Gali, Väli häm marsiyännar - 2

(yumoreska)

Amerikannarnıñ oçu apparatı salmak kına Mars planetası buylap kitep bara ide. Kinät kenä ul zur ber taş aldında tuktap kaldı. Taşta nindider yazu da bar. Apparat anı fotoräsemgä töşerde dä, tiz genä cirgä cibärde.
Amerika ğalimnäre bu yazu belän ozak baş vattı häm mäsälä barıber çişelde. Baksañ, yazu tatarça ikän: “Monda Gali belän Väli buldı!”,— dip yazılgan, di tege taşka. «Vät, tatarlar! Bezne uzdırgannar bit,— dip şakkattı amerikannar. Niçek ul tatarlar alardan alda Marska menep töşkännär dä häm nindi keşelär ikän alar?
Ozak baş vattılar häm Käkrekayın isemle tatar avılınnan tege keşelärne täki ezläp taptılar. Ul da bulsa ike dus Gali belän Väli ikännär. Soraşa başladılar: niçek tä niçek?
Gali belän Väli başta aptırap kalganday toyıldılar. Başları da “avırta” ide. Ber kötü amerikannarnı kürgännän soñ başları tagın da avırtıbrak kitkändäy buldı.
Häyläkär Gali süzne çittän başladı:
— Ni, bit äle, bez bit buşka interviyürırlar birmibez.
Diñgez artı kunakları tegeneñ tel töben şunduk añlap aldılar häm ber yartını çıgarıp ta utırttılar. Şeşä töbenä citkäç kene tatar «cegetläre»neñ telläre açılıp kitte. İslärenä töşerä başladılar. Üzläre dä sizmiçä nindi batırlık eşläp taşlagannar bit!
— Ä, Gali dus, iseñdäme tege könne Kärimättäy samagunınnan soñ şaytannar kürenä başlagan ide?—dide Väli.
— Äye, äye. Üzläre yäşel tösle dä idelär bugay äle— dip cöpläde Gali.
— Äye, annan kayadır oçtık ta bugay,— dip dävam itte Väli,— ällä samoletta, ällä tälinkädä.
—Äye, alar belän tege samagunnı da cippärdek. Annan alarga «Kubälägemne dä cırlarga öyrätep mataştık bugay,— dip kuşıldı Gali.
— Min tülke, Gali dus, şunsın añlamıy kaldım: niçek soñ bez azaktan mentlar maşinasına barıp eläktek?
— Tege kabahätlär- yäşel şaytannar bezne mentlarga satıp cibärgännärder äle?!— dip Gali üzeneñ şigen belgerde.
Alarnı tıñlap torgan amerikannar aptırap kaldılar:
— Şul gınamı?.. Ä taşka yazgannarıgız isegezdä yukmıni?
Väli döresen yarıp saldı:
— Vät, hörmätle “buşlar” (Väli alarga prezidentları hörmätenä “buşlılar”, dip äytmäkçe buldı ahrı) Min şunısın gına häterlim: menä pratakul digännerenä yazdım, ä taşka, ipikäy, min yazmadım. Ütersägez dä min tügel. Gali genä yazmagan bulsa.
— Yu-yu-yuk!— dip başın kaktı, katı eçemlektän şaktıy “yomşap” kitkän Gali.
Amerikannar, bütän ber yañalık ta işetmäyäçäklären añlagaç, ike duska küçtänäçlär, “yartılar” kaldırıp kitep tä bardılar.
Alar küzdän yugaluga koyma yarıgınnan büränkä borınlı yäşel baş kürende:
— Kittelärme?
— Kittelär! Çıgıgız!— dip Gali belän Väli beravızdan elekke dusların çakırdılar.
Kıçıtkan arasınnan tagın, şundıy uk, yäşel baş kütärelde häm ozaklamıy koyma yarıgınnan ike yäşel marsianlı kilep tä çıktılar. İkeseneñ dä yäşel avızları yäşel kolaklarnı qadär yırık. Küçtänäçlärne kürgäç, avızlar tagın da yırılıbrak kitte.
— Molodtsı! Çın duslar ikänsez. Satmadıgız,— dide berse.
İkençese, şap itterep, kay cirennänder plastik stakan tartıp çıgardı:
—Sal!
Duslarnıñ bäyräme dävam itte.