Benzin Betkäç...

(yumoreska)
Hätmullanıñ kürşe avılda yäşäüçe apası kızın kiyäügä birä ikän. Tuyga endäştelär. Nişläsen, yakın tuganı bulgaç, barmıy häle yuk. Kiçen, ciñel maşinasınıñ bagacnigına küçtänäç-mazarın töyäp, yänäşäsenä karçıgı Bibisaranı utırtıp, yulga kuzgaldı Hätmulla. Yarıy äle, kiräk çakta utırıp çıgıp kitärgä iske bulsa da maşina bar, dip söyende. Tik şatlıgı ozakka barmadı - kapkadan çıgıp, ike-öç yort­nı uzdımı-yukmı, maşina motorı sünde dä kuydı. «Tagın nästä citmi inde siña, üläksä»,- dip sukrandı Hätmulla, kabızu açkıçın borgalıy-borgalıy. Tik, gönah şomlıgı, maşinanıñ kabınırga isäbendä dä yuk. Şulçak küze yagulık külämen kürsätä torgan priborga töşte. Anıñ ugı «nul»dä tora ide. «Vät adäm ıstıramı, yukka-barga maşina kuıp, malay tagın benzinnı betergän bit»,- dide ul botın çabıp.

Üzeneñ öyendä tamçı da benzin yuklıgın belä ide Hätmulla. Tuy başlanırga säğat yarımlap vakıt kalıp bara, bolay torıp bulmas, benzin tabu çarasın kürergä kiräk, dip uyladı ul.

Karşı yak yortta kümäk hucalıkta şofer bulıp eşläüçe Rifat yäşi. Anda benzin bulmıy kalmas, dip, kapkaga taba atladı Hätmulla. Tik Rifat üze öydä tügel ikän. Ätise Hidiyät kart:

- Tuyga baram, diseñ inde alaysa? Soñ, bik aşıgıç kiräk bulgaç, garacda toruçı kanistr­dan agızıp al, änä. Tülke üzenä benzinlata kaytarırsıñ,- dip öyrätep çıgarıp cibärde.

Ä garacda tup-tulı öç kanistr tora ikän. Şularnıñ bersen kütärep çıgıp, maşinasın za­pravit itkäç, Hidiyät abzıyga rähmätlären äytep, zur ışanıç belän tagın açkıçka yabıştı Hätmulla. Maşina «çih-pıh» itte, läkin kabınırga uylamadı da.

Anıñ şulay azaplanganın kürep torgan Hidiyät kart, kapka töbenä çıktı da:

- Benzinnän tügelder bu sineñ, Hätmulla enem. Karbiratırıñ köysezlänmäde mikän? Yugıysä kabınır ide,- dip söylände.

Yartı säğatläp azaplanıp, berni dä barıp çıkmaslıgın añlagaç, karçıgı Bibisara belän ikäüläp maşinanı kapka töbenä qadär etep iltep kuydılar da, töyençeklären alıp, yulga cäyäüläp kenä kuzgaldılar...

Tuy - tuy inde ul! Soñga kalıp kilgän öçen «ştrafnoy»dan başlap, şaktıy çömerelgän. Mäclesneñ niçek ütkänen dä, niçek öygä kaytıp citkännären dä häterlämi Hätmulla. Öyenä kaytıp, yäş kiyäüneñ baş tözätergä dip birep cibärgän şeşäsen «kiptergäç», inde bütän eçär närsä kalmagaç kına aynıy başladı ul. Tik menä baş çatnıy. Tüzär ämäl yuk. Aptıragaç, malayın çakırıp kiterde:

- Ulım, bar äle, kibettän äcätkä ber «çäki» alıp kayt. Üläm yugıysä,- dide Hätmulla.

Malayı:

- Bula ul,- dip çıgıp yögerde dä, ike-öç minut uzdı mikän, mölderäp tulıp torgan ber litrlı bankanı Hätmulla aldına dıñgıldatıp kiterep tä utırttı.

Tegeneñ küzläre mañgayına mende:

- B-bu när-sä?

- Samogon!

- Samagun?

Hätmulla tişekläre kiñäygän borının banka avızına teräde. Küñelgä yakın äçkeltem is, borın tişeklären rähät kıtıklap, üpkägä tuldı.

- Sama-a-agun!- dip suzdı ul. - Kayan aldıñ? Kürşelärdän soradıñmı ällä?

Ä üze eçennän genä: «Maşina belän yukka-barga çabıp, benzin betersä dä, äybät yakları da bar üzeneñ»,- dip, malayı belän gorurlanıp kuydı.

Ä tegese, häyläkär yılmaep:

- Kiçä maşina bagına närsä salgan ideñ soñ? Yarıy äle Rifat abıy, atañ kanistrlarnı butagan, dip kilep äytte. Anıñ belän maşina bagınnan un litr samogon agızıp aldık. Şunıñ ber litrın siña kaldırdı,- dide.

Click or select a word or words to search the definition