Ayşa Canım

(hikäyä)
Avıl uramınnan töş aldınnan, timer tägärmäçläre belän uçında şıgırdap, ike tägärmäçle kul arbası kilä.

Arbanı tärtäsennän baş aşalıy cilkäsenä arkan kisägennän yasagan elmäk belän eläktergän kileş, yäşkenä hatın keşe tartıp bara.

Cäyekbaydan iskän esse cil, yulga artkırıy isep, tuzanda tägärmäçlärdän kalgan ezne tigezlärgä tırışa—tırışa keçkenä genä ürmä kütärä, tik ul ürmä berkemgädä komaçaulamıy, uramda ber keşedä kürenmi, barı yañgız arba gına tägärmäçläre belän yulda ezen kaldırıp bara, anıñ ütkänen halık kürmi kala, çönki uramda berkemdä yuk.

Ä avıl öyläreneñ täräzäläre barısı yort eçenä yasagan, här ber yort saman zämät belän urap algan, öylär barıda samannan, tübäläredä salam belän yapkan häm kızıl bälçek belän sılagan, tübädä çınında saman, öylär üzläredä çittän baksañ här berese ayrım—ayrım saman kerpeçen häterlätä.

Öylärneñ mondıy tözeleşe, tözergä agaç yuklıgı belän genä añgartıp bulmıy, avıl vahıtında Rossiyä imperiyäseneñ çigenä tözelä häm üzen üze doşmannardan yaklarga tiyeş bula.

Şonıñ öçen doşman avılga kerä kalsada, tizgenä yortkada, öygädä kerälmägän, keçkenä genä köç belän bulsada, doşmanga karşı torırga mömkinlek bulgan.

Samannan öylär, zämätlär häm başka yort korolmaları salunı, Rossiyä imperiyäsendä berençelärdän bulıp ,18 ğasırnıñ ikençe çiregendä Altata avılı tatarları başlap cibärä.

Alarga qadär Rossiyädä saman kerpeçen sugıp, kerpeçtän öylär salmagannar, saman yasau tehnologiyäsen kullanmagannar.

Altatalar Kazan gubernyasınıñ, Penza öyäzennän, bögenge Saratov töbägeneñ könyak—könçıgış cirenä kilep urnaşkaç, tözü materialı itep saman kullanalar.

Tirä yündä küçmä halıkkına bulganga, alar öylär salmagan, alarnıñ avıllarıda bulmagan.

Altatalarnıñ saman belän eşli belüläre ser bulıp torsa, alarnıñ tirädäge avıllarnı tözergä yärdäm itkännekläre bilgele, iñ berençe üzlärennän soñ, 1788 yılnı Yıkaterina vtoraya ukazı belän, Kara uzin (Bolşaya uzen ) yılgasınıñ uñ yak yarına tözelgän Krepost uzen häm Orlov gay forpostıda Altata halkı katnaşı belän tözelä.

Tirädäge tatar avılların tözüdädä Altata halkı katnaşa,Altatalar tözüçelär bulıp dan ala.

Häzer ilneñ çikläre yırakta, avıl dävlätneñ urtasında, tik avılnıñ koral totalgan irläre barısıda sugışta, Vatan sugışında.

Arbanı tartıp kitergän hatın ,başka öylärdändä keçeräk bulgan ber öy karşına tuktadıda, arbanıñ tärtäsen cirgä kuydı, arba ärcäse talçıbıktan ürgän, dürt poçmaklı tubal kebek, tirännege yartı tersäk çaması, ärcädä ak kider kapçık, kapçıktan yonnan bälägän balalar başlıgı kigän keşe başı çıkkan, sakal mıyık baskan, sabıy bala bite tike genä kalgan ir keşe bite, eçkä batkan küzläre arı bire yöremäsä, bu adämneñ tereme yukmı ikännege bilgesez bulır ide.

Hatın keşe, arbadan kapçıknıñ avızınnan häm ber poçmagınnan totıp kütärep aldıda, saman zämättä kaldırgan kapka uyımınnan, yortka kerde, kapçıknı ber kulı belän koçaklap kıskan kileş, teze belän, öyneñ işegen açıp eçkä uzdı.

Öydä ber bülmä, dürt adım ozınnıgı şul tike uk kiñlege, işektän kergäç sul kulda zıvıtlı öç kaşagalı* miç, zıvıtka terälgän ike keşe sıyarlık säke, säke yagalıy agaç östäl.

Kön yaktılıgı öygä yort yagınnan kaldırgan ike keçkenägenä täräzädän kerä.

Hatın keşe kapçıknı säkegä cäygän tüşäk östenä, sakkına kuydı da, kapçıknı äkerengenä sıvırıp aldı.

Menä Abdılla kileptä cittek öygä, yatıp tor şonda, min häzer aşarga närsädä hästärlim diyep, miç aralıgına kerep kitte, artınnan Abdıllanıñ yarıy, yarıy Ayşa digän äkeren tavışı işetelde.

Ayşanıñ kiçtän ük peşerep kuygan balık şulpası, kazan kapkaçı östendä, keçkenä genä, uyınçık kebekkenä çuyında anık tora, karpı başınnan peşergän, az gına tarı yarması gına salgan, bäräñgesez şurpa, kuyırıp tonık kesälgä äverelgän, kagılgan sayın dereldäp tora.

Ayşa agaç kaşık belän, çınayak käsägä, berniçä kaşık kına sostıda, Abdılla yanına kilep möndären öskäräk Kütärep, anı yarım utırgan kileş möndärgä teräde.

-Üzeñ aşıy alasıñmı diyep soradı, tik Abdıllanıñ ni äytkänen kötep tormadı, käsädän alıp kaşık belän Abdıllaga aşata başladı, öçme—dürtme kaşık kaptırgaç, yarıy berazdan tagın birermen diyep, käsäne östälgä kuydı, Abdılla küzläre belän genä käsäne ozatıp kaldı.

Ayşa anıñ aşıysı kilgänen belsädä, berdän küp birergä kurktı, miç aldına täbänäk urındıkka utırıp uyga kaldı. Östenä nindi zur yöklämä algannıgın Ayşa häzer genä añgarıp bette.

Ä, bu eşkä niçek alınganlıgın, niçek kıyulıgı citüen, nindi etärgeç yazmışın kisken üzgärtergä mäcbur itüen, barısın yañadan küz aldınnan ütkärde.

Ayşanıñ ire Mohämmät, fin sugışına kitkännän soñ öygä kaytalmadı, Fin sugışı betkäç anı kayadır Belorusiyägä küçerdelär, yañadan dävlät çiklären tözergä tiyeş bulgan batalen belän.

Ahtık häbären irennän Ayşa 1941 yılnıñ avgust ayında algan ide, bögen 1944 yılnıñ iyün ayı kümü käğazedä kilmäde, hatıda yuk, barmıdır dönyada, yukmıdır, ber alla belsen.

Niçek torırga bu kaygı- hasrät tulgan dönyada, Ayşaga şul sorau ozın kışkı tönnärdä yoklarga birmi.

Äldä bıltırgı kışka qadär, ikäü ber öydä kızı belän ber beresenä kiñänep avır bulsada yäşi idelär, tik bälya yalgız yöremi, ütkän kışta kızı kötmägändä dönyadan kitte, maturkayı, Näsimäse vafat buldı, kiçen ikäü ber tüşäkkä analı kızlı yatkan idelär, tön urtasında närsäder yöräge sizep Ayşa uyandı, Näsimä karañgıda kulın äniseneñ belägenä tigezep, işeteler—işetelmäs äni diyep kenä äyttedä tındı, Ayşa täräzä töbennän alıp lampı kabızgaç, kızına yakıngına iyelep karadı, Näsimäneñ sulışı tuktagan.

Avıldagı felşer yöräk avruı bulgan diyep Ayşaga añgarttı.

Ayşanıñ kaynanası Gölsabirä tätäy, sabır it balam, nişliseñ, bötenebez alla kulında, gomere şulay gına bulgandır disädä, bu kaygıdan üzedä karalıp çıktı, olo da kaydadır, berdän ber onokasıda ülde.

Ayşa öçendä yäşäü mägnäse yugaldı.

Avılda kaygı Ayşada gına tögel, öy sayın diyärlek, avılda ir zatı kalmadı, alalarda ozatalar, alalarda ozatalar, kire kaytuçı yuk, kaytkannar bik siräk, ya ayaksız, ya kulsız kay berlären avır häldä nasilka belän kiterep kaldıralar, terelergä isäbe bulmasa.

Ul könne kaynanası kiçkorın kergän ide, ul häl belergä, Karsak Ümär hatnı Märyanga bargan bulgan, enesen Abdıllanı nosilkı belän gospitaldan kiterep kaldırgannar, üpkäse aşa pul ütkän, altı ay gospitalda yatkan, ayak öskä bastıralmagannar.

Märyan apasınıñ üzeneñ dürt balası, aşarlarına çamalı, bagalmas ul Abdıllanı, bagalsada terelüe şikle, çırayı yam—yaşel, külägäse genä kalgan diyärseñ.

Min barıp soraştım, Mohammät belän bergä fin sugışına kitkän idelär, sülidä almıy, tavışı işetelmi, minut sayın yötkerä, kürmädem di Mohämmätne, 41-eldan birle Leningratta kalgan bulgan, blokadıga eläkkän, bähilläşte mineñ belän, ozak tormam inde di.

Siña kızım Ayşa, Abdılla turında äytäm, ireñneñ dustı, Mohämmäteñ kaytmas inde, kırık berençe yılnı uk töş kürgän idem, köymägä utırıp kulın bolgap küzemnän yugaldı, siña gına sülämädem, alırga ideñ üzeñä Abdıllanı, käcäläreñ savıla, balık totasıñ, Kıyam Fakiyäsennän andız alırsıñ, daruga, bälki tereler, ir bulır üzeñä.

-Ä bagıp—bagıpta terelmäsä, keşlär ni äyter alıp üterde diyep?

-Keşlär bareber ni bulsada äyterlär, alar süläp kalırlar, ä sin irle bulırsıñ. Bögengä yartı avıl tol hatın, ä sugış betkinçek anayım hay—hay küpme vahıt ütär, kem kalır, kem yuk.

Sin irtägä, atna kiç, barıp sora Märyannan Abdıllanı, ul birer, birüen tik närsädä itä bar küçtänäçkä, balaları aç.

Kaynanası süzlärennän soñ Ayşa töne buyı yoklıy almadı, bik katlaulı mäsälä kuydı şul dönya anıñ aldına.

Ber yaktan gomere buyına yañgız kalıp, yañgız salkın tüşäktä, möndärgä yılıy—elıy kalgan könnäreñne ütkäregä, dönyadan kitkändä dä avızıña su saluçıda bulmas, ikençe yaktan berkayçanda avılda bulmagan hälgä, kaynanası dimli, hatın keşe üze barıp, üzenä kiyäü sorap alsın di, äldä tüşäkkä yatkan avru kileş.

Kiläçäge ikele, ayak östenä bastıralırmı yuk mı, sauıksada äldä bilgesez, nindi ir bulır, ya çıgarda kitär, min sine yaratmım diyep. Kızlar küp, ä Ayşa Abdıllanıñ nindi çibär yeget ikännegen belä, kara bödrä çäçle, kara küzle, Mohämmätennändä, ike illegä, buyga kalkuırak ide, äldä kız çagında, Mäület bumasına köyäntä belän suga barganda, Abdıllarnıñ öyläre yanınnan ütkändä, Ayşanıñ kolagına işetelä torgan cır,( Ayşa canım kalfagıñnıñ) anıñ yörägen yış—eş tibärgä mäcbur itä ide, ul cır kem öçen cırlanganın belgän Ayşa, kiyäügä Abdılla sorasa bargan bulır ide, tik yauçı Mohämmättän kilde, ätise kızım aluçı barda çıgıp kal, sinnän başka tagı ike señeleñne kiyäügä biräse bar diyep, Mohämätkä yäräşte, ä bödrä çäçle, kürkäm Abdılla, kiyäüneñ dustı bulıpkına öygä kerde.

Tik kaynanası sülägänçä, bögengegä, Abdılladan şäüläsegenä kalgan.

Ayşa tañ aldında gına yokıga kitte, ber säğat yoklagandırmı, ätiseneñ tavışı yokıdan uyattı, tor kızım, eşkä barırga vahıt. Ayşa ätise yanında kolhoznıñ yäşelçä bakçasında eşli, Motıgulla babay bakçaçı, avıl halkı kışın açmı, tukmı buluı, babaynıñ uñış ala belüennän tora, babayga ihtiram zur.

Ayşa ätisenä, kaynanası sülägän süzlärne citkerde, anıñ täkdimen kul kürgänen äytte, babay sakalın uçına ber ike tapkır cıyıp yebärgännän soñ, yä kara kızım, üz ihtiyärıñ, minnän ni tora, min bulışam, mondıy häldä oyalıp toru kiräkmi. Min bargan idem hälen belergä, alıp bak, bälki uñaylanır, tik üdän kul arbası alıp bar, başkaça anı kiterälmiseñ, tege zur kinder kapçıknıda ala bar, kapçıkka salıp öydän çıgarısıñ, anda siña bulışuçı bulmas. Märyan üzedä çakkına yöri, balaları bersennän—berse keçkenä.

Ayşa üdä eşlären betergäç, anıñ öyennän, ike tıkırık aşa torgan, Abdıllanıñ apası Märyam apanıñ öyenä kul arbası tartıp alıp kitte, arbada kapçıkka tıkkan, ber zur, sırtınnan yarıp, Uzin tozı**belän tozlagan, sürktergän karpı, sürktergän kileştä 6—7 kadak avırlıgı çaması bulır.

Ara älä ni yırak bulmaganga, tiz barıp citte, uramda berkemnedä oçıratmaganına kiñänep, Märyam apanıñ yortına arbanı tärtäsennän tartıp kilgän kileş kertte, işek turısına tuktadı da, kapçık belän balıknı alıp öygä kerde, işekne açıp kerügä, bitenä küptän cillätmägän, havası tir ise belän añkıgan, öy ise kilep bärelde, öydä yarım karañgı, öç täräzäneñ bersennän genä, kön yaktısı kerä, ikese çuar pärdälär belän yapkan.

Öydä ber bülmä, säke täräzlär töbe belän tigez yasalgan, şul yabılmagan täräz yagalıy, kaşma östendä, soldat şinele belän yabıngan keşe yata, bu Abdılla bulgannıgın Ayşa añnadı, tik anı tanırlık tögel.

Märyan apa säke çitenä utırgan, närsäder aşarga hästärli, balalar öydä yuk, Ayşa kilep kergäç, Märyan apa başın kütärep karşı saulıklaştı da, eşen dävam itte.

Ayşa niçek süz başlarga diyep, beraz hafalanıp alsada, bareber anıñ öçen berkemdä yomışın yomışlamaganın apñgara torıp, Märyan apaga endäşte.

-Märyan apa, enegez Abdılla, sugıştan kaytkan diyep iştem, kerep hälen belergä buldım, häle niçegeräk, torıp yörime, älä tüşäktä yatamı?

-Utır balam Ayşa, utır, säke çitenä, kaytkanı şatlık bulsada, saulıgı yuk, häle naçar, tüşäktän toralmas ahırı, närsädä tämle zat kasta keşegä kaptırır idem dä, yuk, tirä kürşe kerä, az bulsada arı bire kiterälär, şunıñ belän torabız.

Darular gospitalnıkılar kaldırıp kitkän idelär, kiçä bette pilyunnarı, närsä eşlärgädä belmimen, telä nişlä.

-Min, Märyan apa, sezgä Abdıllanı miña birmässezme diyep kilgän idem, minem iremneñ dustı, sugışka tike berçe irem belän bezgä kilä ide, sezneñ üzegezneñ balalarıgız östenä, Abdılla enegezdä avru kileş, sezgädä ciñeleräk bulır, miñada köñel östemä yakşırak bulır, min dä kemgädä yärdäm itäläm digä uydan.

Ä savıkkaç, alla kuşsa, bagarbız, bälki öyläneşerbez.

-Nikah ukımıyça Ayşa, ber öydä ir belän hatınga torırga yaramıy, anıñ gonyahı zur, şul vahıt, äkeren genä bulsada Abdıllanıñ tavışı işetelde.

-Apam, nindi nikah, yasın ukımagayları, ala ikän mine Ayşa, teläsä kem itep alsın, min rıza, sineñ balalarıñnıñ kisägen aşap toram.

Şul vahıt Ayşa kapçıktan balıknı çıgarıp, säke östenä kuydı.

-Märyan apa, vata küçtänäç kiterä kildem, balalarga, täm itärlär, üzem tozlagan idem.

Balıknı kürgäç, Märyan apanıñ küzlärennän, siräk kenä yaş tamçıları tägäräp kitte, al balam, al köñeleñ yatsa, äydä ikäü şul kapçıkka utırtıyıkta üzen, sakkına, ayak kulın sındıra kürmäsen, arbaña salda alıp kit.

Abdıllanıñ ayakların kapçıkka turıladılar da, kapçıknıñ avızın muynına tike kütärdelär, kapçıktan başı gına çıgıp kaldı, kayandır yastık astınnan, apası balalar başlıgı çıgardı da eneseneñ başına kigezde.

Ayşa säke çitennän, yañgızı, Abdıllanı kütärep alıp çıktı, Abdılla närsäder äytmäkçe bulgan ide dä, apası tışkı işekne artlarınnan yabıp, yortka çıktıda, şinileñ kalsın, kiräksä közen alırsıñ digäç, süz çıgarmadı.

Avıl uramınnan köpçäklär şıgırdavı astında, Ayşanıñ ügä tike citüe, köñelendä sırat küpere aşa ütüenä tiñ bulıp toyıldı, tik ul üzeneñ eşlägän eşennän oyalmıyda, ükenmidä, bu tormoş kuygan kirtälärne, keşe köñele sındırırlık, kaygı, häsrätne, ciñärgä yärdäm itüçe, kükrägendä yäşäveçe ömet, kiläçäkkä ömet, anı äydäp bardı.

Kön artınnan, kön üte, başta bik belenmäsädä, közgä taba Abdıllanıñ häle uñaylana başladı, torıp yörergä totındı, başta öy yeçendä genä yöresä, berençe kıraular töşkäç, tışkada çıga başladı.

Närsä üzenä terelergä yärdäm itkänder? turı gına äytep bulmıy, tatar äytmeşli kastalanırga ber säbäp citsä, savıgırga meñ säbäp kiräk.

Şulayda iñ töp säbäp, kayçandır küze töşep yaratkan kız Ayşa, anarga bulgan mähäbbäten köñelendä saklap kala algan häm ber nigädä karamıyça, gaybättän- nidän kurkmıyça, Abdıllanıñ avır hälendä, anarga yärdäm kulın suzarga kıyulıgı citkännege diyep äytergä bula.

Gaybät digännän, Abdılla uramga çıga başlagaç, anıñ iske kürşese bulgan Musya kızı Mökärämä, ütädä sılu, çibär kız, trofey alman külmäklären kiyep, keväzlänep, Abdıllanıñ hälen belergä kilgäläsädä saumı—saubuldan artıkka ireşälmäde, Abdıllanıñ ihtibarın cälep itärgä tırışuı buşka buldı, şunarga açulanıp, hatın—kız arasında, hatın—kızga bagınmıy digän imeş—mimeşlär taratıp karasada, süz ozakka barmadı.

Pukrau aldınnan Krupaç mullanı öylärenä çakırıp, keçkenä genä mäceles ütkärdelär. Sugış vahıtı bulgannıgın iskä alsak,il eçendä ipigädä kıtlık bulganga, çagıştırmaça tabın bik mul diyep äytep bulır ide.

Kızdırgan balık, kızıl eremçek, möşke bögmäse,*** östälneñ kürke bulıp bodaydan kurdyuk mayı turap peşergän kücä, här börtege ayırım—ayırım torgan, may şurpası señderep, borçak tike bulgan, tuklık ise añkıp torgan, rızık, anı häzerläüdä Abdılla üzedä katnaşkannıgın, Ayşa kunaklarga kabat—kabat söyläde.

-Min timädemdä, bar eşne üze başkardı, bodaynı yebette, kiledä kisap belän bodaynıñ kabıgın sıyırdı, üze kipterde dä öserde dä, min tik peşerdem genä. Abdıllanıñ Märyan, apası eneseneñ tormoşı uñaylanuga şatlanıp.

-Yarıy—yarıy balam sauıkkan bik yahşı, tatu gına şulay torogız, -äye kodagi ber beresen yaratışıp tınıç kına tormoş itsennär diyep, Ayşanıñ änise, Mämdyuha tätäy kodagisınıñ suzen yopläde.

Mulla nikahnı tiyeşle itep başkardı, Ayşanı tırışlıgı öçen maktadı, tabındagı rızıktan avız itep, başka kunaklardan aldarak çıgıp kitte.

Tugannarda ozak tormadılar, ike yäşne kaldırıp kittelär.

İkäü bulgaç kara közdä, salkın kışta, andıy ozak suzılmıy, yalgız keşeneke kebek köñel boyıkmıy.

Abdılla kolhozga eşkä çıgarga köçe citmäsädä, öydäge barlık eşne üz östenä aldı, Ayşaga ciñeleräk buldı.

Ayşa anardan siña avır tögelme diyep sorasada, yuk Ayşa canım, miña sineñ yanıñda, bik ciñel, bik rähät.

Ozın kışkı tönnärdä, Abdılla atası Alyuknıñ hönären isenä töşerep, avılda iñ yakşı balta ostası bulgan, Kurmay Äkramınnan vahıtlıça mahsus pıçaklar, başka agaç belän eşli torgan korallar alıp, dumbıra yasarga kereşte, kayçandır bala çakta atası ärli—ärli öyrätergä tırışsada, atasınıñ şögelen dävam itmäde, küräseñ köñele tartmagan bulgandır, ä menä häzer, berkemdä kuşmıy, berkemdä soralmıy, kulları üzläre onotıla yazgan hönärne, iskä töşergändäy, dumbıra yasıylar, atası yädenä señderep kaldırgan belem, ber kaydada kitmägän.

Dumbıra tulı dürt karış ozınnıgında, ozayıp tama torgan tamçı kilbätendä, untugız kirtläçle, ike kıllı uyın koralı, kılların atası ike yäşlek käcä täkäseneñ eçägennän yasıy ide,ul da eçäk kullanırga buldı.

Dumbıra yasau ozakka suzıldı, anı Abdılla tik may bäyrämenä genä yasap beterde, uynap kararga ölgermäde, kındek äbisen çakırırga turı kilde, äbi üz eşeneñ ostazı bulganga, Ayşa bik ciñel kotoldı, miç yanındagı säkedä, kız bala taptı. 9- mayda bäbäy çäye ütkärgändä, Ayşanıñ señele Zäynäp, sugış betkänen kilep äytte, ciñü turındagı häbär barısınıñ köñelenädä huş kilde, il şatlandı, il belän avıl şatlandı.

Abdılla belän Ayşaga ikeli bäyräm, ilgä kilgän şatlık belän bergä, alarnıñ üz şatlıklarıda köñel tutıra, bişektä yatkan, alarnıñ mähäbbät cimeşläre bulgan kızları, Aliyä, yäşäü koçeneñ tantanası.

Bäbäy çäyenä cıyılgan tirä—kürşe, ıru—kardäş, Abdılladan yä bu häl sezgä şatlık, şatlık östenä şatlık.

Uynap cibär dumbırañda diyep soralularına karşı töşmäde, zıvıtka terälep, säkegä utırdıda, yañadan köç kaytkan barmakları belän, kıllarnı başta äkeren genä, aşıkmıyça tibrätep cibärde, annarı uynavınıñ tirmasın yışayta—eşayta, kıllar tibrängännän çıkkan tavışnı baskıçtan—baskıçka küçergän kebek, moñı öydä elenep, kalıp, ber kaya kitmiçä, tavışı ber yıragayıp, ber yakınayıp işetelgän kebek toyıldı, dumbıradan çıkkan tavışka, öy eçe tıgız bulıp, bülmä eçendä gaynap, yözlägän at tabunınıñ dalada urgılıp çapkan toyak tavışları, yallarında cil sızgıruı, ul cil üteşli kırda usep korogan kurayda uynap kitüe, kemneñder bik yırakta cırlaganı, älä yılaganı Abdıllanıñ dumbırada uynagan köyendä işetelde.

Tavışı kitä, moñı kala di halık. Abdılla uynap tuktagaç, ber talay ber kemdä däşmäde, mäcles halkı tın kaldı, här berese üzeneñ kaygısın, şatlıgın köñelendä barladı.

Çınında bu dumbırada uynalgan köy, Abdıllanı ulemnän alıp kalgan tatar hatınınıñ olo köñelenä, baş iyü yäşärgä ömet birgän mähäbbäten zurlavı, çın köñelennän rähmät belderüeneñ tanıklıgı.

iskärmä

Kaşagalı*-koyıları astan öskä tögel, uñnan suñga salıngan miç.

Uzin tozı**-açı toz, Samar—kamış küllärendä citeşterelä.

Bögmä***-çitläre kuşmagan pilmin.

Verhazovka 2011 yıl

Click or select a word or words to search the definition