärneñ süzläre şul buldı, ägär Allahuga vä rasülgä çakırılsalar aralarında hökem itmäk öçen, işettek vä itağat ittek dip äytmäkläreder. Änä şundıy ädäple hak möeminnär mäñgelek bähetkä ireşüçelär.
52. Beräü Allahuga vä rasülgä itağat itsä vä Allahudan kurıksa häm gönahlı buludan saklansa, alar böyek däräcägä ireşüçelärder.
53. Monafiqlar rasül hökemen yaratmaganlıkların yäşerep bik nıklap Allah iseme ilä ant ittelär, ägär sin alarga yortlarınnan çıgıp kitärgä boyırsañ, älbättä, alar çıgarlar ide, sin alarga äyt: "Yalganga ant itmägez, itağat itüneñ närsä ikänlege mäğlüm eşder, yugıysä yalganga ant itü itağat tügel, bit Allah sezneñ kıylgan eşläregezdän häbärdar.
54. Äyt: "Allahuga itağat itegez, vä rasülgä itağat itegez, ägär alarga itağat itüdän baş tartsagız, räsülneñ burıçı fäqat Allahunıñ hökemnären sezgä ireşterü genä, vä sezneñ burıçıgız rasül yöklägänne ütäüder, ägär rasülgä itağat itsägez, turı yulga künelersez, rasülgä Allah hökemnären açık itep ireşterü vacibder.
55. İman kiterep izge ğamällär kılgan hak möselmannarnı Allah cir östenä huca itärgä väğdä kıldı bolardan äüvälge möselmannarnı huca itkän kebi, häm Üze alarga riza bulıp birgän islam dinen zagıyflätmiçä taza hälendä saklarga väğdä kıllı, dähi doşmannarınnan kurkıp yäşäüne iminlekkä, tınıçlıkka alıştırırga väğdä kıldı. Miña gına gıybädät kılırlar vä Miña hiç kemne tiñdäş kılmaslar. Oşbu Allahunıñ väğdäsennän häm Anıñ yärdämennän soñ beräü artka çigenep mörtät bulsa, ul keşelär – fasıyklardır.
56. İy möeminnär namazlarıgıznı vakıtında ukıgız, zäkyatläregezne biregez häm rasülgä itağat itegez, şayät Allahudan rähmät itelersez!
57. Sin uylama käferlär cirdä Allahnı gaciz köçsez itärlär alarnı ґäzab kıluda yäki hälaq itüdä dip. Alarnıñ toraçak urınnarı uttır, ni kabahät urın.
58. İy möeminnär hezmätçe kollarıgız häm bälağatkä ireşmägän sabıy balalarıgız, sezneñ yanıgızga kerergä röhsät sorasalar, öç vakıtta: irtä namazınnan elek, öylä namazı vakıtında häm yästü namazınnan soñ, oşbu öç vakıt gaurätder, ul vakıtlarda kiyemnäregezne almaştırgan bulasız, şul kürsätelgän öç vakıttan başka vakıtlarda ber-beregezgä röhsätsez kerep yörüegezdä sezgä dä, alarga da gönah yukdır. Allah sezgä hökemi ayätlärne bäyän itäder, Allah belüçe vä ğadel hökem itüçe.
59. Ägär balalarıgız bälağatkä ireşsälär, sezneñ yanıgızga härvakıt röhsät sorap kersennär, äüvälge bälağatkä ireşkännäregez röhsät soragannarı kebi. Allah sezgä üzeneñ hökemnären änä şulay bäyän itäder, Allah belüçe vä hökemçe.
60. Hatınnardan bala tapmıy torgan vä häyez kürmi torgan kart hatınnar alar irgä barunı da telämilär, alarga gönah yuk yat irlär aldında tışkı kiyemnären salularında, saklarga tiyeş bulgan zinnät urınnarın açmagannarı häldä, ägär tışkı kiyemnären salmasalar alar öçen häyerleder. Allah härkemneñ närsä turında söylägänen işetüçe, härkemneñ niyäten belüçe.
61. Sukır, aksak vä başka avıru keşegä, häm üzegezgä gönah yuktır, üz öyläregezdä, vä ata-analarıgıznıñ, vä üzegez belän bertugan kardäşläregezneñ, vä atagıznıñ bertugannarınıñ, vä anagıznıñ bertuganlarınıñ, vä açkıçka huca bulıp kalgan, vä duslarıgıznıñ öylärendä cıyılıp yäki ayırım aşavıgızda zarar häm gönah yuktır. (Möselmannar sugışka kitkändä sukır, aksak häm başka çirlelärgä öy açkıçların birep, öydä bulgan rizıklarnı aşagız dip kitkännär. Läkin öydä kalgan keşelär tartınıp aşamagannar. Yugarıdagı ayät şul hakta iñgän). Din kardäşläregezneñ öylärenä kergändä sälam biregez Allahudan paq, möbaräk bulgan büläk yözennän, änä şulay Allah sezlärgä ayätlären bäyän itä, şayät fikerläp añnarsız!
62. Kamil häm taza imanlı keşelär menä bolardır, Allahuga vä Anıñ rasülenä iman kitererlär, vä kiñäş öçen cıyılgan Muhämmäd g-mneñ mäclesendä bulsalar, añardan röhsät almıyça mäclestän çıgıp kitmäslär, sinnän röhsät soragan möeminnär Allahuga vä Anıñ rasülenä ışanuda bik nık ışanuçılardır. Ägär alar hacätläre öçen sinnän röhsät sorasalar, alardan üzeñ möemingä röhsät bir, vä alar öçen Allahudan yarlıkau estä! Bit Allah bändälären yarlıkauçı vä rähmät itüçe.
63. Rasülüllaga üzara ber-beregezgä däşkän kebi däşmägez, bälki: yä rasülüllah, yä näbiyallah, dip däşegez. Tähkıyk Allah belde Sezlärdän röhsät soramıyça, ber-bersenä yäşerenep rasülüllah mäcleseñnän çıgıp kitüçelärne. (Yä Handak kazıganda röhsätsez taşlap kitä idelär, alar monafiqlardır.) Päygambärneñ ämerlärenä karşılık kürsätkän keşelär saklansınnar, dönyada alarga bäla-kaza kilüdän yäki ahirättä räncetüçe ґäzab totudan!
64. Ägah bulıgız, cirdä vä küklärdä bulgan närsälär Allanunıkıdır. Sez Allahuga itağat itäsezme yäki Aña karşı barasızmı, anı Ul beler, dähi monafiqlarnıñ cäza öçen Aña kaytaçak könnärendä beler, häm eşlägän yavız eşlären üzlärenä belderer, Allah härnärsäne belä.

[25] FURKAN (AYIRUÇI) SÜRÄSE – 77 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Üzeneñ kolı Muhämmäd g-mgä hak belän batıl arasın asra torgan Koränne İñderüçe Allahu täğalä härnärsädän böyek buldı, Allah Koränne iñderde ğalämnär mählukların Allah ґäzabı belän kurkıtuçı bulsın öçen.
2. Ul – Allah cir vä küklär mölkeneñ hucasıdır, vä Ul bala kitermäde, vä Anıñ mölkendä tiñdäşe bulmadı, vä Ul härnärsäne halık kıldı, härnärsäne ülçäp rizık vä äcäl täqdir kıldı.
3. Möşriklär, hiçnärsäne bar itärgä köçe citmägän, bälki üzläre agaç taştan yunıp yasalgan sınımnarnı İlahä tottılar Allahudan başka, dähi ul sınımnar üzlärenä faydanı kiterergä vä üzlärennän zararnı cibärergä kadir bulmaslar, vä ber keşene üterergä, vä ber keşene tergezergä, häm kaberdän ber keşene kubarırga köçläre citmäs.
4. İmansızlar äyttelär: "Oşbu Korän hiçnärsä tügel, mägär anı Muhämmäd üze uylap çıgardı, annarı Allahudan kilde dip yalganladı, häm aña başka kavem dä yärdäm itte", – dip. Tähkıyk zolım belän vä hakka ışanmau belän kildelär, Allahudan iñgän kitapnı äüvälge kitap ähellärennän aldı, didelär.
5. Dähi äyttelär: "Ul Korän äüvälge ömmätlärneñ yalgan süzläreder, Muhämmäd anı küçerep yazdırdı vä ul süzlär Muhämmädkä irtälär häm kiçlär dä ukıla", – dip.
6. Äyt: "Ul Koränne cirdäge vä küklärdäge yäşeren serlärne belüçe Allah iñderde, vä Ul – Allah möeminnärne yarlıkauçı häm alarga rähmät itüçe buldı", – dip.
7. Möşriklär äyttelär: "Min päygambär di̇yüçe Muhämmädkä ni buldı, başka keşelär kebi aş aşıy, bazarlarda yöri, ni bulır ide, ägär Muhämmädkä ber färeştä iñgän bulsa, şul färeştä belän anıñ Allah ґäzabı belän kurkıtuçı päygambär ikänlege açıklanır ide.
8. Yäki aña küktän niğmätlär iñderelsä, bazarda yörmäs ide, yäki anıñ härtörle cimeş birä torgan bakçası bulıp, şul bakçadan aşasın ide dip. Yänä ul zalimnär äyttelär: "Ägär sez bu Muhämmädkä iyärsägez, siherlängän keşegä iyärgän bulasız", – dip.
9. İy Muhämmäd g-m, kara inde ul ahmaklarga, sineñ hakıñda närsä söylilär, alar haknı belüdän, päygambärne tanudan adaştılar, inde turı yulnı tabarga köçläre citmäs.
10. Barça vöcüdtän böyek Allah, ägär teläsä, siña alar äytkän bakçadan yahşırak bakça kılır ide, dönyada ul bakçalardan yılgalar da agızır, vä siña böyek öylär dä kılır ide, läkin alarnı Allah ahirätkä kaldırdı.
11. Bälki alar kıyamätne yalganga tottılar, şuña kürä alar dönyaga aldandılar, kıyamätne yalganlauçıga katı utnı häzerlädek.
12. Utnı alar yıraktan kürgäç, ul utta açulanıp kaynagan tavışnı işeterlär, dähi işäk tavışı kebi yaman tavışın işeterlär.
13. Ägär alar kulları muyınnarına bogaulanmış häldä şul uttan tar urınga salınsalar, şulvakıt alar: väy bezgä hälaqätlek, katı ґäzab, dip yılap kıçkırışırlar.
14. Alarga äyttelär: "Sez bügen ber genä hälaqätlek belän kıçkırmagız, bälki küp hälaqätlek belän kıçkırıgız."
15. Äyt: "Şulay mäñgegä utka kerü häyerleme? Yäki täqva möeminnärgä väğdä itelgän cännät häyerleme? Ul cännät alarga izge ğamällärenä cäza häm kaytaçak mäñgelek urınnarıdır.
16. Alarga anda ni teläsälär şul bulır mäñge kalgannarı häldä, ul cännät Rabbıñnıñ fazlı vä rähmäte belän möeminnärgä väğdä itelde, ul väğdädän soralmış buldı, yağni färeştälär: "İy Rabbıbız möeminnärne üzeñ väğdä itkän "Gaden" cännätenä kert", – dilär.
17. Allah kıyamät könne sınımnarnı vä alarga gıybadät kılgan möşriklärne bergä kubarır, Minem bu bändäläremne sez adaştırdıgızmı, yäki alar üzläre turı yuldan adaştılarmı, dip sınımnardan sorar.
18. Sınımnar gacäpsenep äyterlär: "Yä Rabbi, bez Sine kimçelektän paq dip maktap täsbih äytäbez, Sinnän başkanı İlahä totmak bezgä hiç layık bulmadı, bez alarga bezgä gıybadät kılıgız, dip niçek äytä alabız, läkin Sin alarnı vä ataların törle niğmätlär belen sıyladıñ, hätta alar şähvätkä çumıp Sineñ zekreñne onıttılar, vä hälaq bulası kavem buldılar.
19. Allah möşriklärgä äyter: "İy möşriklär, menä bügen sınımnarıgız sezne söylägän yalgan süzläregez belän ğayeplilär, yağni alar bez İlahäbez, bezgä gıybadät kılıgız, dip hiç tä äytmägännär, İlahäbez dip hıyallangan sınımnarıgıznıñ köçläre citmäs sezdän ґäzabnı cibärergä häm yärdäm itärgä? İy keşelär, sezdän beräü möşrik bulıp üzenä zolım itsä, ul keşegä Bez oluğ ґäzabnı tatıtırbız.
20. Sinnän äüväl cibärmädek räsüllärdän mägär keşelärdän rasül itep cibärdek, alar aşıylar vä bazarlarda yörilär ide. Bäğzegezne bäğzegezgä fetnä kıldık, baynı fäqıyrgä, sälamätne sırhaulıga, däräcälene däräcäsezgä, äyter: min nik anıñ kebi bulmadım dip. İy möeminnär, hälegezne sabır itäsezme, Rabbıñ hälegezne kürüçe buldı, sabır itsägez, äceren birer.
21. Bezgä yahşılık belän yulıgırga telämägän imansızlar äyttelär: "Ni bulır ide, ägär bezgä färeştälär iñep Muhämmädneñ rasül ikänlegen äytsälär, yäki Rabbıbıznı kürsäk, Muhämmädneñ rasül ikänlegen äytsä", – dip. Tähkıyk alar şul süzläre belän näfeslärendä täkäbberländelär häm zolımda çiktän uzdılar.
22. Kıyamät könne ґäzab färeştäsen kürerlär, läkin ul köndä imansızlarga şatlık bulmas, vä färeştälär äyter: "İmansızlarga cännätkä kerü häram buldı".
23. İmansızlarnıñ keşelärgä kılgan bäğze yahşılıklarına kasad kılırbız, häm oçkan tuzan kebi yuk itärbez.
24. Kıyamät könendä cännät äheleneñ urını häyerleräk vä rähätlänü urınnarı da kürkämeräkter.
25. Vä ul köndä kük yarılıp annan ber bolıt çıgar, ul bolıt ilä keşelärneñ ğamäl däftärläre belän färeştälär iñär.
26. Ul köndä härnärsägä huca bulu Allah kulında bulıp hiçber zatnıñ katnaşı bulmas, ul kön imansızlar öçen avır kön bulır.
27. Ul köndä Korän belän ğamäl itmägän zalim katı häsrättän ike kulın teşlär, vä äyter: "Ni bulır ide dönyada päygambärgä iyärep anıñ belän bergä hak yulnı totkan bulsam".
28. Ni ükeneç hälaq bulu kilde, ni bulır ide fälän käferne dus totmagan bulsam.
29. Tähkıyk ul mine Korännän bizderde miña ul Korän Allahudan kilgännän soñ, şaytan keşene aldan taşlap kitär buldı.
30. Muhämmäd g-m äytte: "Yä Rabbi, minem kavemem oşbu Koränne inkyar itep kuydılar, kabul itmädelär häm keşelärne dä anıñ belän ğamäl kıludan tıydılar.
31. Sineñ doşmannarıñ bulgan kebi imansızlardan här päygambärgä doşmannar kıldık, alar sabır ittelär, sin da sabır it, sine hidäyätkä künderergä häm doşmannarıña karşı yärdäm birergä Rabbıñ citäder.
32. İmansızlar äyttelär: "Närsä bulır ide, ägär Korän aña ber märtäbä iñüdä tulı kitap bulıp iñsä. Bez anı ayät ayät iñderdek, küñeleñne kuätlär öçen häm tärtibe ilä ayırıp-ayırıp ukıdık, siña yatlarga ciñel bulsın öçen.
33. Möşriklär sineñ hakında batıl misal kitermäslär mägär kitersälär, Bez alarnıñ batıl misalların yukka çıgara torgan hak misal kitererbez häm bäyäne kürkäm ayätlärne kitererbez, aptırap kalırlar.
34. Korännän kaçkan keşelär yöztübän cähännämgä sörelerlär, bu keşelär Korännän yırak buluları säbäple turı yuldan bik yırak adaşuçılar, häm ahirättäge urımnarı da bik yaman urındır.
35. Tähkıyk Bez Musaga Täüratnı birdek, na kardäşe Harunnı aña yärdämçe kıldık.
36. Bezneñ ayätlärebezne yalganga totuçı kavemgä barıgız, alarnı hak dingä öndägez! Musa belän Harunnı da yalganga totkaç, Bez ul kavemne hälaq ittek.
37. Nuhnı, vä başka rasüllärne yalganga totkannarı öçen, Nuh kavemen Tufan suına batırıp hälaq ittek, alarnıñ Tufan belän hälaq buluların keşelärgä gıybrät öçen kıldık, vä ul zalimnärgä ahirättä räncetüçe ґäzab häzerlädek.
38. Gad, Samud kavemnären häm koyıga tabınuçı kos iyälären hälaq ittek, dähi alar arasında küp kavemnärne hälaq ittek. (Şöґäyeb päygambär kavemennän ber cämäğat taşlangan ber iske koyıdan çıga torgan çişmägä tabına torgan bulgannar. Allah alarnı cirgä yottırgan. Tatarstanda adaşkan keşelär tarafınnan "äüliyälär tavı" dip atalgan cirdä ber çişmä bar ikän, hälaq bulırga aşıkkan keşelär şul çişmägä tabınırga baralar).
39. Alarnı hälaq itmäs borın, härbersenä äüväldä hälaq bulgan kavemnärneñ hällären gıybrät oçen bayan kıldık, läkin alar gıybrätlänmädelär, häm Bez hämmälären katı hälaq itü belän hälaq ittek.
40. Tähkıyk öyelärenä taş yaudırıp hälaq itelgän Lut kavemeneñ şähäre yanınnan käferlär ütep yörilär, alar şul şähär yanınnan ütkändä Allahunıñ ґäzab äsären kürmilärme? Bälki alar imansız buluları säbäple kaberdän kubarılunı kötmilär.
41. Möşriklär sine kürgändä mäshärä itep äyttelär: "Şul irneme Allah päygambär itep cibärde", – dip.
42. Yänä äyttelär: "Ul Muhämmäd bezne islam dinenä öndäp sınımnarıbızdan ayıra yazdı, ägär sabır itep sınımnarıbızga nıklap totınmagan bulsak, älbättä, bezne sınımnarıbızdan ayırgan bulır ide", – dip. Alar ґäzabnı kürgändä, älbättä, belerlär kem turı yuldan adaşkanlıgın.
43. Äyä küräseñme näfes havasın İlahä totkan keşene, yağni yäşäve dä, din totuı da näfese telägänçä genäder. Ällä sin aña väkil bulıp, anı turı yulga künderä alırsıñmı?
44. Yäki sin uylıysıñmı alarnıñ kübräge sineñ süzeñne işetälär dip, yäki hak süzneñ haklıgın añlıylar dip? Alar hiçkem tügel, mägär hayvan kebilär, bälki alar hayvannarga karaganda da hak yuldan adaşuçıraklar.
45. Rabbıñnıñ eşenä karamıysıñmı, koyaş çıkkaç irtä beläk ipçek suzdık külägäne, ägär Allah teläsä ide, ul külägäne ozın hälendä kaldırır ide, soñra koyaşnı külägägä dälil vä säbäpçe kıldık.
46. Soñra ul külägäne ciñellek belän üzebezgä kaytardık, yağni koyaş kitü belän bergä äkren genä külägä da kitäder.
47. Ul – Allah kiçne sezgä perda kıldı kiyem kebi, vä yokını tänegezgä rähätlek kıldı, vä köndezne tarala organ vakıt kıldı ki, keşelär käsep öçen cir östenä taralırlar.
48. Vä Ul – Allah rähmäte belän yañgır aldınnan cil cibärep keşelärne şatlandıradır, ul cillär kiräk cirgä bolıtlarnı alıp kilerlär, vä Bez sezgä bolıtlardan paq su iñderdek.
49. Ul su belän şähärlärneñ ülgän tabigaten tergezmäklegebez öçen, yänä Üzebez halık kılgan hayvannarnı vä küp keşelärne eçermäklegebez öçen.
50. Tähkıyk östäge öç ayätne Korändä häm başka kitaplarda täqrar äyttek, keşelär väğazlänsennär vä gıybrätlänsennär öçen, keşelärneñ küberäge väğazdän vä gıybrätlärdän baş tarttılar, mägär islam niğmäten inkyar itep käfer buludan baş tartmadılar.
51. Ägär teläsäk, älbättä, härber şähärgä Allah ґäzabı belän kurkıtuçı päygambär cibärer idek.
52. İnde sin imansız, dinsezlärgä itağat itmä, alarga iyärmä häm alarga hezmät itmä, bälki yalgan iman, yalgan dingä vä imansızlıkka, dinsezlekkä karşı Korän belän köräşü yulın aç, zur köräşü belän köräş!
53. Ul – Allah ike zur sunı yänäşä agızdı, ul sularnıñ berse eçärgä tämleder, ikençese eçärgä açı tozlıdır, vä alar arasına pärdä kıldı vä bergä kuşıludan tıya torgan yäşeren köçne aralarına kuydı.
54. Vä Ul – Allah keşene ber tamçı sudan halık kıldı, vä alarnı ir vä hatın itep näsel – näsäbne ürçette, Rabbıñ här eşkä kadir buldı.
55. Möşriklär Allahudan başka fayda da, zarar da itä almıy torgan närsälärgä gıybadät kılalar, imansız keşe Rabbısına karşı şaytanga yärdämçe buldı.
56. Bez sine Allahuga itağat itüçe hak möeminnärne cännätlär belän şatlandıruçı itep vä itağat itmägän zalimnärne cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı itep cibärdek.
57. Äyt: "Min sezgä islam dinen öyrätkänem öçen sezdän hak soramıym, mägär beräü mal birep Allahuga yakın bulunı teli ikän, Allah kürsätkän urınnarga malın birsen!
58. Alarnıñ malına kızıkma, bälki härvakıt tere hiç ülmi torgan Rabbıña täväkkäl it, vä Anı maktap täsbihlär äyt, bändäläreneñ gönahlarınnan häbärdar bulırga Allah üze citä.
59. Ul – Allah Cirne, küklärne vä alar arasında bulgan närsälärne halık kıldı altı köndä, soñra rähimle Allah Ґäreşke berketelde, ul hakta ğalim keşedän sora.
60. Möşriklärgä Ärrähmängä säcdä kıylıgız diyelsä äyterlär: "Ärrähmän närsä ul, sineñ ämereñ belän belmägän närsägä säcdä kılıykmı", – dip. Allahuga säcdä kılıgız digän süz Allahudan kaçuların arttırdı.
61. Oluğ vä böyek Allah küktä yoldızlar kıldı vä alarga urınnar bilgeläde, vä anda yaktırtuçı koyaşnı häm yaltırauçı aynı halık kıldı.
62. Vä Ul – Allah kiç belän köndezne berseneñ urınına ikençese kilä torgan itep halık kıldı, Allahunıñ bu eşläre Anıñ berlegen vä kodräten belergä telägän keşelär öçen gıybrät häm väğaz, yäki şöker itärgä telägän keşelärgä şöker itüne lyazem itäder.
63. Allahunıñ yahşı bändäläre cir östendä tärtip belän vä tübänçelek belän yörerlär, ägär alarnı cahillär kiräkmägän süzlär belän hıytab itsälär, alarga karşı gönahtan paq süzne äyterlär.
64. Vä alar Rabbılarına rökuğ säcdä kılıp namaz ukuların dävam ittererlär.
65. Alar äyterlär: "İy Rabbıbız bezdän cähännäm ґäzabın algıl, çönki anıñ ґäzabı hälaq itüçeder.
66. Ul cähännäm tormak vä kararlanmak öçen ni yaman urın.
67. Vä alar mohtacga mal birsälär, israf itmäslär vä tarlık ta kılmaslar, israf belän tarlık arasında ğadel torırlar.
68. Vä alar Allahudan başkaga gıybadät kılmaslar häm ahirät öçen Allahudan başkadan yärdäm soramaslar, Allah üterüne häram itkän keşene ütermäslär, mägär üterergä tiyeşle bulsa gına ütererlär, vä zina da kıylmaslar, äytelgän şul yaramagan eşlärne beräü eşläsä, gönahınıñ cäzasına ireşer.
69. Kıyamät könendä ana ґäzab ike öleş bireler, vä hur itelgän häldä anda mäñge kalır.
70. Mägär beräü täübä itep iman kitersä häm Korän yulı belän izge ğamällär kıylsa, önä şundıy keşelärneñ naçarlıkların yahşılıkka almaştırır, Allah andıylarga yarlıkauçı vä rähmät kıluçı buldı.
71. Beräü täübä itep Korängä totınıp izge ğamällär kıylsa: ul keşeneñ izge ğamällärennän Allah riza bulıp häm gönahları gafu itelep Allahuga kaytır.
72. Ul täübä itüçelär yalganga şähadät birmäslär, vä gönahlı süzlär söyläüçe, gönahlı eşne eşläüçelär yanınnan ütsälär, alarga iğtibar itmiçä alarnıñ gönah eşlärennän baş tartkan häldä ütärlär.
73. Yänä alar Rabbılarınıñ väğazlären işetsälär sukırlıkka vä sañgıraulıkka sabışmaslar, bälki bik ihlas tıñnarlar.
74. Alar äyterlär: "İy Rabbıbız, bezgä izge hatınnar vä yahşı balalar bir, alarnıñ Siña itağat itkännären kürep küzlärebez vä küñellärebez kararlanırlık bulsın, häm bezne täqva möeminnärgä İmam kıl, alar din eşlärendä bezgä iyärsennär!
75. Änä şul zeker itelgän hak möeminnär törle avırlıklarga sabır itkännäre öçen cännätneñ böyek däräcäse belän büläklänerlär, häm färeştälär arkılı Allahunıñ sälam bülägenä yulıgırlar.
76. Ul cännättä mäñge bulgannarı häldä, ul cännät ni küñelle urın vä ni yahşı tora torgan cirder.
77. Äyt: "Ägär Allahuga yalvaruıgız häm gıybadätegez bulmasa, Allah sezneñ belän närsä eşlär ide, yağni Allahuga gıybadät kılmasagız häm itağat itmäsägez, Aña ni öçen kiräksez? İy kire täkäbber keşelär, tähkıyk Koränne vä räsülne yalganga tottıgız, bu eşegez öçen sezgä ґäzab lyazem buldı!

[26] ŞÜGÄRAÜ (ŞAĞIYRLÄR SÜRÄSE) – 227 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Ta sin mim.
2. Oşbu ayätlär haknıñ haklıgın, batılnıñ batıllıgın açıp birüçe Korän ayätläreder.
3. İy Muhämmäd g-m kavemeñ hämmäse dä iman kitermägäne öçen katı kaygırıp üzeñne hälaq itü ihtimalındasıñ. Yağni möşriklärneñ iman kitermägännäre öçen üzeñä zarar kiterer däräcädä kaygırasıñ, borçılma, tınıç bul.
4. Ägär Bez teläsäk, alarnı dingä köçli torgan ğalämätne küktän alarga iñderer idek, iman kiterep härvakıt ul ğalämätkä baş iyär idelär.
5. Ägär alarga Allahudan yaña väğaz ayätläre kilsä, alar haman ul ayätlärdän baş tartır buldılar.
6. Tähkıyk alar Koränne yalganga tottılar, älbättä, alarga kiler Koränne kimsetüläreneñ häbäre vä cäzası, ul vakıtta belerlär Koränneñ haklıgın, läkin soñ bulır.
7. Äyä alar cirgä karamıylarmı, irle vä hatınlı itep küpme yahşı närsälär üsterdek.
8. Älbättä bu eştä Allahunıñ kodrätenä iman kiterü öçen açık ğalämätlär bar, läkin alarnıñ küberäge ışanuçı tügellär.
9. Älbättä sineñ Rabbıñ östenlek vä kuät iyäse, imansızlarga katı cäza birer, möeminnär öçen rähimleder.
10. Rabbıñ Musaga nida kılıp äytte: "Zalim bulgan kavemgä bar, alarnı hak dingä öndä".
11. Alar Firgaun kavemeder, alar mählukka tabınalar, Allahudan kurıkmıylarmı?
12. Musa äytte: "Yä Rabbi, mine yalganga totarlar dip kurkamın".
13. Miña ışanmauları säbäple küñelemneñ taraymaklıgınnan vä telemdä töyen bulu säbäple añlata almavımnan kurkamın, miña yärdämçe itep kardäşem Harunnı cibär!
14. Dähi alar hozurında minem gönahım bar (Eget çagında ber käfer kıbtıynı ütergän ide), üzemne ütererlär dip kurkamın.
15. Allah äytte: "Yuk ütermäslär, barıgız ikäü Minem ayätlärem belen, Bez sezneñ belän bergäbez, süzegezne işetäbez.
16. Firgaungä barıgız, vä bez beten ğalämnärne tärbiyäläüçe Allahunıñ räsülebez,
17. bezneñ belän Yäğkub balaların cibärmäklegeñ öçen kildek" – diyegez.
18. Firgaun äytte: "İy Musa, sin sabıy çagında bezlä tärbiyäländeñ tügelme, vä gomereñnän bezlä utız yıl tordık.
19. Häm kılası eşeñne kıldıñ yağni ber kıbtıynı üterdek, sin minem birtäyä niğmätemne inkyar itüçeseñ".
20. Musa äytte: "Ul eşne min eşlädem, läkin şäriğatne belmävem säbäple min adaşkan idem.
21. Sezdän kurkıp kaçtım, vä Rabbım miña şäriğat hökemnäreñ birde, vä mine räsüllärdän kıldı.
22. Sin mina minnät itkän niğmät, ul şundıy niğmätter, Yäğkub balaların üzeñä kol yasap, ir balalarnı bugazlaudır, ülemnän kalu öçen min sineñ tärbiyäñä töşkänmen".
23. Firgaun äytte: "Galämnärne tärbiyä itüçe ul nindi zat?
24. Musa äytte: "Ul cirne, küklärne häm alar arasında bulgan närsälärne tärbiyä itüçe, ägär bu hak süzgä ışansagız.
25. Firgaun Musanıñ süzenä ışanmagan häldä üzeneñ tiräsendäge duslarına äytte: "Äyä işetmisezme Musanıñ süzlären, min aña Rabbısı hakında sorau birdem, ul cavap kaytardı", – dip.
26. Musa äytte: "Ul – Allah sezneñ Rabbıgız vä atagıznıñ Rabbısıdır".
27. Firgaun äytte: "Sezgä rasül itep cibärelgän Musa, älbättä, cenleder".
28. Musa äytte: "Ul – Allah mäşriqnıñ vä mäğribneñ häm alar arasındagı närsälärneñ Rabbısıdır, ägär añlasagız.
29. Firgaun äytte: "Ägär sin minnän başkanı İlahä totsañ, min sine törmägä bikläüçelärdän bulırmın".
30. Musa äytte: "Ägär päygambärlegemä açık dälillär kitersäm dä ul eşne eşlärseñme?"
31. Firgaun äytte: "Ägär döres päygambär bulsañ dälileñne kiter".
32. Musa tayagın cirgä taşladı, şunnan soñ ul yörüçe zur yılan buldı.
33. Vä kulın kultıgına tıgıp çıgardı, karauçılarga küzne çagıldırırlık ak bulıp çıktı.
34. Firgaun äytte: "Bu Musa barıgızdan da ostarak siherçeder.
35. Üzeneñ sihere belän sezne Mısır cirennän çıgarırga telider "Üzeneñ oluğlarına: "Miña nindi ämer biräsez şunı kıylırmın", – dide.
36. Oluğları äytte: "Musanı vä kardäşe Harunnı bikläp kuy, vä siherçelärne çakırırga keşelär cibär.
37. Alar siña Musadan la ostarak siherçelärne alıp kilsennär".
38. Häm bilgelängän vakıtka siherçelär cıyıldılar.
39. Keşelärgä äytelde: "Cıyıldıgızmı ike yaknıñ kılgan eşlären kararga".
40. Cıyılgan möşriklär äyttelär: "Ägär siherçelär Musanı ciñsälär şayät siherçelärgä iyärerbez".
41. Siherçelär cıyılıp betkäç, Firgaungä äyttelär: "Ägär Musanı ciñsäk bezgä hak bulırmı?"
42. Firgaun äytte: "Älbättä bulır, ägär Musanı ciñsägez minem yakınnarımnan bulırsız".
43. Musa alarga äytte: "Sez äüväl taşlagız taşlarga digän närsäläregezne".
44. Häm siherçelär arkannarın vä tayakların taşladılar, vä äyttelär: "Firgaun oluğlıgı belän ant itep äytäbez, älbättä, bez Musanı ciñäçäkbez", – dip.
45. Soñra Musa tayagın cirgä taşladı, şulvakıt zur yılan buldı da tegelärneñ siher belän yılan itep kürsätkän arkan vä tayakların çäynäp aşap beterde.
46. Bu hälne kürgäç siherçelär, Allahuga säcdägä yıgıldılar.
47. Äyttelär: "Galämnärne tärbiyä itüçe Allahuga iman kiterdek.
48. Ul – Allah Musanıñ vä Harunnıñ da Rabbısıdır".
49. Firgaun äytte: "Äyä sez min röhsät birüdän elek Musaga iman kiteräsezme, ul siher belemendä sezneñ olugıgızdır, sezgä az gına öyrätkän şunıñ öçen ul sezne ciñde, bäs minem cäzamnı tiz belersez, älbättä, sezneñ uñ kulıgıznı vä sul ayaklarıgıznı kisärmen häm barçalarıgıznı da asarmın", – dip.
50. İman kitergän siherçelär äyttelär: "İy Firgaun, sin kıylgan eştän bezneñ imanıbızga zarar yuk, ülgäç bez Rabbıbızga kaytabız, Ul bezgä äceren birer.
51. Şirek vä siherdän bulgan hatalarıbıznı, älbättä, Rabbıbız yarlıkar dip ömet itäbez, Musaga berençe bez iman kitergänebez öçen.
52. Bez Musaga vähiy kıldık kavemeñ belän Mısırdan çıgıp kit, älbättä, Firgaven ğaskäre belän artıgızdan kua çıgaçak", – dip.
53. Firgaun şähärlärgä ğaskär cıyuçılarnı cibärde.
54. Firgaun äytte: "Musanıñ ğaskäre beznekenä karaganda az ğaskärder.
55. Alar bezne açulandıra torgan eş kıyldılar.
56. Bez, älbättä, alarnı kuarga häzerlärbez", – dip.
57. Häm Bez Firgaunne vä ğaskärne bakçalardan vä yılgalardan çıgardık.
58. Vä altın-kömeş vä başka baylıktan häm yahşı urınnan çıgardık.
59. Änä şulay Bez anı kızık ittek, alar baylıgına häm urınnarına Yäğkub balaların huca kıldık.
60. Häm Firgaun ğaskäre belän Musa artınnan koyaş çıkkan vakıtta kuıp kittelär.
61. Firgaun ğaskäre belän Musa ğaskäre ber-bersen kürgännäre zamanda, Musa ğaskärennän berse kurkıp: "Firgaun artıbızdan citte, tähkıyk kuılıp totıldık", – dide.
62. Musa äytte: "Yuk, bezgä ireşä almaslar, çönki Rabbım minem iläder, älbättä, kotıla torgan yulga künderer", – dip.
63. Tayagıñ ilä diñgezgä suk dip Musaga vähiy kıldık, bäs diñgezdän 12 yul açıldı, här ike yul arasında zur tau kebi böyek su buldı.
64. Vä Firgaun ğaskären şul tau kebi sular arasına yakın kiterdek.
65. Vä Musanı häm anıñ belän bulgannarnıñ barçasın kotkardık.
66. Soñra şul suga Firgaunne ğaskäre belän bergä batırıp hälaq ittek.
67. Min Allah digän Firgaunneñ ğaskäre belän suga batıp hälaq buluında, älbättä, gakıllı keşelär öçen gıybrät bardır. Mısır halkınıñ kübräge añar iman kitermäs buldılar.
68. Sineñ Rabbıñ änä şulay doşmannarınnan üç aluçı vä duslarına rähmät itüçeder.
69. Vä keşelärgä gıybrät öçen İbrahimnıñ häbären ukıgıl.
70. Anıñ kaveme söyläşkänen iğtibarga alıgız, ul atasınnan vä kavemennän närsägä gıybadät kılasız dip soradı.
71. Äyttelär: "Sınımnarga gıybadät kılabız, härvakıt alarga gıybadättä bulabız", – dip.
72. İbrahim äytte: "Doga kıylıp hacätläregezne soraganda sınımnarıgız sezneñ süzläregezne işetälärme?
73. Yäki sezgä fayda itärgä köçläre citäme, yäki alarga gıybadät itmägän keşelärgä zarar itärgä köçläre citäme?"
74. Äyttelär: "Yuk, sınımnarıbız işetmi dä, fayda vä zarar itärgä dä köçläre citmi, bälki atalarıbız da şulay bezneñ kebi kıylalar ide, bez dä alarga iyärep şulay kıylabız", – dip.
75. İbrahim äytte: "Äyä küräsezme gıybadät kıylgan sınımnarıgıznı.
76. Üzegez vä äüvälge babalarıgız gıybadät kıylgan sınımnarıgıznıñ hiç närsägä yaramaganlıgın beläsezme?
77. Ul sınımnar minem doşmannarımdır, alarga hiç gıybadät kıylmam, mägär ğalämnärneñ Rabbısı minem doşmanım tügel, dustım. Min Aña gıybadät kıylamın.
78. Ul – Allah mine halık kıyldı, vä Ul turı yulga künderde mine.
79. Vä Ul mine aşata vä eçerä.
80. Ägär avırsam Ul miña sälamätlek birä.
81. Vä Ul mine üterä, soñra tergezä.
82. Vä kıyamät könne gönahlarımnı Ul yarlıkar dip ömet itäm.
83. İy Rabbım, miña belem hikmät birgel vä izgelärgä totaştır.
84. Yä Rabbi, minnän soñ kilgän ömmätlär mine yahşılık belän zeker itsennär.
85. Vä mine "nägıym" cännäteneñ varislarınnan kıyl.
86. Vä atamnı yarlıka, çönki ul hak yuldan adaşkannardan buldı.
87. Keşelär kubarılgan köndä mine hur kıylma."
88. Ul köndä malı vä balası hiçkemgä fayda birmäs.
89. Mägär möşriklek vä monafiqlık kerlärennän küñele paq häldä çın möselman bulıp kilsä, aña fayda bulır.
90. Cännät täqva möeminnärgä yakın itelde.
91. Vä gönahtan saklanmagannarga cähännäm bik yakın kürsätelde.
92. Vä alarga äytelde: "Kayda sezneñ gıybadät kıylgan närsäläregez.
93. Allahudan başka sınımnarıgız, äyä alar sezgä yärdäm itä alalarmı, yäki üzlären ґäzabtan kotkara alalarmı?"
94. Ul sınımnar vä sınımnarga gıybadät kıluçılar utka taşlanırlar.
95. Vä İbliskä iyärgän keşelär hämmäse taşlanır.
96. Alar anda sınımnarı belän ärepläşerlär häm äyterlär:
97. "Allah iseme ilä ant itep äytäbez, älbättä, bez açık adaşuda bulganbız.
98. İy sınımnar, bez sezne böten ğalämnärne tärbiyäläüçe Allah belän bertigezsez, dip beldek.
99. Bezne adaştırmadı hiçnärsä mägär azgan keşelär adaştırdılar.
100. Bezgä bügen şäfäğat itüçe yuktır möeminnärgä bulganı kebi.
101. Vä märhämätle çın dustıbız da yuk.
102. Ni bulır ide ägär bez dönyaga kire kaytarılsak, bäs Allahuga itağat itep möeminnärdän bulır idek", – dip.
103. Tähkıyk oşbu Korändä zeker itelgän häbärlärdä gıybrätlär bardır, şulay bulsa da keşelärneñ kübräge möemin bulmadılar.
104. Döreslektä sineñ Rabbıñ Ul ciñüçe vä rähimleder.
105. Nuh kaveme, päygambärlärne yalganga tottılar.
106. Kardäşläre Nuh g-m alarga äytte: "Äyä Allahudan kurıkmıysızmı?
107. Min sezgä aragızda iminlek belän mäşhür päygambärmen.
108. Häm Allahudan kurkıgız häm minem ämerläremä itağat itegez.
109. İslam şärigaten öyrätkänem öçen min sezdän hak soramıym, bälki minem äcerem ğalämnär Rabbısı Allah biräçäk cännät niğmätläreder.
110. Allahudan kurkıgız, Aña gönahlı buludan saklanıgız, vä miña itağat itegez!"
111. Kaveme aña äytte: "Äyä bez sineñ süzeñä ışanıykmı, bit siña naçar yarlı keşelär iyärgännär.
112. Nuh äytte: "Min alarnıñ kıylgan eşlären belmim.
113. Alarnıñ eşläreneñ hisabı Rabbım – Allahuga hastır, ägär belsägez.
114. Sez adaşkannarga iyärep min möeminnärne taşlayaçagım yuk.
115. Min sezne imanga köçläüçe tügelmen, mägär Allah ґäzabı ilä açık kurkıtuçımın."
116. Kaveme äytte: "Ägär bu süzläreñnän tuktamasañ, älbättä, taş belän atılıp üterelmeş keşelärdän bulırsıñ".
117. Nuh äytte: "Yä Rabbi, kavemem miña ışanmıylar, yalgan söyliseñ, dilär.
118. İnde alar belän miñem aramnı hökem it, vä mine häm miña iyärgän möeminnärne ul zalimnärdän kotkar".
119. Häm Nuhnı vä aña iyärgän möeminnärne kotkardık, koşlar vä hayvannar belän tulgan köymädä.
120. Soñra möemin bulmagannarın hämmäsen batırdık.
121. Oşbu Allahuga karışıp hälaq bulgan Nuh kavemeneñ hälaq buluında gakıllı keşelär öçen, älbättä, gıybrätlär bar, ul kavemneñ kübräge, yağni hälaq bulgannarı berse dä ışanuçı tügel ide.
122. Tähkıyk sineñ Rabbıñ Ul käferlärdän üç aluda köçleder, möeminnärgä rähimleder.
123. Gad kaveme päygambärlärne yalganga tottılar.
124. Kardäşläre Hud äytte: "Äyä sez Allahudan kurıkmıysızmı, Allahudan başka närsälärgä tabınasız.
125. Beläsez, min aragızda imin bulgan hıyanätsez päygambärmen.
126. Allahudan kurkıgız, mina itağat itegez.
127. İslam şärigaten öyrätkänem öçen min sezdän hak soramıym, miña tiyeşle äcer ğalämnär Rabbısı Allahu" hozurındadır.
128. Äyä sez möşriklär här kalku urınga täkäbberlänep faydasız binalar tözisezme başkalarnı kimseter öçen.
129. Yänä dönyada mäñge yäşäü ömete belän törle böyek binalar yasıysızmı?
130. Vä ägär ber keşene cäza öçen totsagız, yırtkıçlarça tottıgız täkäbberlänep.
131. Allahudan kurkıgız, yavız eşläregezne kuyıgız, vä din eşlärendä miña itağat itegez.
132. Sezgä yärdäm birüçe Allahudan kurkıgız, üzegez dä beläsez Anıñ yärdäm birgänen.
133. Sezne balalar vä hayvannar belän niğmätländerde.
134. Dähi bakçalar vä yılgalar ilä niğmätländerde.
135. Min sezgä olug könneñ ґäzäbı ireşüdän kurkamın.
136. Käferlär äyttelär: "Bezgä hiç ayırması yuk, kiräk – bezne väğazdä, kiräk – bezne väğaz kıyluçıdan bul, bez väğazeñne kabul itmibez, kurkıtkan ґäzabıñnan kurıkmıybız.
137. Sineñ kurkıtuıñ hiç närsä tügel, mägär äüvälgelärneñ yalgan söyläü ğadätläreder.
138. Bez islam dinen kabul itmäsäk tä ґäzab kıylınaçak tügelbez, dip täkäbberländelär.
139. Bäs alar Hud päygambärne yalganga tottılar, Bez alarnı dönyada uk ґäzab kıylıp hälaq ittek, bolarnıñ hälaq buluında da gıybrät bardır, alarnıñ kübräge ışanuçı bulmadılar.
140. Sineñ Rabbıñ, älbättä, Ul käferlärgä ґäzab birüdä köçle, möeminnärgä rähimleder.
141. Sämud kaveme päygambärlärne yalganga tottılar.
142. Kardäşläre Salih päygambär alarga äytte: "Äyä sez Allahudan kurıkmıysızmı, Anı taşlap hiçnärsägä yaramagan närsälärgä gıybadät kılasız.
143. Älbättä, min sezgä hak päygambärmen ki, minnän zarar kürüdän iminsez.
144. Häm Allahudan kurkıgız vä minem ämerläremä itağat itegez.
145. Min sezgä islam şärigaten öyrätkänem öçen hak soramıym, minem cihadımnıñ äcere ğalämnärne tärbiyäläüçe Allah hozurındadır.
146. Äyä, sez möşriklär oşbu azgınlıkta bulgan halegezdä bu dönyada mäñge kalırga uylıysızmı?
147. Yahşı bakçalarda vä yahşı yılgalarda.
148. İgennärdä vä ölgergän yomşak hörmälärdä.
149. Vä şatlanganıgız häldä taularnı tişep öylär yasıysız, oşbu niğmätlär eçendä mäñge kalırga uylıysızmı?
150. Kurkıgız, Allahuga karşılık kürsätüdän saklanıgız vä minem ämeremä itağat itegez.
151. Yuldan çıkkan möşriklärgä itağat itmägez.
152. Ul möşriklär dinne, keşelärne vä tormışnı bozuçılardır, alar hiç närsäne tözätmilär", – dip.
153. Möşriklär äyttelär: "İy sin Salih, niçä kat siherlänep gakılları şaşkan keşelärdänseñ.
154. Sineñ artık cireñ yuk, bezneñ kebi ber keşeseñ, ägär döres päygambär bulsañ, bezgä ber ğalämät kiter".
155. Allah möşriklärgä moğciza öçen taştan tere döyä çıgardı. Salih äytte: "Oşbu taştan çıkkan döyä Allahunıñ hörmätle döyäseder, näübät belän koyıdan ber kön su eçmäk bu döyäneñ öleşeder, vä ikençe könne koyıdan su eçmäk sezneñ döyäläregezneñ öleşeder.
156. Oşbu döyäne sugıp, kıynap, yavızlık belän totmagız. Yugıysä sezne olug kıyamät köneneñ ґäzabı totar.
157. Läkin alar Salihnıñ süzen tıñlamadılar, yavızlık belän döyäne bugazladılar, häm ґäzabtan kurkıp ükenüçelärdän buldılar.
158. Häm alarnı ґäzab tottı, bolarnıñ hälaq buluında da gıybrät bar. Alarnıñ kübräge ışanuçı bulmadılar.
159. Rabbıñ Aña itağat itmäüçelärdän üç aluçı, vä itağat itüçelärgä rähmät itüçeder.
160. Lut kaveme päygambärlärne yalganga tottı.
161. Kardäşläre Lut päygambär äytte: "Äyä Allahudan kurıkmıysızmı, Allahuga gıybadät kılu urınına hiç närsägä yaramagan närsägä gıybadät kılasız.
162. Min, älbättä, sezgä hak päygambärmen ki, minnän zarar kürüdän iminsez.
163. Allahudan kurkıgız, Aña karşı barudan saklanıgız, häm minem ämeremä itağat itegez!
164. İslam şärigaten öyrätkänem öçen sezdän hak soramıym, minem cihadımnıñ äcere ğalämnärne tärbiyäläüçe Allah hozurındadır.
165. Dönyada keşelär arasınnan sez ir balalarga yakınlık kılasızmı.
166. Rabbıgız sezneñ öçen halık kılgan hatınnarnı kuyarsız, bälki sez häläldän häramga ütüçe kavemsez.
167. Möşriklär äyttelär: "İy Lut, ägär oşbu süzläreñnän tuktamasañ, älbättä, şähärebezdän kuıp çıgarılgannardan bulırsıñ."
168. Lut äytte: "Min sezneñ bu eşegez öçen bik katı açulanuçılardanmın.
169. İy Rabbım, mine vä öy ähelemne bolarnıñ kıylgan kabahät eşlärennän, häm alarga kilä torgan ґäzabtan kotkar!
170. Häm Bez Lutnı vä öy cämäğaten hämmäsen kotkardık.
171. Mägär Lutnıñ hıyanätçe hatını gazapta kaluçılardan buldı.
172. Soñra Lut cämäğatennän başkaların hämmäsen hälaq ittek.
173. Vä alar östenä taşlar yaudırdık, Allah ґäzabı belän kurkıtılıp ta kurıkmagan keşelärneñ yañgırı nindi yaman yandır buldı.
174. Bolarnıñ hälaq buluında da gıybrät bar, alarnıñ küpläre ışanuçılardan bulmadılar.
175. Älbättä, sineñ Rabbıñ doşmannarınnan üç aluçı vä duslarına rähmät itüçeder.
176. Äykä kaveme päygambärlärne yalganga tottılar.
177. Şöґäyeb päygambär alarga äytte: "Äyä Allahudan kurıkmıysızmı, Añardan başkaga gıybadät kılasız.
178. Min sezgä hak päygambärmen, minnän zarar hıyanät kürüdän iminsez.
179. Allahudan kurkıgız, Aña karşı barudan saklanıgız vä minem ämerläremä itağat itegez!
180. İslam şärigaten öyrätkänem öçen sezdän hak soramıym, minem cihadımnıñ äcere ğalämnärne tärbiyäläüçe Allahu hozurındadır.
181. Alış-bireş eşlärendä närsägezne ülçägändä yahşılap ülçäp beteregez, keşe zararına kim ülçäüçelärdän bulmagız.
182. Ülçägändä tigez, döres ülçäülär belän ülçägez.
183. Ülçägändä hıyanät itep keşe hakına kermägez, vä fäsäd, zolım eşlären kılmagız, yavızlıknı cir östenä taratmagız.
184. Sezne vä sezdän äüvälgelärne halık kıluçı Allahudan kurkıgız!
185. Möşriklär äyttelär: "Sin fäqat niçä kat siherlänep sataşkan keşelärdänseñ.
186. Sin hiçkem tügel, bezneñ kebi ber keşeseñ, bez sine yalgançılardansıñ dip uylıybız
187. ägär sin hak päygambär bulsañ, bezgä küktän ґäzab iñder!"
188. Şöґäyeb äytte: "Allah sezneñ Aña karşı eşlägän eşläregezne beläder, tiyeşle cäzasın birer."
189. Häm alar päygambärne yalganga tottılar, Allah alarga bik katı esselek cibärde, soñra alar östenä ber bolıt cibärde, alar esselektän kaçıp bolıt astına cıyıldılar, annarı şul bolıttan ut yavıp hämmäsen hälaq itte. Bu ґäzab olug könneñ ґäzabıdır.
190. Bu kavemneñ hälaq buluında da gıybrät bar, alarnıñ kübräge ışanuçı bulmadılar.
191. Döreslektä sineñ Rabbıñ doşmannarınnan gazap belän üç aluçı vä duslarına rähmät itüçeder.
192. Bu Korän ğalämnärne tärbiyä itüçe Allahudan iñderelgän kitaptır.
193. Anıñ belän imin bulgan Cäbrail färeştä inde.
194. Ul Cäbrail Koränne sineñ küñeleñä iñderde, keşelärne Allah ґäzabı belän kurkıtuçı bulmaklıgıñ öçen.
195. Korän açık itep garäb telendä iñderelde.
196. Korändäge häbärlär, älbättä, äüvälge kitaplarda da bar.
197. Alarga Koränne döresläüçe dälillär bulmadımı, Yağkub balalarınıñ ğalimnäre Täüratta ukıp Muhämmäd g-mneñ sıyfatların belgän kebi.
198. Ägär Koränne garäb telennän başka çit teldä iñdergän bulsak,
199. alarga Korän ukılsa, başka teldä bulu säbäple, garäblär aña ışanmas idelär.
200. Şunıñ kebi Koränne yalganga totunı dinsezlärneñ küñelenä kerttek.
201. İnde alar iman kitermäsälär, hätta räncetküçe ґäzabnı kürgänçe.
202. Alarga iskärmästän ґäzab kiler ki, üzläre hiç sizmi kalırlar.
203. Alar äyterlär: "Ni yahşı bulır ide, bezgä kilgän ґäzabnı tuktatıp, iman kiterep izge ğamällär kılırga bezgä irek birelsä", – dip.
204. Äyä Bezneñ ґäzabnıñ alarga kilüen aşıktıralarmı? (täkäbberlänep, östebezgä taş yaudır diyälär ide.)
205. Kürdeñme, ägär Bez alarga küp yıllar niğmät birep faydalandırsak,
206. soñra alarga väğdä itelmeş gazap kilsä,
207. alardan kuıp cibärä alırmı ul ґäzabnı äüväldä faydalangan niğmätläre?
208. Başta hökemnärebezne päygambär arkılı ireştermiçä hiçber şähär keşelären hälaq itmädek.
209. Bu alarga väğazder, Bez zalimnärdän bulmadık ki, päygambär cibärmiçä hälaq itär idek.
210. Möşriklär äytkänçä, ul Korän belän şaytannar ikmäde.
211. Şaytannarnıñ Korän belän iñmäkläre hiç döres bulmıydır, häm alarnıñ Korän belän iñärgä ihtıyarları vä köçläre yuktır.
212. Tähkıyk şaytannar küktäge färeştälär süzen işetüdän pärdälänmeşlärder.
213. Allahudan başkanı İlahä tota kürmägel, yugıysä ґäzab itelmeş keşelärdän bulırsıñ.
214. Yakınnarıñnı Allah ґäzabı belän kurkıt.
215. Vä üzeñä iyärgän möeminnärgä rähmät kanatıñnı cay.
216. Ägär yakınnarıñ siña karışıp yaman eştä bulsalar, alarga äyt: "Min sezneñ Allahuga karşı bulgan eşläregezdän bizüçemen".
217. Karışkannarga ґäzab birergä vä itağat itkännärgä rähmät kıylırga kadir bulgan Allahuga täväkkäl kıl.
218. Namazga torgan vakıtında Ul – Allah sine küräder.
219. Möselmannarga imam bulıp säcdä kıyluçılar belän bergä säcdä kılganıñnı da küräder.
220. Ul – Allah sezneñ süzläregezne işetüçe vä küñelläregezne belüçeder.
221. Nindi yulda bulgan keşelärgä şaytannarnıñ iñgänlege belän häbär birimme?
222. Küp yalgan söyläüçegä vä küp gönahlı azgan keşegä iñärlär. (Ul yalgançılar: siherçelär, baguçılar, bidegätçelär, işannar kebilär.)
223. Ul şaytannar färeştälärneñ süzen urlap siherçeneñ, baguçınıñ, işannıñ küñelenä salır, keşelär arasında yäşeren närsälärne belüçelär bulıp sanalsınnar öçen, şaytannarga iyärgän keşelär yalgançılardır.
224. Hakka karşı bulgan şağıyrlärgä Korän ähele iyärmäs, mägär ahmak vä azgın keşelär genä iyärerlär.
225. Äyä alarnı kürdeñme, älbättä, alar oçragan ber bozık eşne kılırlar, pıçırak külgä çumgan kebi fikerdä, süzdä vä f iğıldä bozıkka çumıp kitärlär.
226. Vä alar yahşı eşne eşlämäsälär dä, bez yahşı eşne eşlibez dip, yalgan söylärlär.
227. Mägär iman kiterep Korän belän ğamäl kılgan keşelär, yalgançı şağıyrlärgä vä käferlärgä häm şaytanlarga iyärmäslär, ul möeminnär Allahunı küp zeker itälär, ul möeminnär, islamnı yamanlap şiğır äytüçe käferlärgä karşı islamnı maktap, käferlärne yamanlap şiğırlär äytälär ide, alar kyaferlardan zolım kurgannan soñ Allah yärdäme belän yärdämländelär häm öskä çıktılar, alga kittelär. Ul zolım itüçe käferlär tizdän belerlär, nindi urınga kaytarılaçakların!

[27] NÄMEL (KIRMISKA) SÜRÄSE – 93 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Ta sin. Mäğnäse mäğlüm tügel. Oşbu süzlär Korän ayätläreder vä hak belän batılnı ayıruçı hak kitaptır.
2. Vä bu kitap turı yulga künderüçe häm turı yulga künelgän möeminnärne cännät belän şatlandıruçıdır.
3. Ul möeminnär namazların vakıtında ukırlar, vä zäkätlären birerlär, vä ahirätneñ bulaçagın belep aña häzerlänerlär.
4. Ahirät könenä ışanmagan keşelärneñ kabahät eşlären üzlärenä yahşı itep kürsättek, alar azgınlıktan çıga almıyça, häyran bulıp yörerlär.
5. Alarga dönyada nindi bulsa da ґäzab bulır, vä ahirättä iñ nık häsrätlänüçe keşelärdän bulırlar.
6. İy Muhämmäd g-m, siña hikmät vä belem iyäse bulgan Allahudan Korän birelmeşder.
7. Musa Mädyännän Mısırga barganda kiçkä kalıp, karañgıda yuldan adaştılar, şul vakıtta Musa hatınına äytte: "Min yırakta ber ut kürdem, şul ut yanına barıp andagı keşelärdän yulnı soraşıp tiz äylänep kilermen, yäki sezgä agaç kisäge başına ut kabızıp alıp kilermen, şayät ut yagıp cılınırsız.
8. Musa ut yanına kilgäç, Allahudan däşelmeş buldı, ut yanına kilgän Musanı vä ut tiräsendäge färeştälärne Allah möbaräk kıldı. Ğalämnärne tärbiyäläüçe Allah här kimçelektän paq buldı.
9. İy Musa, Min hikmät iyäse, doşmannardan üç açuçı Allahmın.
10. Tayagıñnı cirgä taşlagıl, tayagınıñ yılan bulıp häräkätlängänen kürgäç, tayak yanına kilmäde, artka kitte, iy Musa, kurıkmagıl, tähkıyk Minem hozurımda päygambärlärneñ kurıkmaklıkları layık tügelder.
11. Mägär päygambärlärdän beräü Allahunıñ ber hökemen bozıp üzenä zolım itsä, närsädänder kurkır, mägär täübä itep naçar eşen yahşı eşkä alıştırsa, Min älbättä, yarlıkauçı vä rähimlemen.
12. İy Musa, kulıñnı kiyemeñ astına kultıgıña kert, annarı ul kulıñ ğayepsez, zararsız ak nurlı bulıp çıgar, tugız moğciza belän Firgaunne hak dingä öndärgä bar häm anıñ kavemen hak dingä öndä, tähkıyk alar azgan fasıyk kavem buldılar.
13. Alarga Bezneñ açık ayätlärebez, kürenep torgan moğcizalarıbız kilsä, bolar açık siher didelär.
14. Alar bu moğcizalarnıñ Allahudan ikänen küñelläre belän belsälär dä, telläre belän inkyar ittelär, zolımlık vä täkäbberlek belän. Karagıl, yavızlık kıluçı fasıyklarnıñ ahır häle niçek buldı.
15. Daudka vä uğlı Söläymanga hikmätle belem birdek, vä alar äyttelär: "Bezne däräcädä möeminnärneñ kübrägennän artık kıluçı Allahuga maktau hasdır".
16. Söläyman atası Daudka päygambärlektä häm patşalıkta varis buldı, vä äytte: "İy keşelär, min koşlar belän söyläşergä öyräteldem, häm päygambärlekkä vä patşalıkka birelä torgan närsälär bar da miña birelde, miña birelgän bu närsälär, älbättä, başkalarga birelgännän açık artıktır.
17. Söläyman ğaskärenä cıyılırga ämer birde, keşelär, cennär vä koşlardan cıyıldılar häm barısı da cıyılgançı tuktap tordılar.
18. Säfärlärendä ber kırmıska çokırına citkändä, kırmıskalarnıñ patşası Söläyman ğaskären kürep äytte: "İy kırmıskalar, Söläyman ğaskäre belän kilä, taptalırsız, alar sezneñ taptalganıgıznı sizmäslär, öyläregezgä kerep kaçıgız", – dip.
19. Söläyman kırmıskanıñ süzennän yılmaep kölde häm äytte: "İy Rabbım, üzemä vä ata-anama birgän niğmätläreñä şöker itmäkkä mina ilham bir, dähi Sin riza bula torgan izge ğamällär kılırga yärdäm bir, häm rähmäteñ belän mine izge bändäläreñ arasına kert!
20. Söläyman şul arada hüd-hüd koşın yugalttı häm äytte: "Miña ni buldı hüd-hüd koşın kürmimen, yäki ul yugalıp kitteme?"
21. Söläyman hüd-hüdkä açulandı soramıy kitkäne öçen, min anı, älbättä, bik katı ґäzab kılırmın, yäki bugazlarmın kitüenä gozer kürsätkänenä çaklı. (Hüd-hüd koşı, älbättä, Allah ämere belän kitkän ide.)
22. Az gına vakıt ütkäç, hüd-hüd ğayeple keşe kebi başın iyep tübänçelek belän Söläyman yanına kilde, vä äytte: "İy patşam, min yırak cirgä barıp sin belmägänne beldem, vä Säba şähärennän siña hak bulgan yaña häbär belän kildem.
23. Min Bälkıys isemle ber hatın patşanı taptım, vä ul hatınga patşalarga birelä torgan härnärsä birelgän, dähi anıñ zinnätlängän ber zur tähete bardır.
24. Vä ul hatınnı häm kavemene Allahudan başka koyaşka säcdä kıluçılar taptım, şaytan alarga koyaşka tabınuların yahşı eş itep kürsätkän, şaytan alarnı hak dingä kerüdän tıydı, inde alar hak yulga künelmäslär.
25. Yänä hüd-hüd äytte: "İy keşelär, äğah bulıgız, cirgä yañgırnı kuşıp törle rizıklar çıgaruçı Allahuga gıybadät kılmaska närsä bulgan, yänä Ul – Allah küñelläregezdäge yäşeren uylarıgıznı häm telläregez söylägän süzläregezne beler.
26. Ul – Allahudan başka İlahä yuk, mägär Ul gına, vä Ul olug Ґäreşneñ Rabbısıdır", – dip. 26a. Söläyman äytte: "İy hüd-hüd, tiz karagız, kitergän häbäreñ döresme yäki yalgançılardan buldıñmı."
27. Söläyman Bälkıyskä hat yazıp Hüd-hüdkä birde.
28. Menä bu hatımnı alıp barıp allarına sal, soñra çitkäräk kitep karap tor, niçek cavap birerlär. Hüd-hüd hatnı iltep allarına saldı.
29. Bälkıys hatnı algaç äytte: "İy cämäğat, miña ber yahşı hat taşlanmış buldı.
30. Ul hat Söläymannandır vä ul hatta: "Rähmätle, rähimle bulgan Allah iseme belän äytämen.
31. Miña täkäbberlek itmägez, itağat itkänegez häldä miña kilegez", – dip yazılgan dide.
32. Bälkıys yänä üzeneñ yanındagılarına äytte: "İy cämäğat, oşbu eş hosusında nindi kiñäşegez vä häylägez bar miña äytegez, min ber eş hakında karar çıgarmıym, mägär sezneñ belän bergä bulganda gına karar çıgaramın.
33. Bälkıysnıñ yärdämçeläre äyttelär: "Bez kuät iyälärebez pa sugışta katı batırlık iyälärebez, şulay bulsa da eş siña tapşırılmıştır, uylap kara sugışırgamı yäki kileşergäme, ni – äytsäñ bez häzerbez, süzeñnän çıkmıybız".
34. Bälkıys äytte: "Ägär patşalar ber şähärgä höcüm belän kersälär, ul şähärne cimerälär, häm hörmätle olug keşelären iñ tübän vä hur itep kaldıralar, patşalar änä şulay kılırlar.
35. Min Söläymanga büläklär belän ilçelär cibärämen, soñra kararmın, ilçelär närsä belän kaytırlar, minem bülegemne kabul itep alırlarmı, yukmı? Bälkıysnıñ cibärgän büläkläre: biş yöz kol, biş yöz cariyä, biş yöz altın kirpeçe häm başka bäyäle närsälär ide.
36. İlçelär büläkläre belän Söläyman hozurına kilgäç, Söläyman äytte: "Miña mal belän yärdäm itäsezme, Allahunıñ miña birgän päygambärlek vä patşalık sezgä birgän maldan häyerleräkter, bälki sez oşbu büläkläregez belän üzegez maktanırsız."
37. Büläklär alıp kilgän ilçegä Söläyman äytte: "Bar, büläkläreñne alıp kaytıp Bälkıyska tapşır, bez älbättä, alarga ğaskär belän barabız, bezneñ ğaskärebezgä karşı torırga alarnıñ täkqate bulmas, bez alarnı Säba şähärennän hur itep çıgarırbız häm alarnıñ iğtibarları kalmas". İlçe Söläyman äytkän süzlärne Bälkıyska kaytıp ireşterde. Bälkıys Söläymannıñ päygambär ikänlegen belep, ber könne Söläyman yanına barırga çıktı. Söläyman Bälkıysnıñ küp ğaskär belän kilgänen yıraktan kürde.
38. Söläyman äytte: "İy cämäğat, Bälkıysnıñ täheten miña kem kiterä alar minem yanıma kilep iman kiterep möselman bulgannarına çaklı? Çönki käfer hällärendä alarnıñ närsäsen alırga döres, ämma möselman bulgaç alırga döres bulmıy.
39. Cen Taifäsennän Gıyfrät äytte: "Sin utırgan urınıñnan torgançı min ul tähetne alıp kilermen, ul tähetne sälamät hälendä alıp kilergä min, älbättä, kadirmın", – dip.
40. Allah kitabın yahşı belgän ber zat äytte: "Sin ber yakka başıñnı borıp yañadan aldıña karaganıñça ul tähetne alıp kilermen. Söläyman başın kütärep kükkä karadı, yañadan aldına karasa, aldıñda tähetne kürde. Söläyman tähetne aldında kürgäç äytte: "Bu tähetneñ şulay tiz kilüe Rabbımnıñ fazlınnandır, şöker itärme yäki köferlek kılırmı dip mine sınar öçender. Beräü şöker itsä häm üze öçen şöker itäder, vä beräü niğmätkä köferlek itsä, tähkıyk Rabbım baydır, anıñ şöker itüenä mohtac tügelder.
41. Söläyman äytte: "Tähetneñ tışkı küreneşen üzgärtegez, kararbız ul Bälkıys üzeneñ täheten tanırmı yäki tanımauçılardan bulırmı?"
42. Bälkıys Söläyman yanına kilgäç, aña äytelde: "Sineñ täheteñ şundıy ideme? Bälkıys äytte: "Bu tähet minem tähetkä oşagan minem tähetem bulsa kiräk, oşbu häldän elek Allahunıñ kodrätenä, sineñ päygambärlegeñä, bezgä dälil birelep, bez İman kiterep möselman bulgan idek.
43. Söläyman Bälkıysnı Allahudan başka koyaşka gıybadät kıludan tıydı, çönki Bälkıys elek käferlär kavemennän ide.
44. (Bälkıysnıñ ayagı işäk ayagı kebi yonlı, digän häbär taralgan ide. Şunı belmäk öçen Söläyman pıyaladan ber bina yasatıp, idänen dä pıyaladan yasatıp, idän astına su tutırttı häm suga balıklar cibärdelär. Bälkıyska Söläyman tarafınnan şul pıyala) sarayga ker, dip äytelde, Bälkıys sarayga kergändä pıyalanı sizmäde, suga keräm dip uyladı häm ayak baltırların açtı. (Söläyman çittän karap tordı häm kürde Bälkıysnıñ ayagında bernindi yon yuklıgın). Annarı Söläyman äytte: "Sin uylagança tirän su tügel, bälki su östendä yaltıravıklı pıyaladan yasagan idänder". Bälkıys äytte: "İy Rabbım, koyaşka tabınıp üzemä zolım ittem, inde barça ğalämne tärbiyä itüçe Allahuga Söläyman belän bergä iman kiterep möselman buldım", – dip.
45. Tähkıyk Sämud kavemenä kardäşläre Salihnı päygambär itep cibärdek, Allahuga gına gıybadät kılırga öndäsen öçen, Salih kilgäç alar ike firka bulıp, yağni berse möemin cämäğate, ikençese käfer cämäğate bulıp, üzara bez haklıkta dip nizağlaştılar.
46. Salih äytte: "İy kavemem, ni öçen yahşılıktan elek yamanlıkka aşıgasız, yağni Allahunıñ rähmätennän kaçıp ґäzabına barasız, çönki alar Salihka ışanmadılar, süzeñ döres bulsa ґäzabıñnı bezgä tizräk kiter, didelär. Ägär täübä itep vä iman kiterep Allahudan gafu sorasagız, şayät rähmät itelmeş bulır idegez.
47. Alar äyttelär: "Bez sinnän vä siña iman kitergän keşelärdän şomlandık, yañgır yaumadı, aç kaldık." Salih äytte: "Sezneñ şomlanuıgız Allahu hozurındadır, hökem itär, bälki sez törle häl belän Allah tarafınnan sınalasız."
48. Sämudlärneñ şähärendä tugız ir bar ide, alar cir östendä törle bozıklıknı kıla idelär, ämma hiçber eşne tözätmäs idelär.
49. Ber-bersenä äyttelär: "Allah iseme belän ant iteşegez, tönlä Salihnı häm cämäğaten basıp kerep üteräbez, soñra alarnıñ kan hakın taläp itüçe väliyenä, bez alarnı üterüçelär yanında bulmadık, kemnär ütergänen belmibez vä bez bu süzlärebezne döres söylibez diyärbez", – didelär.
50. Änä şulay Salihnı ütermäk öçen mäkerlek kıldılar häm Bez alarga karşı mäkerne mäker kıldık, sizmi dä kaldılar, hälaq buldılar.
51. Kür! Alarnıñ mäkereneñ ahırı niçek buldı, Bez alarnı häm kavemnären taş yaudırıp barçasın ber yulı hälaq ittek.
52. Oşbu cimerelgän urınnar alarnıñ öyläreder, zolım itüläre säbäple öyläre buş kalmıştır. Salih kavemeneñ hälaq buluında da gıybrät bardır.
53. İman kiterep Allahuga täqvalık kılgan möeminnären kotkardık.
54. Lutnı häterlägez, ul kavemenä äytte: "Äyä sez bik yaman fäheş eşne kılasızmı, citmäsä yäşermiçä ber-beregezgä kürsätep eşlisez.
55. Äyä sez hatınnarnı kuyıp küp irlärgä yakınlık kıylasız, bälki sez eşegezneñ ahırı niçek bulaçagını uylamıy torgan cahil kavemsez."
56. Lut kavemeneñ cavabı bulmadı, mägär Lutnıñ cämäğaten şähäregezdän çıgarıgız, tähkıyk alar irlärneñ artına yakınlık kıludan paq adämnärder digän süzläre buldı.
57. Bez Lutnı vä anıñ ähelen kotkardık, mägär hatının kotkarmadık, bälki ґäzabta kaluçılardan itep täqdir ittek. Çönki ul hatın azgan kavemgä yäşeren yärdäm itüçe ide.
58. Alarnıñ östenä yañgır urnına taş yaudırdık, päygambär cibärep Allah ґäzabı belän kurkıtıp ta kurıkmagan kavemnärneñ yañgırı nindi yaman yañgırdır.
59. Äyt: "Käferlärne hälaq itkäne öçen barça maktau Allahuga hasdır, vä Allah saylap päygambär itkän keşelärenä Allahunıñ sälameder, äğah bulıgız, İlahä bulırga Allahu täğalä häyerleräkme? Yäki Allahuga tiñdäş itelgän sınımnar häyerleräkme?
60. Yäki cir vä küklärne halık itüçe Allah häyerleme, Ul sezgä küktän su iñderde, ul su belän çäçäkkä kümelgän küp cimeş bakçaların üsterdek, ul bakçalarnıñ agaçların üsterü sezgä layık bulmadı, yağni köçegez citmi, Allahudan başka tagın ber İlahä barmı, älbättä, yuk, bälki alar hak yuldan avışa torgan kavemder.
61. Cirne selkenmi torgan itep yaratkan Allah häyerleme, dähi cir östendä küp yılgalar kıyldı, häm cir östenä böyek taular kıldı, häm diñgezdä ike törle su arasına pärdä kıldı, ber-bersenä aralaşmaslar. Äyä Allahudan başka tagın ber İlahä barmı? Bälki möşriklär Allahunıñ ber genä ikänen belmilär.
62. Cäberlängän keşe doga kılsa, anıñ dogasın kabul itüçe vä keşelärdän zararnı cibärüçe Allahmı häyerle, Ul sezne cirgä huca kılır. Allahudan başka tagın ber İlahä barmı? Bik az vakıtta väğazlänäsez.
63. Tön karañgılıgında sezne korıda häm diñgezdä Yoldızlär belän adaştırmıyça yörtüçe, vä yañgır aldınnan rähmät cilen cibärüçe Allah häyerleräkme? Allahudan başka tagın ber İlahä barmı? Alarnıñ Allahuga tiñ, kılgan närsälärennän Allah paq häm boyık buldı.
64. Başta yuktan bar itep, soñra ülgännän soñ tergezüçe Allah häyerleräkme, yäki möşriklärneñ sınımnarı herleme? Sezne küktän vä cirdän kem rizıklandıra? Allah kıyla torgan eşlärne kıla ala torgan Allahudan başka İlahä barmı?" Äyt: "Ägär yänä ber İlahä bar digän süzegez döres bulsa, dälilegezne kiteregez".
65. İy Muhämmäd g-m, keşelärgä äyt: "Cirdä vä küklärdä bulgan gakıl iyäläre yäşeren närsälärne belmäslär, mägär Allah üze genä beler, alar üzläreneñ kayçan kubarılaçakların da belmilär, vä sizmäslär.
66. Alarnıñ belemnäre ahirätkä ireşmäsme, kıyamät kayçan bula dip sorıylar, bälki alar kıyamätneñ bulaçagında şiklänmäktälär, bälki alarnıñ küñelläre kıyamätneñ bulaçagınnan sukırdır.
67. Käferlär äyttelär: "Bez ülep tufrak bulsak häm atalarıbız da tufrak bulsalar, şunnan soñ terelep kaberdän çıgarbızmı?
68. Bez dä, bezdän elek atalarıbız da ülgännän soñ terelü belän väğdä iteldek, läkin ul väğdä äüvälgelärdän kalgan yalgan süzdän başka närsä tügelder", – didelär.
69. Alarga äyt: "Cir östendä yöregez häm karagız, haknı yalganga totuçılarnıñ ahır hälläre niçek bulgan, küregez!
70. Alarnıñ ışanmauları öçen köyenmä häm alarnıñ mäkerlärennän küñeleñ taraymasın.
71. Käferlär sorıylar: "Ägär süzegez döres bulsa, bezgä väğdä itelgän ґäzab kayçan bula", – dip.
72. Äyt: "Sez aşıktırıp soragan ґäzabnıñ bäğzeseneñ kilmäklege yakın buldı".
73. Älbättä, sineñ Rabbıñ keşelärgä rähmät häm yumart iyäseder, läkin keşelärneñ kübräge şöker itmilär.
74. Yänä Rabbıñ keşelärneñ kükräklärendä yäşeren bulgan närsälärne vä telläre belän söyläp izhar itkän süzlären yäki eşlägän eşlären beläder.
75. Cirdä vä küktä Allahuga hiç yäşeren närsä yuktır, mägär Läühül mähfuzda yazılmıştır.
76. Oşbu Korän Yağkub balalarına küp häbärne söylider, alarnıñ ihtıylaf itkän närsäläreneñ kübrägen.
77. Älbättä, ul Korän azgınlıktan turı yulga künderüçe, vä anıñ belän ğamäl kıluçı möeminnärgä rähmätter.
78. Älbättä, sineñ Rabbıñ kıyamättä alar arasında üzeneñ hökeme belän eşne tämam itär, häm Ul – Allah ciñüçe vä belüçeder.
79. İy Muhämmäd g-m, här eşendä Allahuga täväkkäl it, tähkıyk sin haklıgı mäğlüm bulgan islam dinendä hidäyät yulındasıñ.
80. Mäyet kebi imansızlarga sin hak süzne işetterä almassıñ väğaz söyläp hidäyätkä çakıruıñnı da işetä almassıñ, ägär haktan dünep yalganga yöz totsalar.
81. Dähi sin sukır küñelle keşelärne adaşu yullarınnan çıgarıp hidäyätkä Künderä almassıñ, işettersäñ fäqat Bezneñ ayätlärebezgä ışanuçılarga işetterä alırsıñ, alar Allahuga itağat itüdä ihlas möselmannardır.
82. Väğdä itelgän kıyamät kilsä alarga, alar belän söyläşä torgan ber can iyäsen cirdän çıgarırbız, keşelärneñ kıylgan eşlären söylär, keşelär älbättä, Bezneñ ayätlärebezgä iman kitermäs buldılar.
83. Vä kıyamät könne här ömmättän Bezneñ ayätlärebezne yalganga sanauçı ber cämäğatne kubarırbız, alar tuktalıp arpa kalgan iptäşlären kötärlär.
84. Hisap urınına kilgäç alarga Allah äyter: "Minem ayätläremne yalganga tottıgızmı, bit ışanırga yäki ışanmaska layık ikänne belerlek sezdä belem yuk ide, belmägänegezdän soñ nindi ğamäl kıldıgız, älbättä, haknı inkyar itüdän başka eşegez yuk ide.
85. Zolım itüläre säbäple alarga ґäzab hak vä layık buldı, alar gozer kürsätep söyläşergä kadir bulmaslar.
86. Äyä alar kürmilärme, tönne rähätlänep yal itärgä uñay kıldık, ämma könegezne kürenä torgan yaktı kıldık, käsep itü öçen, iman kitergän keşelär öçen Allahunıñ bu eşlärendä, älbättä, köçle dälillär bar."
87. Yänä surga örelsä, cirdä vä küktä bulgan mähluk kurkın teträrlär, mägär Allah telägän zat kına kurıkmas, vä bar da keçkenä bulıp baş iyep Allahu hozurına kilerlär.
88. Sin urınnarında taza toralar dip uylagan taularnı ul köndä kürerseñ, bolıtlar kebi küktä oçıp yörerlär, bu eş här eşne mähkäm kıluçı Allah işeder. Allah sezneñ kılgan eşläregezdän, älbättä, häbärdardır.
89. Beräü tulı iman belän yahşı eş kılsa, anıñ öçen kılgan ğamälennän artıgrak sävab bulır, bu keşelär kıyamät köneneñ kurkınıçınnan imin bulırlar.
90. Beräü Allahuga karşı barıp yavız eşlär kılsa, andıy keşelär yözläre belän utka salınırlar, äyä ґäzabiı tatıysızmı, bu ґäzab kılgan gönahlarıgıznıñ cäzasıdır.
91. Anda zolım itüne häram itkän Mäkkä şähäreneñ Rabbısına gına gıybadät kılu belän min boyırılmış buldım, härnärsä Anıkıdır, dähi Allahuga itağat itüçe möselman bulu belän min boyırılmış buldım.
92. Dähi Korän ukımak belän boyırıldım, beräü Korän belän ğamäl kılıp turı yulga künelsä, älbättä, üz faydasınadır häm beräü Korän belän ğamäl kılmıyça hak yuldan adaşsa, äyt: "Min fäqat turı yulga kermägännärne Allah ґäzabı belän kurkıtuçılardanmın".
93. Allahu täğalägä hämed sänälär äyt, Ul sine päygambär itte, ğalämnärgä rähmät öçen sine halık itte, Allah tizdän üzeneñ ayätlären yäki kodräten kürsäter häm anı belersez, sineñ Rabbıñ sezneñ kılgan eşegezdän gafil tügelder.

[28] KASAS (HİKÄYÄ) SÜRÄSE – 88 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Ta sin mim. Mäğnäsen Allah belä.
2. Oşbu ayätlär däreslek belän yalgan arasın açık ayırıp bäyän itüçe Korän ayätläreder.
3. Bez siña Musa beläm Firgaun häbärlärennän haklık belän ukıybız iman kitergän kavemnär öçen.
4. Döreslektä Firgaun Mısır cirendä oluğlandı, dähi Mısır halkın üzeneñ hezmätendä törle däräcälärgä bülde, alardan Yäğkub balaların hurlar ide, kız balaların kaldırıp ir balaların bugazlatır ide, ul Firgaun küp bozıklık kıluçı fasıyklardan buldı.
5. Firgaun kulında izelgän Yağkub balaların kotkarıp alarga rähmät itärgä häm alarnı İmamnar itärgä, häm dä Firgaun baylıgına varislar itärgä telädek.
6. Yänä Firgaungä, Hamanga häm alarnıñ ğaskärlärenä üzläre kurıkkan Musanı kürsätergä telädek, häm alarnı yahşı cirgä urınlaştırırga telädek. "Firgaun Yağkub balalarınnan kurkıp alarnıñ ir balaların ütertä bardı, ämma üzeneñ başına citäçäk Musanı üze tärbiyäläp üsterde".
7. Musanıñ anasına balañ Musanı imez, ägär üterülärennän kurıksañ, Musanı Nil däryasına sal, batar dip kurıkma, häm kulıñnan kitüenä kaygırmagıl, Bez anı siña kaytaraçakbız vä anı päygambärlärdän kılaçakbız. Anası Musanı öç ay imezde, annarı kurkıp sandıkka salıp, Nil däryasına taşladı.
8. Firgaun cämäğate, tañ atkaç, Musanı däryadan tabıp aldılar, barmagın imep yatadır ide, Allah bu eşne eşläde Musa Firgaungä doşman häm kaygı bulsın öçen. Döreslektä Firgaun häm anıñ väzire Haman vä alarnıñ ğaskärläre, üzläreneñ başlarına citäçäk Musanı tärbiyäläp üsterü belän hatalık kıldılar, bu eşneñ ahırın belmädelär.
9. Firgaun hatını Firgaungä äytte: "Bu bala minem dä, sineñ dä küz nurıbız bulır, anı ütermägez, çönki şul vakıtta anı üterergä telägännär ide. Şayät bezgä fayda itär yäki bez anı üzebezgä bala itep alırbız." Läkin alar bu eşneñ ahırın belmädelär.
10. Musanıñ Firgaun kulına töşkänen belgäç, anasınıñ küñele kaygıdan buşandı. Hätta Musa üzeneñ uğlı ikänlegen belderergä yakın buldı, Bezneñ vähiygä ışanuçı bulsın öçen küñelenä iman kuäten salmasak, älbättä, aldanır ide.
11. Musanıñ anası Musanıñ tugan apası Märyamgä äytte: "Musa artınnan bar, bälki berär häbär alıp kaytırsıñ. Märyam Musanıñ sandıgı kaya kitüen yıraktan kürde, ämma Firgaun cämäğate berse dä bu eşne belmi idelär.
12. Vä Bez anasına kannänudan elek, imezüçe hatınnarnı imüdän Musanı tıydık, küp hatınnar alıp kildelär Musanı imezergä, läkin bersen dä kabul itmäde. Märyam Firgaunnärgä äytte: "Äyä min sezgä ber öyneñ cämäğaten kürsätimme, ul hatın sezneñ öçen balanı imezep tärbiyälär, häm ul cämäğat balaga yahşı näsıyhät birüçelärder", – dip. Anasın çakırıp kiterdelär, Musa anasınıñ söten imde.
13. Musanı anasına kaytardık, balasın kürep küze şatlansın häm köyenmäsen häm dä Allahunıñ väğdäse hak ikänne belsen öçen, läkin kübräk keşelär Allahunıñ eşe vä väğdäse hak ikänne belmilär.
14. Musa üsep kuätkä citep gakılı, buyı tigezlängäç, ul Musaga şäriğat hökemnären häm belem birdek, änä şulay Bezgä itağat itkännärgä izge cäza biräbez.
15. Musa Firgaun şähäre – Mısırga kerde, Mısır halkı Musanıñ şähärgä kerüennän gaflättä idelär, anda sugışa torgan ike irne kürde, berse Yağkub balalarınnan, ikençese doşmanı bulgan kıbtıylardan ide. Yäğkub balalarınnan bulgan ir doşmanına karşı Musadan yärdäm soradı, Musa kulın yodrıklap kıbtıyga suktı häm kıbtıy ülde, Musa äytte: "Keşe üterü şaytan eşeder, ul şaytan keşelärne azdıruçı açık doşmandır".
16. Ükenep äytte: "Yä Rabbi keşe üterü säbäple üzemä zolım ittem, mine yarlıkagıl!" Allah anı yarlıkadı, tähkıyk Ul – Allah yarlıkauçı vä rähmät itüçeder.
17. Yänä äytte: "İy Rabbım, mine yarlıkaganıñ öçen mine saklagıl, käferlärgä yärdämçe bulmasam idem".
18. Soñra Musa Mısır şähärendä kurıkkan häldä miña ni bula inde Dip hökem kötep kaldı, kiçä kıbtıy belän sugışkanda Musadan yärdäm soragan keşe, bügen dä ber kıbtıy belän sugışıp, yänä Musadan yärdäm soradı. Musa yärdäm sorauçıga äytte: "Sin açık ber azgın keşe ikänseñ, kiçä ber keşene minnän ütertteñ, bügen dähi ütertmäkçe bulasıñmı?"
19. Musaga da vä Musadan yärdäm sorauçıga da doşman bulgan kıbtıynı, Musa totarga telägäç, kıbtıy äytte: "İy Musa, mine üterergä teliseñme, bit kiçä ber keşene ütergän ideñ, sin Mısır cirendä keşe üterep zalim bulırga teliseñ, ämma tözätüçelärdän bulırga telämiseñ".
20. Ber ir şähär urtasınnan bik aşıgıp Musa yanına kilde häm äytte: "İy Musa, kıbtıylar sine üterergä kiñäş itälär, sin bu şähärdä torma, çık, min siña yahşı kiñäş birüçelärdänmen".
21. Artımnan kua çıgarlar, dip, kurka-kurka Musa şähärdän çıktı: "İy Rabbım, mine Firgaunneñ zalim kavemennän kotkar", – dide.
22. Musa Mädyän şähärenä yünälde, läkin yulnı belmider ide, äytte: "Şayät Rabbım Mädyängä bara torgan yulga künderer", – dip.
23. Mädyänneñ koyı suına citkändä ul koyı yanında hayvannarnı eçerüçe ber cämäğatne kürde, dähi alarnıñ artında ike hatınnı kürde, alar hayvannarına su eçermi idelär, Musa äytte: "Ni buldı sezgä hayvannarıgızga su eçermisez?" Ul ike kız äyttelär: "Aldıbızdagı kötüçelär hayvannarını eçerep kitmiçä bez eçermibez, häm bezneñ atabız bik kart keşeder, şul säbäple hayvannarnı eçerergä çıga almıy." Koyınıñ çiläge bik zur bulu säbäple kızlar koyıdan su ala almıylar ide, fäqat başka kötülärdän kalgan sunı eçerälär ide.
24. Musa koyıdan su tartıp kızlarnıñ kuylarına su eçerde, soñra kitep külägägä utırdı häm äytte: "İy Rabbım, miña dindä izgelektän birgän närsäñ öçen min fäqıyr buldım, aşarıma yuk", – dip. Yağni Firgaun ğailäsendä baylık eçendä ide, häzer hiçnärsäse yuk. Kızlar kaytıp atalarına Musa hakında söylädelär, ataları ber kızın Musanı çakırırga cibärde.
25. Ul ike kıznıñ berse oyalıp kına yöregäne häldä Musa yanına kilde, atam sine çakıradır bezneñ kuylarnı eçertüeñneñ hakın birmäk öçen, dide. Musa kızlarnıñ atası Şöґäyeb päygambär yanına kilgäç, başınnan kiçkän vakıygalarnı söyläde. Şöґäyeb äytte: "İy Musa, kurıkma, zalim kavemnärdän bügen kotıldıñ".
26. İke kıznıñ berse äytte: "İy atam, bu keşene hakın tüläp kötüçelekkä al, tähkıyk sin hak tüläp algan keşelärneñ häyerlese, kuätlese häm ämanätle bulganıdır". Anıñ şundıy ikänen niçek beldeñ digändä, kızı äytte: "Un keşe tarta torgan çiläkne ber üze tartıp kuylarıbıznı eçerde häm çakırırga bargaç, küze töşmäs öçen, mine artınnan kaytardı", – dip.
27. Şöґäyeb äytte: "Min oşbu ike kıznıñ bersen siña nikahlamaknı telim, kuylarımnı sigez yıl kötüeñ bärabärenä. Ägär un yılga tutırsañ, ansı sineñ izgelegeñdänder, un yıl hezmät it dip sine mäşäqatlärgä telämim, väğdädä toruda häm yomşaklık kıluda Allah teläsä mine izgelärdän tabarsıñ".
28. Musa äytte: "Oşbu şart sineñ belän minem arabızdadır, ike möddätneñ kaysın gına ütäsäm dä arttıru belän mine dimläü bulmasın yäki zolım itü bulmasın, oşbu söyläşülärebezgä Allah şahitter".
29. Musa östenä algan möddätne ütägäç, Şöґäyebneñ kızına nikahlanıp, Şöґäyebneñ röhsätennän soñ hatını belän Mısırga barırga çıktı, Tur tavı yanında ut kürde häm hatınına äytte: "Şul cirdä torıgız, min ut kürdem, şayät ut yanındagı keşelärdän yulnı soraşıp kilermen yäki ut alıp kilermen, şayät ut yagıp cılınırsız." Çönki alar yuldan adaşkan idelär.
30. Musa ut yanına kilgäç, ul däşelde uñ taraftagı çokırnıñ çitennän, möbaräk urında yözem agaçınnan: "İy Musa, Min barça ğalämne tärbiyä itüçe Allahmın.
31. Yänä tayagıñnı taşla", – dip. Musa tayagınıñ yılan bulıp häräkätlängänen kürgäç, kurkıp artka kitte, tayagına yakın kilmäde." İy Musa, kurıkma, tayagıña yakın kil, tähkıyk sin kurkınıçlardan kotıluçılardansıñ.
32. Kulıñnı kultıgıña kiyem astına kert, annan zararsız häldä ak nurlı bulıp çıgar, ägär kulıñ yaktırgannan kurıksañ, kultık astına tık äüvälge hälenä kaytır. Tayak häm agara torgan kulıñ, Firgaungä vä kavemenä ike moğcizadır, tähkıyk alar fasıyk kavem buldılar."
33. Musa äytte: "İy Rabbım, min alardan ber keşene ütergän idem, barsam üzemne ütererlär dip kurkam.
34. Kardäşem Harun minnän yahşırak söyli, anı miña ışandırıp miña yärdämçe itep cibär, yugıysä min alarnıñ mine yalganga totularınnan kurkamın".
35. Allah äytte: "Älbättä, kardäşeñ belän kul häm yöräk muskullarıñnı kuätlärbez häm sezne östen kılırbız, alar sezgä ireşä almaslar, moğcizalarıbız ilä alarga barıgız. Sez häm sezgä iyärgän möeminnär alarnı ciñäçäksez.
36. Musa alarga Bezneñ ayätlärebez häm moğcizalarıbız ilä kilgäç, alar äyttelär: "Musanıñ moğcizası moğciza tügel, mägär Allahuga iftira itelgän siherder, oşbu päygambärlekne äüvälge atalarıbız zamanasında bulganın hiç tä işetkänebez yuk".
37. Musa äytte: "Allah tarafınnan päygambärlek belän kilgän keşene Ul üze beläder, vä ahirättä cännät kemgä tiyeşle ikänne dä Ul yahşı beläder, ämma zalimnär dönyada – hidäyätkä, ahirättä – cännätkä ireşä almaslar.
38. Firgaun äytte: "İy cämäğat, sezneñ öçen minnän başka İlahä bar dip belmimen, iy Haman, kirpeç yandırıp minem öçen ber biyek manara töze, şayät min yugarı menep Musanıñ Allahusın kürermen vä hälen belermen, tähkıyk minnän başka Allah bar dip äytüendä min Musanı yalgançılardan dip uylıym", – dip.
39. Firgaun häm anıñ ğaskäre haksız täkäbberländelär Mısır cirendä, ülgännän soñ Bezgä kaytarılmabız dip uylıylar.
40. Firgaunne häm anıñ ğaskären tottık soñra diñgezgä batırdık, karagıl zalimnärneñ ahırı niçek buldı.
41. Bez alarnı dönyada imamnar kıldık, alar üzlärenä iyärgän keşelärne utka çakıralar, alarga kıyamät könendä yärdäm birelmäs.
42. Alarga bu dönyada läğnätne iyärttek, häm kıyamät könendä alar hurlıkta häm ґäzabta bulırlar.
43. Äüvälge azgınnarnı hälaq itkännän soñ Musaga kitap birdek, ul kitap keşelärneñ küñellärenä iman yaktılıgı häm turı yul, Häm möeminnärgä rähmät bulganı häldä birelde, şayät keşelär väğazlänerlär.
44. Bez Musa belän söyläşkän taunıñ könbatış yagında tügel ideñ, Bez Musaga hökemlärebezne vähiy kılganda, vä sin ul urında yuk ideñ.
45. Läkin Musadan soñ küp kavemnär bar ittek, alarga ozak vakıt vähiy kilmi tordı, şul säbäple ґähedlären onıttılar, sine cibärdek, dähi sin Mädyän halkı arasında tormadıñ, alarnıñ hällären söylägän bulır ideñ, läkin Bez sine päygambär itep alarnıñ hälläreme bäyän itüçe Koränne siña birdek.
46. Yänä sin Tur tavınıñ yanında tügel ideñ, Bez Musaga kitabıñnı al, dip, vähiy itkän zamanda, läkin sinnän elek Allah ґäzabı belän kurkıtuçı hiçber päygambär kilmägän kavemne kurkıtmaklıgıñ öçen Allahudan rähmät itelep cibäreldeñ, şayät alar väğazlänep iman kitererlär.
47. Ägär alarga imansızlıkları vä başka gönahları säbäple fetnä yäki ґäzab ireşkän vakıtta, iy Rabbıbız, ägär bezgä päygambär cibärgän bulsañ, bez Sineñ ayätläreñä iyärgän bulır idek häm möeminnärdän bulır idek digän süzläre bulmasa ide, Bez sine päygambär itep cibärmägän bulır idek.
48. Alarga Bezneñ hozurıbızdan hak päygambär kilsä, äyttelär: "Ni bulır ide Musaga birelgän moğcizalar Muhämmäd g-mgä dä birelgän bulsa", – dip. Allah äytte: "Äyä alar Musaga birelgän moğcizalarnı da inkyar ittelär tügelme? Ul käferlär äyttelär: "Musa belän Harun siherçelärder, ber-bersenä yärdämläştelär, bez alarnıñ bersenä dä ışanmıybız", – didelär.
49. Sin alarga äyt: "Allahudan ber kitap kiteregez, ul kitap Korännän häm Täürattan artıgrak turı yulga künderüçe bulsın, ul kitapka min dä iyärermen, ägär süzläregezdä döres bulsagız", – dip.
50. Ägär alar sineñ kitap kiteregez digän süzeñne kabul itmäsälär, belgel, alar siña iman kitermäüdä fäqat näfes havalarına iyärälär, Allahunıñ hidäyätennän başka näfes havasına iyärgän keşedän dä adaşuçırak keşe barmı? Näfeslärenä iyärep adaşkan ğalimnärne Allah turı yulga kündermäs.
51. Bez Koränne iñdergändä keşelär öçen ayätlären ber-bersenä totaştırdık, şayät añlap väğazlänerlär.
52. Korännän elek Bez kitap birgän keşelärneñ Korängä ışanuçıları.
53. Ägär alarga Korän ukılsa äyterlär: "Bez ul Korängä iman kiterdek, älbättä, ul Allahudan iñgän hak kitaptır, tähkıyk Korän iñmäs borın da Allahunı berläüçe idek".
54. Alarga äcerläre ike öleş bireler, elek tä, soñınnan da Allah yulında sabır itkännäre öçen, vä alar Allahuga itağat belän gönahların betererlär, vä Bez birgän maldan sädakalar birerlär.
55. Vä yaman süz işetsälär, alardan çitläşerlär, alarga karşı yaman süz äytmäslär häm äyterlär: "Bezneñ ğamälebez üzebezgä, sezneñ ğamälegez sezgä, bezneñ, taraftan sezgä tınıçlık bulsın, ämma bez sezneñ kebi kılanıp cahil ahmak bulırga telämibez", – dip. Muhämmäd g-m Äbu Talibnıñ imanga kilüe öçen artık tırışkaç, tübändäge ayät inde.
56. İy Muhämmäd g-m, sin söygän keşeñne hidäyätkä künderä almassıñ, läkin Allah telägän bändäsen turı yulga künderer, vä Ul turı yulga künüçelärne belüçeräkter.
57. Käferlärdän kurkıp iman kitermäüçe möşriklär äyttelär: "Ägär sineñ belän bergä islam hidäyätenä iyärsäk, torgan cirebezdän kualap çıgarırlar dip kurkabız", – dip. Allah äytte: "Äyä Bez alarnıñ urınnarını zarardan imin kıylmadıkmı, vä Bezneñ hozurıbızdan rizık yözennän Mäkkä şähärenä törle cimeşlär kilep tuplanadır, läkin alarnıñ küberäge Bez äytkän süzneñ haklıgın belmilär.
58. Küpme şähär keşelären hälaq ittek, alarnıñ halıkları iminlektä vä baylıkta bulıp, mählukqa tabınuçı möşriklär idelär, oşbu buş urınnar alarnıñ urınnarıdır, alardan soñ anda şomlanıp toruçı bulmadı, mägär bik az gına toruçılar buldı, ul urınnarga Bez üzebez varis buldık.
59. Sineñ Rabbıñ hiçber şähärne hälaq itär bulmadı, hätta ul şähärlärneñ zurısına ber päygambär cibärmiçä, ul päygambär alarga Bezneñ ayätlärebezne ukır, Bez şähär keşelären hälaq itär bulmadık, mägär zalim bulgannarı öçen hälaq ittek.
60. Sezgä birelgän närsälär dönya tereklegeneñ zinnäte vä dönyada faydalanaçak az närsäder, soñra betäder, ämma Allah hozurındagı cännät niğmätläre häyerleder häm mäñgelekter, äyä uylap karamıysızmı, ahirät dönyadan häyerle ikänne.
61. Bez beräügä cännätne väğdä kıylsak, ul cännät väğdä itelgän keşegä yulıgaçaktır, bu keşe dönyada Bez faydalandırgan soñra kıyamät könendä utka kerergä häzer itelmeş keşe belän bertigez bulırmı?"
62. Kıyamät könne Allah nidan kılıp äyter: "Kayda Minem Şäriklärem, sez alarnı Miña tiñdäş dip nizağlaşa idegez.
63. Üzlärenä ґäzap vaceb bulgan azgınlıkta bulgan keşelärneñ başlıkları äyterlär: "İy Rabbıbız, oşbu keşelärne bez azdırdık, läkin bez alarnı azgınlıkka köçlämädek, bezneñ väsväsäbez belän azgınlıknı ihtıyar ittelär, iy Rabbi bez alardan bizdek, siña kayttık, alar bezgä gıybadät kılmadılar bälki üz näfeslärenä itağat ittelär", – dip.
64. Alarga äyteler: "Allahuga tiñ kılgan sınımnarıgıznı çakırıgız, sezne ґäzabtan kotkarsınnar, sınımnarını yärdämgä çakırırlar, läkin sınımnarnıñ çakırunı kabul itärgä häm yärdäm itärgä kadir bulmaslar, änä şul häldä ґäzabnı kürerlär, ägär hak yulga künelgän bulsalar, älbättä, ґäzabnı kürmäs idelär.
65. Kıyamät könne Allah käferlärgä nida kılır häm äyter: "Minem räsülemneñ Allahunı berläü hakındagı süzlären niçek kabul ittegez?
66. Ul köndä fayda itäçäk dälil häm cavap alarga tabılmas, häm alar dönyada möşkel närsälärne ber-bersennän soragan kebi, niçek cavap birik, dip, soraşmaslar, bälki häyran bulıp söylämäslär.
67. Ämma beräü isän häm kuätle çagında şirektän häm başka gönahlardan täübä itsä, häm iman kiterep izge ğamällär kıylsa, änä şul keşeneñ kotıluçılardan bulıp Allahunıñ rähmätenä ireşmäklege yakındır.
68. Rabbıñ telägene vä ihtıyar itken närsäne halık itär, yugıysä möşriklär öçen bernärsäne ihtıyar itmäk yuktır, Allahu täğalä paq häm böyek buldı möşriklär Allahuga şärik itkän närsälärdän.
69. Rabbıñ alarnıñ küñellärendä yäşergän imansızlık häm başka bozık uyların häm telläre belän izhar itkän närsälären dä beläder.
70. Vä Ul – Allah, yuktır Añardan başka İlahä, mägär Ul üze genäder, dönyada vä ahirättä maktau Aña hasdır, vä här eştä bulgan hökem yänä Allahuga hasdır häm ahırda Aña kaytarılmış bulırsız.
71. Äyt: "Beläsezme, ägär Allah kiçne karañgı hälendä kıyamätkä hätle kaldırsa, Allahudan başka İlahä barmı sezgä yaktılık kiterä torgan, äyä şunı işetäsezme?"
72. Yänä äyt: "Beläsezme, ägär Allah köndezne yaktı hälendä kıyamätkä çaklı kaldırsa, Allahudan başka İlahä barmı rähätlänep yal itä torgan kiçegezne kiterergä? Äyä kürmisezme, Allah eşlären.
73. Allah üzeneñ rähmätennän sezgä köndez ilä kiçne bar kıldı, kiçtä yal itmäkegez öçen, köndez käsep belän Allahunıñ fazlınnan taläp itmäklegegez öçen, şayät Allahunıñ bu niğmätlärenä şöker itärsez."
74. Kıyamät könendä Allah möşriklärgä nida kıylır häm äyter: "Miña şärik itkän närsäläregez kayda Allahunıñ şärike bar dip nizağlaşa idegez.
75. Barça ömmättän şahid itep päygambärlären çıgarırbız, dönyada Allahuga karşı eşlägän häm karşı söylägän eşläregezgä dälilläregezne kiteregez, diyärbez, alar belerlär haklık Allahuga gına tiyeşle ikänen, häm sınımnarı alardan kaçar.
76. Tähkıyk Karun Musa kavemennän vä aña iman kitergän keşelärdän ide, Yäğkub, balalarına zolım itte häm baylıgı belän oluğlandı, Bez aña küp baylık birdek ki, anıñ häzinä saraylarınıñ açkıçların kütärmäk kuät iyäläre bulgan cämäğatkä dä avır bulır ide, kaveme Karunga äytte: "Malıñ küplege belän maktanıp şatlanma, tähkıyk Allah mal belän şatlanuçılarnı söymider.
77. Bälki Allah birgän malnı Allah yulına birep ahirätne käsep it, dönyadan üz öleşeñne onıtma, ahiräten, öçen ğamäl kıl, Allah siña ihsan kılıp mal birgän kebi sin dä mohtac keşelärgä malıñnan bir, cir östendä yavızlık belän fäsädlek kıylıp yörmä, tähkıyk Allah fäsädçelärne söymider."
78. Karun äytte: "Miña bu mal belememneñ küplege öçen birelde", – dip. Allah äytte: "Galim bulsa belmime monnan elek Allah küpme cämäğatne Aña karışkannarı öçen hälaq itte, ul hälaq bulgan, keşelär kuättä Karunnan artıgrak vä cıygan malları kübräk ide, fäsädçe zalimnär kıyamät könendä gönahlarınnan soralmaslar, hisapsız cähännämgä kererlär."
79. Karun ber könne yögän-iyärläre altın belän zinnätlängän atka atlanıp kavemenä çıktı, dönya tereklegen genä teläüçelär äyttelär: "Karunga birelgän baylık kebi bezgä dä birelgän bulsa, nindi yahşı bulır ide, ul Karun dönyaga olug nasıyp iyäse", – dip.
80. Belem birelmeş keşelär dönyanı söyüçelärgä äyttelär: "Ükeneç bulsın sezgä, iman kiterep izge ğamällär kılgan keşelärgä Allah väğdä itkän cännät niğmätläre Karunga birelgän maldan häyerleräkter, ul cännätkä ireşmäs hiçkem, mägär sabır itep Allah yulında yäşägän hak möeminnär ireşerlär", – dip.
81. Bez ul Karunnı häm yortın cirgä yottırdık, çönki Karun, baylıgına tayanıp, Musanı küp cäberläde. Şul vakıtta Allahudan başka Karunga yärdäm birüçe bulmadı, häm cir astına kitüdän üzen-üze dä saklıy almadı.
82. Äle küptän tügel genä Karunnıñ däräcäsen ömet itüçe keşelär Karunnıñ yortı belän cir astına kitkänen kürep tordılar vä äyter buldılar: "Ґäcäb bu eş bezgä şöbhäle buldı, Allah sınar öçen telägän bändäsenä kiñ rizık vä telägän bändäsenä tar rizık birer ikän, ägär Allah bez telägänçä Karun malı kebi mal bezgä dä birgän bulsa, älbättä, bez dä Karun belän bergä cir astına kitkän bulır idek, väy Karunnıñ eşe ükeneçle buldı! Allahuga karışıp köfran niğmät kıluçılar Allah ґäzabınnan kotıla almaslar ikän läbasa", – dip äyttelär.
83. Bez ahirätne, iman kiterüdän vä Allahuga itağat igüdän oluğlanmagan häm cir östendä bozıklık fäsäd kıylmagan hak möeminnär faydasına kılırbız, eşeneñ, ahırındagı uñış, ahirättäge bähet, Allahuga karışudan gönahlı buludan saklanuçı möeminnärgäder.
84. Beräü Allah riza bulırday yahşılık belän barsa ahirätkä, aña Allahu hozurında häyerleräk kübräk niğmät bulır, beräü küp gönah belän yaman keşe bulıp barsa, andıy keşelär fäqat bozık eşlärenä karşı katı hökem, katı ґäzap belän cäzalanırlar.
85. Siña Korän iñderep anıñ belän ğamäl kıylunı farız itkän Allah, älbättä, sine Mäkkägä kaytaraçakdır, yağni Mäkkäne fäteh itäçäkseñ. Äyt: "Korän belän ğamäl kıylıp Allahuga hidäyät belän kaytkannarnı da vä Korännän kaçıp adaşkan häldä Allahuga kaytkan azgınnarnı da Rabbım belüçeräkter", – dip.
86. İy Muhämmäd g-m, sin bit siña Koränneñ iñderelüen hiç tä ömet itmider ideñ, läkin Rabbıñ siña rähmät itep Koränne iñderde, käferlärgä yärdämçe bulmagıl.
87. Siña Korän iñgännän soñ käferlär sine Korän belän ğamäl kıyludan tuktatmasınnar, häm keşelärne imanga, İslam dinenä öndä, läkin möşriklärgä iyärep, alarga yärdäm itep yäki alarga itağat itep möşrik bula kürmägel!
88. Allah belän bergä başka närsägä gıybadät kıla kürmä, ahirät öçen Allahudan başkadan yärdäm sorıy kürmägel, döreslektä hiç mäğbud yuktır, mägär Allah üze genäder, Allahudan başka härnärsä hälaq buluçıdır, här eştä hökem Allahuga hasdır, vä hökem itelü öçen Allahuga kaytırsız.

[29] ҐÄNKÄBUT (ÜRMÄKÜÇ) SÜRÄSE – 69 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif lam mim. Mäğnäsen Allah belä.
2. Äyä keşelär iman kiterdek digännärennän soñ törle avırlıklar belän Allah tarafınnan imtihan itelmäbez dip uylıylarmı?
3. Tähkıyk bolardan elek tä törle sıynıf keşelären bäla-kaza häm avır mäşäqatlär belän sınap karadık, kemneñ imanı hak häm kemneke yalgan şunı belmäk öçen Allah möselmannarnı törle avırlıklarga saldı.
4. Äyä Korän belän ğamäl kılmıyça Allahuga doşman bulgan keşelär, Allahunıñ alardan üç alırga köçe citmäs dip uylıylarmı, alarnıñ Allah bezne ґäzap kılmas dip uylauları nindi yaman hökemder.
5. Beräü Allahuga cännättä yulıgunı ömet itsä, Korän belän ğamäl kılıp häzerlänsen, bit Allahunıñ yulıgaçak köne kiläçäkter, Ul süzlärne işetüçe, küñellärne belüçeder.
6. Beräü üzeneñ näfese häm şaytan belän Allah yulıñda sugış kılsa, üz faydasına sugış kılgan bulır, tähkıyk Allah ğalämnär östendä baydır, hiçber zatka ihtıyacı yuktır.
7. İman kiterep izge ğamällär kılgan möeminnärneñ naçarlıkların yahşılıkları belän cuyaçakbız, dähi alarnıñ kıylgan izge ğamälläreneñ yahşıragı belän cäzalandırırbız.
8. Bez keşe zatına ata vä anaga izgelek itärgä ämer birdek, ägär ata häm anañ sin Allah dip tanımagan Allahudan başka ber närsäne Allah dip tanırga köçläsälär, ul vakıtta alarga itağat itmä, bit kaytarılmagıgız Miñadır, kıylgan eşläregezdän häbär birermen häm cäza kıylırmın.
9. İman kiterep izge ğamällär kılgan möeminnärne, älbättä, izge bändälärem arasına kertäçäkmen.
10. Keşelärdän şundıy keşelär dä bardır, yagış monafiqlar, ägär alar Allah yulında az gına avırlık kürsälär, keşelärdän ireşkän räncetelüne ahirättäge Allah ґäzabı kebi zur ґäzaptan sanarlar, ägär möeminnärgä Allah yärdäme belän tabış malı kilsä, älbättä, alar äytälär, şiksez, bez dä sezneñ belän bergä İslam dinendäbez, bezgä dä tabış malın biregez, dip. Äyä Allah barça dönya keşeläreneñ küñellärendä iman yä monafiqlık yäki möşriklek sırhavı bar ikänne belmäsme?
11. Allah nıklap iman kitergän hakıykıy möeminnärne dä vä şaytanga iman kitergän monafiqlarnı da belä.
12. İmansızlar iman kitergän möeminnärgä äyttelär: "Sez dä bezneñ dinebezgä keregez, ägär bezneñ dingä kergänegez öçen gönahlı bulsagız, ahirättä ul gönahlarıbıznı östebezgä yökläp alırbız", – dip. Läkin ul imansızlar üzlärenä iyärgän keşelärneñ gönahlarınnan az gına öleşne dä kütärä almayaçaklar, älbättä, imansızlar yalgançılardır. Yağni alarga iyärgän möselmannarnıñ gönahların öslärenä almaslar.
13. Möşriklär üzläreneñ gönahların vä üzlärenä iyärtep adaşu yulına, batıl dinnärenä alıp kergän iyärçennäreneñ dä gönahların yöklärlär, läkin iyärüçelärneñ gönahı kimetelmäs: vä alar kıyamät könendä Allahuga yalgannı iftira itep kılgan barça kabahät eşlärennän, älbättä, soralırlar
14. Tähkıyk Nuhnı kavemenä päygambär itep cibärdek, ul kaveme eçendä alarnı dingä öndäp tugız yöz ille yıl tordı, kaveme isä iman kitermiçä zalim buldılar häm alarnı Tufan suı tottı.
15. Ämma Nuhnı vä anıñ belän bergä köymädä bulgan möeminnärne Tufan suınnan kotkardık, vä Bez bu eşne böten ğalämgä zur gıybrät kıldık.
16. Vä İbrahim g-m kavemenä: "Allahuga gına gıybadät kılıgız, vä Allahudan kurkıgız, bu äytkännärne kılsagız üzegez öçen häyerleder ägär belsägez", – dide.
17. "Allahudan başka sınımnarga gıybadät kılasız, vä sınımnarıgıznı Allah dip yalgan söylisez, bit Allahudan başka gıybadät kıla torgan sınımnarıgız sezgä rizık birergä kadir tügellär, häm rizıknı Allahudan soragız vä Aña gına gıybadät kılıgız häm Aña şöker itegez, çönki hökem itelergä Allahuga kaytasız", – dide.
18. Ägär sine yalganga totsalar, sezdän elek bulgan kavemnär dä päygambärlärne yalganga tottılar. Päygambärneñ burıçı dingä köçläü tügel, fäqat Allah hökemnären keşelärgä ireşterü genäder.
19. Äyä alar kürmilärme Allahunıñ başlap niçek halık kılganın, soñra kıyamät könne üleklärne tergezep äüvälge hällären» kaytarır, bu eş Allahuga, älbättä, bik ciñel.
20. Äyt: "Cir östendä yöregez häm gıybrät ilä karagız – Allah keşelärne niçek törle itep halık kılgan, soñra hökem itär öçen ülgän keşelärne barın da tergezer, Allahunıñ här närsägä köçe citäder.
21. Telägän bändäsen ґäzab kılır vä telägän bändäsenä rähmät itär, ahırda aña kaytırsız.
22. Cirdä, dä küktä dä Allah sezne ґäzab belän totuınnan sez Anı gaciz itä almassız, bit sezgä Allahudan başka ґäzabtan kotkaruçı dus häm yärdämçe yuk.
23. Allahunıñ ayätlärenä häm ahirättä Allahuga yulıgaçaklarına ışanmauçılar, alar Minem rähmätemnän ömetsez bulırlar, vä alarga räncetküçe ґäzab bulır.
24. İbrahimnıñ islam dinenä öndävenä karşı kavemneñ cavabı başkaça bulmadı mägär anı üteregez yäki yandırıgız digän süzläre buldı. Yağni İbrahim alarnı cähännäm ґäzabınnan kotkarıp cännätle itärgä tırıştı. Şunıñ öçen alar anı yandırırga karar çıgardılar. Allah üzeneñ dustı İbrahimnı käferlärneñ utınnan sälamät çıgardı, İbrahimnıñ önä şulay Allah rähmäte belän uttan sälamät çıguında, älbättä, iman kitergän kavem öçen gıybrät bardır.
25. Sez Allahudan başka sınımnarnı İlahä tottıgız, dönya tereklegendä ber-beregez belän sınımnarıgız iseme belän söyläştegez, soñra kıyamät könendä ber-beregezgä läğnät äytersez, vä ul köndä ber-beregezne inkyar itärsez, sezneñ baraçak ciregez utdır, sezgä anda yärdämçe bulmas.
26. Lut İbrahimga iman kiterde, İbrahim äytte: "Min bu möşriklärne taşlap Allah kürsätkän urınga küçämen, tähkıyk Allah köçleder doşmannardan mine saklar, vä Ul hikmät iyäseder, miña faydalı eş ilä ämer itär.
27. İbrahimgä İshak ilä Yağkubnı birdek, vä anıñ balalarınnan päygambärlek kıldık, vä kitaplarnı da anıñ balalarına iñderdek, İbrahimnän soñ kilgän päygambärlär hämmäse anıñ näselennänder, vä Bezneñ rizalıgıbız öçen hicerät itüeneñ äceren dönyada uk aldı anı här din ähele maktıy, vä ul ahirättä oluğ däräcäle izge zatlardan bulaçak.
28. Vä Lutnıñ kavemenä äytkän süzlären ukıgız: "Tähkıyk sez bik kabahät eş kılasız, yağni irlärneñ artına barasız, ul fäheş eşne sezdän alda dönyada hiçber zat kılmadı.
29. Äyä sez irlärgä yakınlık kıylasızmı, dähi yulçılarnı basıp talıysızmı, vä cıyılgan cämäğat eçendä fäheşlek kıylasızmı, yänä yuldan ütüçelärgä taş atalar ide. Lutnıñ näsıyhätlärenä karşı cavapları başkaça bulmadı, mägär döres söyli torgan bulsañ, bu eşlärebez öçen bezgä Allahunıñ ґäzabın kiter, didelär.
30. Lut äytte: "İy Rabbım miña yärdäm bir fäheş eşne eşläüçe kavem östenä".
31. Cibärelgän färeştälär İbrahimgä şatlık häbäre ilä kilgäç, ul färeştälär äyttelär: "Bez bu Lut şähäreneñ halkın hälaq itüçebez, tähkıyk ul şähärneñ halkı imansız zalim buldılar", – dip.
32. İbrahim äytte: "Bit ul şähärdä Lut päygambär bar". Färeştälär äyttelär: "Bez ul şähärdä kemnär barlıgın yahşı beläbez, älbättä, bez Lutnı vä aña iyärgän möeminnärne kotkaraçakbız, mägär hatının kotkarmabız, çönki ul ґäzabta kaluçılar cömläsennän buldı.
33. Bezneñ cibärgän färeştälärebez yegetlär kıyafätendä kilgäç, Lut bik katı kaygırdı hätta kükräge kısıldı, çönki alarnıñ färeştä ikännären belmäde, şul säbäple zalim kavemem bolarga da bozık eş kılırlar, dip bik borçıldı. Färeştälär äyttelär: "Kurıkma häm kaygırma, bez sine vä öy cämäğateñne kotkaraçakbız, mägär hatınıñnı kotkarmıybız, ul ґäzabta kaluçılardan buldı.
34. Bez ul şähär östenä küktän taş yaudıraçakbız, halkı fäheş eş kılgannarı öçen".
35. Tähkıyk gakılları ilä uylap karauçılarga ul şähärdä açık ğalämätlär kaldırdık.
36. Mädyän halkına kardäşläre Şöґäyebne päygambär itep cibärdek, äytte: "İy kavemem Allahuga gına gıybadät kılıgız, vä ahirät öçen faydalı eşlärne eşläp savabın ömet itegez, vä cir östeñdä törle hıyanätlär, bozıklıklar eşläp yörmägez.
37. Kaveme anı yalganga tottı, şunıñ öçen alarnı katı ґäzab belän tottık, alar yortlarında tezlänep ülek buldılar.
38. Dähi Gad, Sämud kavemnären dä hälaq ittek, iy möşriklär, alarnıñ hälaq bulgan urınnarı sezgä belderelde, şaytan alarga batıl eşlären zinnätle itep kürsätte, vä alarnı päygambärläre kürsätkän hak yuldan çıgarıp adaşu yulına kertte, bit alar gakıl vä basıyrät iyäläre idelär, Allah birgän belemne hak yulga kullanmıyça, hälaq buldılar.
39. Vä Karunnı vä Firgaunne häm Hamannı hälaq ittek, Musa alarga açık añlatmalar belän kilgän ide, alar isä Mısır cirendä täkäbberländelär, Bezneñ ґäzabtan kotıla almadılar.
40. Alarnı hämmäsen üzläreneñ gönahları säbäple tottık, alarnıñ bäğzelärenä taşlar alıp kilgän cil cibärdek (Lut kavemeder), alarnıñ bäğzelären färeştäneñ kıçkıruı tottı (Mädyän vä Sämud kavemnäreder), kaybersen cirgä yottırdık (ul Karundır) vä alardan kayberlären suga batırdık (alar Firgaun kavemeder), Allah alarga zolım itär bulmadı läkin alar yavızlık belän üzlärenä zolım ittelär.
41. Allahudan başka sınımnarnı dus totkan möşriklärneñ misalı, ürmäküç kebi ul üzenä öy yasadı, älbättä, öylärneñ zägıyfräge ürmäküç öyeder, salkınnan, yañgırdan fayda birmider, şunıñ kebi sınımnarnı dus totkan möşriklär dä alardan hiç fayda kürmäslär, ägär şunı belsälär.
42. Allah, şiksez, beläder alarnıñ Allahudan başka närsägä gıybadät kılgannarın, cäzasız kaldırmas, Ul ciñüçe vä hikmät iyäse.
43. Korändä bu kebi misallarnı keşelärgä bäyän itäbez añnarga ciñel bulsın öçen, läkin ul misallarnı ğalimnärdän başkalar añlamaslar.
44. Allah cirne vä küklärne haklık belän tözede, Allahunıñ bu eşläreñdä Anı tanu öçen möeminnärgä dälillär bar.
45. İy Muhämmäd g-m, Korännän vähiy itelgän ayätlärne ukıgıl vä namaz ukıgıl, tähkıyk namaz, fäheş eştän dä yaramagan eşlärdän ukuçını tıya, namaz, älbättä, Allah zekerläreneñ iñ zurısı, Allah sezneñ ni eşlägännäregezne belä.
46. Kitap ähelläre belän nizağlaşmagız, mägär kürkäm yul belän söyläşegez, ägär alar nindi yul belän bulsa da zolım itsälär, ul vakıtta alarga katılık kılıgız, ägär alar sezneñ belän ärepläşsälär äytegez: "Allahudan sezgä häm bezgä iñgän kitaplarnıñ hämmäsenä iman kiteregez, sezneñ vä bezneñ İlahäbez ber genä Allahdır, bez Ul – Allahuga itağat itäbez".
47. Alarga kitap iñdergänebez kebi siña Korän iñderdek. Bez kitap birgän keşelärdän Korängä iman kiterüçeläre bar, Bezneñ ayätlärebezgä karşı söylämäs vä inkyar itmäs, mägär imansız keşelär inkyar itärlär.
48. İy Muhämmäd g-m, Korän iñüdän elek sin kitap ukımıydır ideñ häm kulıñ ilä kitap ta yazmıy ideñ, ägär ukıgan häm yazgan bulsañ, möşriklärgä sinnän şiklänergä urın bulır ide, ul kitaplardan öyränep üzenä din yasadı diyär idelär.
49. Bälki ul Korän açık bäyän itelgän ayätlär bulıp ğalimnär küñelendä saklanadır, yağni Korän hafizlar küñelendä. Bezneñ ayätlärebezgä zalimnär genä karşı söylär häm inkyar itär.
50. Möşriklär äyttelär: "Ni bulır ide, ägär Muhämmädkä Rabbısınnan anıñ päygambärlegenä moğcizalar iñderelgän bulsa". Sin alarga äyt: "Mogcizalar Allah hozurındadır min fäqat ışanmagan vä itağat itmägän keşelärne cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçımın.
51. Bez siña iñdergän Korän alarga moğciza bulırga citmime, ul Korän alarga daim ukıladır, vä ul Korändä möeminnär öçen rähmät häm väğazlär bar.
52. Minem belän sezneñ arada şahid bulırga Allah üze citäder digen, Ul cirdä häm küklärdä bulgan närsälärne beläder. Allahuga vä Anıñ ayätlärenä ışanunı inkyar itep yalganga ışanuçılar, alar häsrätlänüçe vä hälaq buluçılardır.
53. Möşriklär sinnän ґäzabnı aşıktırıp sorarlar, ägär ґäzab öçen bilgelängän vakıt bulmasa ide, älbättä, alarga ґäzab kiler ide, älbättä alarga ґäzab iskärmästän kiler, hälbuki alar ґäzabnıñ kilgänen sizmäslär.
54. Alar Allah ґäzabınıñ dönyada kilüen aşıktırdılar. Bit alarnı cähännäm çolgap algan ülü belän anda kererlär.
55. Ul köndä alarnı ut ґäzabı öslärennän vä ayak aslarınnan çolgar, Allah alarga kılgan kabahät eşläregezneñ ґäzabın tatıgız, diyär.
56. İy möemin bändälärem, tähkıyk Minem cirem kiñder, kayda gına bulsagız da Miña gıybadät kılıgız.
57. Älbättä, ülem açısın härkem tatıyaçaktır, soñra kubarılıp Miña kaytırsız.
58. İman kiterep Korän yulı belän izge ğamällär kılgan möeminnärne, cännät çardaklarına iñderäçäkbez, ul cännätneñ astınnan yılgalar agadır anda mäñge kalırlar, hak möeminnärneñ urını häm niğmätläre ni huş yahşıdır.
59. Şul cännätkä keräse möeminnär Allah yulında törle avırlıklarnı kütärdelär, islam faydasına çıdadılar, vä alar Allahuga täväkkäl itep härvakıt Allah yulında häräkättä bulırlar.
60. Küpme hayvannar, koşlar üzlärenä rizık häzerläp kuya almıylar, Allah alarnı da, sezne dä rizıklandıradır, Ul – Allah süzläregezne işetüçe, küñelläregezne belüçeder.
61. Ägär möşriklärdän cirne vä küklärne kem halık kıldı, dip, sorasañ, dähi aynı vä koyaşnı kem yöretä dip sorasañ, älbättä, Allah dip cavab birerlär, şulay cavap birgännärennän soñ ni öçen iman kiterüdän baş tartalar?
62. Allah telägän bändäsenä kiñ rizık birer, teläsä şul uk keşegä rizıknı tar kılır, Allah, älbättä, här närsäne belüçeder.
63. Ägär sin küktän su iñderep ülgän cirne kem tergezä dip möşriklärdän sorasañ, älbättä, Allah dip cavap birerlär. Maktau här eştä Allahugadır digen! Bälki alarnıñ kübräkläre hak süzne añlamıylar.
64. Oşbu dönya tereklege balalar uyınçıgı kebi aldaudan başka närsä tügel, ämma ahirät yortı isä uldır hakıykıy yäşi torgan mäñgelek yahşı bähetle tormış, ägär şunı belsälär ide, älbättä, betäçäk dönyaga aldanıp mäñgelek bähetle tormıştan mährüm bulmas idelär.
65. Käferlär köymägä utırsalar dindä ihlas keşelär kebi Allahuga yalvaralar, ägär Allah alarnı diñgezdä sälamät yöretep korablare belän korıga kaytarsa, alar yañadan möşrik bulalar.
66. Sınımnarına tabınıp kararlanalar, Bez birgän niğmätlärgä köferlek kılır öçen, bu eşläreneñ kabahätlegen vä ґäzabın tizdän belerlär.
67. Äyä belmilärme Bez mäscid Häramnı başkalarnıñ anda kilep zolım kürülärennän vä añdagı keşelärne ütermäktän imin kıldık, ämma mäscid tiräsendäge keşelär üterelü yäki äsir bulu belän fetnälänerlär. İnde alar yalganga ışanıp, Allahunıñ niğmätläre bulgan Koränne inkyar itälärme?
68. Allahuga yalgannı iftira kılgan keşedän dä zalimrak keşe bulırmı, yäki päygambär haklık belän kilgännän soñ, päygambärne häm Koränne yalganga totuçı keşedän dä zalimräk keşe bulırmı? Ällä käferlärgä cähännämdä urın yukmı?
69. Nıklap ışanuçılar Bezneñ yulıbızda tırışırlar, köräşerlär, kiräk bulsa - sugışırlar, älbättä, Bez alarnı üzebez riza bulgan hak yulga künderäçäkbez, Allah, älbättä, möeminnär belän bergäder. Möeminnärneñ yahşı eşläre vä kılgan izge ğamälläre fäqat Allah rizası öçen genä bulsa, Allah alarga dönyada hidäyät, ahirättä cännät birer.

[30] RUM SÜRÄSE – 60 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif läm mim.
2. Rumnar sugışta Farsıylarga ciñeldelär. Rumnar kitabiy käferlär bulıp, Farsıylar kitapsız mäcüsilär ide. Mäkkä käferläre dä kitapsız mäcüsiy idelär, şul säbäple kitabi käferlärne mäcüsilär ciñgäç, şatlandılar häm Farsıylar kebi bez dä möselmannarnı ciñärbez, didelär.
3. Ґäräb cireneñ Rumga yakın cirendä, ul Rumnar ciñelgännäre soñında tizdän Farsıylarnı ciñäçäklär.
4. Öç yıl belän tugız yıl arasında. Başta Farsıylarnıñ Rumnarnı ciñüe, soñra Rumnarnıñ Farsıylarnı ciñüe, Allahunıñ teläge vä yärdäme beländer, vä Rumnar Farsıylarnı ciñgän köndä möeminnär şatlanırlar, çönki Allahunıñ väğdäse vä päygambärneñ süze döreslängän buladır, häm Mäkkä möşrikläreneñ: "Rumnar ciñäçäk digän süzegez yalgan", – digän süzläre yukka çıgaçaktır.
5. Möselmannarnı şatlandıru öçen Rumnarnıñ ciñüe Allah yärdäme belän buldı, Allah üze telägän bändäsenä yärdäm birer, Ul doşmannarın ciñüçe vä möeminnärgä rähimle.
6. Allah Rumnarnıñ ciñüen väğdä itte, Allah väğdäsenä hıylaflık kılmas, läkin kübräk keşelär Anıñ väğdäsen – belmäslär.
7. Alar dönya tereklege öçen närsä kiräk, şunı belerlär, läkin alar ahirättän gafillär, anda närsä kiräk bulaçagın belmilär.
8. Äyä alar üz hällären uylap karamıylarmı, bälki gaflättän uyanır idelär, dähi alar fikerläp karamıylarmı Allahunıñ cir vä küklärne häm cir küklär arasında bulgan närsälärne haklık belän halık kılganın häm üzlärenä Allahudan äcäl bilgelänüne. Tähkıyk keşelärneñ kübräge terelep Allahu hozurına baruga ışanmıylar.
9. Äyä alar cir östendä yörmilärme, vä üzlärennän elek hälaq bulgan käferlärneñ hälenä karamıylarmı, alar kuättä bolardan artık idelär, cirne sördelär vä binalarnı mähkäm itep küp tözedelär bolarnıkınnan artık itep, vä alarga päygambärläre moğcizalar vä açık añlatmalar belän kildelär, Allah alarnı zolım itmäde, läkin alar Allahuga karşı barıp üzlärenä zolım ittelär.
10. Soñra yavızlarnıñ ahır häle baraçak cire bik yavız cähännäm buldı, alar Allahunıñ ayätlären yalganga tottılar häm ayätlärdän kölär buldılar.
11. Allah başlap keşelärne yuktan bar itär, soñra ülgäç, tergezep äüvälge hällärenä kaytarır, soñra hökem iteler öçen Allahuga kaytarılırsız.
12. Kıyamät köne bulgaç, käferlär Allahunıñ rähmätennän ömet, özep söyläşmiçä tik torırlar.
13. Allahudan başkanı İlahä totkan närsäläre ul köndä alarnı ґäzabtan kotkarırga şäfäğatçe bulmaslar, vä ul möşriklär Allahuga şärik itkän närsälären inkyar itärlär.
14. Kıyamät könne cännätkä keräse möeminnär, cähännämgä keräse keşelärdän ayırılırlar.
15. Ämma iman kiterep izge ğamällär kılgan möeminnär, cännät bakçalarında niğmätlär eçendä şatlanıp yörerlär.
16. Vä ämma ayätlärebezne häm terelep ahirättä Bezgä yulıgunı inkyar itep käfer bulgan keşelär, ґäzabka hafıyz itelerlär.
17. Allah här eşendä kimçelektän paq, kiçkä kergändä vä tañga kergändä namazlar ukıp Allahunı maktap täsbihlär äytegez!
18. Cirdä vä küklärdä Allahunı maktap täsbihlär äyteläder, kiçkä hätle ikende namazın vä töş vakıtı avışkaç, öylä namazın ukıp, Allahunı maktap, täsbihlär äytegez!
19. Ul – Allah terekne ülektän çıgarır, yağni ülekne tergezer, dähi ülekne terektän çıgarır, yağni terene üterer, vä cirne kış ülgännän soñ yaz yañgır belän terelter, sez dä änä şulay terelep kaberläregezdän çıgarılmış bulırsız.
20. Dähi Allahunıñ kodrätenä dälalät itkän närsälärdän berse asılıgız Adäm g-mne tufraktan halık itte, soñra sez keşe bulıp cir yözenä taraldıgız.
21. Dähi Allahunıñ kodrätenä dälillärdänder sezneñ öçen Allahunıñ üzegezdän hatınnar yaratmaklıgı, çönki Hava Adämneñ kabırgasınnan halık itelde, ul hatınnar belän ölfätlänep bergä yäşävegez öçen, dähi ir belän hatın arasında duslık häm märhämätlek kıldı, älbättä, Allahunıñ bu eşlärendä fikerli belgän keşelär öçen gıybrät bardır.
22. Cir vä küklärneñ tözeleşe, vä telläregez, vä tösläregez törleçä buluı, Allahunıñ ğalämätlärennänder, älbättä, Allahunıñ bu eşlärendä belem iyäläre öçen dälillär bardır.
23. Dähi Allahunıñ moğcizasınnandır kiçlären vä köndezlären yoklap rähätlänüegez, vä köndezlären Allahunıñ fazlınnan dönya ahirätläregezne käsep itüegez, älbättä, bu eşlärdä iğtibar belän tıñlauçılarga Allahunıñ kodrätenä dälillär bardır.
24. Dähi Allahunıñ moğcizasınnandır sezgä yäşenne kürsätüe, yäşennän kurkıp, yañgırnı ömet itkänegez häldä, häm küktän yañgır iñderep ülgän cirne tergezüe, Allahunıñ bu eşeñdä dä gakıllı keşelärgä dälil bar.
25. Dähi Allahunıñ moğcizasınnandır cir vä kükneñ teräüsez Allahunıñ kodräte belän toruları, soñra, İsrafil färeştä kaberläregezdän çıgıgız, dip ber märtäbä äytsä, şulvakıt hiç kiçekmiçä çıgarsız.
26. Cir vä küklärdä bulgan mähluqlar barçası Allahu täğalänekeder, härberse Allahuga itağat itärlär.
27. Allah başlap keşelärne yuktan bar itär, soñra ülgännän soñ tergezep äüvälge hällärenä kaytarır, bu eş Aña bik ansattır, cirdä vä küklärdä Allahu täğaläneñ böyeklegenä misallar bardır, Ul här eştä ciñüçe vä hikmät ilä eş kıluçılardır.
28. İy möşriklär, Allah sezgä üzegezdän ber misal kiterer, üzegezneñ satıp algan kollarıgız. Bez sezgä birgän baylıkta sezneñ belän bertigez bula alalarmı, ul kollarıgız mallarıgızga huca bulıp, sezneñ belän bertigez faydalana alalarmı, häm kol bulmagan keşelärneñ mallarıgızga hıyanät itülärennän kurıkkan kebi, kollarıgıznıñ mallarıgızga hıyanät itülärennän kurkasızmı? Älbättä, hiçkayçan kollarıgıznı malıgızga huca itäçägegez yuk. Şulay bulgaç, dindä ber mähluqnı yäki ber keşene niçek Allahuga şärik itäsez? Bez änä şulay ayätlärebezne açık añlatabız, añlıy belgän keşelär öçen.
29. Korän belän ğamäl kılmıyça üzlärenä zolım itkän keşelär dälilsez näfes havalarına iyärdelär, şundıy keşelärne Allah adaştırgannan soñ alarnı kem turı yulga künderä alır? Alarga ahirättä yärdämçelär bulmas.
30. İy Muhämmäd g-m, dineñne halis Allah öçen genä kıyl, yağni ihlaslı bulganıñ häldä dingä yünälep sävablı eşlärgä öndäüdä, vä gönahlı eşlärdän tıyuda istikamätle bul, ul islam dine Allahunıñ mähkäm turı dineder, keşelärne şul islam dinenä yaraklı itep tözede, yağni keşelärne Allah islam dine öçen genä halık kıldı, dimäk keşeneñ çın keşe buluı islam dine beländer, yugalgan keşelekne islamnan tabıp alıgız! Allahunıñ dinenä üzgärmäk yuktır, bu islam dine gayät turı, gayät köçle, kıyamätkä çaklı kaim dinder, läkin kübräk keşelär islamnıñ haklıgın belmilär. "İy keşelär! İslamnan sukır bulıp keşesezlek belän tärbiyälänmägez!
31. Allahuga möräcäğat itep härvakıt Aña itağattä bulıgız, vä Aña gönahlı buludan saklanıgız, dähi namazlarıgıznı vakıtında ukıgız, häm hiçnärsäne Allahuga tiñ kılmagız, möşriklärdän bulmagız!
32. Şul kavemnärdän bulmagız, alar dinnären törle kisäklärgä büldelär, vä alar törle-törle mäzhäb iyäläre buldılar, vä ul törle mäzhäb iyäläre härbere üzeneñ batıl dinen hak dip belep şatlanır. Läkin İslam dinendä mäzhäblärgä bülenü häramdır.
33. Ägär keşene zarar totsa, inabät ilä ihlas Rabbısına doga kıladır, soñra Allah alardan zararnı alıp rähmäte belän rähätlekne, şatlıknı tatıtsa, şulvakıt alardan cämäğat Allahuga mähluqnı tiñdäş itep möşrik bulırlar.
34. Bez birgän niğmätlärgä şöker itmilär, älbättä, köferlek kılalar. İy Allah doşmannarı, dönyada az gına faydalanıgız, ґäzabıgıznı tizdän belersez.
35. Ällä Allahunıñ tiñdäşe barlıgın döresläp söyli torgan kitap yäki färeştä iñderdekme alarga?
36. Ägär keşelärgä baylık, sälamätlek rähätleklären tatıtsak, anıñ öçeñ şatlanır, vä ägär üzläre käsep itkän gönahları säbäple katılık ireşsä, ul vakıtta alar Allahunıñ rähmätennän ömetlären özärlär.
37. Kürmilärme, Allah telägän bändäsenä kiñ rizık birer, vä telägän bändäseneñ rizıgın tar kılır. Allahunıñ bu eşendä möeminnär öçen gıybrät bardır. Çönki bu eş keşelär ihtıyarında tügel, fäqat Allah ihtıyarındadır. Hak möemin nindi häldä dä riza bulıp Allahuga itağat itärgä tiyeş.
38. İnde malıñnan yakın kardäşläreñneñ hakın bir, vä meskennärgä, mösafirlarga dä hakların bir, bu äytkännärne ütämäk Allahunıñ rizasın estägän möeminnärgä häyerleder, vä alar gazaptan kotılıp izge teläklärenä ireşüçelärder.
39. Keşelärdän kübräk alır öçen birgän sadaka vä büläkläregezgä sävab yuktır Allah hozurında, Allah rizalıgı öçen genä birelgän sadakanıñ äcere ike öleş bireler.
40. Allah sezne halık kıldı, soñra rizıklandırdı, soñra üterer, soñra hisap öçen tergezer, inde sezneñ Allahuga şärik itkän sınımnarıgızdan yäki işannarıgızdan şul eşlärne eşläüçeläre barmı? Ul – Allah alarnıñ şärik kılgan närsälärennän paq vä böyekter.
41. Keşelärneñ kılgan fäheş, häram eşläre säbäple cir öste vä diñgezlär öste bozıldı, Allahudan cäza yözennän katı açlık, yogışlı katı çirlär zahir buldı, kılgan bozık eşläreneñ bäğze gönahlarına dönyada uk ґäzabnı tatıtmaklıgıbız öçen, şayät bozıklıktan yahşılıkka kaytırlar, iman kiterep häm täübä itep, tözälep möselman bulırlar.
42. Äyt: "Cir östendä yöregez, sezdän elek yäşägän käferlärneñ hälen, niçek hälaq buluların karagız, alarnıñ kübräge möşrik idelär.
43. İnde batıldan vä näcestän paq häm turı bulgan hak din islamga yözeñne yünälder, Allahudan dönyaga kire kaytarılu bulmıy torgan kön kilmäs borın, ul köndä keşelär törle däräcälärgä bülenerlär.
44. Beräü Allahuga karışıp käfer bulsa, käferlege üzenäder, vä beräü Allahuga itağat itep izge ğamällär kılsa, andıy möeminnär cännättä üzlärenä urın häzerlärlär.
45. Alar iman kiterep izge ğamällär kılgannarı öçen tiyeşle sävabnı birgännän soñ dähi fazlınnan artık savap birsen öçen, tähkıyk Allah imansızlarnı söymider.
46. Dähi Allahunıñ moğcizasınnandır yañgır belän şatlandıruçı cilne cibärüe, vä rähmäte belän yañgırdan üstergän rizıklarnı taratuı, vä Anıñ ämere ilä diñgezlärdä köymälärneñ yörüe, vä törle eşlär, säüdälär belän Allahunıñ fazlınnan rizık käsep itüegez, şayät bolar öçen şöker itärsez.
47. Tähkıyk Bez sinnän elek päygambärlärne üzläreneñ kavemnärenä cibärdek, alar açık añlatmalar belän kildelär, läkin – kavemnäre ışanmadı, Bez alarnı hälaq ittek, ґähedebezdä möeminnärgä yärdäm itmäk Bezgä lyazem buldı.
48. Allah cillärne cibärer vä alar belän bolıtlarnı kütärer, vä ul bolıtlarnı üze telägänçä ber-bersenä kuşıp tuplar, vä kisäklärgä bülär, kürerseñ yañgırnı bolıtlar arasınnan çıgar, ägär ul bolıtlarnı üze telägän bändälärenä ireşterep yañgır yaudırsa, şulvakıtta alar şatlanırlar.
49. Gärçä yañgırdan elek yañgır yaudan ömetsez bulsalar da.
50. Karagıl Allahunıñ rähmäte belän iñgän yañgırga, korılıktan ülgän cirne yañgır belän niçek tergezä, oşbu närsälärgä köçe citkän Allahunıñ ülgän keşelärne tergezergä, älbättä, köçe citär, Ul – Allah här närsägä kadirder.
51. Ägär zararlı cil cibärsäk, igennärne vä ülännärne sargaymış kürsälär, älbättä, igennäre sargaymış soñında keşelär Allahuga ışanunı vä niğmätlärenä şöker itüne inkyar itär idelär.
52. Sin, älbättä, mäyet kebi küñele ülgän keşelärgä imanga, islamga çakıruıñnı işetterä almassıñ, vä sine yalganga totıp haktan baş tartkan sañgıraularga da işetterä almassıñ.
53. Dähi sukırlarnı adaşularınnan turı yulga künderäçäk tügelseñ, sin işetterä almassıñ, mägär ayätlärebezgä iman kitergän insaflı keşelärgä işetterä alırsıñ, alar islam dinen döresläp totuçı möselmannardır.
54. Allah sezne halık kıldı vä zägıyf itep dönyaga kiterde, soñra zägıyflegegezdän soñ kuätle itte, soñra kuät soñında kartlık vä zägıyflekne birde, Allah üze telägänçä halık kılır, Ul belüçe vä kadirder.
55. Kıyamät torgızılgan köndä imansızlar kaberdä ber säğattän artık tormadık, dip ant itärlär, alar kaberdä küpme toruları hakında yalgan söylägännäre kebek, dönyada vakıtlarında, terelü yuk, dip yalganlıylar ide.
56. Belem vä iman birelgän färeştälär vä adämnär alarnı yalgançı kılıp äyterlär: "Allah kitabı Korändä äytelgänçä, kubarılmas könenä çaklı kaberdä yattıgız, menä bügen kaberlärdän kubarılu Köneder, läkin sez anıñ bulaçagın belmädegez."
57. Ul köndä zalimnärgä gozer kürsätüläre fayda birmäs, vä ul köndä gıybadät belän Allahunı riza kılu alardan soralmas.
58. Tähkıyk oşbu Korändä keşelärgä hökemnärne, törle misallarnı vä ґäcäyeb hällärne bäyän ittek, ägär sin törle moğcizalar belän kilgän bulsañ, älbättä, imansız keşelär äyterlär ide: sez fäqat yalgançılarsız, dip.
59. Änä şunıñ kebi haknıñ haklıgın belmägän cahil bulmagan keşelärneñ küñellärenä möher basar.
60. İy Muhämmäd g-m, alarnıñ äytkän yalgan süzlärenä sabır it, çıda, kubarıluga ışanmagan keşelär, sabırsızlıgıñ säbäple, sine gakılsız itmäsennär. Sabır itsäñ Allah taşlamas, eşeñ uñışlı bulır.

[31] LOKMAN SÜRÄSE – 34 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif lam mim.
2. Oşbu ayätlär hikmät iyäse bulgan Korän ayätläreder.
3. Ul Korän anıñ belän ğamäl kıluçılarga turı yuldır vä yahşı niyät belän ğamällären kürkäm kıluçılarga rähmätter.
4. Alar namazların vakıtında ukırlar, vä zäkyatlären birerlär häm ahirätkä ışanıp, anıñ öçen häzerlänerlär.
5. Ul möeminnär Rabbıları tarafınnan turı yulga künderelmeşlär, häm ґäzabtan kotılıp izge teläklärenä ireşerlär.
6. Keşelärneñ bäğzeläre Korän süzlären yalgan, faydasız süzlärgä almaştırır, dälilsez, belemsez süz söyläp keşelärne Allah yulınnan adaştırır öçen, vä häm Allah ayätlären kimsetmäk öçen, alarnıñ üzlärenä dä hur itüçe katı ґäzab bulaçak.
7. Änä şundıy keşelärgä bezneñ ayätlärebez ukılsa, güyä işetmägändäy bulıp täkäbberlänep annan baş tartır, güyä anıñ kolagında sañgıraulık pärdäse bardır, aña räncetküçe ґäzab bulaçagı belän häbär bir.
8. İman kiterep Korän yulı belän izge ğamällär kıluçı hak möeminnärgä nägıym cännätläre bulaçaktır.
9. Alar anda mäñge kalırlar, oşbu väğdä Allahunıñ hak väğdäseder, vä Ul köçle hökemçeder.
10. Allah küklärne kürgänegezçä teräüsez halık kıldı, vä cir östenä böyek taular kuydı, ul cir sezne selketmäsen öçen, vä cir östenä törle hayvannarnı tarattı, vä küktän yañgır iñderep cir östendä irle-hatınlı faydalı küp üsemleklärne üsterdek.
11. Oşbu närsälär Allahunıñ bar itkän närsäläreder, inde mina kürsätegez Allahudan başka İlahä digän närsäläregez närsäne halık kıldılar? Bälki Korän belän ğamäl itmäüçelär zalimnärder, alar açık adaşmaktalar.
12. Tähkıyk Lokmanga hikmät birdek, yağni zur belem, saf gakıl, vä döres süzlelekne birdek, vä äyttek: "Allahunıñ birgän niğmäteñä şöker it, beräü şöker itsä, şöker itüeneñ faydası üzenäder, beräü şöker itüne inkyar itsä, Allah baydır, anıñ şöker itüenä mohtac tügelder, här eşendä maktauga layıktır."
13. Lokman uğlın väğazläp äytte: "İy uğlım, Allahunı ber genä dip bel, Aña hiçkemne, hiçnärsäne tiñdäş itmä, Anıñ tiñdäşe yuk, mähluqnı Allah urnına totu yäki Allahunıñ hatını vä balası bar dip iğtikad itü, älbättä, bik oluğ zolımdır", – dip.
14. Keşegä bez ata-anasına yahşılık itärgä ämer ittek, balanı anası zägıyflek östenä zägıyflek belän kütärde, yağni korsagında avırlık belän kütärde vä avırlık belän tudırdı, vä anıñ balasın imezmäge ike yıldır, dähi keşegä Miña vä ata-anaña şöker it, dip boyırdık, bit ahırda Miña kaytasız.
15. Ägär ata-anañ sine İlahä ikänlegenä dälileñ bulmagan närsäne Miña şärik itüeñä köçläsälär, ul vakıtta alarga itağat itmägel, alarga dönya eşlärendä haman yahşılık ilä eş kıl, dindä Mine berläü belän vä itağat itü belän Miña inabät itkän möeminnär yulına iyär, bit soñra kaytmagıgız Miñadır, kılgan eşläregezdän üzegezgä häbär birermen.
16. Lokman äytte: "İy uğlım, ägär kılgan gönahıñ gorçiç orlıgı avırlıgında bulsa da, ul gönahıñ taş eçendä, yäki küktä, yäki cirdä bulsın, Allah ul gönahıñnı kıyamät könne aldıña kiterer, Allah, älbättä, bik neçkä närsälärdän dä häbärdardır.
17. İy uğlım, namazlarıñnı vakıtında ukıgıl, härkayda keşelärne yahşılıkka öndä, vä gönahlı eşlärdän tıy, vä siña ireşkän katılıkka, bäla-kazalarga sabır it, tähkıyk bu äytelgän närsälär Allah farız kılgan oluğ närsälärdänder.
18. Keşelär belän söyläşkändä täkäbberlänep, yanıñ belän söyläşmä, vä cir östendä zurayıp maktanıp vä şatlanıp yörmä, tähkıyk Allah üzenä ise kitep maktanıp yörüçelärne söymider.
19. Vä yörüeñne bik tizlek belän äkerenlek urtasında kıyl, vä söylägändä tavışıñnı urtaça kıyl, tähkıyk tavışlarnıñ kabahäträge işäk tavışıdır.
20. Äyä kürmisezme, Allah küktä bulgan koyaş, ay, yoldızlarnı vä cirdä hayvannarnı vä tabiğat baylıgın sezgä faydalandırdı, vä sezgä kürengän vä kürenmägän niğmätlären tämam birde. Keşelärdän bäğzeläre Allah hakında yäki Anıñ dine hakında dälilsez, belemsez, mäğrifät turı bulgan Korännän başka häm üze hidäyätsez bulganı häldä tartışırlar, haknı inkyar itep vä yalgannı yaklap.
21. Ägär alarga Allah iñdergän Korän hökemnärenä iyäregez diyelsä, alar äytälär: "Bälki atalarıbıznı nindi dindä, nindi ğamäldä tapsak, şul ğamälgä iyäräbez, alarnıñ yulınnan çıkmıybız" – dip. Äyä şaytan alarnı adaşkan atalarına iyärtep bideґät ğamällärne kıldırıp cähännämgä alıp bara tügelme? Atalarınıñ yulı cähännämgä barsa da ul yuldan çıkmıybız diyärlärme?
22. Beräü üzen vä böten eşen Allahuga tapşırsa vä här eştä yahşılıkta bulsa, ul keşe totındı hiç özelü ihtimalı bulmagan taza arkanga, yağni Korän hökemnäre şul taza arkan hökemendä bulıp, Korän belän ğamäl kılu güyä şul arkanga totınudır. Bit här eşneñ ahırı Allahuga kaytır.
23. Beräü Koränne inkyar itep käfer bulsa, anıñ köferlege sine köyendermäsen, alarnıñ kaytaçakları Bezgäder, kılgan eşlärennän üzlärenä beldererbez häm cäza kılırbız. Bit Allah kükräklär eçeñdä nilär barın belüçeder.
24. Bezgä itağat itmägännärne niğmätlärebezdän dönyada gına faydalandırabız, soñra alarnı katı ґäzabka ilterbez.
25. Ägär sin alardan cirne vä küklärne kem halık kıldı dip sorasañ, älbättä, äyterlär Allah halık kıldı dip. Maktau Allahugadır digen. Bälki alarnıñ kübräge maktau Allahuga tiyeşle ikänne belmilär.
26. Cirdä vä küklärdä bulgan barça baylık häm mähluk Allahunıkıdır. Ul – Allah baydır, hiçkemgä mohtac tügelder, kılgan eşlärendä maktaluga layıktır.
27. Ägär cir yözendäge agaçlar kalämnär bulsalar ide, dähi ber diñgezgä cide diñgez kuşılıp yaza torgan kara yasalsa, şul kara belän Allahunıñ süzläre yazılsa, yaza-yaza kara betär ide, ämma Allahunıñ süzläre betmäs ide, Allah köçle vä hökemçeder.
28. Allah tarafınnan sezneñ halık iteleşegez häm terelep kaberläregezdän kubarıluıgız, Allahuga ber keşene halık kılgan vä ber keşene kubargan hätle genäder, Allah, älbättä, härnärsäne işetüçe vä kürüçeder.
29. Allah kiçne köndezgä kerter, vä köndezne kiçkä kerter, vä koyaş belän aynı üzenä buysındırdı, alarnıñ barçası yörerlär bilgelängän köngä çaklı, Allah sez eşlägän eşlärne belüçeder.
30. Allahu täğaläneñ belemeneñ vä kodräteneñ kiñ buluı Ul – Allah Üze genä İlahä bulganı öçender, ämma Allahudan başkaga gıybadät kılgan närsäläre batıl yalgandır, vä Ul – Allah här närsädän östender vä oluğtır.
31. Kürmiseñme hakıykattä diñgezdä köymälär Allahunıñ rähmäte belän yörilär, sezgä Üzeneñ ğalämätlärennän bäğzelären kürsätmäk öçen, älbättä, niğmätlärgä şöker itüçe vä avırlıklarga sabır itüçe möeminnärgä Allahunıñ eşlärendä gıybrätlär bar.
32. Ägär käferlärne diñgezdä taular kebi dulkın kaplasa, güyä ihlas din totuçılar kebi Allahuga doga kılalar, ägär dulkınnan kotkarıp korıga çıgarsa, kayberläre hak yulda bulıp vä kayberläre haman yamansızlıkta kalırlar, Bezneñ ayätlärebezne inkyar itmäs, mägär ґähedne bozıp yalgan söyläüçe vä niğmätkä köferlek kıluçı gına inkyar itär.
33. İy keşelär, Rabbıgızdan kurkıgız, Aña gönah buludan saklanıgız, vä kıyamät könennän kurkıgız, ul köndä Ata üz uğlınıñ gönahın östenä almas, häm balası atasınıñ gönahısınnan az gınasın da östenä almas, Allahunıñ väğdäse haktır, kıyamät bulaçaktır, sezne dönya rähäte aldap ahirättän mährüm itmäsen, häm sezne şaytan fäheş, häram eşlärne vä bideґät ğamällärne eşlätep, farız ğamällärdän tıyıp, Allah yarlıkauçı, dip, Allah iseme belän aldamasın!
34. Älbättä, kıyamätneñ kayçan bulaçagın belü Allah hozurındadır, Ul telägän vakıtta yañgır iñderer, vä Ul hatınnarnıñ karınnarındagı balalarnıñ irme, kızmı ikänen beler. Vä hiçber keşe kayda üläçägen belmäs, vä hiçber keşe irtägä närsä eşläyäçägen belmäs, Allah härnärsäne belüçe vä här närsädän häbärdardır.

[32] SÄCDÄ SÜRÄSE – 30 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Älif lam mim.
2. Korän Kärimneñ barça ğalämne tärbiyä itüçe Allahudan iñderelgänlegenä şik yuktır.
3. Yugıysä Muhämmäd anı üzennän çıgarıp Allahuga iftira itte diyärlärme, bälki anıñ Rabbıñnan buluı haktır, sinnän elek alarga kurkıtuçı päygambär kilmägän kavemne Allah ґäzabı belän kurkıtmaklıgıñ öçen siña Korän iñderelde, şayät Korän belän väğazlänep, turı yulga künärlär.
4. Allah cir vä küklärne häm aralarında bulgan närsälärne altı köndä yarattı, soñra Anıñ ämere Ґäreşkä berketelde. İy Korän belän ğamäl kıluçılar, sezgä Allahudan başka faydalı huca yuk, häm şäfäğat itäçäk ayät tä yuk, ällä väğazlänmisezme?
5. Allah üzeneñ ämeren küktän cirgä iñderer, soñra ul ämer yäki tädbir Allahuga menär, sez sanıy torgan dönya yılları belän meñ yıl ozınlıktagı ber köndä.
6. Yaratuçı vä tädbir itüçe Allah yäşerenne dä, açıknı da belüçe här eştä ciñüçe vä rähimleder.
7. Ul – Allah härnärsäne kürkäm itep halık kıldı, vä Adäm g-mne balçıktan halık kıla başladı.
8. Soñra näselen halık kıldı ber tamçı sudan.
9. Soñra Adämne halık kılunı tämam itte, soñra Adämne canlı itte, üze telägän ruhnı aña örü belän, vä işetmäk öçen sezgä kolak, yarattı vä kürmäk öçen küz yarattı, vä añlamas öçen küñel yarattı, bu äğzalarnıñ Rabbısına az şöker itäsez.
10. Ülgännän soñ terelügä ışanmagan keşelär äyttelär: "Cirdä tufrak bulıp yugalsak, yañadan keşe bulıp yaratılırbızmı?" Allah äytte: "Alar, küräsez kubarılıp Rabbılarına yulıgunı inkyar itälär".
11. Sin äyt: "Sezneñ canıgıznı alırga väkil itelgän Gazrail färeştä canıgıznı alır, soñra kaberläregezdän kubarılıp Rabbıgızga kaytırsız".
12. Ägär käferlärne kıyamät könne kürsäñ, Rabbıları hozurında oyalıp başların iyep äyterlär: "İy Rabbıbız, bezgä väğdä itkän ґäzabıñnı kürdek, bezgä cibärelgän päygambärlärneñ haklıgın Sinnän işettek, inde bezne dönyaga kaytar, izge ğamällär kılır idek, tähkıyk bez häzer närsä faydalı ikänen beldek", – dip.
13. Ägär Bez teläsäk här keşegä imannı vä hidäyätne birer idek, läkin cen vä keşelärneñ imansızları belän cähännämne tutıraçakmın digän Minem süzem hak buldı häm berketelde.
14. İnde ґäzabnı tatıgız, oşbu köngä kilüne onıtıp häzerlänmägänegez säbäple, bu kön Bez sezne onıtıp ґäzabta kaldıraçakbız, ґäzabnı mäñge tatıgız, imansızlıknı käsep itüegez säbäple.
15. Bezneñ ayätlärebezgä nık ışanuçılar Korän väğazlären işetsälär, Allahudan kurkıp säcdä kılırlar häm Allah kimçelektän paq digän iğtikat belän Anı maktap täsbihlär äyterlär, yağni Allahnı zurlap namaz ukırlar, vä alar namaz ukudan häm Allahuga itağat itüdän täkäbberlänmäslär.
16. Alar yannarı vä arkaları belän yatkan töşlärennän torıp tönlä namaz ukırlar vä Rabbılarına doga kılırlar, Anıñ ґäzabınnan kurkıp vä rähmäten ömet itep, vä alar Bez birgän maldan sadakalar birerlär.
17. Cännätkä keräse möeminnär alarga anda närsä häzerlängänlegen aldan hiçberse belmäs, cännätkä kerep kürgäç, küzläre kararlanır, küñelläre şatlanır, alarnıñ kılgan yahşılıklarına izge cäza bulsın öçen.
18. Allahuga itağat itüçe imanlı keşe imansız keşe belän tigez bulırmı? Yuk, hiç tä tigez bulmaslar!
19. Ämma iman kiterep izge ğamällär kılgan hak möeminnärgä Mäeva isemle cännät bulır, ul cännät çın imannı, hak dinne käsep itkännäre öçen mäñge toraçak urın bulıp alarga häzerlängän.
20. Ämma imansız fasıyklarnıñ toraçak urınnarı uttır, härkayçan alar ul uttan çıgarga teläsälär, alar ul utka eçkäräk kaytarılırlar vä alarga äyteler: üzegez yalganga totkan ut ґäzabın tatıgız, – dip.
21. Alarga ahirätneñ oluğ ґäzabınnan elek dönyada da, älbättä, gazapnı tatıtaçakbız, şayät kalgannarı täübä itep imanga kilerlär.
22. Rabbısınıñ ayätläre belän väğazlänep tä soñra ul väğazlärdän baş tartkan keşedän dä zalimrak keşe bulırmı? Bez, älbättä, zalimnärdän üç aluçıbız.
23. Tähkıyk Musaga Täüratnı birdek, inde sin Musa belän oçraşuıgızda şik totma, Musanı Yäğkub balaların turı yulga künderüçe kıldık.
24. Vä alardan imamnar kıldık, ul imamnar Täürattagı Bezneñ hökemnärebez belän hidäyätkä künderälär ide törle avırlıklarga sabır itkän çaklarında, vä ayätlärebezgä ışanıp ğamäl kılalar ide.
25. Älbättä, Rabbıñ alarnıñ din eşlärendä ihtıylaf kitkän närsälärendä kıyamät könne hak belän yalgannı ayırır.
26. Äyä alarga mäğlüm bulmadımı alardan elek küpme kavemne hälaq ittek, üzläre şul hälaq bulgan kavemnärneñ urınnarınnan ütep yörilär, gakıllı keşelär öçen bu eştä, älbättä, gıybrät bar, ällä alar hak süzne işetmilärme?
27. Äyä kürmilärme Bez bolıtlar belän sunı kuabız korılıktan kipkän cirgä, anda yañgır yaudırıp igennär vä başka üsemleklärne üsteräbez, alarnı hayvannarı häm üzläre aşarlar, äyä şunı kürmilärme, bu eş Allahunıñ rähmäte ikänne añlamıylarmı?
28. Käferlär äytälär: "Kıyamätneñ açılu köne kayçan bula, bezgä häbär biregez, ägär döres äytüçelärdän bulsagız?"
29. Alarga äyt: "Kıyamät könendä käferlärgä fayda birmäs ul köndä genä kitergän imannarı, häm alarga ğamäl kılırga vakıt ta birelmäs", – dip.
30. İnde sin alardan kisel, alar belän bulışma, käferlär östenä Minnän yärdäm köt, alar sineñ ülüeñne kötälär, läkin sin haklıraksıñ alarnıñ hälaq buluların kötärgä.

[33] ÄHZAB (GASKÄRLÄR) SÜRÄSE – 73 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. İy päygambär, daim täqvalıkta bul, Allah hökemnärenä hıylaf buludan härvakıt saklan, vä käferlärgä häm monafiqlarga hiçber häldä itağat itmä, Allah haknı vä yalgannı, faydanı vä zararnı belüçe buldı häm ämer vä nähidä hökem yörtüçe buldı.
2. Rabbıñnan siña vähiy itelgän Korän hökemnärenä iyär, tähkıyk Allah sezneñ kıylgan ğamälläregezdän häbärdar buldı.
3. Barça eştä Allahuga tävväkkäl it, här eşeñdä siña väkil bulırga siña Allah citär.
4. Allah hiçnindi irneñ kükräk eçendä ike kaleb halık itmäde, çönki kayber möşriklär minem ike kalbem bar dip maktanırlar ide. Dähi hatınnarıgıznıñ äğzasın analarıgıznıñ äğzasına ohşatu belän ul hatınnarıgıznı sezgä ana kılmadı, "Hatınnıñ gaurät äğzaların ananıñ gaürät äğzalarına ohşatu turında süz bara. Mäsälän: ir hatınına sineñ arkañ anamnıñ, arkasına ohşagan, yäki sineñ korsagıñ anam korsagına, sineñ botlarıñ anamnıñ botlarına ohşagan dip äytü yäki ohşatu häramder. Hatınnarıgıznıñ äğzasın analarıgıznıkına ohşatu belän genä hatınnarıgız sezgä ana bula almıydır, ohşatmagız dimäkder". Vä dähi ugıllıkka algan asrau ir balalarnı sezgä hakıykıy ugıl kıylmadı, yağni alar üz ugıllarıgız kebi tügellär, iy sez yähüd vä monafiqlar, sezneñ Muhämmäd g-m üzeneñ uğlınıñ hatınına öylände dip äytüegez avızıgızdan çıkkan buş süzder. Muhämmäd g-m Haris uğlı Zäyedne asrauga alıp tärbiyäläde, soñra Zäyedneñ talak itelmeş hatını Zäynäpne nikahlap aldı. Şunıñ belän päygambärne yähüdlär vä monafiqlar ğayeplämäkçe buldılar. Allah haknı söylär häm turı yulga da künderer.
5. Tärbiyälär öçen üz ğailägezgä algan ir balalarga atalarınıñ iseme belän däşegez, bu eş sezneñ öçen Allah hozurında ğadelräkter, ägär atalarınıñ isemnären belmäsägez, ul balalar – dindä sezneñ kardäşläregezder, ul vakıtta kardäşem dip däşegez, vä alar yakın duslarıgızdır, hatalık belän ul balalarnıñ ataları bulmagan keşelärgä ugıl yasap däşsägez gönah yuktır, läkin belep ataları bulmagan keşelärgä bala yasap däşsägez gönah bardır, bu hakta bu ayät iñgänçe bulgan hatalıklarıgıznı gafu itär buldı vä rähimle dä buldı.
6. Päygambär fayda yözennän möeminnär öçen üzlärennän dä artıktır, çönki möeminnärneñ näfesläre bäğze vakıt gönahka boyırganda, päygambär isä härvakıt faydaga gına boyıradır, vä ul Muhämmäd g-mneñ hatınnarı, nikahları häram buluda möeminnärneñ analarıdır. Miras malın aluda çit möeminnärdän vä din öçen küçep kilgän möeminnärdän, yakın kardäş bulgan möeminnär bersenän-berse artıgraktır Allah kitabında, yağni miras malı kardäş bulmagan möselmanga birelmi, mägär yakın kardäş bulmagan möselman duslarıgızga miras malınnan vasıyät äytsägez dörester. Oşbu äytelgän närsälär Allah kitabında yazılmıştır.
7. Bez päygambärlärdän ömmätläregezgä şäriğat hökemnärene ireşteregez, alarnı hak yulga İslam dinenä öndägez dip ґähed aldık, şulay uk sinnän, Nuh, İbrahim, Musa vä Märyam uğlı Gıysadan ґähed aldık, vä Bez ul päygambärlärdän yöklätelgän burıçlarıgıznı ütäüläre öçen katı antların aldık.
8. Kıyamät könendä Allah päygambärlärneñ ömmätlärenä ireştergän eşläreneñ haklıgınnan soramak öçen, yağni Allah päygambärlärdän şäriğat hökemnären ömmätläregezgä ireşterdegezme dip sorar häm ömmätlärennän kabul ittegezme dip sorar, kabul itmäüçe käferlärgä Allah räncetüçe ґäzab häzerläde.
9. İy möeminnär, Allahunıñ sezgä yärdäm niğmätene häterlägez, Handak sugışına sezneñ östegezgä un meñ möşriklär ğaskäre kilde, Bez alar östenä katı cil cibärdek, ul cil alarnı tuñdırdı, utların sünderde, küzlärenä tufrak tutırdı vä çatırların cimerde, dähi alar östenä meñ färeştä cibärdek, alar färeştälärne kürmilär, fäqat tavışların gına işetälär ide. Handak kazıp möşriklärgä karşı toruıgıznı kürer buldı. Yağni Mädinä äylänäsenä tirän çokır kazıp şähärne vä möselmannarnı sakladılar.
10. Möşriklärneñ yartı ğaskäre yılganıñ ös yagınnan, ikençe yartısı yılganıñ as yagınnan sezgä aşıgıp yögerep kildelär, şul vakıtta möselmannar möşriklärneñ küplegen kürep här närsäne onıtıp möşriklärgä şakkatıp karap tordılar, vä kalepläre bugazlarına ireşte, vä sez Allahuga törle zannar kıyldıgız, monafiqlar möselmannar hälaq bulalar dip zan ittelär, ämma hak möeminnär Allahunıñ yärdäme bezgä ireşer dip zan ittelär.
11. Şul vakkıtta möeminnär sınaldılar, vä alar katı teträü belän teträdelär.
12. Ul vakıtta monafiqlar vä küñellärendä naçar iğtikad bulgan keşelär äyttelär: "Allah vä Anıñ rasüle bezgä yärdäm bulaçak dip çın väğdä itmädelär, mägär bezne aldamak öçen yalgan väğdä ittelär" – dip.
13. Monafiqlardan ber taifä äytte: "İy Mädinä halkı, monda torırga sezgä urın yuk, kaçıp bulsa da öyläregezgä kaytıgız". Alardan ber cämäğat Muhämmäd g-m yanına kilep: öylärebezne saklauçı yuk, bezgä kaytırga röhsät bir, didelär, vähälän ki öyläre saklanmış ide, bit alar kaçarga gına yul karıylar.
14. Möşriklär Mädinäneñ törle tarafınnan kerep monafiqlarnı oçratıp, alardan bezneñ yaklı bulıp möselmannarga karşı sugışasızmı dip sorasalar, monafiqlar uylap ta tormıyça -möselmannarga karşı sugışabız dip cavap birälär.
15. Tähkıyk ul monafiqlar Handak sugışınnan elek päygambär vasitası ilä möşriklärgä karşı sugışırga häm sugıştan kaçmaska Allahuga ґähed birdelär. Bit Allahuga birgän ґähedtän kıyamät könne, älbättä, sorau bulır.
16. Alarga äyt: "Sezgä kaçmak fayda birmäs, ägär sez ülemnän yäki üterelüdän kaçsagız da barıber üläçäksez, faydalana almassız mägär az gına faydalanıp kalırsız.
17. Yänä äyt: "Allahunıñ kazasınnan sezne kem kotkarır ägär ul sezgä ber zararnı teläsä, yäki sezgä rähmät itärgä teläsä kem sezgä zarar ireşterä alır, vä alar Allahudan başka fayda itüçene dä, zarar ireşterüçene dä tapmaslar.
18. Allah sugışta päygambärgä yärdäm itüdän keşelärne tıyuçı monafiqlarnı häm päygambärgä iyärep sugışka barmagız, bezneñ yanga kilegez di̇yüçelärne beläder, päygambär hätere öçen ülärgä barasıñmı dip ber-bersen sugıştan tıydılar, şunıñ öçen monafiqlar sugışka bik az baralar ide.
19. Alar sezgä iyärep barırlar fäqat sezdän kızganıp tabış malın alır öçen, ägär möselmannarga käferlärdän kurkınıç kilsä, alarnı kürerseñ siña kararlar, – küz almaları äyläner ülem isereklegendä huşı kitkän keşeneñ küze kebi, ägär kurku kitsä, ütken tel belän sezne ränceterlär, bezneñ yärdäm belän ciñdegez, bezgä tabış -malın birmi kaldırmagız, diyärlär, tabış malına artık komsız bulgannarı häldä. Oşbu monafiqlar hakıykattä iman kitermädelär, Allah alarnıñ ğamällären sävabsız kıldı, bu eş Allahuga bik ciñel buldı.
20. Monafiyqlar kurkularınnan käferlär ğaskäre ciñelmägän vä kitmägännär dip uyladılar. Ägär käferlär ğaskäre ikençe märtäbä kilsä, monafiqlar sugış vakıtında sezneñ aragızda bulmıyça sahrä garäbläre arasında bulunı telilär häm ütkän-bargan keşelärdän möselmannar ciñelmime äle dip sezneñ hälegezdän soraşıp torunı telilär. Ägär alar sugış vakıtında sezneñ aragızda bulsalar, käferlärgä karşı sugışmaslar ide, mägär rıya belän genä az gına sugışır idelär.
21. Tähkıyk Allah räsülendä sezgä iyärergä tiyeşle bulgan kürkäm holık vä yahşı sıyfatlar bardır, Allahudan sävabnı häm ahirättä cännätne ömet itkän häldä Allahunı küp zeker itüçe möeminnär öçen.
22. Möeminnär käfer ğaskäreneñ kilgänen kürsälär, "oşbu kön Allah häm Anıñ rasüle väğdä itkän sınau köne vä yärdäm ireşäçäk könder, Allah da vä Anıñ rasüle dä väğdälärendä tordılar", – dip. Käfer ğaskäreneñ alar östenä kilüe, möeminnärneñ fäqat imannarın häm Allah ämerenä riza bulunı gına arttırdı.
23. Möemin irlärdän Allahuga birgän ґähedlären-väğdälären ütäüçeläre bar, ul väğdä rasül yanınnan hiç kitmiçä käferlär belän sugışudır: Alarnıñ kayberläre burıçların ütäüdä taza tordılar, hätta şähid buldılar, vä alardan kayberläre Allah yulında şähid bulunı kötärlär, alar ґähedlären hiç tä üzgärtmädelär.
24. Allah ґähedlärendä torgan turı möeminnärgä izge cäzalar belän cäza kılmak öçen, vä täübä itmäsälär monafiqlarnı ґäzab kılır öçen, ägär täübä itsälär täübälären kabul itär öçen, täübä itep tözälüçene, älbättä, Allah yarlıkauçı vä rähmät itüçe buldı.
25. Allah käferlärne handak sugışınnan açulangannarı häldä kire kaytardı ömetlärenä ireşä almadılar, cil vä färeştälär cibärep möeminnärgä yärdäm itärgä Allah üze citte. Allah kuätle vä ciñüçe buldı
26. Kariza yähüdläre, Mäkkä möşriklärenä yärdäm itep tordılar. Handak sugışınnan soñ ul avılnı Allah basıp alırga boyırdı. Möselmannar ğaskären kürgäç, saklana torgan nıgıtmaga kerep bikländelär. Möselmannar bu nıgıtmanı berniçä kön kamap tordılar. Allah äyttte: "Allah möşriklär ğaskärenä yärdäm itüçe kitap ähele yähüdlärne kalğadan, nıgıtmadan çıgardı, vä küñellärenä kurku saldı, karşılık kürsätkännären sez üterdegez, kayberlären kulga aldıgız."
27. Dähi Allah alarnıñ cirlären, yortların vä malların sezgä miras itep birde, vä cir östendä sezneñ ayaklarıgız basmagan küp kenä cirlärne sezgä miras itep birde, Allah härnärsägä kadir buldı.
28. Muhämmäd g-mneñ hatınnarı yahşı kiyemnär häm yahşı zinnätlär taläp ittelär. Ul hakta Allah äytte: "İy päygambär, hatınnarıña äyt, ägär sez dönya baylıgın vä anıñ zinnäten teläsägez, kilegez, min sezgä sez soragan dönya närsälären birermen, vä hiç zarar itmiçä yahşılık belän talak itärmen.
29. Ägär Allah rizalıgın vä Anıñ räsüleneñ rizalıgın häm ahirät tormışın teläsägez häm taläp itsägez, Sezlärdän ahirätne söyüçe yahşı hatınga Allah oluğ äcerlär häzerläde".
30. İy päygambär hatınnarı, ägär Sezlärdän beregez fäheşlek kıylsa yäki päygambärgä itağat itmäsä, ul hatınga başka hatınnarga bulaçak ґäzabnıñ ike öleşe bulaçak, bu eş Allahuga bik ciñel buldı.
31. Sezlärdän beregez Allahuga häm Anıñ räsülenä itağat itsä, vä izge ğamällär kılsa, ul hatınga başka hatınnarga bireläçäk sävabnıñ ike öleşen birerbez, vä aña cännättä kürkäm rizıklar häzerlädek.
32. İy päygambär hatınnarı, sez başka hatınnar kebi tügelsez, ägär gönahlardan saklansagız, yat irlärgä cavap birgändä tavışlarıgıznı neçkärtep yomşak söylämägez, çönki neçkä tavış belän yomşak söyläsägez küñellärendä şähvät yäki yamanlık çire bulgan irlär sezdän ömetlänerlär, vä alarga tavışıgıznı neçkärtmiçä yahşı süz äytegez.
33. Vä öyläregezdä torıgız, vä cahiliyät zamanındagı hatınnar kebi bizäklängän zinnätläregezne yat irlärgä kürsätmägez, namazlarıgıznı ukıgız, zäkyatläregezne biregez, vä Allahuga vä Anıñ räsülenä itağat itegez, iy sez, rasül g-mneñ öy ähelläre, Allah sezdän gönahlarnı kütärüne vä sezne kimçeleklärdän paqläüne telider.
34. Dähi öyegezdä ukılgan Allahunıñ ayätlären vä hökemnären zeker itegez, Allah bik neçkä närsälärdän dä häbärdar buldı.
35. İslam dinen riza bulıp totuçı irlär vä hatınnar, vä ışanu lyazem bulgan närsälärneñ hämmäsenä dä ışanuçı irlär häm hatınnar, vä Allahuga itäğat itüçe irlär häm hatınnar, vä süzdä häm ğamäldä turı bulgan irlär häm hatınnar, vä ğadel yäşäp dine döres totar öçen böten avırlıklarnı kütärüçe sabır irlär häm sabır hatınnar, vä küñelläre belän Allahuga tübänçelekle bulıp din eşlärenä mähäbbät itüçe irlär häm hatınnar, vä Allah kürsätkän urınnarga zäkyat vä başka sadakaların birüçe irlär häm hatınnar, vä ruzä totuçı irlär häm hatınnar, vä zinadan saklanuçı irlär häm hatınnar, vä Allahunı küp zeker itüçe irlär häm hatınnar, bu äytelgän eşlärne eşläüçelärgä Allah vak gönahlarına yarlıkaunı häzerläde vä izge ğamällärenä oluğ äcerlär häzerläde.
36. Bernindi möemin irgä vä möeminä hatınga layık bulmas, härkayçan Allah vä Anıñ rasüle ber närsä hakında hökem itsälär, bu hökemne çitkä kuyıp üzläre telägänne ihtıyar itärgä, bälki Allah vä räsülneñ ämerlären totu farız buladır. Ägär beräü Allah vä räsülneñ ämeren totmıyça näfese telägänçä eş kılsa, yäki dinsez keşelärgä iyärep eş kılsa, tähkıyk ul keşe açıktan-açık adaştı.
37. Allah ingam kılgan Zäyedkä äytäseñ, vä sin dä azat itep aña ingam kıldıñ: "Hatınıñ Zäynäpne üzeñä hatın itep tot, anı zarar ilä talak itü dä Allahudan", – diseñ vä küñelendä ber närsäne yäşeräseñ, Allah küñelendä bulgan närsäne mäğlüm itäçäkter! Zäynäpkä öylänäçägen Allah aldan beldergän ide. Sin keşelärdän kurkasıñ, keşelärneñ: "Asrau uğlınıñ hatınına öylände", – dip söyläülärennän, bit Allahudan kurku tiyeşleräkter. Zäyed Zäynäpne talak itkäç, Bez sine Zäynäpkä öyländerdek, ugıllıkka algan balalarnıñ talak kılgan hatınnarın nikahlanuda möeminnärgä tarlık bulmasın öçen. Allah: bulsın, dip ämer itkän närsä, älbättä, buluçıdır. Ugıllıkka alıp üstergän bala öylängäç, hatının talak itsä, bu hatınga tärbiyäläp üsterüçe irneñ nikahlanuı döres buladır.
38. Allah päygambär g-mgä farız, vaceb itkän närsädä aña tarlık kılmadı, yağni hatın aluda, Allahunıñ ğadäte sinnän äüvälge päygambärlärgä dä hatın aluda tarlık kılmau ide. Allahu täğaläneñ ämere hökem itelmeş häm ütälmeş buldı.
39. Sinnän äüvälge päygambärlär Allahunıñ barça hökemnären kavemnärenä ireşterer idelär, Häm hiçkemnän kurıkmıyça, fäqat Allahudan gına kurkır idelär. Hisap itmäk vä hökem kılmak öçen Allah citäder.
40. Muhämmäd g-m irläregezneñ härberseneñ atası bulmadı, Zäyedneñ dä atası tügel ide, hatının alırga dörester, läkin ul Allahunıñ rasüle vä päygambärlärneñ ahırgısıdır. Allah härnärsäne belep eşläüçe buldı.
41. İy möeminnär, Allahunı küp zeker itegez.
42. Könneñ Äüvälendä häm ahırında Anı maktap täsbih äytegez.
43. Allah vä Anıñ färeştäläre sezgä rähmät itälär, imansızlık karañgılıgınnan çıgıp iman yaktılıgına kertmäk öçen, yağni Allah Korän belän iman yaktılıgın vä hidäyät yulın kürsäter, färeştälär isä Korän belän ğamäl kıluçı möeminnär öçen Allahudan yärdäm sorap doga kılırlar, Allah Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärgä rähmätle buldı.
44. Hak möeminnärgä Allahunıñ büläge sälamder, terelep kaberdän kubarılgan köndä ul sälamgä yulıgırlar. Vä alarga cännättä kürkäm niğmätlär häzerlädek.
45. İy päygambär g-m, Bez sine İslam şärigaten keşelärgä ireştergänlegeñä şahit itep, siña iyärep Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärne cännät belän şatlandıruçı, häm Korän belän ğamäl kılmauçı keşelärne cähännäm ґäzabı belän kurkıtuçı itep cibärdek.
46. Dähi sine Allahunıñ izene häm ämere buyınça keşelärne Allahuga imanga vä İslam dinen kabul itärgä öndäüçe itep, vä sineñ belän keşelär turı yulnı tapsınnar öçen sine belem yaktılıgı belän cibärdek.
47. Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärne şatlandır, Allahudan alarga oluğ fazıl vä cännät niğmätläre bulaçagı belän!
48. Şäriğat eşlärendä käferlärgä häm monafiqlarga itağat itmä, telläre belän sine räncetülärene kuy, üç alma, här eşendä Allahuga täväkkäl it, här eşendä siña väkil bulırga Allah üze citär.
49. İy möeminnär, möeminä hatınnarga nikahlangaç, yakınlık kılmıyça alarnı talak itsägez, sezneñ öçen alar östenä gıyddät uzdıru yuktır, anı tämam itärlär ide, ägär alarga mäher atamagan bulsagız, ber kat kiyem biregez, vä alarga zarar itmiçä yahşılık belän cibäregez.
50. İy päygambär g-m, möherlären birgän hatınnarıñnı siña häläl ittek, vä käferlärdän Bez sineñ kulıña äsir töşergän cariyä hatınnardan sineñ kulında bulgannarın siña häläl ittek, vä atañ belän bertugan ir kardäşeñneñ kızların, vä atañ belän bertugan kız kardäşeñneñ kızların, vä anañ belän bertugan ir kardäşeñneñ kızların, vä sineñ belän bergä Mäkkädän Mädinägä küçep kilgän anañ belän bertugan kız kardäşeñneñ kızların siña häläl ittek, dähi mäher almıyça üzen siña hibä itüçe möeminä hatınnı siña häläl ittek, ägär aş anı nikahlanırga teläsäñ, möeminä hatınnıñ mäher almıyça üzen siña hibä itüe belän siña häläl buluı siña hastır, başka möeminnärgä häläl tügelder. Tähkıyk Bez beldek, möeminnärgä nikah eşlärendä farız itkän närsälärebezne yağni nikahlana torgan hatınnıñ möeminä buluın, vä dürttän arttırmaunı, ägär berdän artık bulsa, härbersen tigez täemin itüne, vä mäher birüne, vä cariyä hatınnarga kiñlek birüebezne beldek, yağni belep hökem ittek. İy Muhämmäd g-m, mäher birmiçä nikahlanunı siña gına röhsät ittek, siña tarlık bulmasın öçen. Allah möeminnärneñ kimçelegen yarlıkauçı vä alarga rähimle buldı.
51. Näübätne telägän hatınıñnan kiçetersäñ, anıñ belän bergä yatmasañ, vä üzeñ telägän hatınıñnı üzeñä kuşsañ, bergä yatsañ-ihtıyarlısıñ, ägär ber hatınıñnı kiçälären näübättän kaldırıp, soñra anı estäsäñ siña gönah yuk, hatınnarıñ hakındagı bu hökemnärneñ Allah tarafınnan buluı, hatınnarıñnıñ küzläre kararlanuga yakınraktır, vä köyenmäülärenä häm sin birgän närsälärgä barçası riza bulırga yakınraktır, Allah küñelläregezdä bulgan närsäne beläder, Allah belüçe vä yomşaklık kıluçı buldı.
52. İy Muhämmäd g-m, oşbu tugız hatınnan soñ hatın almak siña häläl tügel, häm ber hatınıñnı talak itep anıñ urınına ikençe hatın almak ta häläl tügelder, gärçä ul ikençe hatın çibärlege belän sine gacäbländersä dä, mägär kulında üz tärbiyäñdä bulgan känizäk hatın siña hälälder. Allah härnärsäne küzätep saklauçı buldı.
53. İy möeminnär, päygambär g-m öylärenä aş mäclesenä barganda aşnıñ ölgergänen kötep tormıyça röhsätsez kermägez, mägär keregez dip çakırılsagız keregez, aşap-eçep tämam bulgaç kitegez, ber-beregezneñ hällären soraşıp ozak vakıt utırmagız, sezneñ şulay ozak utıruıgız päygambärne borçıydır, ul sezgä inde kaytıgız dip äytergä oyaladır sezdän, ämma Allah haknı äytergä oyalmıydır. Ägär päygambär hatınnarınnan bernärsä sorasagız, pärdä arkılı soragız, änä şulay soravıgız sezneñ küñelläregezgä dä, alarnıñ küñellärenä dä paqlekter, vä sezgä layık bulmadı päygambärne bernärsä belän räncetmäk, dähi päygambärneñ hatınnarı üzennän soñ sezgä mäñge häläl bulmadı. Tähkıyk päygambärne räncetü, vä anıñ hatınnarına nikahlanu Allah hozurında sezgä bik oluğ gönah eş buldı.
54. Ägär sez bernärsäne kürsätep eşläsägez yäki küñelläregezdä bernärsäne yäşersägez, Allah härnärsäne belüçe buldı.
55. Päygambär g-m hatınnarına häm başka möselman hatınnarına gönah yuktır atalarınnan, vä balalarınnan, ir tugannarınnan, häm alarnıñ balalarınnan, häm kız tugannarınıñ balalarınnan kaçmauda, dähi möselman hatınnardan häm üzläreneñ kollarınnan, känizäklärennän kaçmaularında alarga gönah yuktır, iy hatınnar tänegezne kaplarga tiyeşle cirdä kaplagız, Allahudan kurkıgız, bit Allah härnärsäne belüçe şahit buldı.
56. Allah üze vä färeştäläre päygambär g-mgä salavat äytälär, iy möeminnär, sez dä päygambärgä salavat äytegez häm sälam äytegez.
57. Allahunıñ anası vä balası bar dip Anı açulandıruçı, häm päygambärgä ışanmıyça anı räncetüçe fäsıyk keşelärne Allah läğnät kılıp dönyada vä ahirättä rähmätennän yırak itte, dähi alarga hur itä torgan ut ґäzabın häzerläde.
58. Bernindi naçarlıknı eşlämägän möemin irlärne vä möeminä hatınnarnı naçarlıknı eşlädeñ, dip haksız räncetüçelär, tähkıyk üzlärenä bohtançı bulunı häm zur gönahnı yöklädelär.
59. İy päygambär g-m, üz hatınnarıña, vä kızlarıña häm başka möeminä hatınnarga äyt: "Ber eş belän uramga çıksalar, börkänçeklären başlarına salsınnar, yağni barça äğzalarıgıznı kaplıy torgan zur äyber belän törenep çıgıgız", – dip. Şulay törenep çıguları alarnıñ hör vä möeminä hatın ikänleklären belergä yakınrak buladır. İtağat itüçe möeminä hatınnarnı Allah yarlıkauçı vä alarga rähmät itüçe buldı.
60. Ägär monafiqlar monafiqlık eşlärennän tuktamasalar, vä küñellärendä zina kılu teläge bulgan keşelär şul yaman teläklärennän kaytmasalar, vä şähärdä yalgan häbär taratıp möeminnär küñelenä täşviş saluçılar şul eşlärennän tuktamasalar, (päygambär g-m başka ber kavemne islamga öndär öçen berniçä sahäbäne cibärsä, alarga bäla-kaza ireşkän yäki alar ülgännär, dip möselmannar arasına häbär taratalar ide). Älbättä, siña ämer itärbez şul öç törle halıkka alar yaratmıy torgan eşne yöklärgä, alar şähärdän çıgarga mäcbür bulırlar, soñra alar şähärdä siña kürşe bula almaslar, mägär az vakıt torırlar.
61. Allahunıñ rähmätennän yırak bulgannarı häldä läğnät belän çıgarlar, şul öç törle halık kayda totılsalar şunda üterelsennär!
62. Bu hökem Allahunıñ äüväldäge ğadäteder, yağni monafiqlar, zina kıluçılar häm möselmannar arasına yalgan häbär taratuçılar täübä itep tözälmäsälär, Allah alarnı üterü belän ämer itär ide. Allah ğadäteneñ üzgärgänen tapmassıñ.
63. Keşelär sinnän kıyamät kayçan bula dip sorıylar, sin alarga äyt: "Kıyamätneñ kayçan bulaçagın belü Allah eşeder", – dip. Kaydan beläseñ, bälki kıyamät yakındır.
64. Allah Korän belän ğamäl kılmauçı imansızlarnı üzeneñ rähmätennän yırak kıldı, vä alarga ut ґäzabın häzerläde.
65. Utta mäñge kalırlar vä üzlären yaklauçı dusnı häm uttan kotkaruçı yärdämçene tapmaslar. İy möselmannar, äğah bulıgız, tübändäge ayätlärdä Allahuga vä rasülgä itağat itmiçä, näfeskä vä adaşkan keşelärgä iyärep bideґät horafat aralaşkan batıl dinne totuçılar hakında söylänäder.
66. Ahirättä hökemnän soñ yöztübän utka salınıp cähännäm utında kaynagan vakıtta ul keşelär äyterlär: "Ni bulır ide bezgä, ägär Allahuga itağat itkän bulsak, dähi hiçkemgä itağat itmiçä päygambärgä itağat itkän bulsak, älbättä, cähännäm utına taşlanmagan bulır idek".
67. Alar yänä äyterlär: "İy Rabbıbız, bez dönyada patşa, şähär hucaları yäki yalgançı möfti häm imamnarga, vä dähi kartlarıbızga iyärdek, küräsez alar bezne adaştırgannar.
68. İy Rabbıbız, alarga bezgä birgän ґäzabnıñ ike öleşen bir, häm alarnı zur läğnät belän läğnät kıl".
69. İy möeminnär, ber-beregezne yalgan vä kiräkmägän süzlär belän räncetüçe bulmagız, Musa päygambärne kaveme kiräkmägän süzlär belän räncetkän kebek, Allah Musanı alar äytkän yaman eşlärdän paq kıldı. Musa Allah hozurında märtäbä iyäse ide.
70. İy möeminnär, Allahudan kurkıgız, Allahuga gönahlı buludan saklanıgız, vä hak bulgan faydalı süzlärne genä söylägez!
71. Allah äytkänçä eş kılsagız, Allah eşläregezne vä ğamälläregezne islah kılır, tözäter, vä gönahlarıgıznı yarlıkar. Beräü çın küñeldän Allahuga vä Anıñ räsülenä itäğat itsä, ul keşe, hiçşiksez, östenlekkä vä izge telägenä ireşte.
72. Bez ämanätne küklärgä, cirgä vä taularga yöklädek, täqdim ittek İslam şärigaten, läkin alar kabul itmädelär, ägär üti almasak, ґäzab ireşer dip kurıktılar, bu ämanätne keşe köçsez bulganı häldä kabul itep östenä yökläde, eşneñ ahırın belmiçä, nadanlık belän zur ämanätne kabul itte dä, üti almıyça, üzenä zolım itüçe buldı.
73. Allah ämanätne yökläde häm ämanätkä hıyanät itüçe monafıyk irlärne vä monafika hatınnarnı, häm Allahuga tiñdäşlek kıluçı möşrik irlärne vä möşrikä hatınnarnı ґäzab kılmak öçen, vä häm monafiqlıktan, vä möşriklektän saklanıp Korän belän ğamäl kıluçı hak möemin irlärne, vä şundıy möemine hatınnarnı täübälären kabul itep gönahların yarlıkar öçen ul ämanätne yökläde. Allah täübä itep Korän yulına kergän möeminnärne yarlıkauçı vä alarga rähmät itüçeder.

[34] SÄBA SÜRÄSE – 54 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Cirdäge vä küklärdäge härnärsägä huca bulgan Allahuga hastır maktau, ahirättä dä maktau Allahuga hastır, Ul – Allah dönyada häm ahirättä eşlären hikmät ilä kılır vä härnärsäne yahşı beler.
2. Allah cir astına kergän närsälärne häm cirdän çıkkan närsälärne beler, vä küktän iñgän yañgır, kar vä başkaların beler, häm kükkä mengän färeştälärne, cennärne häm keşelärne beler, Ul rähimle vä yarlıkauçıdır.
3. Käferlär bezneñ östebezgä kıyamät kilmäs didelär. Sin alarga äyt: "Bälki, älbättä, kiler, här yäşeren närsäne belüçe Rabbım iseme belän ant itep äytämen, kıyamät kilüçeder sezneñ östegezgä, ber orlık hätle närsä kiräk cirdä bulsın, kiräk küktä bulsın, Allahuga belenmiçä kalmas, ul närsä kiräk orlıktan keçkenä bulsın, kiräk orlıktan zur bulsın, Läühül Mähfuzda yazılmıştır.
4. Kıyamätneñ kilüe iman kiterep izge ğamällär kıluçı hak möeminnärgä häyerle cäza birmäk öçender, alarga yarlıkau häm cännätneñ yahşı niğmätläre bulır.
5. Ämma Bezneñ ayätlärebezne yalganga çıgaru öçen vä keşelärne Korän belän ğamäl kıludan tuktatu öçen tırışuçı zalim keşelär, alarga ґäzabtan räncetüçe ґäzab bulır.
6. Siña iñderelgän Korän Rabbıñnan kilgän hak kitap ikänlegen belem iyäläre belerlär, vä ul Korän här eştä galib vä maktaulı bulgan Allah yulına künderüçe ikänen dä belerlär.
7. Käferlär äyttelär: "Äyä bez sezgä ber irdän, yağni Muhämmäd g-mnän häbär birikme, ul sezgä çerep taralıp betkäç yañadan terelep kaberläregezdän çıgasız, dip äytüne
8. belmibez, iftira kılıp Allah isemennän yalgan söylime, yäki cenlänep sataşıp söylime", – didelär. Bälki terelep kubarıluga ışanmauçı käferlär haktan bik yırak adaşuçılardır, vä alar Allah ґäzabına töşäçäklärder.
9. Äyä alar ayak aslarındagı cirgä vä öslärendäge kükkä iğtibar ilä karamıylarmı, ägär teläsäk Bez alarnı cirgä batırır idek, yäki küktän öslärenä ut kisäklären yaudırır idek. Allahunıñ äytkän bu süzlärendä, älbättä, täübä häm itäğat belän Allahuga kaytkan insaflı keşelär öçen gıybrät bardır.
10. Bez Daud päygambärgä üz yumartlıgıbızdan başka keşelärgä karaganda artıklıknı birdek, tavışı matur ide timer anıñ kulında kamır kebi yomşarır ide. Allah äytte: "İy taular häm koşlar, Daud belän bergä täsbihlär äytegez". Bez anıñ kulında timerne yomşak kıldık, utsız ni teläsä timerdän şunı yasıydır ide.
11. İy Daud, İslam ğaskärlärenä timerdän sugış kiyemnären yasa, vä ul kiyemnärne härber irneñ tänenä yaraklaştırıp yasa häm iy möselmannar, hämmäläregez dä izge ğamällär kılıgız, vä yahşı eşlärne eşlägez! Älbättä, Min sezneñ kılgan eşläregezne kürüçemen.
12. Vä Bez Söläyman päygambärgä cilne irekle ittek, ul cil belän ber köndä ber aylık yulnı vä ber töndä ber aylık yulnı kitär ide, vä Bez aña eregän bakır çişmäsen agızdık, vä Bez cennärdän ber taifäne Söläymanga hezmät itärgä birdek, alar Rabbilarınıñ ämere buyınça şul bakırdan Söläyman ni äytsä, şunı eşlär buldılar. Ägär ul cennärdän berse Bez äytkänçä Söläymanga itağat itmäsä, Bez ul cengä ahirättä ut ґäzabın tatıtırbız.
13. Ul cennär Söläyman telägänçä böyek-böyek öylär yasıy idelär, dähi bakır, pıyala, vä cizlärdän färeştälär häm päygambärlärneñ namaz ukıgandagı surätlären yasar idelär, dähi öy zurlıgında tabak, tas häm ayaklı kazannar yasıy idelär, iy Daud balaları, Allahunıñ niğmätlärenä şöker itep Aña itağat itegez! Birgän niğmätläregezgä çınlap şöker itüçe keşelär bändälärebezdän azdır.
14. Söläymannıñ Bez bilgelägän gomere betkäç, mönbärdä basıp torganı häldä canın aldık, anıñ ülgänen Allah cennärgä dä, keşelärgä dä beldermäde, mägär ülgän häldä tayanıp torgan tayagın kortlar aşap özgäç, ul cirgä yıgıldı, şul vakıtta anıñ ülgänen keşelär dä, cennär dä beldelär ägär cennär yäşeren närsäne belä torgan bulsalar, älbättä, Söläymannıñ ülgänen beler idelär, häm anıñ ülgänen belgän bulsalar, älbättä, avır eştä ber yıl buyına kınalıp eşläp yatmaslar ide. Çönki Söläyman ülgäç tayagına tayanıp ber yıl tordı, cennär bezgä karap tora dip haman eşlädelär, yıgılgaç kına kotıldık, dip, kaçtılar.
15. Tähkıyk Säba Kaveme öçen torgan şähärlärendä Allahunıñ kodräten kürsätä torgan dälillär bar ide, ul dälillär şähärlären uñnan häm suldan äyländerep algan bik yahşı uñış birä torgan törle cimeş bakçaları ide, päygambärläre alarga äytte: "Allah birgän bakçagızdan aşagız da Allahuga gıybadät kılıp şöker itegez, oşbu bakçalı şähär nindi yahşı, bay, matur şähärder, sezgä bakçalar birüçe Allah Aña gıybadät kılıp şöker itüçelärne yarlıkauçıdır", – dip.
16. Alar isä päygambärläreneñ väğazlärennän häm şöker itüdän baş tarttılar, Bez alar östenä katı yañgır yaudırdık, hätta bakçaların agızdı, Bez alarnıñ cimeş bakçaların az gına açı ülän häm cimeşsez agaçlar bakçasına almaştırdık, bakçalarında aşıy torgan hiçnärsä kalmadı.
17. Änä şulay bakçaların yuk itüebez, köfran niğmät kılgannarı öçen Bezdän alarga cäza buldı. Bez fäqat Rabbilarına karışıp köfran niğmät kıluçı keşelärne ґäzab belän cäzalıybız.
18. Yänä Säba şähäre belän bez bäräkätle kaldırgan Şam şähäre arasında ber-bersenä yakın küp avıllar kıldık, vä şul avıllar arkılı yöri torgan säüdä yulın täqdir ittek, vä alarga äyttek: "Açlıktan, susızlıktan häm başka kıyınlıklardan imin bulganıgız häldä rähätlänep yöregez köndezlären vä kiçlären".
19. Säba säüdägärläre äyttelär: "İy Rabbıbız, bezgä säfärebezdä avıl araların yırak kıl", – dip. Yağni alar säfärlärendä bernindi kıyınlık kürmägännär, şul säbäple baylıklarına vä köçlärenä tayanıp Allahuga şundıy süzlärne äyttelär, alar Allahuga itağat itmiçä häm Anıñ birgän niğmätlärenä köferlek kılıp, üzlärenä zolım ittelär, Bez alarnı üzlärennän soñ dönyaga kiläse keşelär öçen gacäblänep söyli torgan süz kıldık, annarı Bez anı rähmätebezdän vä älege avıllardan gayät tä yırak itep ayırdık. Oşbu äytelgän närsälärdä Allah yulında sabırlı, çıdamlı bulıp, Allahunıñ niğmätlärenä şöker itüçelär öçen gıybrätlär vä döreslär bardır.
20. İblis alarnı üzemä iyärtermen digän zanın, telägen döresläde, alar İbliskä iyärdelär, mägär möeminnärdän ber cämäğat kenä İbliskä iyärmäde.
21. Çın imanlı möeminnärgä İblis irekle bulmadı, yağni alarnı väsväsäse belän azdırırga köçe citmäde, mägär İblis irekle itelde şiklänep kenä ışangan keşelärgä, ahirät könenä nık ışangan möeminne ahirätneñ bulaçagında şiklängän keşedän ayırmaklıgıbız öçen. Şiksez, sineñ Rabbıñ härnärsäne küzegep saklauçıdır.
22. İy Muhämmäd g-m, möşriklärgä äyt: "Allahudan başka İlahä totkan sınımlarıgıznı çakırıgız yärdämgä, ul sınımlarıgız cirdä häm küklärdä tuzan hätle närsägä dä huca bula almaslar, vä ul sınımlarnıñ cirdä häm küklärdä Allah belän tiñ bulırdıy hiç İlahäläre yuktır: vä sezneñ İlahäläregezdän Allahuga yärdäm itüçese hiç yuktır.
23. Allah hozurında hiçkemneñ şäfäğate fayda birmäs, mägär şäfäğat itärgä Allahu täğalä röhsät birgän keşeneñ şäfäğate genä fayda birer. Hätta mähşär könendä şäfäğat itelenäçäk keşelärneñ küñellärennän kurku cibärelgäç, söyeneşep äyterlär: "Rabbıgız närsä äytte? Ber-bersenä Rabbıbız haknı äytte", – diyärlär. Ul – Allah bik oluğdır Anıñ aldında hiçkem röhsätsez şäfäğat itä almas, vä Ul här kimçelektän böyekter.
24. Äyt "Küktän yañgır yaudırıp, cirdän üsterep kem sezgä rizık birer? Cavap birä belmäsälär, Allah rizıklandıra, digen! Döreslektä minme turı yulda yäki sezme, minme hak yuldan adaşkan, yäki sezme adaşkan? Älbättä, min Allah yulındamın, ämma sez, iy käferlär, älbättä, şaytan yulındasız."
25. Äyt: "Bez kılgan gönahtan sez soralmassız, vä sez kılgan batıl ğamälläregezdän vä kabahät eşläregezdän bez soralmabız."
26. Äyt: "Mähşär könendä Rabbıbız bezne dä vä sezne dä ber urınga cıyar, soñra arabızda haklık belän hökem itär, haklık belän Korän yulında bulgannarnı Cännätlarga kerter, ämma dinnären bideґät, horafat häm bozık eşlär belän aralaştırıp batıl dinne totuçılarnı häm dinsezlärne cähännämnärgä kerter. Ul – Allah döreslekneñ dä eçen açuçı vä yalgannıñ da eçen açuçı vä härnärsäne belüçeder."
27. Äyt: "Miña kürsätegez, üzegez yasagan İlahäläregezne Allahu täğalägä niçek tiñ itäsez? Yuk, ul yasagan närsäläregez hiç tä Allahuga tiñ bula almaslar. Bälki Ul – Allah barça vöcüdne kodrät kulında totuçı vä ğadel hökem itüçeder.
28. İy Muhämmäd g-m, Bez sine barça dönya keşelärenä päygambär itep cibärdek, Allahuga itağat itkännärne cännät belän şatlandırganıñ häldä vä itağat itmägän keşelärne cähännäm ґäzabı belän kurkıtkanıñ häldä, läkin küp keşelär şunı belmilär.
29. Käferlär ahmaklıklarınnan sez kurkıta torgan kıyamät kayçan bula, ägär döres söyläsägez, bezgä äytegez, dilär.
30. Sin alarga äyt: "Allah hozurında sezneñ öçen väğdä itelgän ber kön bar ki, ul köndä sezgä ґäzab ireşer, ul kıyamät köne ber säğat aldan kilmäs vä soñga kalmas."
31. Käferlär äyttelär: "Bez bu Korängä häm elek iñderelgän kitaplarga da ışanmıybız", – dip. Ägär sin ul zalimnärneñ Allahu hozurında hisap öçen tuktagannarın kürsäñ, vä süzlären işetsäñ, azgan oluğlarga iyärep azgan tübän halık äyterlär: "İy sez, bezne azdıruçı täkäbber oluğlarıbız, ägär sez dönyada bulmagan bulsagız ide, älbättä, bez Korän belän ğamäl kılıp hak möemin bulgan bulır idek", – dip.
32. Täkäbberlänüçe oluğları üzläre iyärtep azdırgan tübän halıkka äyttelär: "Äyä bez sezne imannan häm Korän belän ğamäl kıludan tuktattıkmı? Bälki sez üzegez Allahudan Korän iñep, päygambär kilgännän soñ alarnı inkyar itep imansız buldıgız", – dip.
33. Yänä iyärüçeläre iyärtüçe täkäbberlänüçe oluğlarına äyterlär: "Bälki sezneñ kiç vä köndez Allahuga, İslam dinenä karşı söylävegez häm hakka karşı törle mäkerläregez, bezne Allahuga iman kiterep Korän belän ğamäl kıludan tıydı, häm Allahuga iman kitermäskä bezgä ämer itä idegez, dähi sınımlarnı Allahuga tiñ itärgä boyıra idegez", – dip. İyärtüçe oluğları da, iyärüçeläre dä ґäzabnı kürgäç, ükenülären ber-bersennän yäşererlär. Korän belän ğamäl, kılmıyça käfer bulgan keşelärneñ muyınnarına kıyamät könendä uttan bulgan bogaular tagarbız, alar tiyeşsezgä cäza kıçınmasınnar, mägär kılgan yavızlıkları öçen cäza kılınırlar.
34. Ägär ber şähär halkına ґäzab belän kurkıtuçı päygambär cibärsäk, ul şähärneñ niğmät eçendä bulgan hucaları, bez sez kitergän dingä ışanmıybız, dip cavap birdelär.
35. Yänä ul käferlär äyttelär: "Bezneñ balalarıbız häm mallarıbız kübräkter, kıyamät könendä bez ґäzab itelmäbez", – dip.
36. Sin äyt: "Minem Rabbım telägän keşesenä kiñ rizık birer, vä telägän keşesenä tar rizık birer, bit ahirät eşläre dönya malına karap yörmi", – läkin kübräk keşelär anı belmilär.
37. İy käferlär, sezneñ balalarıgız da häm mallarıgız da sezne Bezgä yakın itmäs, mägär iman kiterep izge ğamällär kıllan keşeneñ dini balaları häm Allah yulına birgän malları Bezgä yakın kılır, alarga kılgan izge ğamälläreneñ äcere ike öleş bireler, vä alar cännät bülmälärendä imin vä tınıç bulırlar.
38. Bezne gaciz köçsez itäbez, dip, ayätlärebezne yalganga çıgarırga tırışuçı keşelär, ahirättä ґäzabta ber urınga – cıyılaçaklar.
39. Äyt: "Minem Rabbım telägän bändäsenä kiñ rizık birer, teläsä şul uk keşegä rizıknı tar kılır. Tiyeşle urınnarga Allah rizası öçen yahşı närsälärdän sädaka birsägez, Allah anıñ urınına yä dönyada, yä ahirättä, älbättä, birer, Ul – Allah rizık birüçelärneñ häyerleseder.
40. Bez ul möeminnärne barçasın kubarırbız, soñra färeştälärgä äyterbez: "İy färeştälärem, oşbu möşriklär sezgä gıybadät itälär ideme?"
41. Färeştälär äyttelär: "İy Rabbıbız, bez Sine andıy kimçelektän paqseñ dip iğtikad itäbez, möşriklär bezneñ dustıbız tügellär, Sin genä bezneñ dustıbız, bälki alar şaytannarga gıybadät kılalar ide, alarnıñ kübräge şaytannarnıñ süzlärenä ışana idelär.
42. Bügen ber-beregezgä şäfäğat häm fayda itä almassız, häm ber-beregezgä zarar da itä almassız. Häm zalimnärgä üzegez yalganga totkan ut ґäzabın tatıgız diyärbez.
43. Möşriklär Bezneñ döreslekne bäyän itüçe ayätlärebez ukılsa, äyttelär: "Bu Muhämmäd hiçkem tügel, mägär atalarıgız gıybadät kıla kilgän sınımlardan sezne tuktatırga teläüçeder. Yänä äyttelär: "Oşbu Korän Allah süze dip Allahuga iftira itelgän Muhämmäd g-mneñ süze genä", – dip. Käferlärgä Allahudan hak bulgan Korän kilgäç, oşbu Korän açık siherdän başka närsä tügel didelär.
44. Bez möşriklärgä sinnän elek ber kitap ta birmädek, birgän bulsak ul kitapnı ukıp Allahudan başkanı İlahä totunıñ batıl eş ikänlegen beler idelär, häm Bez alarga sinnän elek päygambär dä cibärmädek, cibärgän bulsak alarnı ґäzab belen kurkıtkan bulır ide.
45. Mäkkä möşriklärennän elek kilgän keşelär dä päygambärlärne yalganga tottılar, şulay bulsa da, Mäkkä möşrikläre bez äüvälge keşelärgä birgän kuätneñ vä gomerneñ unnan berenä dä ireşä almadılar, ul äüvälge keşelär päygambärlärebezne yalganga tottılar, alarga karşı Bezneñ mäkerebez niçek buldı, yağni alarnı ґäzab belän tottık.
46. Sin alarga äyt: "Min sezne ber mäsälä belän väğaz kılamın, ul mäsälä Allah rizalıgı öçen ikeşär-ikeşär yäki berär-berär bulıp eşegezdä turı vä taza tormavıgızdır, soñra uylap karavıgızdır, iptäşegez Muhämmäd g-mdä divanalık yuklıgını. Ul ber gadi ir tügel, mägär sezne ahirättäge kiläçäk ґäzab belän kurkıtuçıdır.
47. Sin alarga äyt: "Min sezgä İslam şärigaten öyrätkänem öçen sezdän mal soramıym, malıgız üzegezgä bulsın. Minem eşemneñ äcere Allah hozurındadır, Ul – Allah härnärsäne belä vä küräder."
48. Äyt: "Cirdäge vä küklärdäge yäşeren närsälärne belüçe Allah telägän bändäseneñ küñelenä haknı salır."
49. Äyt: "Korän belän hak din İslam kilde, Korännän vä Korän belän ğamäl kıluçı hak möeminnän batıl din, yalgan ğamäl kitte häm kire kaytmaslar.
50. Äyt: "Ägär min adaşsam, üz zararıma adaşkan bulırmın, ägär hak yulga künelsäm, älbättä, Rabbım vähiy itkän Korän belän turı yulnı tabarmın. Ul – Allah härnärsäne işetüçe vä här närsägä bik yakındır.
51. Ägär kürsäñ alarnı kubarılgan vakıtlarıñda, bik katı kurkırlar, vä alar yakın urınnan totıp alınırlar.
52. Şul vakıtta inde alar Muhämmäd g-mgä vä Korängä iman kiterdek diyärlär, kayda iñde alarga häzer yırak cirdän ciñel genä imanlı bulırga, yağni imannarı bik yırak artta, dönyada kaldı, ä üzläre ahirättälär.
53. Alar dönyada vakıtlarında imannı yäki päygambärgä, Korängä vä ahirätkä, ülgännän soñ terelügä ışanunı inkyar itälär ide, üzlären belemle sanap bik yırak bulgan yäşeren närsälärdän häbär birep mataşırlar ide. Yağni barlıgı hak bulgan kıyamätne, cännätne, cähännämne häm päygambärne, Koränne yalgan dip inkyar kılalar ide.
54. Alarnıñ ahirätkä bargaç kına täübä itep, iman kiterep ґäzabtan kotılu teläkläre belän üzläre arasına alınmıy torgan pärdä korılır. Bolardan aldagı keşelärneñ dä şundıy teläkläre belän üzläre arasına pärdä korılgan ide. Tähkıyk alar dönyada vakıtlarında ülgännän soñ terelügä häm käferlärgä ґäzab bulaçagına şiklänä idelär. Şul zur hataların anda üz telläre belän äytep birerlär.

[35] MÄLÄİKÄ (FÄREŞTÄLÄR) SÜRÄSE – 45 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Maktau cir vä küklärne halık kıluçı Allahuga has, Ul färeştälärne päygambärlärgä ilçe itep cibärüçeder, ul färeştälär ikeşär, öçär, dürtär kanatlılardır, Üze halık kılgan mähluklarınnan telägänen artıgrak, östenräk itep halık kılır. Bit Allahunıñ härnärsägä köçe citä.
2. Allah Üzeneñ rähmätennän keşelärgä rizık, yañgır, belem, hidäyät birsä, ul niğmätlärne Allahunıñ birüenä hiçkem karşı tora almas, ägär birä torgan niğmätlären birmiçä torıp kalsa, ul niğmätlärne birüçe hiç tä bulmas. Vä Ul – Allah här eştä ciñüçe vä hikmätle.
3. İy keşelär, Allahunıñ sezgä birgän niğmätlären häteregezgä töşerep Aña gıybadät kılırga vä itağat itärgä burıçlı ikänegezne belegez, äyä Alahudan başka ber zat barmı küktän su iñderep, cirdän üsterep sezgä rizık birüçe? Älbättä yuk, Kollık kılırga yaraklı hiç İlahä yuk, mägär Allah üze genäder. Şulay bulgaç, ni öçen Allahudan bizep, Allahsızlıkka küçäsez?
4. İy Muhämmäd g-m ägär sine yalgançı disälär, bit sinnän elekke päygambärlär dä yalgançı digännär. Bit eşlärneñ ahırı älbättä, Allahuga kaytadır.
5. İy keşelär, Allahunıñ väğdäse hak, dönya sezne aldan ahirätneñ bähetennän mährüm itmäsen, häm gönah eşläsägez dä Allah yarlıkar dip şaytan aldamasın, häm bideґät ğamällärgä dä sävab bar dip, şaytan sezne hak yuldan çıgarıp, bideґät horafätlärne eşlegen, sezne cähännämgä alıp kermäsen.
6. Tähkıyk şaytan sezgä doşmandır, sez dä anı doşman totıgız! Allah tıygan fäheş, häram eşlärdän vä bideґät ğamällärdän saklanu häm farız vaceb, sönnät ğamällären ütäü häm şaytan dusları dinsezlärdän kiselü şaytannı doşman totu buladır. Älbättä, şaytan üzenä iyärgän keşelärne cähännämgä kerter öçen, alarnı Allah tıygan eşlärne eşlärgä öndider, häm Allah kuşkan eşlärdän tıyadır.
7. Korän belän ğamäl kılmıyça käfer bulgan keşelärgä ahirättä katı ґäzab bulaçaktır. Ämma iman kiterep Korän belän ğamäl kılgan hak möeminnärgä yarlıkau häm oluğ niğmätlär bulaçak.
8. Zalim keşegä kılgan yavızlıgı üzenä zinnätle vä läzzätle itelde, kabahät eşläre aña yahşı bulıp kürende, şul zalim, turı yulda bulgan insaflı möemin belän bertigez bulırmı? Tähkıyk Allah telägän keşesen haktan adaştırır, vä telägän keşesen hak yulga künderer, käferlärneñ Korängä ışanmaularına hiç kaygırma, bit Allah alarnıñ kılgan yavız eşlären beläder, cäzasın birer.
9. Allah cil cibärep bolıtlarnı kuzgatır, cil alıp kilgän bolıtlardan yazın yañgır yaudırıp şähärlärneñ ülgän tabigaten tergezäbez, vä yañgır, kar suı belän cirne ülgännän soñ tergezäbez, näq şulay sez dä terelep kaberläregezdän kubarılırsız.
10. Beräü östenlekne teläsä, barça östenlek Allah kulındadır, Allahuga itağat itep östenlekne Añardan sorasın! Gönahtan, hatadan paq yahşı süzlärneñ iñ berençese häm iñ zurısı "Lä İlahä illäl-lah" süze häm başka yahşı süzlär Allahu hozurına aşırlar, yahşı ğamällär yahşı süzlärne kütärer, yağni kabul itterer. "Gamäl bulmasa iman süzlären häm başka yahşı süzlärne äytüdä genä fayda yuk, ğamäl kılış kiräk". Päygambärne şähärdän kuarga yäki üterergä üzara kiñäş itep mäkerlek kıluçı möşriklärgä ahirättä katı ґäzab bulır, vä alarnıñ mäkerläre ğamälgä aşmas, üzläre hur bulırlar.
11. Allah atagız Adämne balçıktan yarattı, soñra näselen ber tamçı sudan yarattı, soñra sezne irlär vä hatınnar kıldı. Ber hatınnıñ bala kütärüe häm tudıruı fäqat Allah beleme beländer, vä beräüneñ gomere ozaytılmas häm beräüneñ gomere kıskartılmas, mägär bolar bar da Allahu hozurındagı kitapta yazılmıştır. Bu eş Allahuga bik ciñel.
12. Tatlı sulı diñgez belän açı sulı diñgez bertigez bulmaslar, berse gayät tatlı bulıp eçärgä ciñelder, berse tozlı, bik açı bulıp, eçü mömkin tügelder. Bu möemin belän käfergä ber misaldır. Vä ul ike diñgezdän balıklar totıp aşıysız, vä açı diñgez töbennän lüe-lüe vä märcan taşların alıp zinnätlänäsez, vä kürerseñ zur korablar diñgezdän ütsälär su yarılıp kalır, şulay yörep Alahunıñ yumartlıgınnan mal käsep itärsez, şayät dönya baylıgınnan faydalanganıgız öçen Allahuga şöker itärsez.
13. Allah kiçne köndezgä kertep könne ozın kılır, vä köndezne köngä kertep tönne ozın kılır, vä keşelärne koyaş vä aydan faydalandırdı, härberse bilgelängän köngä çaklı hava buşlıgında yözep yörerlär, şul ґäcäyeb eşlärne kıluçı Rabbıgız Allahdır, cir kük mölke Anıkıdır. Allahudan başkaga sez gıybadät kılgan närsälär ber hörmä cimeşeneñ kabıgına da iyä tügellär.
14. Sınımnarıgızdan yärdäm sorap doga kılsagız da alar sezneñ dogagıznı işetmilär, işetkän täqdirdä dä dogagıznı kabul itärgä köçläre citmäs, vä kıyamät könendä ul sınımnarıgız Allahuga şärik itkänlegegezne inkyar itärlär. Sınımnarnıñ hälennän Allah häbär birgän kebi hiçkem siña haklık belän häbär birä almas.
15. İy keşelär sez yarlısız Allahuga mohtacsız, Allah bay, hiçkemgä mohtac tügel, vä Ul maktaulı, Anıñ niğmätläre öçen şöker itep Anı maktarga härkem burıçlı.
16. Ägär Allahu täğalä teläsä, sezne cir östennän yuk itär dä, sezneñ urınga ikençe yaña halık kiterer.
17. Bu eşne eşläü Allahuga hiç avır tügel.
18. Hisap könendä hiçber keşe gönahlı keşeneñ gönahıñ kütärmäs, ägär küp gönahlı, avır yökle keşe, yögen kütäreşergä yäki az gına gönahın birergä beräüne çakırsa, añardan az gına gönahın da kabul itüçe bulmas, gärçä çakırılgan keşe çakıruçınıñ yakın kardäşe bulsa da. Sin fäqat Allahunı kürmiçä Anıñ ґäzabınnan kurıkkan keşelärne, väğazeñ belän kurkıta alırsıñ alar namazların vakıtında ukırlar. Beräü gönahtan paqlänsä, paqlänüeneñ faydası üzenäder, bit härkemneñ kaytmaklıgı Allahuga.
19. Turı yulnı kürüçe hak möemin, älbättä, vä turı yulnı kürmäüçe sukır adaşkan keşelär belän bertigez bulmas.
20. Allahunı tanu vä hak dinne belü yaktılıgı, Allahunı tanımau vä hak dinne belmäü karañgılıgı belän bertigez bulmas.
21. Vä cännät külägäse, cähännäm esselege belän bertigez bulmas.
22. Vä tere keşe belän mäyet yäki möemin belän käfer bertigez bulmas, Allah üze telägän keşesenä Korän süzlären işetterer dä hidäyätkä künderer, ämma sin kaberdä yatkan kebi gafil käferlärgä Korän süzlären işetterä almassıñ.
23. Sin keşelärne dingä köçläüçe tügel, mägär Allah hökemnären ireşterüçe, ägär kabul itmäsälär cähännäm ґäzabg belän kurkıtuçısıñ.
24. Tähkıyk Bez sine haklık vä Korän belän ğamäl kıluçı möeminnärne cännät belän söyenderüçe, vä Korän belän ğamäl kılmauçılırnı cähännäm belän kurkıtuçı itep cibärdek. Dönyada nindi genä kavem yäşäsä dä, alarnı Allah ґäzabı belän kurkıtuçı päygambär buldı.
25. İy Muhämmäd g-m, ägär sine ahmaklar yalganga totsalar, bolardan elekke ahmaklar da päygambärlären yalganga tottılır. Alarga päygambärläre moğcizalar, ayätlär häm kitaplar belän kildelär.
26. Soñra inkyar itüçe käferlärne ґäzab belän tottık, niçek buldı Bezneñ mäkerebez, alarga karasınnar!
27. Äyä küräseñme Allah küktän su iñderep törle töstä cimeşlär üsterde, vä taularda ak, kızıl häm başka töslärdä yullar, sızıklar, yarlar kıldık, kayberläre kara karga kebi kara töstäder.
28. Şulay uk keşelärne, hayvannarnı vä koşlarnı törle töstä halık kıldık. Allahudan kurkırlar Anıñ hökemnären belgän ğalim keşelär. Allah ciñüçe vä möeminnärne yarlıkauçıdır.
29. Hak möeminnär zeker, väğaz häm tärbiyä öçen Allah kitabı Koränne ukırlar, vä namazların vakıtında ütärlär, vä Bez birgän maldan kürsätep tä, kürsätmiçä dä fäqıyrlärgä häm Allah yulına sadaka birerlär, alar malların birep Allah rizalıgın alu säüdälärendä hiç betmi torgan cännät niğmätlären ömet itälär.
30. Alar malların birerlär äceren Allah tutırıp birsen öçen häm Allah alarga yumartlıgınnan arttırıp ta birsen öçen. Cihad belän hak yulga kergän möeminnärne Allah şiksez yarlıkauçı vä alarnıñ Allah yulına kuygan köçlären cännät niğmätläre belän tüläüçeder.
31. Bez siña iñdergän Korän – hak kitaptır üzennän elek iñgän kitaplarnı Allah kitapları dip döreslägäne häldä iñderelde. Allah, älbättä, bändäläreneñ yäşeren eşlären belüçe vä açık eşlären belüçeder.
32. Soñra üzebez saylap ihtıyar itkän kollarıbızga Koränne birdek, alarnıñ kayberläre kullarındagı Korän belän ğamäl kılmıyça üzlärenä zolım itüçelärder, vä kayberläre kübräk vakıtta häyerle eşlärne eşläüçelärder, häm bäğzeläre Allah teläge vä yärdäme belän härvakıt häyerle eşlärdä aldan yörerlär yağni, dinneñ vä möselmannarnıñ tözälülärenä häm kuätlänülärenä küp köç kuyarlar, iñ turı yulnı kürsätüçe Koränneñ iñderelüe keşelärgä Allahunıñ oluğ yumartlıgıdır.
33. Korän belän ğamäl kıluçılar ґäden cännätlärenä kererlär, vä alar anda altın vä ence beläzekläre belän bizälmeş bulırlar, vä kiyemnäre dä yäşel yıfäktän bulır.
34. Alar cännätlärgä kergäç äyterlär: "Hakıykıy bezneñ kaygıbıznı beterüçe Allahugadır maktau, döreslektä bezneñ Rabbıbız gönahlarnı yarlıkauçı, häm Korän belän ğamäl kılunıñ hakın cännät belän tüläüçe.
35. Allah üzeneñ rähmäte vä yumartlıgı belän cännätkä kertte, cännätne bezgä tora torgan urın kıldı, bezgä anda bernindi mäşäqat ireşmäs vä aru-talu da ireşmäs.
36. Korän yulınnan barmıyça käfer bulgan keşelärgä cähännäm ґäzabıdır, alarga anda ülmäk belän hökem bulmas, ülsälär ґäzabtan kotılır idelär, vä alardan cähännäm ґäzabı az gına da ciñeläytelmäs. Näq şulay ґäzab kılaçakbız härber yamansıznı.
37. Alar ґäzabnıñ katılıgınnan kıçkırışırlar, iy Rabbıbız bezne cähännämnän çıgar, elek kılgan yavız eşlärebezdän başka izge ğamällär kılır idek, diyärlär. Allah äyter: "Ägär väğazlänä torgan bulsagız, Bez sezgä väğazlänerlek ozın gomer birmädekme? Vä sezne väğäzläüçe Korän häm päygambär kilmädeme? İnde ґäzabnıñ açısın tatıgız! Zalimnärgä ahirättä ardämçe yuk."
38. Allah cirdäge vä küklärdäge yäşeren närsälärne belüçe, vä Ul keşelärneñ kükräkläre eçeñdäge närsälärne şiksez belüçeder.
39. Ul – Allah sezne cir östenä vakıtlıça huca kıldı. Häm beräü imansız, dinsez bulsa, älbättä, zararı üzenäder, imansızlarnıñ imansızlıkları Rabbıları hozurında katı açunı gına arttırır, dähi alarnıñ imansızlıkları häsrätlären genä arttırır.
40. Möşriklärgä äyt: "Küräsezme, Allahudan başka İlahä totkan sınımnarıgız cir östendä närsä halık kıldılar, miña kürsätegez!" Yäki alarnıñ küklärne halık kıluda Allah belän bertigez İlahäları barmı, yäki Bez alarga Allahunıñ şärige tiñdäşe bar dip öyrätkän kitapnı iñderdekme, möşriklekne şul kitaptan öyrängän bulır idelär. Möşriklärneñ berbersenä yahşı süzläre bulmas, mägär sınımnarıgızga gıybadät kılıgız, alar sezgä şäfäğat itärlär dip berbersen aldarlar.
41. Allah cirne vä küklärne töşep kitülärennän üzeneñ kodräte belän totadır, ägär cir vä küklär urınnarınnan kitsälär, soñra alarnı Allahudan başka totıp kaluçı hiç bulmas ide. Ul – Allah yomşaklık kıluçı vä yarlıkauçı buldı.
42. Mäkkä möşrikläre, Korän iñmäs borın, Allah iseme ilä ant itep äyttelär: "Ägär bezgä Allahudan kitap iñep päygambär kilsä, yähüd belän nasaraga karaganda bez turı yulga nıgrak künelgän bulır idek", – dip. Alarga Korän belän päygambär kilgäç, alarga İslam dinennän örkep kaçunı gına arttırdı.
43. Cir östendä täkäbberlek häm yavız mäkerlär kılgannarı häldä kabahät eşlär, yavız mäkerleklär, älbättä, kıluçılarnıñ üzlärenä kaytır, alar kötmilär Allahudan başkanı, mägär Allahunıñ äüvälge ґäzab kılgan ğadäten kötälär, älbättä Allahunıñ ğadäte almaşınunı tapmassıñ, häm Allahunıñ ğadäte üzgärmäs, käferlärne ґäzabsız kaldırmas.
44. Äyä alar gıybrät küze belän karap cir östendä yörmilärme, üzlärennän äüvälge käferlärneñ ahır hällärenä karamıylarmı – niçek hälaq bulgannar, ul hälaq bulgan keşelär kuättä bolardan artık idelär. Cirdä vä küklärdä Allahunı hiçber zat, hiçber närsä gaciz, köçsez itä alaçak tügel. Allah barça närsäne belüçe vä här närsägä köçe citüçe.
45. Ägär Allah keşelärne Allah hökemnären bozıp bozıklık kılgannarı öçen dönyada ґäzab kıla torgan bulsa, älbättä, hämmäsen hälaq itär ide, cir östendä häräkätlänä torgan ber hayvan da kalmas ide. Läkin ґäzabka tiyeşle keşelärneñ ґäzabın kıyamät könenä çaklı kiçekterä, keşelärneñ bilgelängän äcälläre kilsä, yäki kıyamät kilsä, Allah bändälären kürüçe vä alarnıñ eşen belüçe buldı.

[36] YÄSİN SÜRÄSE – 83 AYAT

Bismil-lähir-rahmänir-rahim.
1. Yä sin – mägnäsen Allah üze genä belä.
2. Hikmät iyäse, yağni şäriğat hökemnäre iyäse bulgan Korän belän ant itep äytämen.
3. Tähkıyk sin turı yulga künderelmeş räsüllärdän.
4. Keşelärgä turı yulnı kürsäter öçen Allah tarafınnan cibäreldeñ.
5. Oşbu Korän Ґäziz vä Rähim bulgan Allahudan iñderelgän izge dini kitaptır.
6. Atalarına kurkıtuçı päygambär cibärelmägän vä turı yuldan gafil bulgan kavemne Allah ґäzabı ilä kurkıtmaklıgıñ öçen siña iñderelde.
7. Tähkıyk ul kavemneñ kübrägenä ґäzab väğdäse sabit buldı, alar inde iman kitermäslär.
8. Tähkıyk ul päygambärneñ Allah ґäzabı belän kurkıtuı fayda birmägän kavemneñ muyınına iyäklärenä çaklı ireşkän kiñ bogaular kıldık, alar täkäbberlänep başların kütärgännär vä gafillek belän küzlären yomgannar, inde haknı kürüdän häm belüdän mähluklärder.
9. Yänä alarnıñ allarına da artlarına da pärdä kordık häm küzlären kapladık, alar ütkän gomerlärennän häm kalgan gomerlärennän gafillär, hak belän batılnı hiç ayırmaslar häm turı yulnı kürmäslär.
10. İnde alarnı Allah ґäzabı belän kurkıtsañ da, kurkıtmasañ da alar öçen ber tigezder, hiç iman kitermäslär.
11. Mägär sin Korän belän ğamäl kıluçı vä Allah ґäzabınnan kurka belüçene kurkıta alırsıñ, andıy keşelär bulsa, alarnı Allahunıñ yarlıkavı häm oluğ äcerläre belän şatlandır!
12. Tähkıyk Bez üleklärne tergezäbez vä alarnıñ ülmästän elek kılgan yahşı vä yaman eşlären, häm dä üzläre ülgännän soñ kaldırgan yahşı vä yaman äsärlären yazabız. Mäsälän: Korän belän ğamäl kıluçı dini balalar kaldırsa, yäki çın İslam tärbiyäsen birep şäkertlär kaldırsa, yäki bideґät ğamällärne beterergä yul kürsätep vasıyät äytep kaldırsa, häm mohtaclarga vä İslam faydasına mal birep kaldırsa, şuña ohşagan yahşı äsärlärenä üze ülgännän soñ sävab yazılıp torır. Ämma dinsez balalar kaldırsa, yäki bideґät ğamällärne kılırga, fäheş häram eşlärne eşlärgä, törle arakı mäcleslären yasarga yul kürsätep kaldırsa, şuña ohşagan bozık äsärlär kaldırsa, älbättä, üze ülgännän soñ da gönah yazılıp torır. Ägah bulıgız Yäsin süräsen ukuçılar, nindi eşlär eşläp yäşägänegezne häm nindi äsärlär kaldırganıgıznı belegez, häm väğazlänep tözäler öçen ukıgız Yäsin süräsen, anıñ faydası şundadır. Bez härnärsäne sanadık vä yazdık töp kitapta.
13. Bezneñ räsüllärebez. İnta