Cille köndäy cilleklär

Cille köndäy cilleklär
Ozakkarak kitte bugay, ozakkarak,
Küzen tekäp kötkän ide hämmä taraf...

...Çıktı buran — kom buranı,
Öyermäsen tıyalmadı.
Çıktı bolıt aktarılıp,
Ofıklarga sıyalmadı.

Kilgän ide koyar bulıp,
Bar dönyanı yuar bulıp,
Ul yaumadı...

Can birgändäy talpındı da
Audı basu urtasına
Tetkälongän yalgız narat.

...Ozakkarak kitte şul, äy, ozakkarak...

Alıp kitte basudagı
Öyep kuygan kübälärne,
Salam eşläpä çöygändäy,
Alıp çöyde tübälärne.

Kerde ällä niçä törgä,
Ä igelek kürsätergä
Telämäde.
Tik söyende davıl belän

Suga töşkän mamık kanat,
Yıraklarga kitep bardı
Başın çöyep, gorur karap.

...Ozakkarak kitte şul, äy, ozakkarak

Täräzäne yabıp kuydı
Öydä bulıp ölgergäne,
İşetelde närsälärder
Çälpärämä bärelgäne —
Tükte, tükte köçen genä,
Şähsi läzzät öçen genä
Bar belgäne...

Kitep bara... Bar terekneñ
Kiräklären birde sanap;
Tınıç gomer itkännärgä,
İmeş, igep ikkännärgä
Birde sabak.

...Ozakkarak kitte şul, oy, ozakkarak..

Käpäçlären tezgä salıp,
Kartlar tora kölemseräp:
«Faydasızga oçınunı
Yäşlärgä ber kuru kiräk.
Yäşlärgä ber kürü kiräk».

...İgen şaulıy,
Turgay sayrıy,
İr-yegetlär çalgı kayrıy.
Hatın-kızlar, täräzädäñ
Kır yulına baga-baga,
Kamır- izä,
Tokmaç sala.

Kügärçennär «büläk» sala
Avız açıp toruçıga,
Elekkeçä morcalarnıñ
Tötennäre turı çıga...

Halık änä kerfeklären
Ofıklarga teki kabat:
— Ozakkarak kitte şul, äy, ozakkarak...

Kitä almıym...
Bez yözäbez...
Dönya ap-ak kübek.
Bez yözäbez menä şaşkan kebek,
Bezgä täqdir yazgan böten läzzät
Bergä kilep, baştan aşkan kebek.
Min kitärgä tiyeş tañga çaklı,
Ä bu kiçä kabatlanaçakmı?
Kabatlanaçakmı bu kiçä —
Kitä almıym şunı belmiçä.

Tirbäläbez, bu cir bezgä bişek.
Yuk, ul köymä...
Bez barabız işep.
Keşe kulı koygan maturlıklar
Bezneñ belän bara tirbäleşep.
Bezdän son da şulay baraçakmı?
Bu divarlar mäñge kalaçakmı? —
Meñläp sorau, meñläp uy kiçä...
Kitä almıym şunı belmiçä.

Bezdän soñgı buın kemçä söylär?
Yañgırarmı anda bezneñ köylär?
Kabatlanaçakmı şuşı kiçtä
Bez ant eçkän tatlı bu täğbirlär?
Bezneñ dävam şulay yanaçakmı?
Arıp-talıp uyga kalaçakmı? —
Kitä almam, dönya:— Yuk! — disä,
Kitä almıym şunı belmiçä.

İllär bähetenä citkän hätle
Saklarmı cir zatlı hakıykatne,
Yalgan maturlıkka törmiçä? —
Kitä almıym şunı belmiçä.
Meñläp sorau, meñläp uy kiçä...

...Kiläçäkkä bara almın keşe,
Bara almıy şunı belmiçä.

Min tabışmak çişäm
Yaralganmın kara tufragımnan,
İdel-sudan, halık cırlarınnan,
Ak yaulıklı tatar karçıgınıñ
Yargalanıp betkän kullarınnan.

Yaralganmın änkäm költä itep
Bäylär öçen cıygan uçmalardan,
Költälärdän uçma bulıp kına
Bezgä kilep citkän kıyssalardan.

Yaralganmın cil-davıllar uzıp
İsän kalgan agaç başlarınnan,
Divarlarga nigez bulıp yatkan
İstälekle kaber taşlarınnan.

Yaralganmın halık icat itkän
Tabışmaktan, äye, tabışmaktan...
Ätkäm hıyallanıp ezläp yörgän,
Cavap itep, änkäm mine tapkan.

Tapkan, tabışmakka cavap itep,—
Şulay tapkan ätkäm ezlägänen...
Tik barıber ber tabışmak bulıp
Kalgan minem härber küzänägem.

«Üze atlap yörsen, dönya kürsen» —
Yıllar minem ayak-kulnı çişkän;
«Tapkırlıknıñ tatlı tämen belsen»
Tugan halkım söylär telne çişkän.

...Yaralganmın kara tufragımnan,
İdel-sudan, halık cırlarınnan,
Häzer inde dönya, çişär öçen,
Üz aldıma tabışmaklar kuygan.

Min dä cavap ezlim ätkäm kebek,
Min tabışmak çişäm näselemä.
Ayak-kulın vakıg çişär anıñ,
Söylär telen kemnär çişär menä...

...Min tabışmak çişäm näselemä.

Kayda soñ ul yöräk?
Ällä inde kızık tabıp,
Ällä inde çınlap,
Kükräklärgä kolak kuyıp,
Karıy idek tıñlap.
Bähäsläşä idek äle,
Küp belergä teläp,—
Uñ yaktamı, sul yaktamı,—
Kaysı yakta yöräk?

Dönya bulgaç, gazaplar da
Ütmi ikän urap;
Bezneñ taraflardan da ul
Äylänmäde yırak;
İrennärdän sıgılıp çıktı
Özek-özek süzlär:
— Yöräk bit ul tüzär öçen
Yaratılgan,
Tüzär!

Ezlägändä yalgışular
Bäğırlärgä ütkän;
Tabılgannan yugalganı
Qaderleräk ikän.
Kayçagında iskä töşep
Üzäklärne özä.
Yöräk bit ul tüzär öçen
Yaratılgan,
Tüzä.

Zamananıñ äçe cile
Zähärräk isä;
Uñ yaktamı, sul yaktamı —
Häzer nskä töşä.
Yöräk yana, sürelmi dä,
Sünmi dä ul utlar.
Yanar öçen yaratılgan...
Vakıt citär,
Tuktar!

Ä ber malay sorıy minnän
Şayarırga teläp:
— Uñ yaktamı, sul yaktamı —
Kaysı yakta yöräk?

Ä min äytmim, ägär äytsäm,
Barsı cimereler.
Yöräge bar ikän agär,
Vakıt citär —
Beler.

"Tarala izge teläklär..."
Tarala izge teläklär,
Koşlar sıman oçıp;
Minem alda üz kiñlegen
Aça şiğri ofık.
Açıla (açılmıy kiñlek
Kütärelmi genä).
Kemnär mengän ile belän
Ofık kiñlegenä?

Kükräklär kiñäyep kitä,
İrkenäyä sulış;
Nıgıy bara tugan cirgä
Gorur basıp torış;
Yakınaya ata-baba
Goref-ğadätläre...
Yä, ni äyter Böyek Vakıt
Galicänapläre?

Açılıp, yaktırıp ala
Tomanlangan akıl;
Asıl irlärne tabınga
Cıya şiğri çatır;
Aralaşıp kitär öçen
Tiz salına küper;
Baş kütärä baş birergä
Telämägän fiker.

İskerep betkän äytemne
Çöyep kenä taşlıy;
Kılıç kisä almıy ikän
Gorur torgan başnı!
Ä ul başnıñ baş birmiçä
Torgan säğatläre...

Yä, ni äyter Böyek Vakıt
Galicänapläre?

Niçek inde çıgıp kitim
Änä şundıy çakta?

— Yugaldı ul,— dip, berärse
Ägär minem hakta
Fiker tudırmakçı bulsa,
Kiñäşem şul siña:
— Mäğarädä yata,— digen,—
Äbügalisina!

Cılı ezläp
Su ösläre änä timgel-timgel —
Kaban küle yata şadralanıp;
Küksel dulkınnarı yıgılalar
Yarga barıp.

Cılı ezläp yarga yögerälär,
Yögergändäy uçak tiräsenä.
Aşıgudan kapkan sulışları,
Kükräkläre yış-yış kütärelä.

Cılı ezläp, közge kipleklärneñ
Kanat cilpi . barça tarafları;
Sikerälär cirgä cılı ezläp
Çagannarnıñ yılgır yafrakları.

Tramvayga koşlar kilep kerä,
Ayırılıp kalgan garip koşlar...
Köz — ozatu çorı.
Moñsu gına
Ozatıp kala közge tuktalışlar.

Köz — ozatu çorı. Tornalarnıñ
Kanatların toya Söyembikä...
Kremlneñ ap-ak stenası
Kinoekran kebek:
Közge küktä
Nindi koşlar, nindi bolıt uza -
Hämmäsen dä tora çagıldırıp.

(Het buyalasa, kiler buınnarga
Säyer suräteñne kaldır, bolıt!)

Süränlänä koyaş, süränlänä,
Uz-üzenä cäyelep, erep bara.
Böten dönya aşıga...
Böten dönya
Cılı ezläp kışka kerep bara.

Töşke yaldan soñ
Kuzgalırga vakıt!
Hıyal başka, tormış başka,
Aşka
Aşagan kük açı katık katıp.

«Kara — kara, ä ak — ak inde» dip,
Çige kürenmägän gäplär satıp,
Küp pıskıttık zatlı tämäkene,
Bu ilahi cirgä kırın yatıp —
Kuzgalırga vakıt!

Sazdan çıgarılgan sıyır sıman,
Buraznalar sulıy,
İrek tatıp.

Söräse cir kara zur avızın
Açıp karap tora tıkırdatıp —
Kuzgalırga vakıt!

Maksatlar nık ide,
Adımnar nık,
Şuña mikän uzdık häyläp-kölep...
Baş kütärsäk — gacäp!
Irgıtkanbız
Dönya qadär cirne äyländerep.

Yaña zaman, tizlek zamanı bu,
Belmider ul, dimä,
Äye, beläm!

Serle yöräk
Miña bakkan küzläreñnän
Übäm sine şaşıp,
Übäm, minnän başkalarga
Bulmasın ul ğaşıyq.
Küzläreñ belän beroçtan
Kerfegeñnän übäm
Usal küzlär karaganda
Alar töşsen tübän.

Yörägeñnän übär idem -
Kürenmi şul yöräk.
Ay, ul yöräk, serle yöräk
Yäşi tirändäräk.

Kolak yafraklarıñ sineñ
Kıtıklansın, übäm.
Berkayçan da usal süzlär
İşetmäsen minnän.
Küzläreñnän, bitläreñnän,
Mañgayıñnan übäm.
Cıyırçıklar almasınnar
Minem ğayep belän.

Yörägeñnän übär idem -
Kürenmi şul yöräk.
Ay, ul yöräk, serle yöräk
Yäşi tirändäräk.