Käbestä Urlaganda

(yumoreska)
Galävetdin, tön karañgılıgınnan faydalanıp, Könkürmäs kümäk hucalıgı basuınnan käbestä urlarga çamalap, basu yanına kilde dä, yakındagı yırganakka yatıp, tirä-yaknı iğtibar belän küzätergä kereşte. İnde tön urtası citep kilsä da, tulgan ay yaktısında basu uç tebendege kebek kürenä. Änä, karavılçı Zakir da şunda ikän. Ul budkasına kerep kitkän arada, kapçıkka käbestä tutırırga bula da bit... Tik Zakir haman yörenä, «şılt» itkän tavış işetelmäsme dip tıñlaştıra.

Galävetdin bik ozak kötte. Sabır itkän, moradına ireşkän, digändäy, anı da bähet bastı: karavılçı budkaga kerep tormadı, kocan plaşın cirdän söyräp, avılga taba atladı. Ä berazdan, karañgılıkka kerep, küzdän dä yugaldı. «Buldı bu, Zakir öyenä tamak yalgarga kaytıp kitte bugay», — dip kuanıp, uçın-uçka ışkıdı Galävetdin häm, kurıkmıyça, ayagürä baskan kileş,käbestä saylarga kereşte. Ere genä öç käbestäne salgaç: «Bulgaç, bulsın inde, totılsam berse öçen dä, tulı kapçık öçen dä cäzası bertörle bula bit», — dip, kapçıgı tübälämä bulgançı, käbestä tutırdı. Näfes gürgä kertä, digändäy, şaktıy avır buldı ul. Galävetdin, basunı çıkkançı gına da, dürt-biş märtäbä tuktap yal itte. Östävenä, avıl eçenä turıdan gına kermiçä, tübän oçtan äylänep uzarga kirek. Yuksa, karavılçı Zakirnıñöye urta uram başında gına. Totsa, eş harap...

İnde tübän oçtan äylänep, kaytıp citärgä dä ozak kalmagan ide. Galävetdin çulak Häsännäröye yanında kabat häl alırga utırdı. Öygä yırak kalmadı, inde kotıldım, dip uyladı ul. Şunda, cähät kenä atlap karşıga kilüçe ber keşe şäüläse küzenä çalındı. Döresräge, baştaçalıngan ide, annan, ozak ta ütmäde, üzenä kilep uk bärelde. Kocan plaşnıñ «çac-çoc» kilüennän ük anıñ karavılçı Zakir ikänen añlap algan ide inde Galävetdin. «Zasada oyıştırgan», dip uyladı ul, kapçıgın artınarak yäşerä töşep. Zakir da anı tanıdı.

— Nişläp yöriseñ? — dide ul, sulışı kabıp.

«Menä, käbestä urlap kaytıp kilä idem», - dip bulmıy bit inde karavılçıga. «Saf hava sularga çıkkan idem», digängä dä ışanmayaçak. Şiklänüe bar. Çönki Könkürmäs irläre tönen ya urlarga, ya yalgız hatınnar yanına gına yörilär bit.

— Çulaknıñ hatını Täskirä yanına kilgän idem. Häsän üze ındır tabagına tönge smenada yörgändä, beraz ni... ehem-kehem, — dide Galävetdin, telenä berençe kilgän şundıy «akıllı fiker»gä üze dä kuanıp häm, Zakir kürmägändä genä, kapçıknı kapka baganası töbenä, ışıgrak urınga şudırdı.

Zakir artık soraular birep mataşmadı:

— Ä-ä?! Yarar, min dä käbestä basuına karavılga baruım ide, — dide, aklanganday.

Zakirnıñ üz uramnarınnan tügel, näq menä bu uramnan karavılga baruın añlap citkermäsä dä, Galävetdin, karavılçı belän eşneñ şulay ciñel genä häl itelüenä söyenep, ere adımnar belän Täskirälär kapkasına yünälde. «Anda kersäm, cayı çıgar äle», dip uyladı ul, kitü yagına borılgan Zakirga kırın küz belän karap. Tik kapka keläsen kütärep, işegaldına kerüe buldı, şulçak karşısına tını-köne betkän çulak Häsän yögerep çıkmasınmı!

— Sin nişläp yöriseñ minem öyemdä? — dip, Galävetdinneñ yakasına yabıştı ul.

— Sin närsä? — dip ısıldadı Galävetdin, Häsänneñ buuına tüzä almıyça. – Cibär, min nişlägän äle?

— Äle yaña gına minem hatın kuyınınnan çıgıp şıluçı sin ideñme? Minem ındır tabagına tönge smenaga kitkänemne genä sagalap tordıñmı, sıbulıç! – dide Häsän, yodrıgı belän ber-ikene «mançıp» yıgıp ta saldı.

Cirdä yatkanda Galävetdinneñ başınnan: «Ä-ä, menä kemnän kaçıp barışı ikän karavılçı Zakirnıñ, anın öçen Galävetdin kilep kapkan», — digän uy yögerep ütte. Tik soñ ide inde.

— Sineñ hatınıñ yanında min tügel, ä karavılçı Zakir bulgan. Ä min basudan käbestä urlap kaytıp kileşem, — dip, küpme genä yalınmasın, Häsän anıñ süzlärenä kolak ta salmadı, küñele bulgançı kabırgaların sanadı...

Ä bu vakıtta, Galävetdinneñ kapçıgın arkasına salgan Zakir, Täskirä belän bulgan tatlı oçraşunı uylıy-uylıy, käbestä basuına üzeneñ töp hezmät vazifaların dävam itärgä aşıga ide.

Click or select a word or words to search the definition