Botinkadaş Zölfät

Hikäyä

Duslar cıyılgan cirdä süzneñ tatlısı, sıynıñ bäräkätlese alga kuyıla. Onıtılıp, vakıt uzuına häyran itmi, ber cäyelep, irkenäyep alasıñ. Ämma andıy kiçälär dä mäñgelek bulmıylar, ahırı ireşä. Berämläp kuzgalışularnı därräü taralışu alıştıra.
Araga Fänis, zatlı kiyenep yörüennän bigräk, adäm küzenä älegäçä salınmagan kızıl başlı, ak bille botinkasın yaltıratıp kilep kergän ide. Maktançık, dip kölep, üzen beraz şayartkalap ta almadık tügel!
Bezneñ tatar tupsa artında ayak kiyemen kaldırıp yörergä öyrängän. Fänis tä, täüfıyk iyäse, näq şulay eşläde. Cıyılışkan urınıbız da aradan berebezneñ fatirı ide. Taralışkanda, “bulırga ölgergän” Zölfät berençelärdän kuzgaldı. Annan soñ da millät-milliyät, il köne häm dönya barışı hakında ozın süzneñ ceben ozak cegerlädek. Ämma, vakıt uzıp, ul da özelde, taralışa başladık. Fänis kenä törtelep kaldı, zatlı botinkasınnan cillär iskän ide.
— Zölfät ayagında kitkän!— didelär duslarım.
Hämmäbez dä, güyä üz küzlärebez belän kürgän keşelärdäy:
— Äye-äye, nu yeget!— didek.— Monda da aldatmagan!
Häm cıyılışıp kittek. Zölfätlärgä barıp kerdek. Ä ul inde yoklap yata, ä Fänisneñ botinkasın, yuıp-sörtep-örep, baş oçına uk kiterep kuygan. “Min monda!”— dip kıçkırıp tora. Fänis, anı şäyläügä, söygän hatının kürgändäy söyenep, botinkasın kulına alırga, iyelergä, ayaklarına kiyärgä dä ölgerde... Zölfät yoklıy kaldı, uyatmadık, kitep tä bardık.
İkençe könne ük bu mäsäläne kölkegä alıp, Zölfätne ürtärgä dip eşenä kagılgalap ta çıktık. Min barıp kergändä, Fänis inde anda, kitärgä dip kuzgalıp mataşa ide, balga töşkän çeben kebek kuanuımnan bezeldäp süz kuzgatırga ölgerdem, ul çıga bargan cirendä tuktalıp kaldı.
— Karagız äle, Zölfät äfände, Fänisneñ botinkası şäp ikän: kızıl başlı, ak bille — innek-kerşän yakkan kebek!
Şuşı qadär dä süzläremneñ osta häm matur kilep çıkkanlıgına şigemne päyda itmästän binihaya itep avızımnı yırdım, kolaklarım baş çümeçe artına kaçtılar. Ul da tügel, Zölfät, östäle artınnan çıgıp, Fänis yanına kilep tä bastı:
— Pardan tugannar, igezäklär kebek... Botinkalarıbıznı äytäm!— dip, “Çayan” curnalı redaktsiyäseneñ yıfäk tuzanın kuzgatırga teläpme biyegändäy itep aldı. Hava häle tegermän eçedäy buldı.
Zölfätneñ dä ayaklarında Fänisneke belän pardan şundıy uk botinkalar ide. Yegetlärgä afärinnär ukıp, cilkälärenä sugıp algaç, tämam kanäğatlek itep, fil totkanıbızday taralıştık. Çıgıp barganında Fänis, küzgä kerergä caylaşırga mataşkan vak çeben kebek mıcgıp aldı:
— Çukıngan da ikän inde bu Zölfät! Kara äle, kölkegä kalmasın öçen minekedäy botinkalar satıp algan bit! Kemneñ başı moña eşlär ide?
— Täbrik itäm,— didem, tagın da şayartu süzen ezläp, bulgan häldän mäğnä çıgarırga itep:— Botinkadaş kına idegez, inde häzer kemnär buldıgız, botinka igezäktäşeme?

26.02.04.