Çirle Türä

(komediyä)
Katnaşalar:

Şäyemhanov Timerbay Häyrulloviç – 50-55 yäştäge türä. Taza çıraylı, härdaimi käçtüm-çalbarda, ak külmäk häm galstukta

Älfiyä – şäfkat tutaşı, 25 yäşlärdä

Rämziyä Mansurovna – tabibä, 30-35 yäştä

İldar – säüdägär, 35-40 yäşlärdä

Miftah – säüdägär, 45-50 yäşlärdä, sakallı

Hälim – Älfiyäneñ söykemle yegete, 25-30 yäşlärdä

Berençe pärdä

Rämziyä Mansurovna kabinetı. Tabibä öçen zur östäl, anıñ yanında avırular öçen urındık. Stena buylap tagın berniçä urındık tezelep kuyılgan

Berençe küreneş

Älfiyä, Şäyemhanov, annarı Rämziyä

Şäyemhanov: İsänme, çibär kız. Hälläregez niçek, maturım, eşläregez ni häldä, kızım?

Älfiyä: İsänmesez, abzıy. Keregez, utırıgız. Häzer sezne Rämziyä Mansurovna kabul itär. Beraz gına kötep torıgız...

Şäyemhanov: Menä kayda çibär kızlar eşläp yata ikän! Minem eşemdä mondıy matur kızlar yuk şul. Çibärkäyem, ber tatlı şokolad täqdim itärgä röhsät it (kızga ber şokolad suza). Ä sezdä böten avırularnı da dävalıylarmı?.. Äytik, yöräk avıruların...

Älfiyä: Rähmät, abzıy... Ä sezneñ yörägegez avırta meni?

Şäyemhanov: Yuk la, äle bik sälamät ide. Sine kürüem belän sızlıy da başladı...

Rämziyä Mansurovna kilep kerä

Älfiyä: Häyerle irtä, Rämziyä Mansurovna.

Rämziyä: İsänme, Älfiyä. Hälläreñ niçek?

Älfiyä: Rähmät, äybät, Rämziyä Mansurovna. Sezgä berençe patsiyent ta kilep citkän.

Rämziyä: Yarar, Älfiyä, ä sez utırıgız...

Älfiyä çıgıp kitä

Şäyemhanov: İsänmesez, kızım. Menä min monda beraz avırdım äle... Aptıragan inde. Öç-dürt kön rättän üzemne tanımıym...

Rämziyä: Aşıkmagız, zinhar, aşıkmagız.

Şäyemhanov: Min aşıgıç keşe şul, kızım. Hätta sälamätlegem turında uylarga da vakıt yuk. Eş tä eş. Sulap ta bulmıy... Bügen töne buyı yoklap bulmadı... İrtän torsam, başım avırta, hälem yuk. Ällä gripp-çurt inde nindider...

Rämziyä: Gafu itegez, abzıy... Min üzem sezgä soraular birermen...

Şäyemhanov: Nindi soraular?! Min tiz genä üzem dä bötenesen söyläp biräm, kızım! Sez mine tıñlap karagız da, nindi vitamin-mazar, nindi darular eçärgä ikänen äytegez dä eş tämam. Häzer min çişenäm. Bildän ösne salsam, şul citärme?..

Rämziyä: Gafu itegez (avırunıñ yazmalarına karap), Timerbay Häyrulloviç... Sez kem bulıp eşdisez?..

Şäyemhanov: İ-i, kızım... Min komitetta eşlim. Şähärebezneñ hakimiyätendä şundıy ber komitet bar – cir komitetı inde...

Rämziyä: Añlaşıldı, abzıy. Ämma sez...

Şäyemhanov (bülderep): Minem eşem, kızım, bik tä nervalı, härvakıt bähäslär. Hökemgä yöri-yöri sukmaknı takırlatıp beterdem inde. Şuña kürä, min bik küp eşlim... Uylap karasañ, minem sälamätlegem niçava...

Rämziyä: Gafu itegez, sez bik söylärgä yaratasız ikän, abzıy...

Şäyemhanov: Süzlär küp. Söylä dä söylä, kızım. Anıñ öçen min bit akça soramıym. Ä menä sezgä prezent äzerlädem...

Rämziyä: Abzıy, äydägez çişenegez dä... (Şäyemhanov nider äytmäkçe bula)... Mine büldermiçä genä, minem yañga kilegez...

Şäyemhanov çişenä.

Rämziyä: Yokıgız niçek?

Şäyemhanov: Yokı yuk inde, señlem. Min bit...

Rämziyä (bülderep): Stop, abzıy. Çişenegez...

Şäyemhanov: Tuktıym, tuktıym, kızım... Soragız...

Rämziyä: Sezneñ appetitıgız niçek soñ? Ber genä süz belän!

Şäyemhanov: Yahşı... Ber genä süz belän äytäm. Tamakka aşau barmıy... Appetit bar, ä aşıysı kilmi, señlem. İrtän köçläp aşıym, kiçen mahsus tämle äyber satıp alam, ämma barıber aşap bulmıy...

Rämziyä (bülderep, fonendoskop belän tıñlıy başlıy): Sulagız... Alay uk mışnamagız inde, abzıy... Sulamagız... Söyläşmägez... Kiyenegez...

Şäyemhanov: Yarar, kızım, yarar, maturım. Sez miña närsä äytmäkçe bulasız?.. Minem bit çınnan da sälamätlägem niçava, minem bit appetitım yahşı... Ämma nigäder irtä belän başlarım avırta, gäüdämdä köçsezlek...

Rämziyä (agım sıman aga torgan söylämgä kıstırıp): Eçäsezme?..

Şäyemhanov: Beraz bulgalıy inde, kızım, bulgalıy, maturım... Eşem şundıy bit. Könnär buyı eşmäkärlär belän bähäsläşäm, törle keşelär belän aralaşam. Aram, kızım, alcıym, maturım... Miña bit inde illedän artık, kızım... Aptırıym, niçek inde şulay...

Rämziyä: Minemçä...

Şäyemhanov (bülderep): Niçek inde şulay, kızım... Sälamätlekkä zarlanırga säbäp tä yuk ide bit. Minem kan basımı da niçava, arakı da çömermim. Läkin yoklap bulmıy, aşap bulmıy, baş avırta, üpkälärdä kısa, tänemdä hälsezlek...

Rämziyä: Kulıgıznı suzıgız... Basımıgıznı...

Şäyemhanov (bülderep): Basımım şäp, kızım. Yörägem motor kebek eşli. Ber dä zarlangan yuk äle... Şunısın äytep kitärgä kiräk, kızım...

Rämziyä: Stop, abzıy! Tıñlagız mine... Ber minut bulsa da... Sezgä nindi dä bulsa psihoterapevtka barırga kiräk...

Şäyemhanov: Kemgä?! Nindi psihoterapevtka barıym min...

Rämziyä: Sezne eştä kilep çıkkan stress borçıy ahırısı...

Şäyemhanov (bülderep): Min amerikalı tügel iç! Nindi psihoterapevt kiräk bulsın miña?! Min bit...

Rämziyä: Sez bit avır eştä eşlisez, abzıyım. Şuña kürä sezgä, bälki, yal gına kiräkter...

Şämsehanov: Señlem, maturım, ä sezneñ nindi dä bulsa tanış psih terapevtı yukmı soñ?

Rämziyä: Sez anıñ turında şäfkat tutaşınnan sorasagız ide, abzıyım...

Şäyemhanov: Yarar, maturım, yarıy, çibärem... Min äbizätelne sorarmın... Ä iseme niçek äle tutaşıgıznıñ?

Rämziyä: Älfiyä maturım, Älfiyä kızım isemle ul...

Şäyemhanov: Bik zur rähmätlär sezgä, kızım. Sorarmın, soramıyça bulmıy... Yoklıy almıym, baş avırta, eçtä kısa, gäüdädä hälsezlek, min siña äytim... Çıdat nilzä, maturım... Appetitım yahşı, ä aşarga utırsam, tamakka rizık kermi... Aptıradım min, maturım, alcıdım, kızım...

Rämziyä: Stop, abzıyım! Sau bulıp torıgız...

Şäyemhanov: Sau bulırbız, sau-sälamät bulırbız, çäçägem... Alaysa minem ällä nindi kurkınıç avırularım yuk, dip ömetänep kalam inde. Min üzem cir buyınça mahsus komitetta eşlim... Häzer bit, cir bik kıymmätle Kazanıbızda...

Rämziyä (açulana töşep) : Sau bulıgız!

Şäyemhanov (söylänä-söylänä çıgıp kitä): Sau bulıgız, çibärkäyem. Üzegez dä sälamätlegegez turında uylagız, maturım...

İkençe küreneş

Rämziyä, annarı Älfiyä

Rämziyä (üze genä): Bu tel bistäläre tuydıra kayçak... Nişliseñ bit, törle keşelär bula dönyada... Ämma, nigä bu ügez kebek taza abzıy çirli soñ äle? Anıñ bit çınnan da yöräge ügezneke kebek, basımı normada... Küñele kütärenke, ä yoklıy almıym, aşıy almıym, di... Häzerge toormışta bötenese çaba, aşıga, yögerä, abına... Anıñ eşendä stress ahırısı...

Älfiyä kerä

Älfiyä: Rämziyä apa, bu nindi mörtät buldı soñ? Ürdäkneñ ber ciren aşagan bändä...

Rämziyä: Kem ikänen äytmädemeni soñ?

Älfiyä: Äytmäde, di! Bötenesen söyläp birde. Min anıñ häzer tulı tärcemäi hälen yaza alamdır... Cir komitetında eşläven dä, yoklıy almavın da, Apas rayonınnan ikänen dä – bötenesen ike minut eçendä söyläp birde...

Rämziyä: Ä sin aña psihoterapevt taptıñmı?

Älfiyä: Telefon nomerların alıp kaldım. Tapkaç, şaltıratam, didem. Bar minem, älbättä, tanış ber psihologım. Ul törle uyınnarga mavıguçılar belän eşli häm lektsiyälär ukıy...

Rämziyä: Yarar, Älfiyä, ä üzeñneñ hälläreñ niçek?.. Tege frontta inde...

Älfiyä: Ä, mähäbbät fortındamı?.. Belmim, Rämziyä apa... Aptıragan inde... Hälim suza da suza... Dus malayınıñ nindider akça mäsäläläre kilep çıkkan, di. Aña bulışırga kiräk, di. Ällä inde öylänergä dä uylamıy?..

Rämziyä: Tormışı şundıy, Älfiyä. Anıñ bit sineñ aldıñda, yaña tugannarı aldında häyerçe bulıp kürenäse kilmi. Min Hälimne yahşı beläm... Borçılma, señelkäyem...

Älfiyä: Belmim şul. Miña bu eşlär, burıçlar, yomışlar, üteneçlär berkayçan da betmi sıman toyıla. Şuña, Rämziyä apa, min kiçä turıdan-turı Hälimnän taläp ittem...

Rämziyä: Yegettän anı taläp itmilär inde?..

Älfiyä: Şayartmagız, Rämziyä apa. Min añardan tuy datasın bilgeläüne taläp ittem... Belmim, bälki, naçar eşlägänmender...

Rämziyä: Bötenese dä şäp bulır, kızım, bötenese dä urnaşır, maturım... Ä Hälim närsä äytte soñ?

Älfiyä (moñsulanıp kına): Bügen kiç belän şul dustı yanına kunakka barabız... İrtägä bergäläşep tuynıñ çislasın bilgelärbez, dide...

Rämziyä: Bik äybät bulgan, maturım... Yılap kına cibärmä, kızım...

Älfiyä: Apa, sine dä bu kart türä tärese alcıtkan ahırısı: kızım da maturım, çibärkäyem dä señelkäyem... Apas yagında bötenese şulay söyläşä mikän ällä?

Rämziyä: Apas yagında belmim niçekter, ä menä sin ber dä borçılma... Uylama da...

Kesä telefonı şaltırıy

Rämziyä: Änä, telefonıñnan ällä kem tügelder, şul Hälimeñ şaltıratadır, Galiyäbanuım...

Älfiyä (telefonnı kesäsennän alıp): Galiyäbanunıñ Hälile bulgan şul...

Rämziyä: Hälilme, Hälimme – ayırması yuk. İr atlarnıñ ayırması alardagı bulgan akça külämendä genä, kızım...

Älfiyä: Sezneñ, kartaygan kızıylarnıñ, fikerläre bigräk tupas bula da inde... (telefonga) Allo, kem bu?.. Äye... Yarar... Tuktale, Hälim, mondıy süzne telefonnan gına söyläşep bulmas... Bälki, kerep çıgarsıñ... Älbättä monda... Eştä bulmıyça, kayda yörer ikän sineñ söygäneñ? (telefonnı kolagınnan alıp) Menä şulay, Rämziyä apam, maturım, qaderlem, häzer ük monda Hälim üze kerep çıgam, di... (utırgan cirennän tora).

Rämziyä: Monda kersen Hälimeñ. Ällä sineñ minnän nindider serläreñ barmı?

Älfiyä: Yuk, maturım, kaydan kilsen mindä serlär, apam...

Öçençe küreneş

Rämziyä, Älfiyä, Hälim kilep kerä

Hälim: Hälläre niçek tabibälärneñ?

Älfiyä: Nindi cillär belän aşıgıp kilep töşteñ inde?

Rämziyä: İsänme, Hälim. Kayçan tuylarda küñel açabız soñ inde?

Hälim: Sezneñ yanıgızga kerergä kurkıp yörim. Keräm genä, citmeş cide sorau biräsez? Kaysına gına cavap birim ikän? Ä yaratkan Hälimneñ häl-haläten soraşuçılar yuk...

Älfiyä: Yarar, irkäm. Yılama gına... Äyt tizräk, nindi yañalık belän kildeñ? Sin bit minem zur eşmäkär, tik torgannan yanıma kilmässeñ...

Hälim: Şunısın äytergä kildem dä inde, Älfiyä. Tuynıñ kayçan bulasın älegä bilgeläp bulmıy... Ämma...

Rämziyä: Ä säbäpläre?..

Hälim: Rämziyä apa, ällä sin kiläçäk kodagıymı?..

Rämziyä: İ-i, yegetkäy... Sin kızlarnıñ yörägen tıñlıy belmiseñ? Änä kara, kızımnıñ-maturımnıñ çırayı karalanıp kitte... Beläseñ kilsä, Älfiyäneñ minnän sere yuk, häm min sezneñ tuyıgızda şahit buluçı keşe!..

Hälim: Yarar, dulama gına, Rämziyä apa... Tuktap tor äle...

Älfiyä (elarga äzerlänep): İ-i, Hälil...

Rämziyä: Kara sin anı! Ana qadär apasınıñ süzen kiskän bula! Sin käläşeñä kara, ir keşe bul...

Hälim: Älfiyä, häzer bötenesen dä söylim...

Älfiyä: Beläm inde min sineñ süzläreñne. Tagın şul duslarıñ, tagı da şul akça, eşlär, säüdä-mazar...

Rämziyä (kinät bülderep): Älfiyä, tuktale... Söyläsen... Ämma berni dä ser bulıp kalmasın. Sin, Hälim, kiläçäk hatınıña bötenesen söyläp bir, tormış iptäşeñnän serlänmä...

Hälim: Ä sin, Rämziyä apa, härvakıt bezgä akıl öyrätmäkçe bulasıñmı?..

Rämziyä: Sezgä öyrätep torsañ da, çak kına! Tıñlap tor, Hälim enekäşem, maturım! Häzer sin bötenesen dä ipläp kenä söyliseñ. Eşeñdäge problemalarıñ turında, akça mäsäläräneñ turında. Bötenesen, qaderlem, bötenesen... Söyläştekme?

Hälim: Yarar, Älfiyä, tınıçlan... Sin dä, apa, eçemne poşırmale! Bezgä bit beraz sabırlık kına kiräk... Anıñ zamanası şul. Hayvan östendä hayvan, rişvät artınnan rişvät...

Rämziyä: Kem belä, Hälim? Bälki, bez dä siña niçek tä bulsa bulışa alırbız...

Hälim: İ-i, apa... Monda bit ällä nindi ser dä yuk... Minem dustımnıñ İldarnıñ ber säüdä urını bar ide. Ul anda tırışıp, matur itterep keçkenä genä kibet saldı, annarı öskorma başkarıp çıktı. Anda ofis sıman bülmälär oyıştırdı... Tırıştı inde. Dürt yıl almıy-talmıy şunnan başı çıkmadı... Ä häzer menä meriyädä yaña cirle zakonnar kabul itelde. Andagı butalçık, andagı tärtipsezlek... Ul zakonnı bolay da, tegeläy dä añlatıp bula...

Rämziyä: Bälki, sezgä ber bik yahşı yurist kiräkter? Minem monda ber söykemle genä kız dävalana, anıñ ire...

Hälim: Yurist belän genä barıp çıkmıy şul... Häzer şähär hakimiyätendä nindider yaña cir komitetı açtılar... Alarnıñ käğazläre buyınça İldar kibete torgan cirneñ räsmiläşterüe döres bulmagan...

Rämziyä: Ä anı yañaça räsmiläşterep bulmıymı?.. (Älfiyägä) Ä sin monda üksengäläp utırmale, yılak pülän. Beraz kiläçäk ireñä bulışu turında uyla, divana kız...

Älfiyä: Menä şulay inde! Äle genä maturım, kızım, señlem, ä häzer... divana, pülän... Rähmät siña da...

Hälim: Kılanmale, Älfiyä. Eş citdi mäsälälär turında bara...

Rämziyä: Çınnan da, ni kılanular bu, kız aktıgı... Min anı kiyäügä birep bähetle itmäkçe bulam, ä ul... Häzerge yäşlärne añlap bulamı soñ?! Änä, televizorda da yalangaç art sannarın bolay-tegeläy borıp cırlıy gına belälär!.

Hälim: Tutaşlar, äydägez kırıyga kitmik... Şulay itep, şul cirgä hokuknı räsmiläşterü öçen ber türägä rişvät birergä kiräk... Başkaça, urıslar äytüençä, nikak, gospoda...

Rämziyä: He, eş şunda gına meni?!

Hälim: Menä İldar minnän tuyga digän akçamnı burıçka soradı... Min dustımnıñ üteneçen kire kaga almadım... İldar bit miña berçak bik tä bulışkan ide...

Rämziyä: Añlıym... Anısın añlıym da bit, ä sin Älfiyäne het yaratasıñmı?! Ällä bolay gına başnı äyländerep yöriseñme?

Hälim: Eçemne poşırmale, Rämziyä apa.

Rämziyä (Älfiyägä): Sin, yılak bükäne, utırma monda. Bar, eşeñdä bul... Ni dä bulsa uylarbız. Häzer bit tuynı kreditka da ütkärep bula! Şulaymı, Hälim... Yäşlärneñ teläge köçle bulsa, älbättä... Çıdamnarı kalmasa, dim inde...

Hälim: Rämziyä apa, ä menä mindä ber teläk kilep çıktı äle... Min sezne İldar häm Miftah abıy belän tanıştırsam, sez, bälki, çınnan da ni dä bulsa uylap çıgarırsız...

Rämziyä: Alar öylängänme soñ?

Hälim: İldar älegä buydak, ä Miftah abıynıñ kızı inde mäktäpne tämamladı...

Rämziyä: Ä akçaları barmı soñ?

Hälim: Sin, Rämziyä apa, bigräk korı keşe inde... Min bit...

Rämziyä: Yarar, yüeş bändä, bar eşeñdä bul... Şaltıratırsıñ, kiräk bulsam... Nu, Älfiyäne räncetsäñ, min sine... üzeñ beläseñ...

İkençe pärdä

Berençe küreneş

İldar bülmäse. Keçkenä genä fatir bulmäse.

İldar häm Miftah. Soñrak Häliyä, Älfiyä häm Rämziyä.

İldar: Kahär suksın üzenä! Niçek añlamıy bu keşe: bugazdan ala bit...

Miftah: Döres äytäseñ: kahär suksın... Här könne şulay sügenep yörüdän fayda bulır mikän soñ?

İldar: Belmim şul, Miftah abıy. Eş tä bargan tösle, salımında vakıtında tülägän şikelle. Ä menä bu bäylänülärdän gırık inde min. Şuña sügenep yörim dä könnär buyı: kahär suksın bu Timerbay Häyrulloviçka!

Miftah: Här bändä üz zakonnarı buyınça yäşi, üz bolınnarında tuklana, İldar. Kayvakıt, bötenne kaldırır öçen öleşne korban itärgä turı kilä. Sineñ oçrakta, ciñel genä söyläşep bulmasa da, eş bit akçaga gına barıp terälde... Ä akça – ul dönyada iñ möhime tügel...

İldar: Añlıym, Miftah abıy. Barıber, Hälimneñ tuygap digän akçasın alası kilmägän ide şul... Sçetta da şärä... Äle kreditnı tüläp betermägän. Küp tä tügel, ämma yaña kredit birmäslär, dip uylıym...

Miftah: Kaygırma... Min Hälim turında. Öylänü digän närsä aşıgıç bulırga tiyeş tügel. Mähäbbätne sınap kararga da kiräk... Ata-analar cilkäsendä öylänep bulmıy bit. Kötsennär beraz, bala kötep tormıylardır iç?..

İldar: Yuk la, eş anda tügel. Kayçak uylap kuyam: nindi dä bulsa türälek yulınnan kitkän bulsam, häzer korsagımnı gına kaşıp yatkan bulır idem läbasa. Äy, närsä äytim, nindi dä bulsa tabib, ukıtuçı yäki ment bulgan bulsam. Cämgıyättä hörmät yallagan bulır idem. Ä bolay: säüdägär, eşmäkär – bötenese siña doşmanga kebek karıy başlıylar. Yäisä savarga tırışalar...

Miftah: Äydäle, borçılmıyk... Yulın üzeñ saylagansıñ. Kibeteñ bar, äz-mäz akça birep tora...

İşekkä şaltıratalar

Miftah: Menä siña duslarıñ da! Alaysa min garant bulıp çakırıldım inde bu cıyılışka...

İldar: Yarar, Miftah abıy, söyläşerbez, häl itärbez...

İşekne barıp aça. Hälim, Älfiyä häm Rämziyä kilep kerä. Alar aldında urınnar täqdim itep İldar.

İldar: Uzıgız, utırıgız. Älfiyä, Hälim häm...

Hälim: Bu – ber usal tabibä. İseme dä – Rämziyä.

İldar: Min – İldar, ä bu – hörmätle Miftah abıyıbız bula.

Hälim: Nilär başkarıp utırasız. Şampanne dä açmagan. Bezne kötep utırasızdır...

Miftah: Sezne inde, sezne... Menä bulaçak tormış iptäşe belän tanıştıruıñnı kötäbez, Hälim...

Hälim: Tanışıgız, Miftah abıy, bu – minem hatınım... Çınnan... Älegä yölänmägän, ämma Miftah häzrät häzer ük bezgä nikahın ukır...

İldar: Min sezne, cämäğat, ber bik kuanıçsız hälne häbär itärgä çakırdım... Minem kibetem, ofisım häm böten gomer eşem bu dönyada yäşäp kalsın öçen, min, kızganıçka karşı, Hälimgä möräcäğat itärgä mäcbür buldım...

Rämziyä: Gafu it, İldar äfände, sin üzeşçän teatrda katnaşkansıñdır... Ämma söyläşep kuygan süzläreñ ahäñle yañgıradı. Hätta ışanırlık ta...

İldar: Sez, hanım...

Rämziyä (bülderep häm kisätep barmagın kütärep ): Berençedän, tutaş, ä ikençedän, sin... Tatarlarda, minemçä, sez dip äytü iütiramnı tügel, ä salkın mönäsäbätlärne genä bilgeli, İldar äfände...

İldar: Hälim, sin dayoş! Kaydan taptıñ mondıy ütkän telle hanımnı... gafu itegez, tutaşnı...

Rämziyä: Turıdan äyt inde, kart kız, diñ...

Hälim: Beräü dä alay uylamıy, Rämziyä apa. Ä uylasa, turıdan äytä. Häzer, sezneñ miyegezlärne yomşatıp beraz şampan cibäräbez...

Älfiyä: Äle öylänmägän, ä inde miyemne yomşartırga niyätlänä...

Miftah: Äy, yäşlär, sez monda öyläner-öylänmäs orışa da başlarga äzer. Mine, kart tärene, tıñlagız aldan. Min sezgä naçarın kiñäş itmäm, ämma sez, berençedän, añlagız... Öylänü – ul kaçmıy...

Rämziyä: Bu nindi akıl iyäse kilgän monda? Gel yahşı kiñäşlär genä birüçe akıl iyäse...

Hälim, şampanne açıp fucerlarnı tutırıp taratıp çıga.

Hälim: Tuktagız äle, totıyk äle bezneñ öçen. Bez digändä, ul – bez bötenebez...

İldar: Min dä şul sanga kerämme?

Miftah: Sin üzeñne taşlandık itep kürsätmäle monda... Keşe bul...

Bötenese “Bezneñ öçen!” dip fucerlarnı kütärälär. Eçep kuyalar

Miftah: Äydägez, turıdan-turı söyläşep alıyk... Çınnan da, İldar öçen kara könnär kilep çıktı. Min añlıym, duslar, Hälim öylänergä cıyınganın da beläm, Älfiyäneñ küñelendä kara bolıtlı uylar tuplanganın da añlıym, ämma...

İldar (bülderep): Kahär suksın diñ şul Timerbay Häyrulloviçka!

Miftah: Şulay da bez İldarga bulışırga tiyeşle...

Rämziyä: Tuktale... kem dideñ sin anı?!

İldar: Kem bulsın – şähär hakimiyäteneñ cir komitetınıñ ber bändäse şunda. Timerbay Häyrulloviç...

Rämziyä: Anıñ familiyäse Şäyemhanov tügelme?

İldar: Näq şulay!

Älfiyä: Ul bit bügen bezdä buldı...

Rämziyä (kölep): Tege tel bistäseme?

İldar: Şul inde. Tıkıl-tıkıl başnı äyländerde-äyländerde, ä anıñ yanında yögerep yörüçe ber malapy aktıgı çıkkaç uk rişvät summasın da äytep birde...

Rämziyä: Sudka biregez... Militsiyägä barıgız...

İldar: Anda şuydıy mehanizm, maturım... Rişvät birüne dälilläp kara sin! Ul faktik yaktan räsmi räveştä birelä... Añlatuı ozak, ämma tulısınça sineñ räsmiläştermäveñ raslansa, siña cirne bazar bäyäse buyınça satıp alırga turı kilä... Ämma...

Rämziyä: Añlaşıldı... Bez Älfiyä belän sezgä bulışır idek tä...

Miftah: Sez anı yahşı beläsezme ällä?

Rämziyä: Mine akıllı fikerem bar, läkin sez hatın-kızlarnı, bigräk tä kart kızlarnı tıñlamıysız bit... Sez bit säüdägärlär!

İldar: Gafu it inde, başnı äyländermä...

Rämziyä (İldarga, anı bülderep): Ä sine kotkarıp kalsam, sinnän miña ni fayda?

İldar: Belmim inde, tutaş Rämziyä...

Rämziyä: Miña öylänäseñme soñ?!

İldar: Ha, tanışuıma unber minut! Öylänäseñme dip sorıy bit, kart kız!

Rämziyä: Üzeñ yäş mällä? Kara sin anı... Äy, öylänmässäñ tagın, tersäkläreñne teşlärseñ äle, slñ bulır...

Miftah: Öyläner, kurıkmagız. İldarga kak raz näq şundıy ozın telle usal hatın kiräk...

Älfiyä: Rämziyä apa, sin närsä uylap çıgardıñ tagın?

Rämziyä: Tıñlagız, bändälär... Sezneñ Şäyemhanovıgız minem kiñäşem buyınça yahşı psihoterapevt ezli... Bez aña anı tabıp biräbez, älbättä! Şulaymı, Älfiyä?!

Älfiyä: Şunnan?

Rämziyä (Miftahka kürsätep): Menä sezgä psihoterapevt!

Miftah: Ä bu bit şans, İldar! Bez anı tereltäbez... Ber momentta tereltäm min anı!

Rämziyä: Älbättä, Miftah abıy – bik zur häm abruylı psihoterapevt! Ul zur akça alıp yendä genä kabul itä... Äytik, monda... Min Miftah abıynı öyrätäm, ä ul inde üzeneken eşlär...

İldar: Niçek öylänim min siña?! Yegerme ber minut tanış, ä ul avantyuristka da ikän äle!.. Hälim, kaydan taptıñ sin bu kart kıznı?

Hälim: Kaydan, di, üze tagılıp kilde... Kiyäügä çıgasım kilä, di. Ber bay tintäkne ezlim, di.

İldar: Alaysa, döres adres buyınça kilgänsez...

Rämziyä: Älfiyä, kızım, maturım, çibärkäyem, sin tege Şäyemhanovnıy vizit kärtäçkäsen üzeñ belän aldıñmı?

Älfiyä: Monda kaydadır...

Rämziyä: Şaltırat häzer ük... İrtägägä monda çakır...

İkençe küreneş

Şular uk. Bötenese utırgannar. Älfiyä zalga karşı basıp tora. Sähnä kırıyında telefon totıp Şäyemhanov kürenä.

Älfiyä kesäsennän telefon çıgara da vizit kärtäçkäsenä karap, nomernı cıya başlıy. Telefon şaltıraganı işetelä.

Şäyemhanov: Allo, kem bu?

Älfiyä: İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç, bu – Älfiyä. Sez minnän yahşı psihoterapevt tabıp birü turında ütengän idegez. Häterlisezme?

Şäyemhanov: Äye, äye, maturım. Çibärkäyem Älfiyäme bu? İ-i, kızım, bügen köne sineñ turında gına uyladım inde min. Sineñ kebek kıznı onıtım bulamı soñ?

Utıruçılar Älfiyäne öyrätep toralar.

Rämziyä: Min dä sezne onıta almadım, diñ, divana. Beraz baäın äyländer inde...

Älfiyä: Sezgä min ber bik şäp psihoterapevt taptım, Timerbay Häyrulloviç...

Şäyemhanov: İ-i, maturkayım, sineñ öçen min Timerbay gına. Güzälem, sin bügen üzeñ genä tügelme soñ?

Rämziyä: Äye, diñ, Älfiyä, äye, diñ...

Hälim: Äytermen min siña... (Rämziyägä) Ä sin, Rämziyä apa, kotırtıp utırma...

Rämziyä: Min sezneñ turında uylıym...

Älfiyä: Timerbay abıy, niçek cavap birergä dä belmim. Sezne psihoterapevt kızıksındırmıy meni?

Şäyemhanov: İ-i, güzälkäyem. Min bit amerikalı tügel... Menä sin minem psihoterapevtım bulsañ ide. Min sineñ ber genz karaşıñnan da terelep kitär idem. Yoklar da idem, aşar da idem, ä irtän başım da avırtmas ide. İ-i, näq sineñ sıman kızlar gına çın mäğnädä psihoterapevt bula ala da inde... Siña ällä nindi katlaulı seanslar yasarga da kiräkmi. Minem belän restoranda kiç ütkärep...

Älfiyä: Timerbay abıy, min sezgä bit tabib kına tabıp birdem...

Şäyemhanov: Ä üzegez, Älfiyä-kügärçenem, psihoterapevt bula almıysızmı soñ?

Hälim: Kara sayravın anıñ...

Miftah: Faydaga bulsa, kartnıñ başın beraz äyländersä, bernindi dä zıyanı bulmas. Şulay bit, İldar...

Hälim: İldar kızı tügel iç ul!

İldar: Tukta inde, söyläşsennär beraz...

Älfiyä: Bik kiräk bulsam, min seans çagında üzem dä sezneñ belän bula alam...

Rämziyä: Molodets! Afärin! Hatın-kıznıñ başı çınnan da ir at taşbaşlarınnan akıllırak... (İldarga) Şulay bit, kartayıp baruçı biznesmen... Uñışsız eşmäkär, yarıy äle bez bar...

İldar: Ä sin şuña qadär niçek ir taba almadıñmı soñ?

Rämziyä: Sineñ sıman tintäk oçramadı... Hatın-kızga andıy sorau birmi inde tärbiyäle ir at...

İldar: Ä tärbiyäle hatın unber minut tanışudan soñ mine kiyäügä al, dip ir keşegä bäylänmi...

Miftah (bülderep): İldar, Rämziyä... Sezneñ monda tel çaykap utıruıgız eşkä berniçek tä bulışmıy... Beraz tınıp torsagızçı...

Şäyemhanov: Älfiyä, çibärkäyem... Ul psihotreapevt bezgä kiräkme soñ?

Älfiyä: Yarar inde, abıy, şayartmagız... Min sezneñ öçen mahsus ezläp psihoterapevt taptım, ä sez...

Şäyemhanov: Yarıy, yarıy... Ämma minem belän oçraşarga riza bulsagız, min bit sezdän bik yahşı psihologik seans alır idem...

Rämziyä: Äydä, oçraşabız, diñ inde, señlem... (Tavışın kalınaytıp) Äydä oçraşabız, diñ, divana... Äyt inde, äyt...

Şäyemhanov: Änä siña dus kızıñ da kiñäş birep tora... İkäüläşep kilegez bezneñ yanga. Hätta min üzem dä kilä alam...

Älfiyä: Bügen, kızganıçka bulmas. Ä menä irtägä...

Hälim: Birem min siña irtägä!

Şäyemhanov: Sin, çibärkäyem, häzerge kayda?

Älfiyä: İrtägä bez sezneñ belän, abzıy, psihoterapevt yanında oçraşırbız... Ul fatirında kabul itä... Ämma...

Şäyemhanov: Nindi ämma, çibärkäyem. Bernindi ämmalär belän sin mine kurkıta almassıñ, güzälkäyem... Gafu it, Älfiyäkäy, ä siña niçä yäş soñ? Älbättä, kızga mondıy sorau birmilär, ämma sin bu dönyada minem taraftan oçratkan unaltı yäşlek iñ çibär kız itep toyıldı...

Älfiyä: Sezneñ yäşläregezne öçkä bülsäñ näq minem yäşem bulır, abzıy...

Şäyemhanov: İ-i, oşıy da inde miña mäzäkne añlauçı kızlar. Ğadäti bit, sineñ kebek çibärkäylär şayartularnı añlamıylar...

Älfiyä: Rähmät... Min sezgä, abzıy, psihoterapevtnıñ adresın birmäkçe bulam.

Şäyemhanov: Häzer, çibärkäyem, häzer...

Älfiyä: Kiñ uram, 19 nçı yort...

Şäyemhanov (bülderep): Kiñ uram? Kayda soñ ul, maturım?..

Älfiyä: Kazanda, älbättä...

Şäyemhanov: Min andıy uramnı belmim...

Älfiyä: Sez Kazan şähäre hakimiyätendä cir komitetında eşlisez bit, abzıy?

Şäyemhanov: Tuktale, min, maturkayım, andıy uramnı işetkänem dä yuk... Äytik, min tar uramnı beläm, ä Kiñ uramnı?.. Gafu it, güzälkäyem, kaysı tirädä soñ ul?

Älfiyä: Ä sez törle uramnarnıñ kiñlegen ülçäp karagız. Şunda uk tabırsız...

Şäyemhanov: Kiñ bulsa bulsın, bik ozın gına bulmasın... Hlçäp yörüe ozak bulır.

Älfiyä: Yarar, Timerbay Häyrulloviç... İrtägä säğat cidedä, 19 nçı yort, 46 nçı fatir... Söyläştekme?..

Şäyemhanov: Ä bügen nişlibez inde?

Älfiyä: Min, abzıy, beraz küräzäçe dä häm sezneñ kiläçägegezne äytep birä alam. Bügen kiç belän sez yoklarga yatasız, ä irtägä köndezge säğat ikedä äytkän adres buyınça kiläsez häm, älbättä, seans öçen 500 sum akça da tülisez. Ä bügen min elemcäne özäm dä telefondagı akçanı saklap kalam...

Şäyemhanov: Ä sez kaysı yaktan soñ?..

Älfiyä: Ägär dä adresnı taba almassagız, turıdan-turı bezneñ hastahanägä kilegez. Äytik, säğat öçkä... Rähim itegez, Timerbay Häyrulloviç. Say bulıgız...

Älfiyä telefonın sünderä.

Rämziyä: Afärin! İrtägä bötenesen dä häl itärbez...

Öçençe pärdä

Berençe küreneş

İkençe könne. Rämziyä Mansurovna bülmäsendä Miftah, Älfiyä häm Şäyemhanov. Miftah belän Älfiyä ak halatlar kiyep utırgannar

Miftah: Utırıgız, Timerbay Häyrulloviç... Min sezneñ turında sezneñ kıyfätegezdän ük äytä alam...

Şäyemhanov: Alaysa äytegez. Mine häzer närsälär borçıy...

Miftah: Sezneñ yokıgız naçar, irtälär belän başıgız avırta. Döresme?

Şäyemhanov: Sezgä monı Älfiyäkäy söyläp birgänder...

Miftah: Gafu itegez, bu şäfkat tutaşın min ikençe märtäbä küräm. Ul miña sezneñ stress problemaları bar dip kenä äytte... Annarı, Timerbay Häyrulloviyä, sezdän başka minem kliyentların bik küp...

Şäyemhanov: Ä sezgä kemnär kübräk kilä soñ?

Miftah: Bar inde. Kübesençä, culiklar kilä...

Şäyemhanov: He-e, alaysa min dä cuoik bulıp çıgammı? Min bit däülät hezmätkäre, byudcet sistemasında eşlim. Min nindi culik bulıym, di...

Miftah: Anısı şulay. Ämma min dä bit “kübesençä” dip äyttem. Älbättä, yalgansız yäşäüçe bändälär dä kilep çıga. Läkin alar dönyabızda siräklärep baralar. Çınnan da, Timerbay Häyrulloviç, cirdä izge keşelär yugalıp bara... Hätta tulısınça yukka çıgıp kuymasalar yarıy...

Şäyemhanov: Beläsezme, doktor, min alay uk uylamas idem. Döres yäşäüçe keşelär bik küp. Tabiblarga, älbättä, andıy keşelär sirägräk oçrıydır. Ä menä min eşemdä här könne kollegalarım belän oçraşam. Annarı törle kızıklı keşelär dä kilä... Älbättä, kayvakıt minem yanga da törle bändälär kilä. Äytik, däülät milegen hokuksız üzläştergännär... Zamanası şundıy bulgandır inde. Däülät köçsez bulgan, cämgıyättä culiklar küp bulgan... Üzegez dä beläsez inde, doktor...

Miftah: Ä häzer däülät köçkä kerdeme?

Şäyemhanov: Älbättä. Häzer culiklar bezdän kurkıp yäşilär. Köç häzer bezdä...

Miftah: Bälki, näq şul culiklar cämgıyät hakimiyätlärenä kerep utırgannardır? Ä?

Şäyemhanov: Yuk la, häzerge hakimiyättä ukıgan keşelär, zıyalılar. Başka keşelär, başka atmosfera.

Miftah: Ä sez räncetkän keşelärneñ sezgä kahäre töşmime soñ? Sez bit, Timerbay Häyrulloviç, küp kenä keşelärne räncetä alasız...

Şäyemhanov: Tormışı şul. Dönyada izgelek bulsın öçen kayberäülären räncetü dä faydalı, doktor äfände...

Miftah: Menä şulay: iñ berençedän, min keşelärgä yullangan kahärlärne alam... Şuña kürä miña berençe çiratta aldau belän akça eşlägän eşmäkärlär, rişvätçe türälär kilä...

Şäyemhanov: Ä min, sezneñçä, kem soñ?

Miftah: Sezneñ çırayıgızda yazılgan. Sez – rişvätçe türä.

Şäyemhanov: Nä-ärsä?! Min rişvätçe?! Kem monı uylap çıgardı? Kem äytte?..

Miftah: Min rişvätçelärne kıyafätennän küräm. Ämma sez borçılmagız, monda äytkän süzlär monda kalaçak ta... Min, Timerbay Häyrulloviç, üzemneñ sälätemne bu bülmädän çıgarmıym... Kurıkmagız...

Şäyemhanov: Min bit tege... Niçegräk añlatırga da belmim. Koroçe, min rişvätlär belän mavıkmıym... Minem hezmätçännärem ala häm minem belän büleşälär genä... Ä üzem min berkayçan da uylaganım da yuk... Tege

Miftah: Aldan culiklar izgelekle keşelärgä yäşärgä irek birmilär ide, ä häzer...

Şäyemhanov (Älfiyägä): Bu, maturım, seans tügel. Bu hökemne häterlätä miña. Min bernindi cinayät eşlämädem äle...

Miftah: Cinayät – bik kiñ küreneş. Kayber cinayät öçen keşelär ireklegennän mährüm bula, ä kaybere öçen aña kahär töşä...

Şäyemhanov (açulanıp): Min urta ğasır tomanaları yanına kilep eläkkän kebek buldım...

Miftah: Gafu itegez... Gafu...

Şäyemhanov torıp kitmäkçe bula.

Älfiyä: Gafu itegez, Timerbay Häyrulloviç, seans öçen tülärgä onıtmagız...

Şäyemhanov: Bu nindi seans bulsın inde... Bu – keşene talau, maturım, kızım. Bu – şarlatanlık... Min äle sezne...

Älfiyä: Ä sez uylap karagız. Bälki, sezgä ber keşeneñ genä kahäre töşkänder, Timerbay Häyrulloviç?

Miftah: Beraz utırıp torsagız, häm 500 sumga tagın ber meñne östäsägez, min sezgä keşesen dä taba alam... Sez bit Apas rayonınnan...

Şäyemhanov (kıçkırıp yañadan urınına utıra): Ä monısı närsägä kiräk inde? Ayırması barmı soñ anıñ – Apas rayonınnanmı min? Älkidänme? Aktanıştanmı?

Miftah: Ä sezne kahärläüçe, sezne kahärläüçe... Tababız bez anı, Timerbay Häyrulloviç...

Şäyemhanov (kesäsennän akça çıgarıp Miftahka suza): Menä... Ämma döres bulmasa, karagız anı...

Telefon şaltırıy

Miftah: Timerbay Häyrulloviç, bu sezneñ telefonıgız şaltırıy tügelme?

Şäyemhanov: Mineke, çurt... (Kesäsennän telefon çıgara da Miftahka) Sez, doktor äfände, mine gafu itegez inde. Tege miña kahär töşergän keşene tabıp biregez miña... (Telefonga) Allo! Kem bu?.. Kem, kem?.. Ber dä häterlämim... Nindi käğazlärne räsmiläşterü turında süz barasıñ?.. Ä-ä, sez bit minem kiñäşçem belän eş itäsez. Şuña kürä miña şaltıratuıgız artık, dip sanıym. Min, qaderlem, barıber, sezneñ eş neçkäleklärenä töşenep betmim... Niçek inde kul kuyım, di? Sezneñ anda bardak!.. Sau bulıp torıgız... Huşıgız.. (Miftahka) Tagın ber kat, doktor äfände, gafu itegez...

Miftah: Tuktagızça, Timerbay Häyrulloviç, sezgä äle kem şaltırattı?..

Şäyemhanov: Kem belgän? Ber kliyent inde şunda... Bardak zamanaları çagında şähär ciren eläkterep kalgan ber bändä...

Miftah: Bu – ul... Sizep toram, Timerbay Häyrulloviç, sizep toram. Menä näq äle sezgä şaltıratkan keşeneñ sezgä kahäre töşkän...

Şäyemhanov: Sez närsä söylisez?!

Miftah: Borçılmagız... Anıñ käğazlären imzalasagız, bälki sezneñ böten borçularıgız dä betär...

Şäyemhanov: Ällä köläsez inde minnän, doktor äfände... Ul urlasın, ä min aña hod birergä tiyeşme?..

Miftah: Sezneñ arkada kemder bu keşene bik räncetä, ä ul kahären sezgä yullıy...

Şäyemhanov: Ha! Minem arkada, disezme? Minem izgelegemä tayanıp, disezme?

Miftah: Älbättä, Timerbay Häyrulloviç! Sez bu keşe käğazlären üzegez karap çıgıgız da imza kuyıgız... Keşeneñ kahäre betkäç, ul şatlangaç, sez dä terelep kitärsez...

Şäyemhanov: Beläsezme, doktor äfände. Min moña berniçek tä ışana almıym! Gafu itegez, sezgä seans öçen akça buldı (Kitärgä dip tora başlıy, borılıp Älfiyägä) Ä sin, kızıkayım, miña küräzäçelär başka täqdim itmä. Min äkiyätlärgä ışana torgan keşe tügel äle. Min – ateist...

Şäyemhanov açulanıp çıgıp kitä.

Miftah: Buldı bu! Menä kart kızlarnı tıñlasañ, şulay bula inde ul...

Älfiyä: Närsä?!

İkençe küreneş

Miftah, Älfiyä, Rämziyä kilep kerä

Älfiyä: Rämziyä apa, Rämziyä apa! Bu doktor, Miftah abıy, sine kart kız, dip sükte...

Miftah: Äläkçe kız...

Rämziyä: Rähmät, doktor äfände... Min alarga bulışıp yörim. Menä kararsız: bügen ük ul İldarnıñ käğazlärenä imzasın kuya. Ä annarı bit minem yanga kilä, sezne ezläyäçäk, doktor äfände!

Miftah: Ä min nişlärgä tiyeş inde?..

Rämziyä: Belmim... Sin, Miftah abzıy, üzeñ uyla inde... Kart kız kiñäşeneñ kiräge barmısıñ siña?

Miftah: Min yugalam gına alaysa...

Älfiyä: Ä bez Rämziyä apa belän Timerbay Häyrulloviçnıñ sügenülären tıñlap utırırga tiyeşme?

Rämziyä: İr atlar şulay alar, señlem! Batır bulıp häcümgä taşlanalar da annarı kurkınıç kilep çıkkaç, şunda uk kuakka kerep kaçalar...

Älfiyä: Hälim dä şundıy bulır mikän?

Rämziyä: Äytäm bit, Böten ir atlar, dim...

Miftah: Bu Timerbay Häyrulloviç yülär bulmasa, bu eşne kem başkargan ikänenä töşener. Ämma şunısı da bar: anıñ açulanı täpäçe berençedän sezgä töşä. Ä ikençedän İldarga...

Älfiyä: Miftah abıy, Rämziyä apa. Ul bit hökem çukmarı, ul bezne sudka birä ala. Annarı cez Rämziyä apa belän eşsez kalabız... Ä İldarga närsä bula?! Anısın küz aldına kiterergä dä kurkınıç!.. (Elap cibärergä äzer bulıp tora)

Rämziyä: Yılak bükäne buldıñ inde! Min sine bolay da eştän kualarmın, ahrısı!

Älfiyä (elarga totınıp): Nigä, Rämziyä apa?

Rämziyä: Bernindi kiñäş birä almıysıñ, bernindi fikereñ yuk üzeñneñ...

Älfiyä: Nişlim soñ, Rämziyä apa? Min bit ğayeple şulay kilep çıkkanga, min genä... Tuynı aşıktırıp...

Rämziyä: İr atlarnıñ art sanına tipmäsäñ, alar berni eşlämiçän divanda sıra eçep futbolların karap yatalar...

Älfiyä: Sin gel şayartasıñ, Rämziyä apa... Niyemä miña ul tuy şundıy korbannar belän, ä? Änä bit, sin kart kız bulıp yöriseñ äle! Üz-üzeñä hucabikä, küñeleñ gel kütärenke, härvakıt şayartasıp kına yöriseñ!

Miftah: Tuktagız äle... Monda beräü dä ğayeple tügel...

Rämziyä: Sin, Miftah abıy, bu avantyurda töp rolne başkardıñ inde... Bez berebez dä sine kem ikänen belmibez, dip tä äytä alabız...

Miftah: Ay, häyläkär hatın buldıñ da inde soñ! Ä İldar...

Rämziyä: Ul üzeneñ imzasın alsa, tagın närsä kiräk! Şuña kürä, siña, Miftah abıy, Timerbay Häyrullloviçnıñ küzenä kürenmiçä torırga gına kiräk...

Miftah: Minemçä, alay gına bulıp çıkmas. Berençedän, ul sezneñ canıgıznı ala, ä ikençedän, İldarga da bäylänergä säbäp taba. Ul bit nindi dä bulsa keçkenä türä tügel, ul bit täcribäle culik!..

Rämziyä: Şunnan?! Äyt, sin bit akıllı!..

Miftah: Minemçä, Timerbay Häyrulloviçka böten döresen söyläp birergä kiräk... Ul asılında naçar keşe tügel. Bälki, avantyurabıznıñ mäzägen añlar da gafu itär...

Älfiyä: Çınnan da, uylap karasañ, bez bit igelekle niyät belän...

Rämziyä: Yäşlär tuyına cıyılgan akçanı saklap kalır öçen...

Miftah: Şulay... Anıñ başka mömkinlege dä yuk... (Halatın salıp) Miña vakıt, kızlar... Borçılmagız, bötenese dä tärtipläner...

Rämziyä: Sau bul...

Älfiyä: Huşıgız, Miftah abıy, rähmät sezgä...

Öçençe küreneş

Tagın ber könnän soñ. Rämziyä belän Älfiyä, annarı Hälim

Älfiyä: Uylıym, uylıym, Rämziyä apa. Bez bötenebez dä ğayeple...

Rämziyä: Señlem, señlem... Tormışıbız şundıy sorı, tozsız. Ä menä bu Timerbaynı aldadık ta, niçekter kızıklı bulıp kitte...

Älfiyä: Ä bezne eştän kusalar, ä hökemgä tartsalar...

Rämziyä: Närsä öçen? Çönki hökemdä dä bötenesen döres söyläsäk, bezgä bu mäzäk öçen elägäme, ällä şundıy yugarı vazıyfalı türägäme? Ul bit karmakka eläkte, häm näq ul bötenese açıklangaç kölkegä kalaçak...

Älfiyä: Timerbay Häyrulloviç bezne hökemgä bimäs, dip uylıysıñmı, Rämziyä apa?

Rämziyä: Yuk la... Kilep orışır orışuın, ä bez aña bötenesen söylärbez. Kalganın üze häl itsen... Minemçä, ul yumornı añlarga tiyeş...

Älfiyä: Yuk, ul üç ala torgan bändägä ohşagan. Minemçä, anı mıskıl itkän öçen ul bezgä küp kenä bäla-kaza kiterä ala... Nigä min üpkäläp bu tuy turında süz çıgardım ikän? Ükenäm, Rämziyä apa... Miftah abıy döresen äytte... Beraz kötep toru – ul mähäbbätne genä sınau bit. Ä bolay min Hälimne üzemä öyländermäkçe bulıp çıktım..

Rämziyä: Uylama alay... Dönya şulay tözelgnä inde ul: hatın-kızlar hislärgä tayanıp, ä ir atlar salkın akılga tayanıp yäşilär.

Älfiyä: Belmim, Rämziyä apa, belmim. Barıber min kire kızıkayga ohşagan bulıp çıktım. Anıñ urınında min üzem kebek üzsüzle kıznı kiyäügä dä almas idem...

Rämziyä: Kiçä oçraştıgızmı?

Älfiyä: Yuk şul... Kiçä aña Çallıga kitärgä turı kilde... Bügen kaytırga tiyeş. Anıñ küzenä dä kararga oyalam...

Rämziyä: Ul närsä, älegä bernärsä dä belmi meni?

Älfiyä: Äy, İldar aña telefonnan bötenesen söyläp birgänder inde... Ä miña kiç belän ber genä şaltırattı da “Häleñ niçek?” dip soradı. Annarı “normalno gına” dide dä elemtäne dä özep kuydı... Yatadır anda Çallıda nindi dä bulsa söyärkäse belän...

Rämziyä: Söylänmäle, señlem. Tagın küzläreñ yüeşlänä inde...

Älfiyä: Yuk, monnan soñ Hälim mine kiyäügä dä almas... (Küzlären sörtenep) Ä uylap karasañ, Rämziyä apa, bügenge tormışta, ayıruça şähär cirendä ir kiräkmi dä bit... Änä sez rähätlänep, gel açık çıraylı tormış buylap atlıysız... Alarnıñ ıştannarın, sası oyıkbaşların yumıysız, alar yaratkan äycerlären peşerep kötep utırmıysız, divana sıman...

Rämziyä: Minem açık çıraylarım, şayartularım – ul tışça gına, señlem. Bulsa ide yaratuçı ir at, min ıştanın da, sasıp betkän oyıkbaşların da yuar idem äle. Ä bolay... Kaytasıñ öyeñä, fatirıñnıñ stenalarına, här poçmagına yalgızlık añkıgan. Aşarga da peşeräse kilmi, hätta savıt-sabanı da yuası kilmi. Televizorga teräläseñ dä, utıra-utıra şul känäfidä, mäçeñne sıpıy-sıpıy, tünäseñ... Ä irtän torasıñ... Yalgız keşe – yarım keşe, tik kenä äytelmägänder ul...

Älfiyä: Ä nigä sez kiyäügä çıkmadıgız?

Rämziyä: Belmim... Yaratkan yegetemne bar ide. Ul kitte, yırakka kitte... Şunnan, eş, kart äniyemne karadım häm... niçekter kilep çıkmadı... (Kıska gına pauzadan soñ) Şuña kürä, çık Hälimgä, bala tap... Tormışnıñ mäğnäse bulır...

Telefon şaltırıy

Rämziyä: Änä, Hälimeñ Çallıdan kaytıp ta citkän, ahrısı, Galiyäbanuşka...

Älfiyä (telefonın kesädän alıp): Allo, Hälim?.. Rämziyä apa belän söyläşep utırabız... Tormış turında... Sine çäynämiyüez inde, kiresendä, siña mädhiyälär ukıybız... Äydä, ker...

Rämziyä: Şuña kürä, señlem, ir atlarga caylanma. Eçeñdä teläkläreñne totma... Bez alarga ohşamagan, ämma näq şul ohşaşsızlık arkasında ber-berebezgä tartınabız da bit... Min siña närsälär söylim, sin min tabibä! İr belän hatınnıñ ayırmaların minsez dä yahşı beläseñ...

Hälim oçıp kilep kerä

Rämziyä: Sälam, kiyäü yeget! Kabinetıma şakımıyça-nitmiçä kilep kerüen kara sin anıñ!

Hälim: İsänmesez, tabibälär, isänme, Rämziyä apa! İsänme, bäğrem (Älfiyäne yañagına übep ala)... Äydä söylägez yañalıklarıgıznı! Tagın närsä başkardıgız...

Älfiyä: Timerbay Häyrulloviç monda buldı... Miftah abıy belän söyläşte...

Hälim: İldar şaltırattı. Beläsezme, Timerbay Häyrulloviç kiçä anıñ käğazlären hodka cibärgän. Böten kiräkle urınnarga kulın kuygan... Kıskaça, bötenese al da göl...

Rämziyä: Ha-ha! Menä siña şäp bulgan!

Älfiyä: Bette baş! Ber-ike könnän ul monda kiläçäk!

Hälim: Kem?

Älfiyä: Kem bulsın, Timerbay Häyrulloviç... Miftah abıy... Bez bergäläp inde anı aldadık bit! Yänäse aña İldar kahäre töşkän, häm yänäse avıru da şunnan kilep çıkkan. Ä inde...

Hälim (kölep): Äybät bulgan... Işanmasın, kart täre, ällä närsägä... Harap bulgan ikän, rişvätsez kalgan, kart türä...

Älfiyä: Ä ul bit yülär keşe tügel... Berazdan bu yalgannı añlayaçak, häm monda kiläçäk...

Hälim: Kilsä tagın... Işanmasın ide!

Älfiyä: Ä ul üç ala başlasa, närsä bula? Bezne eştän dä çıgara ala bit ul! Ä İldarga bäylänä başlasa?!

Hälim: Ä bez anı küräzäçe hatın yanına cibärerbez. İñ möhime, imzalar kuyılgan, häzer soñ inde! Rähmät siña, Rämziyä apa...

Rämziyä: Sin, Hälim, añlap betermiseñ, ahrısı... Monda Timerbay Häyrulloviç kilep bezne şarlatannar dip iğlin itä başlasa. Anıñ bit dus-işläre küp, mömkinlekläre kiñ... Ä İldarnıñ böten eşen ul cir belän tigezli ala...

Hälim: Ä bez... (tuktap kala)

Älfiyä: Nigä tuktap kaldıñ?

Hälim: Bez moña üzebez bardık bit. Miftah abıy närsä dä bulsa uylap çıgarır äle...

Rämziyä: Sineñ Miftah abıyıñ uylap çıgardı inde...

Hälim: Tuktagız äle... Min närsäneder añlap betermimme, ällä tagın närsäder buldımı?..

Rämziyä: Bez bötenesen Timerbay Häyrulloviçka söyläp birergä tiyeş. Ä ul inde häl itsen...

Hälim: Sin üzeñ täqdim itteñ iç, Rämziyä apa...

Rämziyä: Ä bötenesen Timerbay Häyrulloviçka söyläp birüne Miftah abıyıñ täqdim itte. Çönki monı bit moşenniklık matdäsenä dä tartıp bula... Yalgan belän imza alu, digän süz tügelme soñ bu?!

Hälim: Añladım... Alaysa, häzer bez bötenebez dä şul türä kulında. Ägär dä ul moña kölep karasa, bez bähetle, ä başkaça karasa...

Älfiyä: Şulay şul... Häm bötenesen min aña üzem söyläp biräm...

Hälim: Biräm min siña!

Älfiyä: Kem başladı bu eşne, şul uk tämamlarga tiyeşle. Şulya bit, Rämziyä apa...

Rämziyä: Aşıkmagız äle... Timerbay Häyrulloviç barıber berençe çiratta monda kilä, häm anı Älfiyä belän bez karşı alabız. Üzebezneñ yomşak kükräklärebez belän karşı alırbız. Şuña kürä, kurıkma, Hälim...

Hälim: Sez närsä äytmäkçe bulasız?!

Dürtençe küreneş

Rämziyä, Älfiyä, Hälim, annarı Şäyemhanov, annarı Miftah belän İldar

Rämziyä: Sez bit bezne barrikadalarga taşlıysız da, annarı könläşä başlıysız. Şuña kürä, bezgä söyläşmiçän, kem söyläşergä tiyeş soñ?

Hälim: Rämziyä apa, bu oçrakta sezdän bernindi korban kiräkmi...

Rämziyä: Kurıkma, qaderlem... Sin tuyga äzerlän... Akçalarıñ isän bit...

Hälim: Äzerlänerseñ monda sezneñ belän!

Rämziyä: Ähä, tuyga äzerlänmäs öçen tagın ber säbäp uylap çıgardı bu, kiyäü yeget. Sin Älfiyäneñ başın äyländerep yöri kürmä... Minem häyläkärlegemne beläseñ!

Älfiyä: Rämziyä apa, Hälim... Äydägez, aşıkmıyk...

Rämziyä: Gafu it, señlem. Tuyga äzerläner öçen bernindi dä kirtä yuk. Şuña kürä, min Hälimgä şunısın gına äyttem... Kirtä bar ide, bez ul kirtäne cimerdek, ä kalganı bezneñ eş...

Hälim: Yuk, bu bötenebezneñ eşe. Mineke dä, İldarnıkı da, Miftah abıynıkı da... Bez bergä bulsak, bötenese dä tärtip bulır... Şuña, Timerbaynıñ monda kilep töşüe belän, bezdä moña mäğlüm bulırga tiyeş...

İşekkä şakıylar

Rämziyä: Äye, kem anda?

Şäyemhanov kilep kerä. Anıñ kulında çäçäk bäyläme

Şäyemhanov (kulların cäyep): Sälam, tabibälärgä! İsänmesez, Rämziyä... Mansurovna, isänme, söykemle Älfiyäkäy... Sälam, çibär yegetkä... Min ber genä minutka kerdem min. Gafu itegez... min...

Rämziyä (bülderep): İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç. Sez bezne dä gafu itegez inde...

Şäyemhanov (bülderep): Tuktagız, tuktagız, Rämziyä hanım... Min bik tä doktor äfändene kürmäkçe idem...

Älfiyä: Ä ul... ul kitte inde...

Şäyemhanov: Sezgä, Älfiyä señelkäyem, bik zur rähmät... Rähmätemne sezgä soñrak belderermen, min sine onıtmam, kurıkma...

Rämziyä: Älfiyä tutaşka doktor telefonı yalgış kına kulına eläkte... Min sezgä häzer bötenesen dä añlatam...

Şäyemhanov (bülderep): Miña bernärsä dä añlatırga kiräkmi, min bötenesen añlıym, Rämziyä hanım. Sez borçılmagız, min sezgä üz rähmätemne äytermen vakıtında... (Älfiyägä) İsegezdäme, min seans digän nämästäkäy vakıtında “şarlatannar” dip kıçkırdım...

Älfiyä: Gafu itegez, häzer Rämziyä apa bötenesen...

Şäyemhanov (bülderep häm kulları belän Älfiyäne tuktatıp): Min yalgışkanmın, sez şarlatannar tügel. Doktor äfände şarlatan tügel, ä bik üzençälekle keşe bulıp çıktı... Ä siña, kızım, min ayıruça rähmät äytä alam...

Hälim: Timerbay Häyrulloviç, añlagız...

Şäyemhanov: Gafu, ä sin kem bulıp çıgasıñ?

Hälim: Ä min Älfiyä tutaşnıñ ire...

Şäyemhanov: İre? Tutaşnıñ ire?! (kölä) Yeget, tutaşnıñ ire bulmıy. İrdä bulgan tutaş hanım bula...

Hälim: Min älegä anıñ yegete genä. Kiyäve, añlıysızmı?.. Bez berazdan öylänergä uylıybız...

Şäyemhanov: Bik şat, bik şat... Min sezgä ber bik yahşı tuy büläge äzerlärmen, yäme?.. Äytkänemçä, min şähär hakimiyätendä cir komitetında eşlim. Şuña kürä, kurıkmagız, miña büläk yasarga mömkinlekläre bulır...

Rämziyä: Äydägez, Timerbay Häyrulloviç, añlaşıyk sezneñ belän... Bez sezgä bernindi dä naçarlık eşlärgä telämädäk...

Şäyemhanov: Miña?! Naçarlık... Eşlisez kilsä dä, hanım, sez eşli almagan bulır idegez... Sezneñ belän min ayıruça söyläşmäkçe idem... Sez, älbättä, karşı kilmäsägez...

Hälim: Bu seansnı min uylıa çıgardım...

Şäyemhanov: Nindi seansnı?.. Dävalau seansınmı? Ä ul buldı mällä? Miña kiñäş kenä birdelär bit... Ä nindi dä bulsa seans birmädelär...

Älfiyä: Gafu itegez, Timerbay Häyrulloviç, bez akçagıznı kaytara alabız...

Şäyemhanov: Ällä köläsez inde minnän. Miña akça kaytarıp, minnän kotılasız kilä, ahrısı! Yuk inde, cämäğat, min sezne ozakka istä kaldıram, häm burıçlı kalmammın...

İşekkä şakıylar

Rämziyä: Äye, keregez...

Şäyemhanov: Çınnan äytkändä, min ozak bula almıym. Min tege doktornıñ adresın gına almakçı idem...

Miftah belän İldar kilep kerälär

Miftah (Şäyemhanovka kulın suzıp): İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç.

Şäyemhanov (kulın kısıp): İsänmäsez, doktor äfände, isänmesez...

Miftah: Gafu itegez, sezgä min doktor tügel ikänen äytmädelär meni äle?

Şäyemhanov: Älbättä, sez doktor tügel, sez küräzäçe... Ä min sezne şarlatan, dip üçeklädem. Sez şardatan da tügel...

İldar: İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç, sezgä bötenesen söyläp birergä röhsät itegez... Alaysa, sez döres añlamasagız bula...

Şäyemhanov: Ä sez kem bulasız soñ?

İldar: Ä min şul eşmäkär... Tege ikekatlı kibet turında...

Şäyemhanov: Ä tege käğazlär...

İldar: Häzer min bötenesen dä añlatam...

Şäyemhanov (bülderep): Bernärsä dä añlatırga kiräkmi... (Kölep) Min häzer sezdän kurkırga tiyeş. Sezneñ kahär süzennän, şulaymı?

Miftah: Bez çınnan da bu avantyurnı igelekle teläk belän başkardık...

Şäyemhanov: Nindi avantyur?! Avantyur... Äy, sez belmisez avantyurnıñ närsä ikänen... Menä bez yäş çakta nindi kızıklı avantyurlar yasıy idek. Bervakıt, ber kart tärene aldadık... İkençe oçrakta ber äbine küräzäçe itep bizädek tä, dekanatka kertep cibärdek... Ul anda baş äyländerep yörgän vakıt eçendä, imtihan biletların tamgalap ta çıktık... Eh, sez avantyurnı närsä ikänen belmisez...

Miftah: Bez sezne aldalarga telämädek...

Rämziyä: Çınnan da, bezneñ andıy niyät berkayçan da tumadı. Ämma summa artık zur ide, ä ul akça yäşlärneke...

Şäyemhanov (bötenesen bülderep häm kulların kütärep): Nindi akça? Nindi summa? Çınnan äytkändä, min berni añlamıym... Annarı min aşıgam... Läkin (çäçäk bäylämen Älfiyägä birep) bu sezgä, Älfiyä tutaş, kiyäügä çıgıgız, bähetle bulıgız... (Miftahnıñ kulın kısıp) Ä sezgä, isemegezne älegä qadär belmim, doktor äfände, minem rähmätlärem çiksez... Kiçä seanstan kaytkaç beraz eşläp aldım da öygä kayttım... Bu käğazlärgä imza kuykaç, şundıy tınıç yokladım, ä irtän... monı, kızlar yanında äytäp tormıym inde, uncile yäştäge yeget sıman uyandım... Baş avırtmıy, gäüdäm ciñel... Eşlise kilä... Käyefem töşsä, doktor, min sezne cir astınnan da tabam... Rähmät...

Miftah: Üzegezgä rähmät...

Şäyemhanov: Yarar, sau bulıp torıgız... Min äbizätelne kürenermen äle...

Şäyemhanov artı belän bögelä-bögelä çıgıp ta kitä

Rämziyä: Cämäğat, sez närsä dä bulsa añladışgızmı?

İldar: Ä närsä monda añlaşılmasın! Min çınnan da bu abzıynı irtän-kiçen kahärlädem, bälki çınnan da anıñ avıruı minem kahär süzlärennän barlıkka kilgänder...

Bötenese kölep cibärä

Bişençe küreneş

Rämziyä östäle artında utıra, annarı İldar

Rämziyä: Bu çınnan da moğcizalı häl... Bälki, çınnan da bezneñ kahär süzlärebez kemgäder bäla-kaza kiterä aladır. Salkın fän küp kenä küreneşläre bilgeli almıy bit. Ä borıngılar moña çın mäğnädä ışangannar... Yarar, bötenese dä tärtipkä kerde... İldar bähetle – üzeneñ eşen saklap kaldı, Älfiyä – küktä oça, kiyäügä çıga, Hälim – bähetle – ul öylänä, Miftah bähetle – anıñ duslarınıñ eşläre şäp, Timerbay Häyrulloviç ta bähetle – anıñ yoklıy, irtäläre belän başı avırtmıy, küñele kütärenke...

İşekkä şakıylar

Rämziyä: Keregez...

İldar kerä, kulında çäçäk bäyläme

Rämziyä: İsänme, bäla eşmäkär... Hällär niçek?

İldar: Sälam, usal tabibä...

Rämziyä: Nik, turıdan-turı kart kız, dip atamıysıñ?

İldar: Min monda başka maksat belän kilgän idem...

Rämziyä: Çäçäk bäyläme birep rähmät äytergäme?! İsän bul, avırma... Minem eşem küp...

İldar: Döres... Min siña çäçäk büläk itmäkçe, rähmät äytmäkçe... Ämma tagın ber keçkenä genä bülägem bar... (kesäsennän tartma çıgara). Monısı siña...

Rämziyä: Närsä bu?

İldar: Açıp kara... Baldak bu, min siña öylänergä telim. Miña kiyäügä çıgasıñmı?!

Rämziyä: Kit monnan, divana...

İldar: Min çın küñeldän.

Rämziyä: Älbättä. Minem kebek hatın belän sineñ bernindi problemalarıñ bulmıy. Sin hisap buyınça öylänäseñ...

İldar: Ä häzer bötenese hisap buyınça öylänä. Zamanası şul...

Rämziyä: Äye, şul. Zamanası şul...

Pärdä

MOGCİZA ÜLEME
(tragikomediyä)
Katnaşalar:

Mansur – utız yäştäge zıyalı yeget

Saniyä – 25 yäşlärdäge kız

Miläüşä – 25 yäşläodäge Saniyäneñ ahirät kızı

Ähät – 25-30 yäştäge zıyalı häm üzen bik ukımışlı dip sanauçı gorur yeget

Väli – 30-40 yäştäge gadi gına kiyengän keşe-färeştä

Tukay – 1912 nçe yıldagı kıyafätendä

Kandalıy

1 nçe Salganbaş

2 nçe Salganbaş

Tabib

1 nçe Avıru

2 nçe Avıru

3 nçe Avıru

BERENÇE PÄRDÄ

Berençe küreneş

Mansur bülmäse. Biş utıra torgan urın

Mansur, Saniyä bülmägä şaulışıp kilep kerälär

Mansur. Tormışıbız şundıy inde ul – berkayçak ta, berniçek tä bulaçagın belep bulmıy. Yıgılgan urınıñnı belsäñ, salam salıp kuyar ideñ.

Saniyä. İ-ih, bähetsez ikän min. Şunıñ qadär äzerländem, tırıştım...

Mansur. Belem berkayçan da artık bulmıy ul...

Saniyä. Artık bulmıy dip... Annarı min böten öyrängänemne onıtım beteräm läbasa...

Mansur (bülderep häm kulın kütärep). Tuktale, Saniyä. Sin böten bargan yulıñnı iskä töşerep kara. Niçek inde dokumentlarıñnı yugaltıp bula ul?!

Saniyä (elarga citeşep). Belmim, belmim...

Mansur. Tuktale, bälki, sin alarnı şunda, universitetta yugaltkandır? Bälki, tagın ber tapkır ezläp kararga kiräkter?

Saniyä. Böten cirdän karadım inde. Annarı bergäläşep karap çıktık bit...

Mansur. Döresen äytkändä, siña ukırga kerergä dä kiräkmi, Saniyä. Siña miña kiyäügä genä çıgarga kiräk. (Elmayıp) Eh, ata-babalarıbıznıñ tormışı döres bulgan şul. Bu hatın-kıznı ukıtıp, bez üzebez yülär bulıp kalıp barabız...

Saniyä. Häzerge zamanada hatın-kızlarda ukımışlı bulu modası. Ä hatın-kıznı modadan ayırıp alıp bulmıy...

Mansur. Yarar, alaysa. Dokumentlarnı tabıp bulmasa, öylänerbez genä. Bala tudırıbız, häm şunnan sin bala belän genä utırırsıñ...

Saniyä. Belmim şul... (Kölep) Mudno tügel bit ul...

Mansur. Mudno bulmasa bulmas, ä bik tä döres bulır. Kiresençä, häzer bala tabu zamanaça tügelme soñ?! Annarı, mudno digändä, bez bit inde unsigez yäşle balalar tügel... Anı vakıtında ukırga kiräk ide...

Saniyä.

İkençe küreneş

Mansur, Saniyä, annarı Miläüşä häm Väli

Mansur. Kurıkma, Saniyäm. Bötenese dä tärtipläner. Gomer – ul ozın. Bıyıl bulıp çıkmadı, kiläse yılga tormışka aşır.

Saniyä. Anısım añlıym, ämma...

Mansur. Bernindi ämma... Eşlärgä genä kiräk. Tırışkan tabar, taşka kadak kagar.

Saniyä. Yaratmıym şul min, Mansur, mondıy bilgesezlek miña berkayçan da oşamıy ide.

İşekkä şaltıratalar. Mansur işek açarga kitä, ä Saniyä urındıkta moñsulanıp utırıp kala

Berazdan Miläüş häm Väli kilep kerälär. Mansur da artlarınnan borılıp kayta

Saniyä (urınınnan torıp basıp). İsänmesez... Sälam, Miläüşä...

Miläüşä. Sälam, Saniyä... Tanış, bu – Väli. Min anı uramda taptım. Ul... Belmim, añlatıp ta...

Mansur. Uzıgız, utırıgız...

Miläüşä. Karuçe, baram min uram buylap, berkemne borçımıym, berkemgä timim. Karasam, eskämiyädä ber yeget utıra, ä aña ike salgan baş bäylänä... Bu Mäskäü uramında buldı. Tege, iskeçä Kirov uramında inde...

Mansur. Miläüşä, sin aldan utır. Şunnan ipläp, aşıkmıyça söyläp bir...

Miläüşä (utırıp). Täk vät, şul salgan başlar moña bäylänep utıralar, ä Väli berni añlamıy... Tegelärneñ berse – “Ä sin, yeget, televizornı da närsä ikänen belmiseñme?”, – dip sorıy. “Kızganıçka, äfände, min anı älegä belmim...”, – häm yılmaep kına karıy. İkençese – “Ä telefon närsä ikänen belmiseñme?” – dip ırcaya.

Saniyä. Ä şulay da, kem soñ sez?

Väli: Min härvakıt afät kiterim yörim diyep,

İzge eşlär başkarıp yörüçe...

Mansur (kölep). Miläüşädän ällä nilär kötep bula, ämma mondıy kızıklı keşene tabıp kiler, dip uylamagan da idem...

Väli. Gafu it, Mansur. Läkin min häm Saniyäneñ borçuları turında söyläp birä alam... Sez nider yugaltkansız...

Saniyä. Närsä?! Sez anı kaydan beläsez?

Väli. Borçılmagız, Saniyä. Sez yugaltkan äyberegezne bügen ük üzegezneñ öyegezdä tabarsız... Min monı şuña kürä genä äytäm...

Mansur (bülderep). Añlamadım! Saniyäneñ dokumentların sin aldıñ mällä?

Väli. Sin, Mansur, ışanmaulık çukmarına tabıngansıñ. Hätta häzer tatar halkınıñ yartısı bernigä ışanmıy...

Mansur. Ä nigä min sezgä ışanırga tiyeş?.. Bügen kayvakıt ışanmau yahşırak... Törle avantyurçılar, aferçılar yörep kenä tora...

Saniyä. Äytmä dä!.. Ä sez kayan beläsez anı?.. Minem dokumentlarımnı yugaltkanımnı...

Väli. Ul sezneñ uylarıgızda uyılgan...

Mansur. Niçek inde ul: uyıgızda uyılgan. Ällä sez keşelärneñ uyların da ukıy alasızmı?

Väli. Älbättä. Menä häzer sin, Mansur, bu äñgämägä yugalgan vakıt turında uylıysız. Ä ikençedän, Saniyä äyberen tapmasa, miña kiyäügä genä çıgar ide. Tapmasa yarar ide, dip tä uylap kuyasıñ...

Mansur (şıkkatıp). Karagız äle, sez ber moğciza ikän!

Saniyä. Mansur, gafu it, min tiz genä öygä barıp tagın ber tapkır dokumentlarnı ezlip karıym äle...

Mansur. Äle bu küräzäçegä ışandıñmı?

Väli. Ul anda. İşektän yırak tügel ayaklı közge tora. Anıñ askı tartmasında kızıl papkada...

Saniyä. Döres, kızıl papka!

Mansur. Sin bar, Saniyä, öyeñä barıp kil, ä bez Väli abıy belän kaytuıñnı kötäbez... (Väligä möräcäğat itep) Şulay bit, Väli äfände?

Väli. Ä sin, yäş yeget, borçılma. Saniyä üzeneñ dokument digänen dä tapşırır, ukıy da başlar, ä közgä sez öylänep tä kuyarsız...

Saniyä çıgıp kitä. Mansur anı ozatıp kilä.

Mansur (Saniyäga gına, başkaları işetmäsen öçen). Sin ipläp kara. Bu bändä, bälki, sineñ dokumentlarıñnı urlagandır. Ä annarı inde... Kıskası şul, öydä bötenese urında mikänen ipläp karap çık. Ä annarı miña şaltıratırsıñ...

Miläüşä (Mansur Saniyänı ozatıp kergäç). Väli abıy, ä sez üzegez kayda ukıdıgız?

Väli. Min bik küp cirlärdä ukıdım. Ämma uku ul – çın belemneñ kuşımtası gına. Här ukunıñ nigeze – keşeneñ gomumi maksatların añlauga tayanıp kilärgä tiyeşle. Şul şart belän genä uku keşeneñ zihenenä señä, şul vakıtta gına insan ukunıñ häm belemneñ mäğnäsen añlıy, tormış häm fani dönyanıñ asılına töşenä ala...

Mansur (bülderep). Bik söykemle sayrıysız... Läkin tagın ber kat sorıysım kilä sezdän, Väli äfände. Sez minem uylagannı niçek beldegez?

Väli. Sin, Mansur, mine Saniyäneñ nindider dokumentların urlagan, annarı alarnı öyendä yäşerep kuygan dip uylıysız... Miña – tatar färeştäsenä – nigä kiräk ikän sezneñ äyberläregez? Min üzem sezgä telägänegezne birä alam...

Miläüşä. Ä miña sez närsä birä alasız?

Väli. Min sezgä ber keçkenä genä büläk biräm... (Anıñ kulında nider barlıkka kilä). Häm sezneñ kiläçägegez şunda ki, sez ike söykemle häm akıllı yeget üsterersez. Böten bähetegez şunda bulır... Ämma annarı... Monısın sezgä belärgä dä kiräkmi... (büläkne Miläüşägä suza).

Miläüşä. Närsä bu? (Keçkenä genä törgäkne açıp karıy) Alkalar, yözek, ä boları?.. Rähmät! Ä nigä?..

Väli (bülderep). Çönki sez şunıñ turında härvakıt uylanıp häm hıyallanıp yörisez... Äle kiçä genä sez kibettä märcängä soklanıp karap tordıgız...

Öçençe küreneş

Mansur, Miläüşä, Väli häm soñrak Ähät

Väli (kalgannarı avızların açıp tıñlap utıralar). Min çınnan da tatar milläteneñ kiläçägen belep söylim. Anıñ kiläçäge facigale bulsa da, ul fani dönyada üz urının alıp toraçak. Ämma ul...

İşekkä şaltıratalar. Väli kurkıp kitä, işekkä taba borılıp karıy

Mansur. Gafu itegez. Ber genä minut. Häzer... (aşıgıp işekne açarga kitä)

Miläüşä. Äyttem bit min... Kızık bula dip äyttem läbasa...

Bülmägä Mansur belän Ähät kilep kerä

Ähät (kilep kerep häm yılmaep). Sälamnär, cämgıyät!

Miläüşä. İsänme, Ähät... Sin nigä kiçä universitetta kürenmädeñ?

Ähät. Universitettagı birelä torgan kayber belem – vakıtütkärgeç kenä. Äytik, kiçä bit bezneñ belgeçlegebez buyınça berni bulmadı. Ä urısça ukıtıla torgan “Kontseptsiyä sovremennogo yestestvoznaniye”läre, törle fälsäfäläre – min alarnı bolay da ukıp çıga alam. Ä kübesençä beläm dä inde...

Mansur. Tuktale, Ähät. Min sine ber bik kızık keşe belän tanıştırmakçı bulam. Bu – Väli äfände. (Väligä). Ä bu – Ähät. Bezneñ aradan iñ ukımışlı häm belemle. Universitet tämamlap, häzer aspiranturanı beterä. Fännär kandidatı bulırga cıyına...

Väli. Beläm, Mansur, rähmät... Äle genä uku üzennän-üze genä hikmätle bula almıy didem.

Mansur. Menä sez ber-beregez belän matur itep söyläşegez dä, ä min älegä ber kiräkle urınga şaltıratıp alıym... (çıgıp kitä).

Ähät. Alaysa sez, Väli äfände, ukunı zıyanlı dip tapmıysız.

Miläüşä. Yukla, ul uku kiräkmi dimäde bit... Väli abıy keşegä uku ayırım oçraklarda gına kiräklegen äytä. Çınnan da, şulay bit, Väli abıy?!

Väli. Min sezneñ tormışıgızga tıgılmaska tırışam. Ämma keşelär yış kına hata yasıy. Alarnıñ hataları törleçä bula. Kayberäüläre alarnı añlap torıp eşli, başkaları añlap betermiçä. Mäsälän, sin, Ähät, ul hatalarnı akçaga satılıp başkarırsıñ...

Ähät (bülderep häm kölep cibärep). Ällä sez küräzäçeme?

Väli. Yuk, küräzäçe ul yış kına yalganıp yöri, ul bit kiläçäkne küzallıy gına. Min isä siña döresen äytep karıym, ämma sin keşe bändäse bulıp kalasıñ... Ä bit sez – Mansur, sin, Saniyä häm sezgä ohşagan keşelär – tatarnıñ tayanışı. Şuña kürä min sezneñ belän aralaşam da... Min sezgä bernindi naçarlık ta telämim...

Ähät. Bezgä sez naçarlık eşli dä almıysız, äfände...

Väli. Nigä eşli almıym, diseñ. Eşli alam, ämma anısı miña kiräkmi dä bit. Min siña şunısın gına äytä alam: fännär kandidatı da bulırsıñ, monıñ belän gorurlanırsıñ da, ämma känağatländerä torgan tormışka ireşä almassıñ. Sine daimi nindider mäsälär borçır, şuña kürä sin gel akçaga satılırga cıyınıp yörerseñ...

Ähät. Böten keşe dä akçaga satıla. (Bu vakıtta Mansur kilep kerä dä Ähätkä küzen kısıp kuya)... Äytik, Mansur da satılır ide, läkin bäyäse genä turı kilmi. Häzerge zamana keşeseneñ ber niyäte, ber maksatı – kıymmäträk satılırga.

Väli. Kıymmäträk satılır öçen döres tormış kına alıp barırga kiräk...

Mansur (bülderep). Väli äfände, sez miña şunısın gına añlatıgız: närsä soñ ul – döres tormış alıp baru? Nindi zägıyflek soñ ul? Bez bit nisbi fani dönyada yäşibez, häm nindi dä bulsa yugarı döreslekne añlap betermibez...

Väli. Ä bu, Mansur, bik tä gadi... Berençedän, insan üzeneñ canın başkalarga korban itep yäşärgä tiyeşle. Keşegä can tik kenä birelmägän. Can – ul insanga ber büläk. İkençedän, här keşe üz tugan cirendä matur ez kaldırıp yäşäü, anı yämlätü turında uylarga tiyeşle...

Ähät. Sez härvakıt “tiyeşle” dä “tiyeşle” dip söylänäsez. Ä bit min tugannan soñ da berkemgä dä tiyeşle tügel...

Väli. Alaysa siña da berkem dä tiyeşle, burıçlı tügel...

Ähät. Min añlap betermädem...

Väli. Bik tä gadi. Mäsälän, sin tudıñ häm sine cılıda tottılar, aşattılar, köylädelär. Kem dä burıçlı ideme moña? Ä häzer sin matur itep tatar telendä söyläşäseñ, ädäbiyätka soklanasıñ, böten matdi caylanmalarnı kullanasıñ... Moña kemder tiyeşleme soñ? Kem sineñ aldıñda burıçlı bulıp tora?..

Ähät. Ä min üzemne dä cämgıyätkä bulışam...

Väli. Min bit bötenesen dä beläm. Şuña küpä äytä alam. Älegä sinnän bulgan fayda yuk däräcäsendä...

Dürtençe küreneş

Şul uk bülmädä Mansur belän Saniyä. Alarnıñ teläkläre tormışka aştı. Alar Väli turında, anı yülärlär yortına cibärüe turında söyläşälär

Saniyä. Bez şundıy moğcizanı sataşkan keşelär yortına ozattık. Belmim, nişlärgä häzer?!

Mansur. Ä min beläm! Min beläm... Minemçä, min anı anda barıp kürergä tiyeşmen...

İKENÇE PÄRDÄ

Berençe küreneş

1840 nçe yıllar Kandalıy, annan Väli kerä

Kandalıy. Gafu itegez, sez kem?

Väli. İsänme, Gabdelcäbbar. Min – moğciza...

Kandalıy. Bu dönyada moğcizalar küp, hätta dönya – üze ber moğciza.

Väli. Min – bu dönyadan tış ber moğciza, çönki minem bu dönyada sezneñ sıman yäşämim...

Kandalıy. Şulay da, kem sin? Färeştä, iblisme?..

Väli. Mine färeştä dip sanap bula. Çönki, berençedän, miña Hodaydan birelgän millät mänfäğatlären yaklıym...

Kandalıy. Ä nigä soñ alay kinät kenä bezneñ çorga kilep eläkteñ? Bälki, sin färeştädäy vakıt mäñgelege buyınça atlap yöri almıysıñmı?

Väli: Tatar milläte ayırılgan, tatarlar ber teldä yazalar, ikençe teldä söyläşälär, Gabdelcäbbar...

Kandalıy. Alay ikän, hörmätle Väli. Alaysa sez tatar halkı üseşen näq şul gadi gına halık söylämendä, anıñ mäsälälärendä genä küräsez?

Väli: Hörmätle Gabdelcäbbar! Min sezne berniçek tä kimsetäsem kilmi. Älbättä, sezneñ fälsäfi, sufiçılık şäğriyätıgız bik tä ahäñle, bik tä tirän. Ämma dönyadagı çın maturlık, çın güzällek – ul keşe. Minem öçen, çönki min Tatar halkı färeştäse, iñ yugarı maturlık, iñ yugarı şiğriyät – ul tatar halkına mädhiyä, anıñ mädäniyätına, anıñ könküreştäge batırlıgına...

Kandalıy. Gafu itegez, min şağıyr gına...

Väli. Çın şağıyr – ul halkınıñ namusı. Halkı yazmışın surätläüçe. Hätta, ädäbi belgeçläre arasında äytmeşli, mähäbbät şigırenlärendä. Sin, Gabdelcäbbar, tatar halık yazmışındagı üzgäreşlären genä bilgelämiseñ. Sin alarnı başkarasıñ. Sin halkıñ öçen yazmışlı...

Kandalıy. Nigä mine sin sayladıñ?

Väli. Min dä şağıyr. Min tatarnıñ färeştäse. Min cavaplı sezneñ öçen... Sin minem tayanıçımdır...

Kandalıy. Sin küräseñ kiläçäkne

Pärdä

Rämziyä Mansurovna kabinetı. Tabibä öçen zur östäl, anıñ yanında avırular öçen urındık. Stena buylap tagın berniçä urındık tezelep kuyılgan

İkençe pärdä

Berençe küreneş

Älfiyä, Şäyemhanov, annarı Rämziyä

Şäyemhanov: İsänme, çibär kız. Hälläregez niçek, maturım, eşläregez ni häldä, kızım?

Älfiyä: İsänmesez, abzıy. Keregez, utırıgız. Häzer sezne Rämziyä Mansurovna kabul itär. Beraz gına kötep torıgız...

Şäyemhanov: Menä kayda çibär kızlar eşläp yata ikän! Minem eşemdä mondıy matur kızlar yuk şul. Çibärkäyem, ber tatlı şokolad täqdim itärgä röhsät it (kızga ber şokolad suza). Ä sezdä böten avırularnı da dävalıylarmı?.. Äytik, yöräk avıruların...

Älfiyä: Rähmät, abzıy... Ä sezneñ yörägegez avırta meni?

Şäyemhanov: Yuk la, äle bik sälamät ide. Sine kürüem belän sızlıy da başladı...

Rämziyä Mansurovna kilep kerä

Älfiyä: Häyerle irtä, Rämziyä Mansurovna.

Rämziyä: İsänme, Älfiyä. Hälläreñ niçek?

Älfiyä: Rähmät, äybät, Rämziyä Mansurovna. Sezgä berençe patsiyent ta kilep citkän.

Rämziyä: Yarar, Älfiyä, ä sez utırıgız...

Älfiyä çıgıp kitä

Şäyemhanov: İsänmesez, kızım. Menä min monda beraz avırdım äle... Aptıragan inde. Öç-dürt kön rättän üzemne tanımıym...

Rämziyä: Aşıkmagız, zinhar, aşıkmagız.

Şäyemhanov: Min aşıgıç keşe şul, kızım. Hätta sälamätlegem turında uylarga da vakıt yuk. Eş tä eş. Sulap ta bulmıy... Bügen töne buyı yoklap bulmadı... İrtän torsam, başım avırta, hälem yuk. Ällä gripp-çurt inde nindider...

Rämziyä: Gafu itegez, abzıy... Min üzem sezgä soraular birermen...

Şäyemhanov: Nindi soraular?! Min tiz genä üzem dä bötenesen söyläp biräm, kızım! Sez mine tıñlap karagız da, nindi vitamin-mazar, nindi darular eçärgä ikänen äytegez dä eş tämam. Häzer min çişenäm. Bildän ösne salsam, şul citärme?..

Rämziyä: Gafu itegez (avırunıñ yazmalarına karap), Timerbay Häyrulloviç... Sez kem bulıp eşdisez?..

Şäyemhanov: İ-i, kızım... Min komitetta eşlim. Şähärebezneñ hakimiyätendä şundıy ber komitet bar – cir komitetı inde...

Rämziyä: Añlaşıldı, abzıy. Ämma sez...

Şäyemhanov (bülderep): Minem eşem, kızım, bik tä nervalı, härvakıt bähäslär. Hökemgä yöri-yöri sukmaknı takırlatıp beterdem inde. Şuña kürä, min bik küp eşlim... Uylap karasañ, minem sälamätlegem niçava...

Rämziyä: Gafu itegez, sez bik söylärgä yaratasız ikän, abzıy...

Şäyemhanov: Süzlär küp. Söylä dä söylä, kızım. Anıñ öçen min bit akça soramıym. Ä menä sezgä prezent äzerlädem...

Rämziyä: Abzıy, äydägez çişenegez dä... (Şäyemhanov nider äytmäkçe bula)... Mine büldermiçä genä, minem yañga kilegez...

Şäyemhanov çişenä.

Rämziyä: Yokıgız niçek?

Şäyemhanov: Yokı yuk inde, señlem. Min bit...

Rämziyä (bülderep): Stop, abzıy. Çişenegez...

Şäyemhanov: Tuktıym, tuktıym, kızım... Soragız...

Rämziyä: Sezneñ appetitıgız niçek soñ? Ber genä süz belän!

Şäyemhanov: Yahşı... Ber genä süz belän äytäm. Tamakka aşau barmıy... Appetit bar, ä aşıysı kilmi, señlem. İrtän köçläp aşıym, kiçen mahsus tämle äyber satıp alam, ämma barıber aşap bulmıy...

Rämziyä (bülderep, fonendoskop belän tıñlıy başlıy): Sulagız... Alay uk mışnamagız inde, abzıy... Sulamagız... Söyläşmägez... Kiyenegez...

Şäyemhanov: Yarar, kızım, yarar, maturım. Sez miña närsä äytmäkçe bulasız?.. Minem bit çınnan da sälamätlägem niçava, minem bit appetitım yahşı... Ämma nigäder irtä belän başlarım avırta, gäüdämdä köçsezlek...

Rämziyä (agım sıman aga torgan söylämgä kıstırıp): Eçäsezme?..

Şäyemhanov: Beraz bulgalıy inde, kızım, bulgalıy, maturım... Eşem şundıy bit. Könnär buyı eşmäkärlär belän bähäsläşäm, törle keşelär belän aralaşam. Aram, kızım, alcıym, maturım... Miña bit inde illedän artık, kızım... Aptırıym, niçek inde şulay...

Rämziyä: Minemçä...

Şäyemhanov (bülderep): Niçek inde şulay, kızım... Sälamätlekkä zarlanırga säbäp tä yuk ide bit. Minem kan basımı da niçava, arakı da çömermim. Läkin yoklap bulmıy, aşap bulmıy, baş avırta, üpkälärdä kısa, tänemdä hälsezlek...

Rämziyä: Kulıgıznı suzıgız... Basımıgıznı...

Şäyemhanov (bülderep): Basımım şäp, kızım. Yörägem motor kebek eşli. Ber dä zarlangan yuk äle... Şunısın äytep kitärgä kiräk, kızım...

Rämziyä: Stop, abzıy! Tıñlagız mine... Ber minut bulsa da... Sezgä nindi dä bulsa psihoterapevtka barırga kiräk...

Şäyemhanov: Kemgä?! Nindi psihoterapevtka barıym min...

Rämziyä: Sezne eştä kilep çıkkan stress borçıy ahırısı...

Şäyemhanov (bülderep): Min amerikalı tügel iç! Nindi psihoterapevt kiräk bulsın miña?! Min bit...

Rämziyä: Sez bit avır eştä eşlisez, abzıyım. Şuña kürä sezgä, bälki, yal gına kiräkter...

Şämsehanov: Señlem, maturım, ä sezneñ nindi dä bulsa tanış psih terapevtı yukmı soñ?

Rämziyä: Sez anıñ turında şäfkat tutaşınnan sorasagız ide, abzıyım...

Şäyemhanov: Yarar, maturım, yarıy, çibärem... Min äbizätelne sorarmın... Ä iseme niçek äle tutaşıgıznıñ?

Rämziyä: Älfiyä maturım, Älfiyä kızım isemle ul...

Şäyemhanov: Bik zur rähmätlär sezgä, kızım. Sorarmın, soramıyça bulmıy... Yoklıy almıym, baş avırta, eçtä kısa, gäüdädä hälsezlek, min siña äytim... Çıdat nilzä, maturım... Appetitım yahşı, ä aşarga utırsam, tamakka rizık kermi... Aptıradım min, maturım, alcıdım, kızım...

Rämziyä: Stop, abzıyım! Sau bulıp torıgız...

Şäyemhanov: Sau bulırbız, sau-sälamät bulırbız, çäçägem... Alaysa minem ällä nindi kurkınıç avırularım yuk, dip ömetänep kalam inde. Min üzem cir buyınça mahsus komitetta eşlim... Häzer bit, cir bik kıymmätle Kazanıbızda...

Rämziyä (açulana töşep) : Sau bulıgız!

Şäyemhanov (söylänä-söylänä çıgıp kitä): Sau bulıgız, çibärkäyem. Üzegez dä sälamätlegegez turında uylagız, maturım...

İkençe küreneş

Rämziyä, annarı Älfiyä

Rämziyä (üze genä): Bu tel bistäläre tuydıra kayçak... Nişliseñ bit, törle keşelär bula dönyada... Ämma, nigä bu ügez kebek taza abzıy çirli soñ äle? Anıñ bit çınnan da yöräge ügezneke kebek, basımı normada... Küñele kütärenke, ä yoklıy almıym, aşıy almıym, di... Häzerge toormışta bötenese çaba, aşıga, yögerä, abına... Anıñ eşendä stress ahırısı...

Älfiyä kerä

Älfiyä: Rämziyä apa, bu nindi mörtät buldı soñ? Ürdäkneñ ber ciren aşagan bändä...

Rämziyä: Kem ikänen äytmädemeni soñ?

Älfiyä: Äytmäde, di! Bötenesen söyläp birde. Min anıñ häzer tulı tärcemäi hälen yaza alamdır... Cir komitetında eşläven dä, yoklıy almavın da, Apas rayonınnan ikänen dä – bötenesen ike minut eçendä söyläp birde...

Rämziyä: Ä sin aña psihoterapevt taptıñmı?

Älfiyä: Telefon nomerların alıp kaldım. Tapkaç, şaltıratam, didem. Bar minem, älbättä, tanış ber psihologım. Ul törle uyınnarga mavıguçılar belän eşli häm lektsiyälär ukıy...

Rämziyä: Yarar, Älfiyä, ä üzeñneñ hälläreñ niçek?.. Tege frontta inde...

Älfiyä: Ä, mähäbbät fortındamı?.. Belmim, Rämziyä apa... Aptıragan inde... Hälim suza da suza... Dus malayınıñ nindider akça mäsäläläre kilep çıkkan, di. Aña bulışırga kiräk, di. Ällä inde öylänergä dä uylamıy?..

Rämziyä: Tormışı şundıy, Älfiyä. Anıñ bit sineñ aldıñda, yaña tugannarı aldında häyerçe bulıp kürenäse kilmi. Min Hälimne yahşı beläm... Borçılma, señelkäyem...

Älfiyä: Belmim şul. Miña bu eşlär, burıçlar, yomışlar, üteneçlär berkayçan da betmi sıman toyıla. Şuña, Rämziyä apa, min kiçä turıdan-turı Hälimnän taläp ittem...

Rämziyä: Yegettän anı taläp itmilär inde?..

Älfiyä: Şayartmagız, Rämziyä apa. Min añardan tuy datasın bilgeläüne taläp ittem... Belmim, bälki, naçar eşlägänmender...

Rämziyä: Bötenese dä şäp bulır, kızım, bötenese dä urnaşır, maturım... Ä Hälim närsä äytte soñ?

Älfiyä (moñsulanıp kına): Bügen kiç belän şul dustı yanına kunakka barabız... İrtägä bergäläşep tuynıñ çislasın bilgelärbez, dide...

Rämziyä: Bik äybät bulgan, maturım... Yılap kına cibärmä, kızım...

Älfiyä: Apa, sine dä bu kart türä tärese alcıtkan ahırısı: kızım da maturım, çibärkäyem dä señelkäyem... Apas yagında bötenese şulay söyläşä mikän ällä?

Rämziyä: Apas yagında belmim niçekter, ä menä sin ber dä borçılma... Uylama da...

Kesä telefonı şaltırıy

Rämziyä: Änä, telefonıñnan ällä kem tügelder, şul Hälimeñ şaltıratadır, Galiyäbanuım...

Älfiyä (telefonnı kesäsennän alıp): Galiyäbanunıñ Hälile bulgan şul...

Rämziyä: Hälilme, Hälimme – ayırması yuk. İr atlarnıñ ayırması alardagı bulgan akça külämendä genä, kızım...

Älfiyä: Sezneñ, kartaygan kızıylarnıñ, fikerläre bigräk tupas bula da inde... (telefonga) Allo, kem bu?.. Äye... Yarar... Tuktale, Hälim, mondıy süzne telefonnan gına söyläşep bulmas... Bälki, kerep çıgarsıñ... Älbättä monda... Eştä bulmıyça, kayda yörer ikän sineñ söygäneñ? (telefonnı kolagınnan alıp) Menä şulay, Rämziyä apam, maturım, qaderlem, häzer ük monda Hälim üze kerep çıgam, di... (utırgan cirennän tora).

Rämziyä: Monda kersen Hälimeñ. Ällä sineñ minnän nindider serläreñ barmı?

Älfiyä: Yuk, maturım, kaydan kilsen mindä serlär, apam...

Öçençe küreneş

Rämziyä, Älfiyä, Hälim kilep kerä

Hälim: Hälläre niçek tabibälärneñ?

Älfiyä: Nindi cillär belän aşıgıp kilep töşteñ inde?

Rämziyä: İsänme, Hälim. Kayçan tuylarda küñel açabız soñ inde?

Hälim: Sezneñ yanıgızga kerergä kurkıp yörim. Keräm genä, citmeş cide sorau biräsez? Kaysına gına cavap birim ikän? Ä yaratkan Hälimneñ häl-haläten soraşuçılar yuk...

Älfiyä: Yarar, irkäm. Yılama gına... Äyt tizräk, nindi yañalık belän kildeñ? Sin bit minem zur eşmäkär, tik torgannan yanıma kilmässeñ...

Hälim: Şunısın äytergä kildem dä inde, Älfiyä. Tuynıñ kayçan bulasın älegä bilgeläp bulmıy... Ämma...

Rämziyä: Ä säbäpläre?..

Hälim: Rämziyä apa, ällä sin kiläçäk kodagıymı?..

Rämziyä: İ-i, yegetkäy... Sin kızlarnıñ yörägen tıñlıy belmiseñ? Änä kara, kızımnıñ-maturımnıñ çırayı karalanıp kitte... Beläseñ kilsä, Älfiyäneñ minnän sere yuk, häm min sezneñ tuyıgızda şahit buluçı keşe!..

Hälim: Yarar, dulama gına, Rämziyä apa... Tuktap tor äle...

Älfiyä (elarga äzerlänep): İ-i, Hälil...

Rämziyä: Kara sin anı! Ana qadär apasınıñ süzen kiskän bula! Sin käläşeñä kara, ir keşe bul...

Hälim: Älfiyä, häzer bötenesen dä söylim...

Älfiyä: Beläm inde min sineñ süzläreñne. Tagın şul duslarıñ, tagı da şul akça, eşlär, säüdä-mazar...

Rämziyä (kinät bülderep): Älfiyä, tuktale... Söyläsen... Ämma berni dä ser bulıp kalmasın. Sin, Hälim, kiläçäk hatınıña bötenesen söyläp bir, tormış iptäşeñnän serlänmä...

Hälim: Ä sin, Rämziyä apa, härvakıt bezgä akıl öyrätmäkçe bulasıñmı?..

Rämziyä: Sezgä öyrätep torsañ da, çak kına! Tıñlap tor, Hälim enekäşem, maturım! Häzer sin bötenesen dä ipläp kenä söyliseñ. Eşeñdäge problemalarıñ turında, akça mäsäläräneñ turında. Bötenesen, qaderlem, bötenesen... Söyläştekme?

Hälim: Yarar, Älfiyä, tınıçlan... Sin dä, apa, eçemne poşırmale! Bezgä bit beraz sabırlık kına kiräk... Anıñ zamanası şul. Hayvan östendä hayvan, rişvät artınnan rişvät...

Rämziyä: Kem belä, Hälim? Bälki, bez dä siña niçek tä bulsa bulışa alırbız...

Hälim: İ-i, apa... Monda bit ällä nindi ser dä yuk... Minem dustımnıñ İldarnıñ ber säüdä urını bar ide. Ul anda tırışıp, matur itterep keçkenä genä kibet saldı, annarı öskorma başkarıp çıktı. Anda ofis sıman bülmälär oyıştırdı... Tırıştı inde. Dürt yıl almıy-talmıy şunnan başı çıkmadı... Ä häzer menä meriyädä yaña cirle zakonnar kabul itelde. Andagı butalçık, andagı tärtipsezlek... Ul zakonnı bolay da, tegeläy dä añlatıp bula...

Rämziyä: Bälki, sezgä ber bik yahşı yurist kiräkter? Minem monda ber söykemle genä kız dävalana, anıñ ire...

Hälim: Yurist belän genä barıp çıkmıy şul... Häzer şähär hakimiyätendä nindider yaña cir komitetı açtılar... Alarnıñ käğazläre buyınça İldar kibete torgan cirneñ räsmiläşterüe döres bulmagan...

Rämziyä: Ä anı yañaça räsmiläşterep bulmıymı?.. (Älfiyägä) Ä sin monda üksengäläp utırmale, yılak pülän. Beraz kiläçäk ireñä bulışu turında uyla, divana kız...

Älfiyä: Menä şulay inde! Äle genä maturım, kızım, señlem, ä häzer... divana, pülän... Rähmät siña da...

Hälim: Kılanmale, Älfiyä. Eş citdi mäsälälär turında bara...

Rämziyä: Çınnan da, ni kılanular bu, kız aktıgı... Min anı kiyäügä birep bähetle itmäkçe bulam, ä ul... Häzerge yäşlärne añlap bulamı soñ?! Änä, televizorda da yalangaç art sannarın bolay-tegeläy borıp cırlıy gına belälär!.

Hälim: Tutaşlar, äydägez kırıyga kitmik... Şulay itep, şul cirgä hokuknı räsmiläşterü öçen ber türägä rişvät birergä kiräk... Başkaça, urıslar äytüençä, nikak, gospoda...

Rämziyä: He, eş şunda gına meni?!

Hälim: Menä İldar minnän tuyga digän akçamnı burıçka soradı... Min dustımnıñ üteneçen kire kaga almadım... İldar bit miña berçak bik tä bulışkan ide...

Rämziyä: Añlıym... Anısın añlıym da bit, ä sin Älfiyäne het yaratasıñmı?! Ällä bolay gına başnı äyländerep yöriseñme?

Hälim: Eçemne poşırmale, Rämziyä apa.

Rämziyä (Älfiyägä): Sin, yılak bükäne, utırma monda. Bar, eşeñdä bul... Ni dä bulsa uylarbız. Häzer bit tuynı kreditka da ütkärep bula! Şulaymı, Hälim... Yäşlärneñ teläge köçle bulsa, älbättä... Çıdamnarı kalmasa, dim inde...

Hälim: Rämziyä apa, ä menä mindä ber teläk kilep çıktı äle... Min sezne İldar häm Miftah abıy belän tanıştırsam, sez, bälki, çınnan da ni dä bulsa uylap çıgarırsız...

Rämziyä: Alar öylängänme soñ?

Hälim: İldar älegä buydak, ä Miftah abıynıñ kızı inde mäktäpne tämamladı...

Rämziyä: Ä akçaları barmı soñ?

Hälim: Sin, Rämziyä apa, bigräk korı keşe inde... Min bit...

Rämziyä: Yarar, yüeş bändä, bar eşeñdä bul... Şaltıratırsıñ, kiräk bulsam... Nu, Älfiyäne räncetsäñ, min sine... üzeñ beläseñ...

İkençe pärdä

Berençe küreneş

İldar bülmäse. Keçkenä genä fatir bulmäse.

İldar häm Miftah. Soñrak Häliyä, Älfiyä häm Rämziyä.

İldar: Kahär suksın üzenä! Niçek añlamıy bu keşe: bugazdan ala bit...

Miftah: Döres äytäseñ: kahär suksın... Här könne şulay sügenep yörüdän fayda bulır mikän soñ?

İldar: Belmim şul, Miftah abıy. Eş tä bargan tösle, salımında vakıtında tülägän şikelle. Ä menä bu bäylänülärdän gırık inde min. Şuña sügenep yörim dä könnär buyı: kahär suksın bu Timerbay Häyrulloviçka!

Miftah: Här bändä üz zakonnarı buyınça yäşi, üz bolınnarında tuklana, İldar. Kayvakıt, bötenne kaldırır öçen öleşne korban itärgä turı kilä. Sineñ oçrakta, ciñel genä söyläşep bulmasa da, eş bit akçaga gına barıp terälde... Ä akça – ul dönyada iñ möhime tügel...

İldar: Añlıym, Miftah abıy. Barıber, Hälimneñ tuygap digän akçasın alası kilmägän ide şul... Sçetta da şärä... Äle kreditnı tüläp betermägän. Küp tä tügel, ämma yaña kredit birmäslär, dip uylıym...

Miftah: Kaygırma... Min Hälim turında. Öylänü digän närsä aşıgıç bulırga tiyeş tügel. Mähäbbätne sınap kararga da kiräk... Ata-analar cilkäsendä öylänep bulmıy bit. Kötsennär beraz, bala kötep tormıylardır iç?..

İldar: Yuk la, eş anda tügel. Kayçak uylap kuyam: nindi dä bulsa türälek yulınnan kitkän bulsam, häzer korsagımnı gına kaşıp yatkan bulır idem läbasa. Äy, närsä äytim, nindi dä bulsa tabib, ukıtuçı yäki ment bulgan bulsam. Cämgıyättä hörmät yallagan bulır idem. Ä bolay: säüdägär, eşmäkär – bötenese siña doşmanga kebek karıy başlıylar. Yäisä savarga tırışalar...

Miftah: Äydäle, borçılmıyk... Yulın üzeñ saylagansıñ. Kibeteñ bar, äz-mäz akça birep tora...

İşekkä şaltıratalar

Miftah: Menä siña duslarıñ da! Alaysa min garant bulıp çakırıldım inde bu cıyılışka...

İldar: Yarar, Miftah abıy, söyläşerbez, häl itärbez...

İşekne barıp aça. Hälim, Älfiyä häm Rämziyä kilep kerä. Alar aldında urınnar täqdim itep İldar.

İldar: Uzıgız, utırıgız. Älfiyä, Hälim häm...

Hälim: Bu – ber usal tabibä. İseme dä – Rämziyä.

İldar: Min – İldar, ä bu – hörmätle Miftah abıyıbız bula.

Hälim: Nilär başkarıp utırasız. Şampanne dä açmagan. Bezne kötep utırasızdır...

Miftah: Sezne inde, sezne... Menä bulaçak tormış iptäşe belän tanıştıruıñnı kötäbez, Hälim...

Hälim: Tanışıgız, Miftah abıy, bu – minem hatınım... Çınnan... Älegä yölänmägän, ämma Miftah häzrät häzer ük bezgä nikahın ukır...

İldar: Min sezne, cämäğat, ber bik kuanıçsız hälne häbär itärgä çakırdım... Minem kibetem, ofisım häm böten gomer eşem bu dönyada yäşäp kalsın öçen, min, kızganıçka karşı, Hälimgä möräcäğat itärgä mäcbür buldım...

Rämziyä: Gafu it, İldar äfände, sin üzeşçän teatrda katnaşkansıñdır... Ämma söyläşep kuygan süzläreñ ahäñle yañgıradı. Hätta ışanırlık ta...

İldar: Sez, hanım...

Rämziyä (bülderep häm kisätep barmagın kütärep ): Berençedän, tutaş, ä ikençedän, sin... Tatarlarda, minemçä, sez dip äytü iütiramnı tügel, ä salkın mönäsäbätlärne genä bilgeli, İldar äfände...

İldar: Hälim, sin dayoş! Kaydan taptıñ mondıy ütkän telle hanımnı... gafu itegez, tutaşnı...

Rämziyä: Turıdan äyt inde, kart kız, diñ...

Hälim: Beräü dä alay uylamıy, Rämziyä apa. Ä uylasa, turıdan äytä. Häzer, sezneñ miyegezlärne yomşatıp beraz şampan cibäräbez...

Älfiyä: Äle öylänmägän, ä inde miyemne yomşartırga niyätlänä...

Miftah: Äy, yäşlär, sez monda öyläner-öylänmäs orışa da başlarga äzer. Mine, kart tärene, tıñlagız aldan. Min sezgä naçarın kiñäş itmäm, ämma sez, berençedän, añlagız... Öylänü – ul kaçmıy...

Rämziyä: Bu nindi akıl iyäse kilgän monda? Gel yahşı kiñäşlär genä birüçe akıl iyäse...

Hälim, şampanne açıp fucerlarnı tutırıp taratıp çıga.

Hälim: Tuktagız äle, totıyk äle bezneñ öçen. Bez digändä, ul – bez bötenebez...

İldar: Min dä şul sanga kerämme?

Miftah: Sin üzeñne taşlandık itep kürsätmäle monda... Keşe bul...

Bötenese “Bezneñ öçen!” dip fucerlarnı kütärälär. Eçep kuyalar

Miftah: Äydägez, turıdan-turı söyläşep alıyk... Çınnan da, İldar öçen kara könnär kilep çıktı. Min añlıym, duslar, Hälim öylänergä cıyınganın da beläm, Älfiyäneñ küñelendä kara bolıtlı uylar tuplanganın da añlıym, ämma...

İldar (bülderep): Kahär suksın diñ şul Timerbay Häyrulloviçka!

Miftah: Şulay da bez İldarga bulışırga tiyeşle...

Rämziyä: Tuktale... kem dideñ sin anı?!

İldar: Kem bulsın – şähär hakimiyäteneñ cir komitetınıñ ber bändäse şunda. Timerbay Häyrulloviç...

Rämziyä: Anıñ familiyäse Şäyemhanov tügelme?

İldar: Näq şulay!

Älfiyä: Ul bit bügen bezdä buldı...

Rämziyä (kölep): Tege tel bistäseme?

İldar: Şul inde. Tıkıl-tıkıl başnı äyländerde-äyländerde, ä anıñ yanında yögerep yörüçe ber malapy aktıgı çıkkaç uk rişvät summasın da äytep birde...

Rämziyä: Sudka biregez... Militsiyägä barıgız...

İldar: Anda şuydıy mehanizm, maturım... Rişvät birüne dälilläp kara sin! Ul faktik yaktan räsmi räveştä birelä... Añlatuı ozak, ämma tulısınça sineñ räsmiläştermäveñ raslansa, siña cirne bazar bäyäse buyınça satıp alırga turı kilä... Ämma...

Rämziyä: Añlaşıldı... Bez Älfiyä belän sezgä bulışır idek tä...

Miftah: Sez anı yahşı beläsezme ällä?

Rämziyä: Mine akıllı fikerem bar, läkin sez hatın-kızlarnı, bigräk tä kart kızlarnı tıñlamıysız bit... Sez bit säüdägärlär!

İldar: Gafu it inde, başnı äyländermä...

Rämziyä (İldarga, anı bülderep): Ä sine kotkarıp kalsam, sinnän miña ni fayda?

İldar: Belmim inde, tutaş Rämziyä...

Rämziyä: Miña öylänäseñme soñ?!

İldar: Ha, tanışuıma unber minut! Öylänäseñme dip sorıy bit, kart kız!

Rämziyä: Üzeñ yäş mällä? Kara sin anı... Äy, öylänmässäñ tagın, tersäkläreñne teşlärseñ äle, slñ bulır...

Miftah: Öyläner, kurıkmagız. İldarga kak raz näq şundıy ozın telle usal hatın kiräk...

Älfiyä: Rämziyä apa, sin närsä uylap çıgardıñ tagın?

Rämziyä: Tıñlagız, bändälär... Sezneñ Şäyemhanovıgız minem kiñäşem buyınça yahşı psihoterapevt ezli... Bez aña anı tabıp biräbez, älbättä! Şulaymı, Älfiyä?!

Älfiyä: Şunnan?

Rämziyä (Miftahka kürsätep): Menä sezgä psihoterapevt!

Miftah: Ä bu bit şans, İldar! Bez anı tereltäbez... Ber momentta tereltäm min anı!

Rämziyä: Älbättä, Miftah abıy – bik zur häm abruylı psihoterapevt! Ul zur akça alıp yendä genä kabul itä... Äytik, monda... Min Miftah abıynı öyrätäm, ä ul inde üzeneken eşlär...

İldar: Niçek öylänim min siña?! Yegerme ber minut tanış, ä ul avantyuristka da ikän äle!.. Hälim, kaydan taptıñ sin bu kart kıznı?

Hälim: Kaydan, di, üze tagılıp kilde... Kiyäügä çıgasım kilä, di. Ber bay tintäkne ezlim, di.

İldar: Alaysa, döres adres buyınça kilgänsez...

Rämziyä: Älfiyä, kızım, maturım, çibärkäyem, sin tege Şäyemhanovnıy vizit kärtäçkäsen üzeñ belän aldıñmı?

Älfiyä: Monda kaydadır...

Rämziyä: Şaltırat häzer ük... İrtägägä monda çakır...

İkençe küreneş

Şular uk. Bötenese utırgannar. Älfiyä zalga karşı basıp tora. Sähnä kırıyında telefon totıp Şäyemhanov kürenä.

Älfiyä kesäsennän telefon çıgara da vizit kärtäçkäsenä karap, nomernı cıya başlıy. Telefon şaltıraganı işetelä.

Şäyemhanov: Allo, kem bu?

Älfiyä: İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç, bu – Älfiyä. Sez minnän yahşı psihoterapevt tabıp birü turında ütengän idegez. Häterlisezme?

Şäyemhanov: Äye, äye, maturım. Çibärkäyem Älfiyäme bu? İ-i, kızım, bügen köne sineñ turında gına uyladım inde min. Sineñ kebek kıznı onıtım bulamı soñ?

Utıruçılar Älfiyäne öyrätep toralar.

Rämziyä: Min dä sezne onıta almadım, diñ, divana. Beraz baäın äyländer inde...

Älfiyä: Sezgä min ber bik şäp psihoterapevt taptım, Timerbay Häyrulloviç...

Şäyemhanov: İ-i, maturkayım, sineñ öçen min Timerbay gına. Güzälem, sin bügen üzeñ genä tügelme soñ?

Rämziyä: Äye, diñ, Älfiyä, äye, diñ...

Hälim: Äytermen min siña... (Rämziyägä) Ä sin, Rämziyä apa, kotırtıp utırma...

Rämziyä: Min sezneñ turında uylıym...

Älfiyä: Timerbay abıy, niçek cavap birergä dä belmim. Sezne psihoterapevt kızıksındırmıy meni?

Şäyemhanov: İ-i, güzälkäyem. Min bit amerikalı tügel... Menä sin minem psihoterapevtım bulsañ ide. Min sineñ ber genz karaşıñnan da terelep kitär idem. Yoklar da idem, aşar da idem, ä irtän başım da avırtmas ide. İ-i, näq sineñ sıman kızlar gına çın mäğnädä psihoterapevt bula ala da inde... Siña ällä nindi katlaulı seanslar yasarga da kiräkmi. Minem belän restoranda kiç ütkärep...

Älfiyä: Timerbay abıy, min sezgä bit tabib kına tabıp birdem...

Şäyemhanov: Ä üzegez, Älfiyä-kügärçenem, psihoterapevt bula almıysızmı soñ?

Hälim: Kara sayravın anıñ...

Miftah: Faydaga bulsa, kartnıñ başın beraz äyländersä, bernindi dä zıyanı bulmas. Şulay bit, İldar...

Hälim: İldar kızı tügel iç ul!

İldar: Tukta inde, söyläşsennär beraz...

Älfiyä: Bik kiräk bulsam, min seans çagında üzem dä sezneñ belän bula alam...

Rämziyä: Molodets! Afärin! Hatın-kıznıñ başı çınnan da ir at taşbaşlarınnan akıllırak... (İldarga) Şulay bit, kartayıp baruçı biznesmen... Uñışsız eşmäkär, yarıy äle bez bar...

İldar: Ä sin şuña qadär niçek ir taba almadıñmı soñ?

Rämziyä: Sineñ sıman tintäk oçramadı... Hatın-kızga andıy sorau birmi inde tärbiyäle ir at...

İldar: Ä tärbiyäle hatın unber minut tanışudan soñ mine kiyäügä al, dip ir keşegä bäylänmi...

Miftah (bülderep): İldar, Rämziyä... Sezneñ monda tel çaykap utıruıgız eşkä berniçek tä bulışmıy... Beraz tınıp torsagızçı...

Şäyemhanov: Älfiyä, çibärkäyem... Ul psihotreapevt bezgä kiräkme soñ?

Älfiyä: Yarar inde, abıy, şayartmagız... Min sezneñ öçen mahsus ezläp psihoterapevt taptım, ä sez...

Şäyemhanov: Yarıy, yarıy... Ämma minem belän oçraşarga riza bulsagız, min bit sezdän bik yahşı psihologik seans alır idem...

Rämziyä: Äydä, oçraşabız, diñ inde, señlem... (Tavışın kalınaytıp) Äydä oçraşabız, diñ, divana... Äyt inde, äyt...

Şäyemhanov: Änä siña dus kızıñ da kiñäş birep tora... İkäüläşep kilegez bezneñ yanga. Hätta min üzem dä kilä alam...

Älfiyä: Bügen, kızganıçka bulmas. Ä menä irtägä...

Hälim: Birem min siña irtägä!

Şäyemhanov: Sin, çibärkäyem, häzerge kayda?

Älfiyä: İrtägä bez sezneñ belän, abzıy, psihoterapevt yanında oçraşırbız... Ul fatirında kabul itä... Ämma...

Şäyemhanov: Nindi ämma, çibärkäyem. Bernindi ämmalär belän sin mine kurkıta almassıñ, güzälkäyem... Gafu it, Älfiyäkäy, ä siña niçä yäş soñ? Älbättä, kızga mondıy sorau birmilär, ämma sin bu dönyada minem taraftan oçratkan unaltı yäşlek iñ çibär kız itep toyıldı...

Älfiyä: Sezneñ yäşläregezne öçkä bülsäñ näq minem yäşem bulır, abzıy...

Şäyemhanov: İ-i, oşıy da inde miña mäzäkne añlauçı kızlar. Ğadäti bit, sineñ kebek çibärkäylär şayartularnı añlamıylar...

Älfiyä: Rähmät... Min sezgä, abzıy, psihoterapevtnıñ adresın birmäkçe bulam.

Şäyemhanov: Häzer, çibärkäyem, häzer...

Älfiyä: Kiñ uram, 19 nçı yort...

Şäyemhanov (bülderep): Kiñ uram? Kayda soñ ul, maturım?..

Älfiyä: Kazanda, älbättä...

Şäyemhanov: Min andıy uramnı belmim...

Älfiyä: Sez Kazan şähäre hakimiyätendä cir komitetında eşlisez bit, abzıy?

Şäyemhanov: Tuktale, min, maturkayım, andıy uramnı işetkänem dä yuk... Äytik, min tar uramnı beläm, ä Kiñ uramnı?.. Gafu it, güzälkäyem, kaysı tirädä soñ ul?

Älfiyä: Ä sez törle uramnarnıñ kiñlegen ülçäp karagız. Şunda uk tabırsız...

Şäyemhanov: Kiñ bulsa bulsın, bik ozın gına bulmasın... Hlçäp yörüe ozak bulır.

Älfiyä: Yarar, Timerbay Häyrulloviç... İrtägä säğat cidedä, 19 nçı yort, 46 nçı fatir... Söyläştekme?..

Şäyemhanov: Ä bügen nişlibez inde?

Älfiyä: Min, abzıy, beraz küräzäçe dä häm sezneñ kiläçägegezne äytep birä alam. Bügen kiç belän sez yoklarga yatasız, ä irtägä köndezge säğat ikedä äytkän adres buyınça kiläsez häm, älbättä, seans öçen 500 sum akça da tülisez. Ä bügen min elemcäne özäm dä telefondagı akçanı saklap kalam...

Şäyemhanov: Ä sez kaysı yaktan soñ?..

Älfiyä: Ägär dä adresnı taba almassagız, turıdan-turı bezneñ hastahanägä kilegez. Äytik, säğat öçkä... Rähim itegez, Timerbay Häyrulloviç. Say bulıgız...

Älfiyä telefonın sünderä.

Rämziyä: Afärin! İrtägä bötenesen dä häl itärbez...

Öçençe pärdä

Berençe küreneş

İkençe könne. Rämziyä Mansurovna bülmäsendä Miftah, Älfiyä häm Şäyemhanov. Miftah belän Älfiyä ak halatlar kiyep utırgannar

Miftah: Utırıgız, Timerbay Häyrulloviç... Min sezneñ turında sezneñ kıyfätegezdän ük äytä alam...

Şäyemhanov: Alaysa äytegez. Mine häzer närsälär borçıy...

Miftah: Sezneñ yokıgız naçar, irtälär belän başıgız avırta. Döresme?

Şäyemhanov: Sezgä monı Älfiyäkäy söyläp birgänder...

Miftah: Gafu itegez, bu şäfkat tutaşın min ikençe märtäbä küräm. Ul miña sezneñ stress problemaları bar dip kenä äytte... Annarı, Timerbay Häyrulloviyä, sezdän başka minem kliyentların bik küp...

Şäyemhanov: Ä sezgä kemnär kübräk kilä soñ?

Miftah: Bar inde. Kübesençä, culiklar kilä...

Şäyemhanov: He-e, alaysa min dä cuoik bulıp çıgammı? Min bit däülät hezmätkäre, byudcet sistemasında eşlim. Min nindi culik bulıym, di...

Miftah: Anısı şulay. Ämma min dä bit “kübesençä” dip äyttem. Älbättä, yalgansız yäşäüçe bändälär dä kilep çıga. Läkin alar dönyabızda siräklärep baralar. Çınnan da, Timerbay Häyrulloviç, cirdä izge keşelär yugalıp bara... Hätta tulısınça yukka çıgıp kuymasalar yarıy...

Şäyemhanov: Beläsezme, doktor, min alay uk uylamas idem. Döres yäşäüçe keşelär bik küp. Tabiblarga, älbättä, andıy keşelär sirägräk oçrıydır. Ä menä min eşemdä här könne kollegalarım belän oçraşam. Annarı törle kızıklı keşelär dä kilä... Älbättä, kayvakıt minem yanga da törle bändälär kilä. Äytik, däülät milegen hokuksız üzläştergännär... Zamanası şundıy bulgandır inde. Däülät köçsez bulgan, cämgıyättä culiklar küp bulgan... Üzegez dä beläsez inde, doktor...

Miftah: Ä häzer däülät köçkä kerdeme?

Şäyemhanov: Älbättä. Häzer culiklar bezdän kurkıp yäşilär. Köç häzer bezdä...

Miftah: Bälki, näq şul culiklar cämgıyät hakimiyätlärenä kerep utırgannardır? Ä?

Şäyemhanov: Yuk la, häzerge hakimiyättä ukıgan keşelär, zıyalılar. Başka keşelär, başka atmosfera.

Miftah: Ä sez räncetkän keşelärneñ sezgä kahäre töşmime soñ? Sez bit, Timerbay Häyrulloviç, küp kenä keşelärne räncetä alasız...

Şäyemhanov: Tormışı şul. Dönyada izgelek bulsın öçen kayberäülären räncetü dä faydalı, doktor äfände...

Miftah: Menä şulay: iñ berençedän, min keşelärgä yullangan kahärlärne alam... Şuña kürä miña berençe çiratta aldau belän akça eşlägän eşmäkärlär, rişvätçe türälär kilä...

Şäyemhanov: Ä min, sezneñçä, kem soñ?

Miftah: Sezneñ çırayıgızda yazılgan. Sez – rişvätçe türä.

Şäyemhanov: Nä-ärsä?! Min rişvätçe?! Kem monı uylap çıgardı? Kem äytte?..

Miftah: Min rişvätçelärne kıyafätennän küräm. Ämma sez borçılmagız, monda äytkän süzlär monda kalaçak ta... Min, Timerbay Häyrulloviç, üzemneñ sälätemne bu bülmädän çıgarmıym... Kurıkmagız...

Şäyemhanov: Min bit tege... Niçegräk añlatırga da belmim. Koroçe, min rişvätlär belän mavıkmıym... Minem hezmätçännärem ala häm minem belän büleşälär genä... Ä üzem min berkayçan da uylaganım da yuk... Tege

Miftah: Aldan culiklar izgelekle keşelärgä yäşärgä irek birmilär ide, ä häzer...

Şäyemhanov (Älfiyägä): Bu, maturım, seans tügel. Bu hökemne häterlätä miña. Min bernindi cinayät eşlämädem äle...

Miftah: Cinayät – bik kiñ küreneş. Kayber cinayät öçen keşelär ireklegennän mährüm bula, ä kaybere öçen aña kahär töşä...

Şäyemhanov (açulanıp): Min urta ğasır tomanaları yanına kilep eläkkän kebek buldım...

Miftah: Gafu itegez... Gafu...

Şäyemhanov torıp kitmäkçe bula.

Älfiyä: Gafu itegez, Timerbay Häyrulloviç, seans öçen tülärgä onıtmagız...

Şäyemhanov: Bu nindi seans bulsın inde... Bu – keşene talau, maturım, kızım. Bu – şarlatanlık... Min äle sezne...

Älfiyä: Ä sez uylap karagız. Bälki, sezgä ber keşeneñ genä kahäre töşkänder, Timerbay Häyrulloviç?

Miftah: Beraz utırıp torsagız, häm 500 sumga tagın ber meñne östäsägez, min sezgä keşesen dä taba alam... Sez bit Apas rayonınnan...

Şäyemhanov (kıçkırıp yañadan urınına utıra): Ä monısı närsägä kiräk inde? Ayırması barmı soñ anıñ – Apas rayonınnanmı min? Älkidänme? Aktanıştanmı?

Miftah: Ä sezne kahärläüçe, sezne kahärläüçe... Tababız bez anı, Timerbay Häyrulloviç...

Şäyemhanov (kesäsennän akça çıgarıp Miftahka suza): Menä... Ämma döres bulmasa, karagız anı...

Telefon şaltırıy

Miftah: Timerbay Häyrulloviç, bu sezneñ telefonıgız şaltırıy tügelme?

Şäyemhanov: Mineke, çurt... (Kesäsennän telefon çıgara da Miftahka) Sez, doktor äfände, mine gafu itegez inde. Tege miña kahär töşergän keşene tabıp biregez miña... (Telefonga) Allo! Kem bu?.. Kem, kem?.. Ber dä häterlämim... Nindi käğazlärne räsmiläşterü turında süz barasıñ?.. Ä-ä, sez bit minem kiñäşçem belän eş itäsez. Şuña kürä miña şaltıratuıgız artık, dip sanıym. Min, qaderlem, barıber, sezneñ eş neçkäleklärenä töşenep betmim... Niçek inde kul kuyım, di? Sezneñ anda bardak!.. Sau bulıp torıgız... Huşıgız.. (Miftahka) Tagın ber kat, doktor äfände, gafu itegez...

Miftah: Tuktagızça, Timerbay Häyrulloviç, sezgä äle kem şaltırattı?..

Şäyemhanov: Kem belgän? Ber kliyent inde şunda... Bardak zamanaları çagında şähär ciren eläkterep kalgan ber bändä...

Miftah: Bu – ul... Sizep toram, Timerbay Häyrulloviç, sizep toram. Menä näq äle sezgä şaltıratkan keşeneñ sezgä kahäre töşkän...

Şäyemhanov: Sez närsä söylisez?!

Miftah: Borçılmagız... Anıñ käğazlären imzalasagız, bälki sezneñ böten borçularıgız dä betär...

Şäyemhanov: Ällä köläsez inde minnän, doktor äfände... Ul urlasın, ä min aña hod birergä tiyeşme?..

Miftah: Sezneñ arkada kemder bu keşene bik räncetä, ä ul kahären sezgä yullıy...

Şäyemhanov: Ha! Minem arkada, disezme? Minem izgelegemä tayanıp, disezme?

Miftah: Älbättä, Timerbay Häyrulloviç! Sez bu keşe käğazlären üzegez karap çıgıgız da imza kuyıgız... Keşeneñ kahäre betkäç, ul şatlangaç, sez dä terelep kitärsez...

Şäyemhanov: Beläsezme, doktor äfände. Min moña berniçek tä ışana almıym! Gafu itegez, sezgä seans öçen akça buldı (Kitärgä dip tora başlıy, borılıp Älfiyägä) Ä sin, kızıkayım, miña küräzäçelär başka täqdim itmä. Min äkiyätlärgä ışana torgan keşe tügel äle. Min – ateist...

Şäyemhanov açulanıp çıgıp kitä.

Miftah: Buldı bu! Menä kart kızlarnı tıñlasañ, şulay bula inde ul...

Älfiyä: Närsä?!

İkençe küreneş

Miftah, Älfiyä, Rämziyä kilep kerä

Älfiyä: Rämziyä apa, Rämziyä apa! Bu doktor, Miftah abıy, sine kart kız, dip sükte...

Miftah: Äläkçe kız...

Rämziyä: Rähmät, doktor äfände... Min alarga bulışıp yörim. Menä kararsız: bügen ük ul İldarnıñ käğazlärenä imzasın kuya. Ä annarı bit minem yanga kilä, sezne ezläyäçäk, doktor äfände!

Miftah: Ä min nişlärgä tiyeş inde?..

Rämziyä: Belmim... Sin, Miftah abzıy, üzeñ uyla inde... Kart kız kiñäşeneñ kiräge barmısıñ siña?

Miftah: Min yugalam gına alaysa...

Älfiyä: Ä bez Rämziyä apa belän Timerbay Häyrulloviçnıñ sügenülären tıñlap utırırga tiyeşme?

Rämziyä: İr atlar şulay alar, señlem! Batır bulıp häcümgä taşlanalar da annarı kurkınıç kilep çıkkaç, şunda uk kuakka kerep kaçalar...

Älfiyä: Hälim dä şundıy bulır mikän?

Rämziyä: Äytäm bit, Böten ir atlar, dim...

Miftah: Bu Timerbay Häyrulloviç yülär bulmasa, bu eşne kem başkargan ikänenä töşener. Ämma şunısı da bar: anıñ açulanı täpäçe berençedän sezgä töşä. Ä ikençedän İldarga...

Älfiyä: Miftah abıy, Rämziyä apa. Ul bit hökem çukmarı, ul bezne sudka birä ala. Annarı cez Rämziyä apa belän eşsez kalabız... Ä İldarga närsä bula?! Anısın küz aldına kiterergä dä kurkınıç!.. (Elap cibärergä äzer bulıp tora)

Rämziyä: Yılak bükäne buldıñ inde! Min sine bolay da eştän kualarmın, ahrısı!

Älfiyä (elarga totınıp): Nigä, Rämziyä apa?

Rämziyä: Bernindi kiñäş birä almıysıñ, bernindi fikereñ yuk üzeñneñ...

Älfiyä: Nişlim soñ, Rämziyä apa? Min bit ğayeple şulay kilep çıkkanga, min genä... Tuynı aşıktırıp...

Rämziyä: İr atlarnıñ art sanına tipmäsäñ, alar berni eşlämiçän divanda sıra eçep futbolların karap yatalar...

Älfiyä: Sin gel şayartasıñ, Rämziyä apa... Niyemä miña ul tuy şundıy korbannar belän, ä? Änä bit, sin kart kız bulıp yöriseñ äle! Üz-üzeñä hucabikä, küñeleñ gel kütärenke, härvakıt şayartasıp kına yöriseñ!

Miftah: Tuktagız äle... Monda beräü dä ğayeple tügel...

Rämziyä: Sin, Miftah abıy, bu avantyurda töp rolne başkardıñ inde... Bez berebez dä sine kem ikänen belmibez, dip tä äytä alabız...

Miftah: Ay, häyläkär hatın buldıñ da inde soñ! Ä İldar...

Rämziyä: Ul üzeneñ imzasın alsa, tagın närsä kiräk! Şuña kürä, siña, Miftah abıy, Timerbay Häyrullloviçnıñ küzenä kürenmiçä torırga gına kiräk...

Miftah: Minemçä, alay gına bulıp çıkmas. Berençedän, ul sezneñ canıgıznı ala, ä ikençedän, İldarga da bäylänergä säbäp taba. Ul bit nindi dä bulsa keçkenä türä tügel, ul bit täcribäle culik!..

Rämziyä: Şunnan?! Äyt, sin bit akıllı!..

Miftah: Minemçä, Timerbay Häyrulloviçka böten döresen söyläp birergä kiräk... Ul asılında naçar keşe tügel. Bälki, avantyurabıznıñ mäzägen añlar da gafu itär...

Älfiyä: Çınnan da, uylap karasañ, bez bit igelekle niyät belän...

Rämziyä: Yäşlär tuyına cıyılgan akçanı saklap kalır öçen...

Miftah: Şulay... Anıñ başka mömkinlege dä yuk... (Halatın salıp) Miña vakıt, kızlar... Borçılmagız, bötenese dä tärtipläner...

Rämziyä: Sau bul...

Älfiyä: Huşıgız, Miftah abıy, rähmät sezgä...

Öçençe küreneş

Tagın ber könnän soñ. Rämziyä belän Älfiyä, annarı Hälim

Älfiyä: Uylıym, uylıym, Rämziyä apa. Bez bötenebez dä ğayeple...

Rämziyä: Señlem, señlem... Tormışıbız şundıy sorı, tozsız. Ä menä bu Timerbaynı aldadık ta, niçekter kızıklı bulıp kitte...

Älfiyä: Ä bezne eştän kusalar, ä hökemgä tartsalar...

Rämziyä: Närsä öçen? Çönki hökemdä dä bötenesen döres söyläsäk, bezgä bu mäzäk öçen elägäme, ällä şundıy yugarı vazıyfalı türägäme? Ul bit karmakka eläkte, häm näq ul bötenese açıklangaç kölkegä kalaçak...

Älfiyä: Timerbay Häyrulloviç bezne hökemgä bimäs, dip uylıysıñmı, Rämziyä apa?

Rämziyä: Yuk la... Kilep orışır orışuın, ä bez aña bötenesen söylärbez. Kalganın üze häl itsen... Minemçä, ul yumornı añlarga tiyeş...

Älfiyä: Yuk, ul üç ala torgan bändägä ohşagan. Minemçä, anı mıskıl itkän öçen ul bezgä küp kenä bäla-kaza kiterä ala... Nigä min üpkäläp bu tuy turında süz çıgardım ikän? Ükenäm, Rämziyä apa... Miftah abıy döresen äytte... Beraz kötep toru – ul mähäbbätne genä sınau bit. Ä bolay min Hälimne üzemä öyländermäkçe bulıp çıktım..

Rämziyä: Uylama alay... Dönya şulay tözelgnä inde ul: hatın-kızlar hislärgä tayanıp, ä ir atlar salkın akılga tayanıp yäşilär.

Älfiyä: Belmim, Rämziyä apa, belmim. Barıber min kire kızıkayga ohşagan bulıp çıktım. Anıñ urınında min üzem kebek üzsüzle kıznı kiyäügä dä almas idem...

Rämziyä: Kiçä oçraştıgızmı?

Älfiyä: Yuk şul... Kiçä aña Çallıga kitärgä turı kilde... Bügen kaytırga tiyeş. Anıñ küzenä dä kararga oyalam...

Rämziyä: Ul närsä, älegä bernärsä dä belmi meni?

Älfiyä: Äy, İldar aña telefonnan bötenesen söyläp birgänder inde... Ä miña kiç belän ber genä şaltırattı da “Häleñ niçek?” dip soradı. Annarı “normalno gına” dide dä elemtäne dä özep kuydı... Yatadır anda Çallıda nindi dä bulsa söyärkäse belän...

Rämziyä: Söylänmäle, señlem. Tagın küzläreñ yüeşlänä inde...

Älfiyä: Yuk, monnan soñ Hälim mine kiyäügä dä almas... (Küzlären sörtenep) Ä uylap karasañ, Rämziyä apa, bügenge tormışta, ayıruça şähär cirendä ir kiräkmi dä bit... Änä sez rähätlänep, gel açık çıraylı tormış buylap atlıysız... Alarnıñ ıştannarın, sası oyıkbaşların yumıysız, alar yaratkan äycerlären peşerep kötep utırmıysız, divana sıman...

Rämziyä: Minem açık çıraylarım, şayartularım – ul tışça gına, señlem. Bulsa ide yaratuçı ir at, min ıştanın da, sasıp betkän oyıkbaşların da yuar idem äle. Ä bolay... Kaytasıñ öyeñä, fatirıñnıñ stenalarına, här poçmagına yalgızlık añkıgan. Aşarga da peşeräse kilmi, hätta savıt-sabanı da yuası kilmi. Televizorga teräläseñ dä, utıra-utıra şul känäfidä, mäçeñne sıpıy-sıpıy, tünäseñ... Ä irtän torasıñ... Yalgız keşe – yarım keşe, tik kenä äytelmägänder ul...

Älfiyä: Ä nigä sez kiyäügä çıkmadıgız?

Rämziyä: Belmim... Yaratkan yegetemne bar ide. Ul kitte, yırakka kitte... Şunnan, eş, kart äniyemne karadım häm... niçekter kilep çıkmadı... (Kıska gına pauzadan soñ) Şuña kürä, çık Hälimgä, bala tap... Tormışnıñ mäğnäse bulır...

Telefon şaltırıy

Rämziyä: Änä, Hälimeñ Çallıdan kaytıp ta citkän, ahrısı, Galiyäbanuşka...

Älfiyä (telefonın kesädän alıp): Allo, Hälim?.. Rämziyä apa belän söyläşep utırabız... Tormış turında... Sine çäynämiyüez inde, kiresendä, siña mädhiyälär ukıybız... Äydä, ker...

Rämziyä: Şuña kürä, señlem, ir atlarga caylanma. Eçeñdä teläkläreñne totma... Bez alarga ohşamagan, ämma näq şul ohşaşsızlık arkasında ber-berebezgä tartınabız da bit... Min siña närsälär söylim, sin min tabibä! İr belän hatınnıñ ayırmaların minsez dä yahşı beläseñ...

Hälim oçıp kilep kerä

Rämziyä: Sälam, kiyäü yeget! Kabinetıma şakımıyça-nitmiçä kilep kerüen kara sin anıñ!

Hälim: İsänmesez, tabibälär, isänme, Rämziyä apa! İsänme, bäğrem (Älfiyäne yañagına übep ala)... Äydä söylägez yañalıklarıgıznı! Tagın närsä başkardıgız...

Älfiyä: Timerbay Häyrulloviç monda buldı... Miftah abıy belän söyläşte...

Hälim: İldar şaltırattı. Beläsezme, Timerbay Häyrulloviç kiçä anıñ käğazlären hodka cibärgän. Böten kiräkle urınnarga kulın kuygan... Kıskaça, bötenese al da göl...

Rämziyä: Ha-ha! Menä siña şäp bulgan!

Älfiyä: Bette baş! Ber-ike könnän ul monda kiläçäk!

Hälim: Kem?

Älfiyä: Kem bulsın, Timerbay Häyrulloviç... Miftah abıy... Bez bergäläp inde anı aldadık bit! Yänäse aña İldar kahäre töşkän, häm yänäse avıru da şunnan kilep çıkkan. Ä inde...

Hälim (kölep): Äybät bulgan... Işanmasın, kart täre, ällä närsägä... Harap bulgan ikän, rişvätsez kalgan, kart türä...

Älfiyä: Ä ul bit yülär keşe tügel... Berazdan bu yalgannı añlayaçak, häm monda kiläçäk...

Hälim: Kilsä tagın... Işanmasın ide!

Älfiyä: Ä ul üç ala başlasa, närsä bula? Bezne eştän dä çıgara ala bit ul! Ä İldarga bäylänä başlasa?!

Hälim: Ä bez anı küräzäçe hatın yanına cibärerbez. İñ möhime, imzalar kuyılgan, häzer soñ inde! Rähmät siña, Rämziyä apa...

Rämziyä: Sin, Hälim, añlap betermiseñ, ahrısı... Monda Timerbay Häyrulloviç kilep bezne şarlatannar dip iğlin itä başlasa. Anıñ bit dus-işläre küp, mömkinlekläre kiñ... Ä İldarnıñ böten eşen ul cir belän tigezli ala...

Hälim: Ä bez... (tuktap kala)

Älfiyä: Nigä tuktap kaldıñ?

Hälim: Bez moña üzebez bardık bit. Miftah abıy närsä dä bulsa uylap çıgarır äle...

Rämziyä: Sineñ Miftah abıyıñ uylap çıgardı inde...

Hälim: Tuktagız äle... Min närsäneder añlap betermimme, ällä tagın närsäder buldımı?..

Rämziyä: Bez bötenesen Timerbay Häyrulloviçka söyläp birergä tiyeş. Ä ul inde häl itsen...

Hälim: Sin üzeñ täqdim itteñ iç, Rämziyä apa...

Rämziyä: Ä bötenesen Timerbay Häyrulloviçka söyläp birüne Miftah abıyıñ täqdim itte. Çönki monı bit moşenniklık matdäsenä dä tartıp bula... Yalgan belän imza alu, digän süz tügelme soñ bu?!

Hälim: Añladım... Alaysa, häzer bez bötenebez dä şul türä kulında. Ägär dä ul moña kölep karasa, bez bähetle, ä başkaça karasa...

Älfiyä: Şulay şul... Häm bötenesen min aña üzem söyläp biräm...

Hälim: Biräm min siña!

Älfiyä: Kem başladı bu eşne, şul uk tämamlarga tiyeşle. Şulya bit, Rämziyä apa...

Rämziyä: Aşıkmagız äle... Timerbay Häyrulloviç barıber berençe çiratta monda kilä, häm anı Älfiyä belän bez karşı alabız. Üzebezneñ yomşak kükräklärebez belän karşı alırbız. Şuña kürä, kurıkma, Hälim...

Hälim: Sez närsä äytmäkçe bulasız?!

Dürtençe küreneş

Rämziyä, Älfiyä, Hälim, annarı Şäyemhanov, annarı Miftah belän İldar

Rämziyä: Sez bit bezne barrikadalarga taşlıysız da, annarı könläşä başlıysız. Şuña kürä, bezgä söyläşmiçän, kem söyläşergä tiyeş soñ?

Hälim: Rämziyä apa, bu oçrakta sezdän bernindi korban kiräkmi...

Rämziyä: Kurıkma, qaderlem... Sin tuyga äzerlän... Akçalarıñ isän bit...

Hälim: Äzerlänerseñ monda sezneñ belän!

Rämziyä: Ähä, tuyga äzerlänmäs öçen tagın ber säbäp uylap çıgardı bu, kiyäü yeget. Sin Älfiyäneñ başın äyländerep yöri kürmä... Minem häyläkärlegemne beläseñ!

Älfiyä: Rämziyä apa, Hälim... Äydägez, aşıkmıyk...

Rämziyä: Gafu it, señlem. Tuyga äzerläner öçen bernindi dä kirtä yuk. Şuña kürä, min Hälimgä şunısın gına äyttem... Kirtä bar ide, bez ul kirtäne cimerdek, ä kalganı bezneñ eş...

Hälim: Yuk, bu bötenebezneñ eşe. Mineke dä, İldarnıkı da, Miftah abıynıkı da... Bez bergä bulsak, bötenese dä tärtip bulır... Şuña, Timerbaynıñ monda kilep töşüe belän, bezdä moña mäğlüm bulırga tiyeş...

İşekkä şakıylar

Rämziyä: Äye, kem anda?

Şäyemhanov kilep kerä. Anıñ kulında çäçäk bäyläme

Şäyemhanov (kulların cäyep): Sälam, tabibälärgä! İsänmesez, Rämziyä... Mansurovna, isänme, söykemle Älfiyäkäy... Sälam, çibär yegetkä... Min ber genä minutka kerdem min. Gafu itegez... min...

Rämziyä (bülderep): İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç. Sez bezne dä gafu itegez inde...

Şäyemhanov (bülderep): Tuktagız, tuktagız, Rämziyä hanım... Min bik tä doktor äfändene kürmäkçe idem...

Älfiyä: Ä ul... ul kitte inde...

Şäyemhanov: Sezgä, Älfiyä señelkäyem, bik zur rähmät... Rähmätemne sezgä soñrak belderermen, min sine onıtmam, kurıkma...

Rämziyä: Älfiyä tutaşka doktor telefonı yalgış kına kulına eläkte... Min sezgä häzer bötenesen dä añlatam...

Şäyemhanov (bülderep): Miña bernärsä dä añlatırga kiräkmi, min bötenesen añlıym, Rämziyä hanım. Sez borçılmagız, min sezgä üz rähmätemne äytermen vakıtında... (Älfiyägä) İsegezdäme, min seans digän nämästäkäy vakıtında “şarlatannar” dip kıçkırdım...

Älfiyä: Gafu itegez, häzer Rämziyä apa bötenesen...

Şäyemhanov (bülderep häm kulları belän Älfiyäne tuktatıp): Min yalgışkanmın, sez şarlatannar tügel. Doktor äfände şarlatan tügel, ä bik üzençälekle keşe bulıp çıktı... Ä siña, kızım, min ayıruça rähmät äytä alam...

Hälim: Timerbay Häyrulloviç, añlagız...

Şäyemhanov: Gafu, ä sin kem bulıp çıgasıñ?

Hälim: Ä min Älfiyä tutaşnıñ ire...

Şäyemhanov: İre? Tutaşnıñ ire?! (kölä) Yeget, tutaşnıñ ire bulmıy. İrdä bulgan tutaş hanım bula...

Hälim: Min älegä anıñ yegete genä. Kiyäve, añlıysızmı?.. Bez berazdan öylänergä uylıybız...

Şäyemhanov: Bik şat, bik şat... Min sezgä ber bik yahşı tuy büläge äzerlärmen, yäme?.. Äytkänemçä, min şähär hakimiyätendä cir komitetında eşlim. Şuña kürä, kurıkmagız, miña büläk yasarga mömkinlekläre bulır...

Rämziyä: Äydägez, Timerbay Häyrulloviç, añlaşıyk sezneñ belän... Bez sezgä bernindi dä naçarlık eşlärgä telämädäk...

Şäyemhanov: Miña?! Naçarlık... Eşlisez kilsä dä, hanım, sez eşli almagan bulır idegez... Sezneñ belän min ayıruça söyläşmäkçe idem... Sez, älbättä, karşı kilmäsägez...

Hälim: Bu seansnı min uylıa çıgardım...

Şäyemhanov: Nindi seansnı?.. Dävalau seansınmı? Ä ul buldı mällä? Miña kiñäş kenä birdelär bit... Ä nindi dä bulsa seans birmädelär...

Älfiyä: Gafu itegez, Timerbay Häyrulloviç, bez akçagıznı kaytara alabız...

Şäyemhanov: Ällä köläsez inde minnän. Miña akça kaytarıp, minnän kotılasız kilä, ahrısı! Yuk inde, cämäğat, min sezne ozakka istä kaldıram, häm burıçlı kalmammın...

İşekkä şakıylar

Rämziyä: Äye, keregez...

Şäyemhanov: Çınnan äytkändä, min ozak bula almıym. Min tege doktornıñ adresın gına almakçı idem...

Miftah belän İldar kilep kerälär

Miftah (Şäyemhanovka kulın suzıp): İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç.

Şäyemhanov (kulın kısıp): İsänmäsez, doktor äfände, isänmesez...

Miftah: Gafu itegez, sezgä min doktor tügel ikänen äytmädelär meni äle?

Şäyemhanov: Älbättä, sez doktor tügel, sez küräzäçe... Ä min sezne şarlatan, dip üçeklädem. Sez şardatan da tügel...

İldar: İsänmesez, Timerbay Häyrulloviç, sezgä bötenesen söyläp birergä röhsät itegez... Alaysa, sez döres añlamasagız bula...

Şäyemhanov: Ä sez kem bulasız soñ?

İldar: Ä min şul eşmäkär... Tege ikekatlı kibet turında...

Şäyemhanov: Ä tege käğazlär...

İldar: Häzer min bötenesen dä añlatam...

Şäyemhanov (bülderep): Bernärsä dä añlatırga kiräkmi... (Kölep) Min häzer sezdän kurkırga tiyeş. Sezneñ kahär süzennän, şulaymı?

Miftah: Bez çınnan da bu avantyurnı igelekle teläk belän başkardık...

Şäyemhanov: Nindi avantyur?! Avantyur... Äy, sez belmisez avantyurnıñ närsä ikänen... Menä bez yäş çakta nindi kızıklı avantyurlar yasıy idek. Bervakıt, ber kart tärene aldadık... İkençe oçrakta ber äbine küräzäçe itep bizädek tä, dekanatka kertep cibärdek... Ul anda baş äyländerep yörgän vakıt eçendä, imtihan biletların tamgalap ta çıktık... Eh, sez avantyurnı närsä ikänen belmisez...

Miftah: Bez sezne aldalarga telämädek...

Rämziyä: Çınnan da, bezneñ andıy niyät berkayçan da tumadı. Ämma summa artık zur ide, ä ul akça yäşlärneke...

Şäyemhanov (bötenesen bülderep häm kulların kütärep): Nindi akça? Nindi summa? Çınnan äytkändä, min berni añlamıym... Annarı min aşıgam... Läkin (çäçäk bäylämen Älfiyägä birep) bu sezgä, Älfiyä tutaş, kiyäügä çıgıgız, bähetle bulıgız... (Miftahnıñ kulın kısıp) Ä sezgä, isemegezne älegä qadär belmim, doktor äfände, minem rähmätlärem çiksez... Kiçä seanstan kaytkaç beraz eşläp aldım da öygä kayttım... Bu käğazlärgä imza kuykaç, şundıy tınıç yokladım, ä irtän... monı, kızlar yanında äytäp tormıym inde, uncile yäştäge yeget sıman uyandım... Baş avırtmıy, gäüdäm ciñel... Eşlise kilä... Käyefem töşsä, doktor, min sezne cir astınnan da tabam... Rähmät...

Miftah: Üzegezgä rähmät...

Şäyemhanov: Yarar, sau bulıp torıgız... Min äbizätelne kürenermen äle...

Şäyemhanov artı belän bögelä-bögelä çıgıp ta kitä

Rämziyä: Cämäğat, sez närsä dä bulsa añladışgızmı?

İldar: Ä närsä monda añlaşılmasın! Min çınnan da bu abzıynı irtän-kiçen kahärlädem, bälki çınnan da anıñ avıruı minem kahär süzlärennän barlıkka kilgänder...

Bötenese kölep cibärä

Bişençe küreneş

Rämziyä östäle artında utıra, annarı İldar

Rämziyä: Bu çınnan da moğcizalı häl... Bälki, çınnan da bezneñ kahär süzlärebez kemgäder bäla-kaza kiterä aladır. Salkın fän küp kenä küreneşläre bilgeli almıy bit. Ä borıngılar moña çın mäğnädä ışangannar... Yarar, bötenese dä tärtipkä kerde... İldar bähetle – üzeneñ eşen saklap kaldı, Älfiyä – küktä oça, kiyäügä çıga, Hälim – bähetle – ul öylänä, Miftah bähetle – anıñ duslarınıñ eşläre şäp, Timerbay Häyrulloviç ta bähetle – anıñ yoklıy, irtäläre belän başı avırtmıy, küñele kütärenke...

İşekkä şakıylar

Rämziyä: Keregez...

İldar kerä, kulında çäçäk bäyläme

Rämziyä: İsänme, bäla eşmäkär... Hällär niçek?

İldar: Sälam, usal tabibä...

Rämziyä: Nik, turıdan-turı kart kız, dip atamıysıñ?

İldar: Min monda başka maksat belän kilgän idem...

Rämziyä: Çäçäk bäyläme birep rähmät äytergäme?! İsän bul, avırma... Minem eşem küp...

İldar: Döres... Min siña çäçäk büläk itmäkçe, rähmät äytmäkçe... Ämma tagın ber keçkenä genä bülägem bar... (kesäsennän tartma çıgara). Monısı siña...

Rämziyä: Närsä bu?

İldar: Açıp kara... Baldak bu, min siña öylänergä telim. Miña kiyäügä çıgasıñmı?!

Rämziyä: Kit monnan, divana...

İldar: Min çın küñeldän.

Rämziyä: Älbättä. Minem kebek hatın belän sineñ bernindi problemalarıñ bulmıy. Sin hisap buyınça öylänäseñ...

İldar: Ä häzer bötenese hisap buyınça öylänä. Zamanası şul...

Rämziyä: Äye, şul. Zamanası şul...

Pärdä

Click or select a word or words to search the definition