Bomba

(yumoreska)
«Könkürmäs» kümäk hucalıgınıñ baş buhgalterı Häyrulla, kabinetı işegen açıp, koridorga çıkkan ide, küze idändä poçmakka avıştırıbrak kuygan keçeräk töyençekkä töşte. Alıp karıym äle, dip yakınrak bargaç, töyençek eçennän säğat tekeldägängä ohşagan säyer tavış işetep tuktap kaldı. Şikle äyber kürenä, terrorçılar kaldırgan çasovoy mehanizmlı bomba tügelme ikän, dip uyladı ul. Äle tegendä, äle monda terrorçılarnıñ bomba kuyıp şartlatuları turında radio-televideniyedän häbär itkäläp toralar bit.

Häyrulla şunda uk hucalık räise Sälmängä kerep yögerde. Hälne söyläp birgäç, «prit» tä, koridorga çıgıp, şikle töyençek tiräli äylängäläp-tulgangalap yörende. Tik ul da yakın kilergä şürläde. Berär akıllı fiker äytmäsme dip, cirle üzidarä Sovetı räise Mönipne çakırtıp aldılar. Öçäüläşep kiñäş-tabış iteşkäç, kiçekmästän ğadättän tış hällär komissiyäse tözergä, digän kararga kildelär. Älege komissiyägä räis itep avılda här närsägä borının tıgarga yaratkanı öçen «Kegebe» kuşamatı algan Färhetdinne bilgelädelär. Şulay itep, räislär östenä tagın ber räis östälde.

Kegebe Färhi, iñ berençe eş itep, avılnıñ «spetsslucba»larınnan yangın sünderüçe Hänäfine, uçastkovıy Kärimne häm feldşer Cämiläne çakırtıp kiterde, idarädä utıruçı hisapçılarnıñ barçasın da uramga kuıp çıgardı. Monıñ işe oçrakta bomba kuyılgan binadan keşelärne evakuatsiyälärgä kiräklegen yahşı belä ide ul. Ä menä alga taba nişlärgä ikänlegen ğadättän tış hällär komissiyäseneñ yaña «peşkän» räise belmi ide äle. Yarıy la, cirle üzidarä Sovetı räise Mönip, anıñ şulay uñaysız häldä kalganlıgın çamalap, cıyılgan halık karşına bastı da, möräcäğat belän çıktı. Äle Sovet çorında uk kolhozda partorg bulganlıktan, anı mondıy «yalkınlı» çıgışlarga öyrätep torası yuk ide.

- Cämäğat, nindider terrorçı idarägä çasovoy mehanizmlı bomba kuygan. Ägär kiçekmästän obezvredit itmäsäk, ul şartlayaçak häm avılnıñ köle kükkä oçaçak! Bügen Könkürmäsneñ yazmışı bezneñ kullarda. Üsep kilüçe balalarıbıznıñ kiläçäge hakına, ya, kaysıgız üze teläp, şul bombanı zararsızlandırırga alına?

Halık bermälgä tın kaldı. Berseneñ dä «dobrovolets» bulasıları kilmi ide şul.

- Änä, Kegebe Färhi alınsın. Üze komissiyä räise bit,- dide şunda halık arasınnan beräü. Anı başkalar da hupladılar: «Äye, äye, Färhi buldıra anı»,- diyeştelär.

Tik Färhi genä «balalarnıñ kiläçäge hakına» canın fida kılırga aşıkmadı:

- Min - pas! Gafu, buldıra almıym. Ägär bomba şartlap, ülä-nitä kalsam, ğadättän tış komissiyäne kem citäklär?- dide ul. Häm üze ük täqdim dä kertte. - Bombanı zararsızlandıruga uçastkovıy Kärimnän dä kulayrak keşe yuk. Änä, ul barsın!

Älegä qadär bik eşlekle kıyafät belän kiñäşlär birep yörgän Kärimneñ kikrige şunda uk şiñde. Anıñ da üläse kilmi ide şul.

- Sin närsä, bomba kıypılçıgı tiyep, eçägelärem tişelsä, terrorçını kem ezlär? Minem kandidatura atpadayıt,- dip yarıp saldı ul. - Änä, könküreş tehnikasın remontlauçı Fäläh alınsın bu eşkä! Säğat mehanizmnarın äybät belä ul...

Fäläh Kärimgä söyläp beterergä irek birmäde. Yögerep diyärlek anıñ karşısına kilep bastı.

- Ä kem kuygan soñ ul bombanı? Hucası kem? Uçastkovıy bularak, başta şul keşene ezläp tap, annan soñ min eşkä totınırmın. Ä bolay, hucasın belmägän kileş, minem hezmätkä kem tülär soñ?- dip yarsıy-yarsıy söyli başladı, elektr çäyneklären, samovarların, suıtkıçların, säğatlären remontlagan öçen avıldaşlarınnan kayırırga yaratuçı Fäläh.

Cıyılgan halık şaulıy-görli başladı. Ber-bersenä salgalaşu kitte. Kıskası, könkürmäslelärneñ berseneñ dä andıy eşkä alınasıları kilmi ide.

Älege gauga küpmegä suzılgan bulır ide, bilgesez. Şul çak tübän oç yagınnan tayakka tayangan Mälikä karçık kilep çıktı. Ul, cıyılgan halıkka iğtibar itmästän, avız eçennän nider mıgırdana-mıgırdana, idarä işegennän eçkä ütte häm ber minut vakıt uzdı mikän, tege töyençekne kütärep kilep tä çıktı. Cıyılgan halık «ah» itte, barısı da berär adım artka çigenep kuydılar. Ä äbiyebez töyençekne öskä kütärep:

- Tübän oçka Täskirä kızıma töşep barışım ide. Yul uñayınnan idarägä dä kerep çıkkan idem. Vät, kart cülär, töyençegemne kuyıp torgan cirdä onıtkanmın bit. Menä budilnik ta alıp bara idem. Onıgım irtän mäktäpkä uyanmıyça intekterä. Däresenä soñga kala. Şuña alıp barışım ide,- dip söylänä-söylänä kabat tübän oçka atladı.

İdarä karşına cıyılgan halık ciñel sulap kuydı. Häm älege vakıyganıñ şulay ciñel genä häl itelüenä söyenep, öylärenä taralıştılar.

Click or select a word or words to search the definition