Äybät Käläş

(yumoreska)
- Öylänergä kiräk siña, Säyfi dus, öylänergä kiräk,- Gayfi, stakanda kalgan arakısın yotıp kuygaç, tozlı kıyar kıyırçıgın keterdätä-keterdätä kulın şeşädäşeneñ iñnärenä saldı. - Ayırılganıña ike yıl bit inde, nücäli, halastuy tormıştan tuymadıñ sin, ä?

Beraz «kabıp» algaç, ir-at halkınıñ hatın-kız turında söyläşä torgan ğadäte bar. Mondıy söyläşülärgä künegep betkän Säyfi, busında da:

- Äy lä, kayan tabasıñ anıñ rätlesen,- dip tiz genä kotılmakçı ide, tik kirebetkän Gayfi bu yulı ügezne mögezennän eläktermäkçe buldı, ahrısı.

- Kayan tabasıñ, dip... Soramagan balaga imçäk kaptırmıylar inde. Änä, gäcitlärne karaştırıp bar beraz, alarda «Dimçe», «Tiñ parımnı ezlim» kebek iğlannar bua buarlık bit. Tot ta, üzeñä oşaganın saylap al şulardan.

- Kurkam şul, Gayfi dus, üzeñ beläseñ, berençese dä ezbirneñ ezbire ide...

- Näfisäne äytäseñme? Da-a, ezbir genäme soñ, gupçim äşäke hayvan ide ul sineñ.

- Berçaknı, nik duñgız urınına eçep kayttıñ, dip, uklau belän sugıp, çerepno-mozgovoy travma yasadı. Şunnan soñ bulnis yulın küpme taptadım bit, malay, ä?!

- Ä-ä, häterlim, şaktıy yördeñ bugay şul. Tege, eçkän vakıtta stakanıñnı irennäreñä tidergäç, uñ kolagıñnıñ tartışıp kuyuı da şunnan kaldı, ahrı.

- Nu da! Vestibülär apparatka zıyan kilgän, didelär vraçlar.

- Äytmä dä inde, parin, eçep kaytkan öçen genä keşene şulay iskaliçit itälär dimeni soñ?! Eçmägän keşe barmıni soñ häzer? Eçmi torgan mucik ni dä, bala tapmıy torgan hatın ni, odin çurt, minemçä. Ya-ya, şunnan, närsägä ireşte soñ biçäñ? Eçep kaytmıy başladıñ ştoli?

- Äye, eçep algaç, kaytmıy başladım. Kayda eçäm, şunda kuna torgan buldım. Anısı da oşamadı iblis tokımına. Nindi mätkä yanında kunıp yöriseñ, dip teñkägä tide. Anısında kulı belän katı bärelmäde-bärelüen. Tege könnän soñ kul belän uynarga şürli. Soñınnan, yarıy äle, başıña gına eläkkän, bütän äğzalarıñ taza-sau, dip söyenep tä yörde äle. Annan soñ, kaya inde ul bezgä çit hatınnar yanında kunıp yörü. Alar yagına küz salırga da vakıt yuk, yugıysä. Allanıñ birmeş könendä irtän torsañ, baş avırta. Üläm digändä, avızga ille gramm arakı saluçı yuk. Yartı kön şunı yullap çabasıñ... Äy, närsäsen söyläp torasıñ inde anıñ. Barısı da küz aldıñda. Menä şul hällärdän soñ öydä genä eçä başlagan idem inde. Anısı da oşamadı mälgungä. Häterliseñder, sineñ belän eçep utırganda kaytıp kerde dä, alkaşlarnı cıyıp yatasıñ monda, dip, ikebezne dä kuıp çıgardı bit. Anısında biyek ükçäle frantsuz tufliye belän siña da berne mançıgan ide bit. Zähär eläkte bugay?

- Da, Näfisäñ tipsä, tibä ide inde ul. Näq üzägenä bärde bit, häyersez. Şunnan soñ ber ayga yakın çak-çak atlap yördem. Hatınım, yanına yatmagaç, berär avıru yoktırgansıñdır äle, mörtät, dip, çüt kenä dispanserga cibärmi kaldı...

Gayfi, älege vakıyganı kabat kiçergändäy, böten täne belän kaltıranıp kuydı. Şeşä töbendä kalgan arakını tigez itep stakannarga saldı da, üzenä tiyeşle öleşne yotıp ta cibärde. Säyfi dä annan kalışmadı. Stakandagı zähär sıyıkçanı töbenä qadär buşatkaç, pincägeneñ kayışlanıp betkän ciñen isnäde dä, söylägännärgä yomgak yasaganday:

- Hatınnarnıñ barısı da şul Näfisä sıñarı inde. Kayan tabasıñ anıñ rätlesen,- dip kuydı.

- Optimist bulırga kiräk, duskay, hatın-kıznıñ da menä digännäre bar,-dide haman üz süzen birergä telämägän Gayfi häm urındık çitendä yatkan gäcitne alıp, soñgı biten açtı. - Menä kakras tanışırga çakırgan iğlannar urnaştırgannar. Häzer äybät käläş tabıp biräm üzeñä. Täk, täk... Utız berençe abonent... Töskä-bitkä çibär, eşkä uñgan tatar hatını... İşetäseñme, Säyfetdin, çibär, uñgan hatın, digän. Menä bit, biräm digän kolına... Täk... Kvartirı bar... İre vafat... Berniçä yıl elek kenä ille yäşen tutırgan... Tfu, kara sin anı häyersezne, başta uk altmış yäşkä yakınlaşam disä, vakıt ütkärep, ukıp ta tormagan bulır idem. Ato, ille yäşemne tutırdım, imeş. Yuk, Säyfi dus, monısı batmıy, kart hatın kiräk tügelder bit siña?

- Sin närsä inde, Gayfi? Yuk, bilgele!

- Tıñla alaysa, menä utız ikençe abonent. Zakunnıy ayırılgan, utız biş yäşlek hatın üzenä tiñ par ezli. Ähä-ähä... Menä busı yarıy kebek... Täk.. Bulaçak iremä taläplär digän. Buyı yöz citmeş sm.dan kim bulmasın. Monısı da barmıy, duskay, sineke anıñ çaklı yuk. Täk... Utız öçençe abonent... Altmış yäşlek ir... Monısı kiräk tügel... ä menä utız dürtençese näq bez telägän çäçbikä.

- Yäle, ya, ukıp kürsät!

- Çibär, tıynak, sabır, eşkä uñgan, urta yäşlärdäge yalgız hatın üzenä tiñ par ezli. İşetäseñme, Säyfi dus, böten yaktan kilgän bit, ä? Sineñ tege Näfisäñ kebek ezbir biçä tügel inde bu siña - küktän töşkän färeştä. Içkındırmaska kiräk monı, duskay. Menä telefonı da bar ikän. Başkalar ölgergänçe, bügen ük şaltırat. Yuksa, şundıy asıl koşka iyä bik tiz tabılır. Menä digän käläş bu siña. Matri, ıçkındırası bulma...

Tezep kitte, kitte Gayfi, äle küz çite belän dä kürmägän tege hatınnı üleplär maktarga totındı. Här söylägän sayın nindider matur tösmerlär östäp, çistıy färeştä yasadı üzennän. Şulay kızıktırularga irdäy ir keşeneñ yöräge tüzep toramı soñ?! Rizalaştı bit Säyfi täki. Täväkkälläp şaltıratırga buldı. Telefonnan söyläşkäç, ışanıçı bermä-ber arttı Säyfineñ. Soñ şulay bulmıyni, tavışı da kügärçenneke kebek gölderdäp kenä tora. Avızına bal da may, digändäy, söyläşkändä, «canım», «bäğrem» kebek süzlärne dä yış kullana. Kıskası, kiçen iske kinoteatr karşında oçraşırga da süz kuyıştılar bolar. «Uñ kulımda keçkenä kızıl sumka, sulında ak paket bulır», - dip sayradı telefon çıbıgınıñ tege oçındagı hatın...

Säyfi oçraşu urınına väğdäläşkän vakıttan irtäräk kilde. Kinoteatr karşına çıkmıyça, bina poçmagına posıp, «kügärçene» kiläse yulnı küzätte ul. Çü, änä kilä tügelme?! Äye, äye, kızıl sumkası da, paketı da bar. Älege hatınnıñ gäüdäse bik tanış şikelle toyıldı Säyfigä. Tik ara yırak bulgaç, yöz çalımnarın gına şäyli almadı ul. Ä inde yakınaygaç, çak kına avıp kitmiçä kaldı. Yak-yagına karangalap kilüçe älege hatın Näfisä bulıp çıktı. Menä siña äybät käläş!

Click or select a word or words to search the definition