Diñgez buyında

İşetä kildem küptän «diñgez» süzen,
Arzu itä[8] idem kürergä,
Maturlıkta kükkä ohşatılgan
Diñgez buylarında yörergä.

Mäcnün niçek ğaşıyq Läyläseneñ
Gıyşık belän tulgan yözenä,
Min dä şulay ğaşıyq bulıp yördem
«Diñgez» süzenä häm dä üzenä.

Teli idem kotırıp, tulkınlanıp,
Yarga bärgän vakıtın kürergä;
Ak kübeklär çäçep, kömeşlänep
Torgan sularına kerergä.

Könnär buyı karap utırunı
Teli idem tıp-tın çagında,
Diñgez buyındagı tau yanında,
Utırıp yäşel yözem bagında.

Diñgezlärdän çıkkan kük tomannar
Biyek tauga niçek çolgana,
Taunıñ biten söyep häm irkäläp,
Niçek kuştanlana, tulgana!

Şunıñ kebek çolgap algan ide
Yörägemne diñgez buyları,
Küñlem tiräsendä bolıt kebek
Yöri ide kürü uyları.

Diñgez östendäge akçarlaklar
Kanat cilpep niçek oçalar,
Ärle-birle yörgäç, bik tiz genä
Töşep diñgez biten koçalar.

Minem uylarım da şulay oçtı,
Şulay koçtı hıyal diñgezen;
Kanat cilpep tordı nazlı kükräk,
Diñgez ezläp kiçen, köndezen.

Ömet yoldızları ber-ber artlı
Çıktılar da tagı battılar,
Gomrem däryasınnan yözep ütte
Küpme karañgılar, yaktılar?!

Moñlı, gamle, nurlı, nursız yıllar
Berse artınnan berse üttelär,
İke küzem ömet diñgezenä
Küpme küz yäşläre tüktelär?!

Şaulap akkan küpme zur yılgalar
Zur bualar belän buıldı!
Görläp torgan matur cirneñ öste
İnsan kanı belän yuıldı.

Küpme keşe kaynar yäş tükmäde,
Küpme keşe gazap çikmäde;
Küpme keşe monda betmäde dä
Küpme keşe mäñge kitmäde?!

Nindi altın tähet cimerelmäde,
Nindi şahlar mordar kitmäde;
Küpme altın, kömeş hucaları,
Häsrät çigep, ah-zar itmäde?!

Küpme karalıklar cuyılmadı,
Küpme teläk buldı, bulmadı;
Küpme aklar pıçrak taptamadı,
Küpme kızıllıklar uñmadı?!

Küpme börket oçkan kiñ kügennän
Gayrät betep artka dünmäde[9],
Läkin mindä haman alga oçu
Yalkınnarı hiçber sünmäde!..

İşetäsezme anıñ, sulıgıp-sulıgıp,
İñräp äytkän moñlı süzlären?
Karıysızmı süngän küzlärenä,
Küräsezme katkan yözlären?..

Salasızmı küzne gäüdäsenä:
Niçek sulgan, niçek kibeşkän;
Mayı küptän betep, ite, kibep,
Katkan söyägenä yäbeşkän.

Sizäsezme anıñ eçke hälen,
Şul minutta nişläp torganın,
Cılan kebek, açlık eçenä kerep,
Kanın suırıp, eçen borganın?..

Beläsezme cılap kul suzarga
Anı närsä mäcbür itkänen?
Aktık köçen cıyıp, sezgä karap,
Sezdän berär yärdäm kötkänen?..

İdän çüprägenä yaramastay
Külmägenä küzegez töşäme?
Şul vakıtta neçkä küñlegezdän
Törle-törle uylar kiçäme?

Bu ber bala tügel, bolar meñläp,
Açlık belän şulay bulgannar;
Kırau töşep sulgan göllär kebek,
Sargayışıp nindi sulgannar?!

Şuşı göllär häzer sargayışıp,
Zar cılaşıp sulıp betälär;
Soñgı sulışların algan çakta,
Sezdän izge yärdäm kötälär.

Taş küñellär yomşap, yañgır bulıp
Yava torgan vakıt — bu zur eş;
Yardäm kulın suzu uşbu köndä
Vacib[10] kına tügel, farız eş...

_________
[8] Arzu itä — teli.
[9] Dünmäde — mätälep töşmäde.
[10] Vacib — ütärgä tiyeşle, kiräkle.

Click or select a word or words to search the definition