Gölbädärneñ Mähäbbäte

(hikäyä)
Kizü bülmäsenä kilep kerü belän, baş vraç Yakupov soraşırga kereşte:

– Ya, ul-bu yañalıklar bulmadımı?

– Barısı da ğadättägeçä genä äle, – dide şäfkat tutaşı Mariyä.

– Ä yegetneñ häle niçek? Tege akıllı yegetebezneñ dim.

Bu yulı Mariyä tiz genä cavap kaytarmadı. Ukıp utırgan kitabın yabıp, anı, hiç tä monıñ kiräge bulmasa da, östälneñ ikençe başına etep kuydı. Annan soñ gına:

– Şul ber köyençä, – dide. – Häsrät belän kibegep betä inde bezneñ ul yegetebez.

Mariyä, üz uyındagılarnıñ barın da äytergä uñaysızlanıp, berkadär vakıtka söyläüdän tuktalıp tordı. Annarı:

– Gomumän, ul yegetebez üzen hiç tä akıllılarça totmıy şikelle, – dide. – Altı ay buyınça keşe belän söyläşmä, nindi tanışlarıñ, tugan-tumaçalarıñ barın da äytmä, imeş!

Ul tagın tuktalıp tordı. Ämma baş vraçnıñ yözenä kütärelep karamadı. Annan soñ, äytkäç äytim inde, digän şikelle itep:

– Bu inde üz-üzeñne artık däräcädä söyü, havalanu, kirägennän artık kirelek kürsätü! – dip tä östäde.

Tüzemlelekneñ tämam çiktän çıguı arkasında ni eşlärgä dä belmiçä aptırau häm gazaplanu näticäsendä äytelgän süzlär ide bolar. Şunlıktan da bu süzlärne äytep beterer-betermästän ük anıñ yafrak şikelle yuka irennäre kaltırana başladı. Küzlärennän, terekömeş börtekläre şikelle bulıp, kaynar yäş tamçıları tägäräp töşte.

Baş vraç Yakupovka Mariyänıñ mondıy borçulı, can ärnetkeç gazaplı häldä buluı bik säyer toyıldı. Ul: “Bu närsä? Mähäbbät dip añlargamı ällä monı?” – dip uylap, kızga hiç tä sizdermiçä, avız eçennän genä kölemseräp kuydı. Läkin baş vraç Mariyänıñ hälen berkadär añlıy da ide. Nurislam altı ay buyınça şuşı gospitaldä häräkätsez yata. Näq altı ay buyınça Mariyä anı tärbiyäläp, keçkenä balasın irkälägän ana şikelle irkäläp, anıñ küñelen tabarga tırışa. Läkin anıñ bu tırışuları härvakıt näticäsez kala kilde. Mariyänıñ, yalınıp-yalvarıp tanış-beleşläre turında sorau häm ütenülärenä karşı da Nurislam:

– Minem berkemem dä yuk. Gomumän, häzer inde min beräügä dä kiräksez bulıp kaldım, - diyüdän başkanı belmäde.

Şunlıktan da Yakupov, üzendäge berençe karaşta tugan ciñelçä yılmayası kilü toygısın bik tiz ciñep, Mariyäga yakın itep karadı:

– Menä inde monısı kileşmi, – dide. – Bezgä, meditsina hezmätkärlärenä, tüzemle bulırga kiräk. Avırunı fizik yaktan sälamätländerü genä citmi äle. Bigräk tä mondıy avırularnı... Añarda moral yaktan nıklık tudırırga, anıñ ruhın kütärergä kiräk. Ä sez, señelkäyem, şuşı köngä qadär tüzdegez-tüzdegez dä, bügen köçsezlek kürsätäsez. Avıru ezlekle räveştä üzeneñ başta uk uylagan fikerendä nık tora. Ä sez... Ber sez genä dä tügel, bez barıbız da, añarda niçekter kilep tugan şuşı kiräksez, hiçber törle mäğnäse bulmagan fikerne haman da äle sındıra almıybız.

Baş vraç ak halatın kiyä başladı. Şul uk vakıtta ul üzeneñ süzen dävam itte:

– Annan soñ, sez äytkänçä, ul hiç tä kire, duamal keşe tügel bit. Zamanında ul, mögayın, eş söyüçän, buldıklı yeget bulgan. Läkin maktançık bulmagan. Ä häzer ul nindi häldä? İke ayagı tiñ tezdän ala kisep taşlangan... Añardagı köçle tıynaklık, tege vakıtta anı bizäp torgan bu kürkäm sıyfat, häzer kire yagı belän üsep kitä...

– Läkin, – dide Mariyä borçulı tavış belän, – tıynak bulam dip äytep, üz-üzeñne kim kürüneñ dä ber çige bulırga tiyeş bit inde.

Yakupov, Mariyänıñ bu süzlärenä cavap kaytarıp tormastan:

– Kiçä min kaldırıp kitkän “Korıç niçek çınıktı” kitabın ukımadımı? – dip soradı.

– Ukıdı. Kiç buyı şunı ukıp, tämam arıgannan soñ gına yokıga kitte.

– Menä, menä! Bu inde üze bik yahşı küreneş...

Baş vraç, kizü bülmäsennän çıgu öçen işek totkasına kulın saldı. Läkin anıñ kulınnan totka yolkınıp, kinät kenä işek açılıp kitte. İşek yanında yabık kına çıraylı, kıskartıp kiselgän kap-kara bödrä çäçle, çım-kara küzle ber kız bala basıp tora ide. Anıñ şayan küz karaşında, uyınçak yılmayuında, gomumän, torgan urınında kileşle genä häräkätlänep, kul barmakların kuzgatkalap toruında – bertörle yagımlılık, keşelärne üzenä tarta torgan cılılık häm saf yäşlek därte börkelep tora. Şul uk vakıtta ul üzen insaflı totıp, berençe märtäbä genä kürgän keşeläre aldında azrak tartınganlık kürsätkändäy ber yomşak tavış belän:

– Gafu itäsez, miña gospital naçalnigı kiräk ide. Anı kürergä mömkin bulırmı ikän? – dip soradı.

Kıznıñ muyınında kızıl galstuk ide. Bügen, bäyräm könne, bu kunaklarnıñ kiläsen monda belälär ide inde. Şulay da Yakupov, uyındagın anıklau öçen genä şikelle itep:

– Sez kemnär bulasız soñ? – dide.

– Bez yegerme öçençe mäktäp pionerları, yaralı abıylarıbızga bäyräm büläkläre kiterdek, – dip cavap birde kız.

Ul äle haman da işek yanında, ber kulın işek totkasına salgan kileş basıp tora ide. Yakupov, kul häräkätläre belän kızga bülmä eçenä kerergä kürsätep:

– Rähim itegez! – dide.

Kul säğatenä karap algannan soñ süzen dävam itte:

– Bik vakıtlı kildegez äle sez. İñ elek, tanış bulıyk...

Tanışıp algannan soñ, Mäsgudäneñ iptäşlären çakırıp kertü öçen dip, alar öçese dä tışka çıktılar.

Pionerlarnıñ kaysıları gospital baskıçına, kayberläre şunnan yırak tügel genä agaç külägälärenä utırgannar da, üzara söyläşep, Mäsgudäneñ çıguın kötälär ide. Gospital işege açılu belän alar barısı da sikereşep tordılar. Cirgä kuygan kärzinnären, gazetaga yäki yaulıkka törgän töyençeklären alıp, aşıga-aşıga gospital baskıçı äylänäsenä cıyıldılar. Mäsgudä dä yögerep barıp iptäş kızı kulındagı üz kärzinen aldı.

Yakupov, Vatan sugışında yaralangan abıylarına şundıy zur hörmät kürsätkännäre öçen alarga rähmät äytte. Şunnan ul pionerlarnı safka tezde. Barlık palatalarga da citärlek itep törkemnärgä bülde.

Mariyä, berençe kürüe belän ük, Mäsgudäne Nurislam Äminov yanına alıp kerergä kiräklek turındagı fikergä kilde. “Ut çäçräp torgan terçä kız... Bälki, azrak söyländergäläp, küñelen açıp utırır üzeneñ”, – dip uyladı ul. Yakupov ta moñar karşı kilmäde, Mäsgudäne häm tagın öç kıznı Mariyä karamagına birde.

Alar, ayak oçlarına gına basıp, uñ yaktan bik küp işeklär tezelep kitkän ozın koridor buyınça bardılar. Öske katka mendelär. Ber bülmäne uzıp, ikençeseneñ işege yanında tuktadılar. Başta Mariyä bülmägä üze genä kerep çıktı. Şunnan soñ gına:

– Rähim itegez, iptäşlär, rähim itegez, – dip, härberseneñ arkasınnan söyep, kunaklarnı bülmägä alıp kerde.

Soklandırgıç däräcädä çista häm yap-yaktı bülmä. Uñ yakta ike, sul yakta ike karavat bulıp, bülmädä barısı dürt keşe, yaralı dürt sugışçı urnaşkan ide. Karavatlar, şulay uk avırular üzläre dä ap-ak prostınyalar belän kaplangannar. Härber karavat yanında berär tumboçka. Tumboçkalar östenä alsu-kızıl çäçkälär belän bizälgän göllär kuyılgan.

Mariyä, kalgan kızlarnıñ härbersenä berär karavat kürsätte dä, Mäsgudäne uñ yak türgä, gayät zur täräzä turısına urnaşkan karavatka taba alıp kitte.

Läkin menä şunda ber gacäp häl, hiç tä kötelmägän vakıyga bulıp aldı. Karavat östendä yatkan yaralını kürü belän Mäsgudäneñ yagımlı, därtle yılmayuları yukka çıktı. Kayandır kinät kenä kilep çıkkan bolıt şikelle, anıñ yözen karañgı pärdä kaplap aldı. Bernikadär vakıtka ul tuktalıp, ni eşlärgä, närsä dip äytergä dä belmiçä aptırap tordı. Kulındagı kärzine idängä töşep kitkännän soñ gına, huşına kilgändäy, tiz-tiz genä yak-yagına karanıp aldı. Annan soñ, yaralı sugışçıga taba ber-ike adım atlap:

– Ah, Nurislam abıy! Sin tügelme, sin tügelme soñ bu, Nurislam abıy?! – dide.

– Señlem Mäsgudä? Niçek sin monda? – dip kauşap kaldı Nurislam.

Mäsgudä añar taba taşlandı. Ni eşlärgä dä belmiçä aptırap, yañadan idändä aunap yatkan kärzine yanına bardı. Kaytadan Nurislamga taba kilde häm anı koçaklap aldı. Annan soñ, kul arkası belän küz yäşlären sörtä-sörtä:

– Bez niçämä-niçä aylar buyınça sinnän hat kötäbez. Yuk ta yuk. Ä sin monda gına yatasıñ ikän, – dide.

Kärzinendäge büläk äyberlären alıp, alarnı tumboçka östenä kuya-kuya süzen dävam itte:

– Menä bu almalarnı, menä bu ike zur kızıl almanı Gölbädär apay sineñ öleşeñ... Nurislam abıyıñnıñ öleşe dip äzerlägän ide. Bu qadär turı kiler ikän, bu qadärle dä üzeñä turı kilep torır ikän!..

Berniçä minut şulay ütkännän soñ Mäsgudä yılaudan tuktadı. Süzlären bilgele ber tärtipkä salıp, üzeneñ mäktäptä ukuın, Gölbädär apasınıñ zavodta eşläven, üzläreneñ niçek-niçek itep kön-tormış kiçerülären söyläp birde.

Nurislam anıñ süzlären yaratıp, gayät däräcädä kızıksınıp tıñladı. Soñgı ike yıl eçendä Mäsgudädä bulgan üzgäreş, tormış mäsälälärenä anıñ bötenläy zurlarça karap süz-fiker yörtüe – Nurislamnı ayırata dulkınlandıra ide. Şulay da ul üzen-üze kulga alırga, matur, läzzätle hislär şaukımınnan mömkin qadär tizräk aynırga tırıştı. Häm ul, äüvälgegä karaganda şaktıy uk korı, bötenläy küñelsez ber tavış belän söyli başladı:

– Ä miña sez hiç tä üpkälämägez, señlem. Häzer inde minem berkemgä dä kirägem yuk. Minem öçen, miña yakın bulgan keşelärneñ mine kürmäüläre, minem turıda uylap alarnıñ borçılmauları... mine onıtuları yahşı...

Mäsgudäneñ küzläre yañadan yäşländelär. İrennäre, kulları, böten täne kaltırana başladı. Ul:

– Ber dä kiräkmägän süzlär söyliseñ, Nurislam abıy! Yuk süzlär söyliseñ, - dide.

Urınınnan kuzgalıp, çäçlären rätli-rätli süzen dävam itte:

– Menä min Gölbädär apayga kaytıp äytim äle. Ul kilep, – şul vakıt Mäsgudä şayan, balalarça saf häm berkatlı kölü belän kölep kuydı. Küz yäşlären kul arkası belän sörtep aldı, – apay kilep kirägeñne birsen äle, menä, yuk-bar süzlär söylänep yatkanıñ öçen...

Nurislam tagın närsäder äytmäkçe ide. Ämma Mäsgudä añar avız açarga da irek birmäde. Uynıy-kölä üzeneken söyläp, kaytırga cıyına başladı. Mariyä da Mäsgudä yagınnan töşte. Ul:

– Şundıy yakın, şundıy üz itep karagan keşeläreñ bula torıp, bu nindi häl tagın, – dide.

Läkin Mariyänıñ tavışı nık kına üzgärgän, ul şaktıy gına yomşargan ide inde. Häzer añarda äüvälge borçılu, üzen çiktän tış köçsez kürü häm tınıçsız totu sizelmi. Kiresençä, Nurislamnıñ kirelegen sındıru öçen mömkinlek tuuga şatlana ide ul.

Tönge smenadan Gölbädär, tämam talçıgıp, köndezge unikelärdä genä kaytıp kerde. Anası kızın kötep östäl yanında utıra ide. Gölbädär öy işegennän kergäç tä, anıñ hälen-ähvälen soraştırıp, Mahinur karçık urınınnan kuzgaldı. Miç kırıyında parları börkelep utırgan samavırnı östäl östenä kiterep kuydı. Tagın nindider vak-töyäk eşlärne başkarganday itep, arı-bire äylänä başladı. Ä üze, kızına az gına üpkälägän dä, hiçber üpkäsez, tik bolay gına,fäqat eçe poşkannan gına söylägän dä şikelle itep:

– Uylagan iyem lä anı, tagın şul ikençe smenaga kalgandır dip, – dide. – Bäyrämne dä maturlap kına yal itep ütkärä belmiseñ inde, kızım.

Berazdan, köyläp kenä äytelgän bu süzlärne dävam itte:

– Kino, teatrlarga bargalasañ, bälki, keşe arasında küñeleñ açılır iye. Bolay itep bigräk betäseñ, bigräk tä kibäseñ läbasa inde sin. Borınıñ belän küzläreñ bulmasa, yözeñä karap üzeñne tanırlık ta tügel...

Karçık süzennän bülenep tordı. Gölbädär, aña hiçber cavap kaytarmıyça gına, östäl kırıyına barıp utırdı. Añar aşau-eçü mäşäqatlären tizräk beterergä, eşkä bargançı beraz yal itep, azrak kına bulsa da yoklap alırga kiräk ide... Karçıknıñ tagın närsäder äytäse kilä ide äle. Läkin ul turıdan-turı Nurislamnıñ isemen telgä alırga kızınnan uñaysızlana ide. Ul, eş yuktan eş tapkan itep, miç aldına taba kitte. Gölbädärneñ miç östenä kuyılgan eş kiyemnären alıp, ber urınnan ikençe urınga avıştırgalap kuygan itte. Barı tik şunnan soñ gına:

– Kem belä bit äle, bezneñ bähetkä anıñ isän-sau buluı da mömkin. Dönya bulgaç törle hällär oçrıy bit ul. Bigräk tä sugış cirendä, – dide.

Näq şul vakıt öy işege açılıp kitte, häm annan Mäsgudä kilep kerde. Ul, yögerep barıp Gölbädärneñ koçagına taşlandı da:

– Apay canım! Ni, gospitaldä, apay canım, Nurislam abıynı kürdem! – dide.

Mahinur karçık belän Gölbädär, ni eşlärgä, närsä dip äytergä dä belmiçä aptırap kaldılar. Bigräk tä Gölbädär yugalıp kalgan şikelle buldı. Señlese Mäsgudäneñ süzlären işetkän üz kolaklarına üze ışanırga da, ışanmaska belmi ide ul. Şulay da, urınınnan kuzgalıp, östenä häm ayaklarına kiyenä, Nurislamı yanına baru öçen aşıgıç räveştä cıyına uk başladı. Kayda tuktalırga, närsägä totınırga da belmiçä idän buylap arı-bire yörgän çagında anası añar kuyı çaçaklı ak yıfäk şälen kiterep tottırdı. Kızınıñ kolagına gına äytkän şikelle itep, pışıldap kına karçık närsälärder söylängäläp tä kuydı. Mäsgudä dä Nurislam turında ällä närsälär äytep bette. Gölbädär öçen, ul häzer töş kürä, monda söylängännärneñ barın da yalgış işetä, bu eşlärneñ hämmäsen önendä tügel, älbättä, töşendä, barı tik töşendä genä eşli kebek ide. Ul, Mäsgudä äytkännärne üz eçennän genä kabatlıy-kabatlıy:

– Ayaklar, ayaklar... Nurislamnıñ ayakları... – diyä ide.

Gölbädär öçen härber minut qaderle ide. Aña tizräk, mömkin qadär tizräk Nurislamnı kürergä kiräk ide. Ul, öydän çıgıp kapkaga taban bargan arada: “Nişlim ikän soñ, ägär dä tramvayga çirat zur bulsa?” – dip uyladı. Anı ozata çıkkan Mahinur karçık, kızınıñ uyındagın añlap algan şikelle:

– Bala-am! Keşe küp bulsa da tramvaynı kötep ala kür, – dide. – Cäyäü ni hätle genä kızu barsañ da, tramvay barıber uzıp kitä ul.

Häm: “Nurislam belän ipläp söyläşä kür, avıru keşeneñ hätere kalırlık bulmasın”, –dip tä äytmäkçe ide. Läkin moñar karçıknıñ avızı açılmadı. Uyındagıların añlatırga tırışkanday, kızın kabat-kabat arkasınnan söyü belän genä kanäğatlände...

Eraktan kilgän tramvay tavışın işetkäç tä, keşelär arasında şau-şu kuzgaldı. Çiratsız alga ütärgä teläüçelärneñ bersen dä cibärmilär ide. Şulay bulsa da Gölbädär üzenä çirat-fälän alıp tormadı. Turıdan-turı alga ütep:

– İptäşlär! – dide. Ul çak-çak kına: “Minem eşem bik aşıgıç”, – dip äytep cibärmäde. Mondagılarnıñ härkaysınıñ da kiçekterergä yaramıy torgan yomış-yulları bar ide. Ägär dä Gölbädär eş turında süz kuzgatsa: “Şulkadär aşıgıç eşeñ bulgaç, närsäñä şuşı köngä qadär yoklap yattıñ?” – dip äytüläre mömkin bit. Ul, çiksez dä köçle dulkınlanu arkasında kaltıranıp çıkkan yomşak tavış belän:

– İptäşlär! – dip kabatlap äytte. – Häbärsez yugalgan keşemne taptım. Çiratsız ütkäregez, zinhar.

Berniçä minuttan ul inde gospital işege yanında ide. Monda anı medsestra Mariyä karşıladı. Mäsgudägä bik nık oşavı buyınça Gölbädärne şunda uk tanıp alsa da, ul:

– Sezgä kem kiräk? Üzegez kem bulasız? – dip soradı.

Gölbädär, beraz tartına töşep, yäş belän cepşeklängän ozın kerfeklären tübän ide:

– Min Äminov Nurislam yanına kildem, - dide. – Min anıñ... señlese...

“Beläm inde min sezneñ nindi “señel” buluıgıznı”, – dip uylap aldı Mariyä. Läkin nigä artık süzlär, kiräge bulmagan soraular? Ul tik:

– Ä sez anıñ nindi häldä ikänen beläsezme soñ? – dip kenä soradı.

– Beläm, barın da beläm, – dide Gölbädär.

Mariyä anı sul belägennän kultıklap aldı da, üzeneñ matur yılmayuı belän irkäli-irkäli, Gölbädärne kiñ baskıç buylap yugarıga alıp menep kitte.

Menä alar Nurislam yata torgan bülmäneñ işege yanına barıp ta cittelär. Mariyä:

– Tik ber genä minutka! Min häzer äylänep çıgarmın, – dide. İşekne şakıp eçtägelärdän röhsät soradı da, yaralılar yanına kerep kitte.

Gölbädär tüzemsezlek belän kötep kaldı. Söygäne belän anıñ arasın yuka gına takta işek ayırıp tora ide. Ul: “Berençe kürgäç tä närsä dip äytermen ikän? Menä inde siña kiräk bulsa. Bik küp süzlär äytäsem, ällä närsälär söylisem bar kebek ide. Ä häzer bötenese onıtıldı, zihenem-fikerem taraldı”, – dip uyladı. İşek aryagında Nurislamnıñ kızıp-kızıp söylägän süzlären, anıñ nindider gazaplı häm ärnüle tavışın işetü belän Gölbädärneñ uyı bülenep kaldı. Ul, ayak oçlarına gına basıp işekkä yakınrak kilde häm tıñlıy başladı. Nurislam:

– İptäş medsestra! – dide. – Min sezgä küp märtäbälär äyttem bit inde: minem öçen hiç tä borçılmagız, minem yanga berkemne dä kertmägez.

– Ä min sezneñ ul süzläregezne işetergä dä telämim! – dide Mariyä. – Ägär dä üzegezne kızganmıysız ikän, sezneñ öçen yanıp-köyep yörüçelärneñ qaderen belergä, alarnıñ hällärenä kerergä kiräk. Añlıy almıym, bu nindi betmäs-tökänmäs kirelek, üzsüzlelek ikän sezdä?!

Mariyänıñ bolay kisken, çın küñeldän üpkäläp, hätta açulanıp uk söyläve Nurislamnı beraz yomşarta töşte. Ul, inde ciñelä bargan tavış belän:

– İptäş medsestra, nigä inde şulay kızıp kitärgä? Ällä niçek kenä ciñel karıysız sez bu mäsälägä. Minem nindi häldä ikänemne dä belmi bit ul. Ägär dä belsä monda qadär kilep tä yörmägän bulır ide, – dide.

– Tagın şul iske cır. Añar señlese hämmäsen dä söyläp birgän inde. Ul belmägän bernärsä dä yuk monda.

– Alay bulgaç, ul mine kürep kitär öçen genä kilgän bulır. Mondıy kiräksez kızıksınunıñ kemgä hacäte bar soñ? Yuk, iptäş medsestra, sez miña açulanmagız, anıñ belän oçraşu bezneñ ikebez öçen dä avır bulaçak. Mondıy oçraşu bezneñ kaygı-häsrätlärebezne genä arttıraçak...

Şul vakıt, bik katı tartıludan işek açıldı. Bülmädägelär borılıp kararga da ölgermädelär, annan Gölbädär kilep kerde. İşek arkılı işetelgän tavışlar buyınça uk ul Nurislamnıñ kayda yatuın çama belän belep algan ide inde. Şunlıktan da, işek katında tuktalıp-nitep tormastan, tup-turı Nurislam karavatına taba atladı. İdän urtasında basıp torgan Mariyä, Gölbädärgä yul birep, citez genä häräkät belän çitkä taypılıp kaldı.

Nurislamnıñ zur kara küzläre anı tuktattı. Uñ kulı belän tumboçkaga tayanıp, sulı belän başındagı şälen artka taşladı. Berniçä sekundka närsä eşlärgä dä belmiçä yugalıp kalganday buldı. Kiñ kara kaşına, kileşle genä bögelep kilgän zur kılıç borınına, mölayım gına yılmayuçan yözenä karaganda, monnan ike yıl elek Gölbädär ozatıp kalgan şul uk Nurislam ide bu.

Anı uñaysız häldä kaldırudan kurkıp, Gölbädär anıñ ayaklarına karamaska tırıştı.

– Söyeklem, Nurislamım minem! – dip kenä äytte dä, tezlärenä töşep, başın anıñ kükräk östenä saldı. Ul, üksep, böten gäüdäse belän sulkıldap yılıy ide.

Nurislamnıñ şunnan da artık ışanmauçılık kürsätergä, tagın da “kirelänergä” köçe dä, sıltavı da yuk ide inde. Ul, uñ kulın Gölbädärneñ kükräk astınnan suırıp aldı da, anıñ yılaudan kaltıranıp torgan cilkäsenä saldı. Annan soñ yomşak kına itep kıznıñ başınnan, kuyı häm ozın çäç tolımnarınnan sıyparga kereşte.

Şulay küp kenä vakıt uzdı.

– Gölbädär, – dide yeget ahır kilep, – sin monda döres kildeñme? Bolarnıñ barısın da añlap eşliseñme?

Gölbädär haman da anıñ kükrägennän yözen kütärmäde, haman da şulay katı idängä tezlängäne häldä kaldı.

– Äye, gomerem buyınça min sineñ belän bergä bulaçakmın, – dide.

– Sin üzeñne-üzeñ aldamıysıñmı? Min bit häzer zägıyf keşe.

– Sin zägıyf tügel. Böten äğzaları tözek zägıyflär bar.

– Ä sin küz aldına kiterä alasıñmı...

Kız anıñ avızına kulın kuydı. Şäl poçmagı belän küz yäşlären sörtep aldı. Yagımlı gına yılmaep:

– Min sine berkemgä dä birmim, - dide. Häm, köçle yalkın öretep algan şikelle kinät kenä kızarıp kitkän yözen yañadan Nurislamnıñ kükrägenä kapladı.

– Rähmät, Gölbädär, – dide yeget.

Berniçä minutka bülmä tirän tınlık eçendä kaldı. Annan soñ, äle genä häterläp algan şikelle aşıgıçlık belän, Nurislam tagın ber sorau birde:

– Läkin mondıy avır yökne üz östeñä alır öçen söyü genä citärme ikän soñ?

Gälbädär anıñ bu soravına karşı, tezelep kitkän berniçä sorau belän cavap kaytardı:

–Nurislam, ni öçen inde şulay kabatlarga? Nigä inde şulay tınıçsızlık kürsätergä? Sin ni öçen dip Vatan sugışına bardıñ soñ? Bezneñ bähetebezne saklar öçen tügelmeni?

Häm ul, koyaş şikelle balkıp, söykemle genä yılmaep kuydı.

Nurislam, gayät zur şatlık hisläre belän dulkınlanıp:

– Gölbädärem, akıllım sin minem! – diyüdän başkanı äytä almadı.

Mart, 1943 yıl

Click or select a word or words to search the definition