Kazannı Kem Algan?

(yumoreska)
Bıyıl avılnıñ yaña hucası eşkä nıklap kereşte. Kışka äzerlek yözennän, ferma kotelnıyındagı par kazanın yañaga almaştırıp kuydırdı. Tegese, ällä kayçangı sävit zamanındagısı, bik iskergän ide inde. Şuña kürä, yañasın kuygaç, anı bötenläy onıttılar, kotelnıy binası artında aunap yata birde. Hucanıñ da başka mäşäqatläre alıp uzdı bulsa kiräk, fermaga yış kilgäläsä dä, bu iske kazanga iğtibar da itmäde. Timer-tomır bik defitsit yugıysä häzer. Hiç yugı, iş yanına - kuş, digändäy, «metallom»ga tapşırırga bula bit...

Kotelnıyda koçegar bulıp eşläüçe Näsim şaktıy karaştırgalap yörde kazannı. Gel iske bulsa da, tişek-toşık cire kürenmi, hucalıkta berär närsägä yarap kuyuı bar monıñ, dip uyladı ul üzençä. Tik öygä alıp kaytırga gına berniçek tä cay çıkmıy. Keşe-mazar kürep kaluı bar. Monda gel kiräkmäskä aunap yatsa da, urınınnan kuzgatıp alıp kayta başlasañ, äyber urlıy, digän yamanatıñnı çıgarıp, küzeñne açırmaslar. Näsim änä şuña uñaysızlana ide. Tik könnärneñ berendä cay çıktı da kuydı bit. Kürşe keräşen avılınnan üz traktorı belän yörep eşläüçe Görgeri İvanına äytkän ide, tegese ber irtädä, fermada keşe-kara yöri başlagançı, kazannı traktor arbasına salıp, Näsimneñ öyenä kiterep tä taşladı. Eşneñ şulay şoma gına uzuına söyengän Näsim İvanga ber «yözlek» tottırdı da, vässälam...

Kön töşkä avışıp bara ide ahrısı. Mäktäptän ber ukuçı bala yögerep kilep: «Näsim abıy, sine mäktäpkä çakıralar», - dip däşep kitte. Tagın malayı Räsim turındadır inde...

Mäktäptä kilgäç, Näsimgä beraz gına koridorda kötep torırga kuştılar. Tänäfeskä çıgarga kıñgırau şaltıramagan ikän äle. Ä altınçı klassta tarih därese bara ikän. Nişläsen, ul altınçı klass işege töbendä, kıñgırau şaltıragannı kötep, ärle-birle yöri başladı. Nik çakırdılar ikän, digän uy boraulıy ide başın. Tege taşbaş tagın berär yaramagan eş maytargandır äle?! Şulçak klasstan üz familiyäse işetelep kitkän kebek buldı aña. Näsim, ireksezdän kolagın işekkä teräde.

- Ya, Säyfiyev, äyt äle, Kazannı kem algan?

Ukıtuçınıñ boyıruçan tavışınnan Näsim koyıldı da töşte. Nucäli, berärse kürep kalgan inde, dip uyladı ul. Yugıysä, İvan, cält kenä arbaga aldım da saldım, kotelnıy tiräsendä berkem dä yuk ide, dide bit. Öygä kaytkaç, buşatkanda da, alay küzgä-başka çalınuçı bulmadı. Fäshi hatını Hatirä çiläk-köyäntä belän söt tapşırırga bara ide baruın, şul tişkän mikänni, häyersez?! Bütän berkem dä kürmäde bit, tuçnı şunıñ eşe genä bu. Üz ireneñ här kaytkan sayın at arbası töbenä furac salıp kaytkanın gına belsen!

Klass eçendä ulı Räsimneñ tamak kırgalaganı häm kıyusız gına:

- İvan,- dip kuyganı işetelde.

Vät malay aktıgı, ä, kayan belde ikän ul kazannı Görgeri İvanı alıp kaytkannı. Uzgan kiç änise belän söyläşep torgannı işetep kalgan inde bu yüeş borın. Kazannı İvan traktorına salıp alıp kaytam, digän idem bit hatınga. Bolay bulsa, başnı beterä bu malay aktıgı, dip uyladı Näsim.

Ä klassta tagın ukıtuçınıñ boyıruçan tavışı yañgıradı:

- Ä kuşamatı niçek bula inde ul İvannıñ?

Räsim ozaklap yış-eş borının tartkaladı. Maladis, yäşerä, äytmäskä itä, dip kuandı üzençä Näsim. Tik berazdan Räsimneñ:

- Gr...ehem...Gr...,- digän avazı çıga başlagan ide, Näsim tüzmäde, işekne kayırıp açıp klasska ütte dä, isänläşep-nitep tormıyça, ukıtuçıga:

- Sin, Hälil enem, ukıtuçı buldım digäç tä, bik masayma äle, yäme! Niçu monda yuk-bar sorau belän balanı şantacirovat itärgä. Anıñ ber gayıbe dä yuk. Kazannı, bik beläseñ kilsä, min aldım. Ä Görgeri İvanı traktor arbasına kuyıp kına alıp kayttı anı,- dip yarıp saldı.