Änigä büläk

            Halidä täräzägä ürelde häm eştän kaytıp kilgän änisen kürep kaldı. Änise yak –yagına çaykalıy.
“Tagın eçkän inde”, - dip söylände üz – üzenä Halidä.
Üzenä altı yäş kenä bulganga, ul äle arakınıñ nindi zur, kotoçkıç çir ikänen belep betermi. Tik äniseneñ dä şul arakı arkasında yämsezlänep, üzgärüen yaratıp betermi.
“Nigä eçälär ikän soñ anı keşelär? Arakı tämle limonad kebek mikän ällä? Şul arakını eçep, uram buylap kıyık – mıyık yörüläre kızık mikän?.. Änise dä ber eçep çirlägäç, iknçegä eçmäsä bulmıy mikän?” – şundıy zur keşelär sorauları borçıdı bäläkäç kızkaynı.
Sorauları bar kzınıñ, ä cavapların älegä belmi... “Menä min üskäç eçmäyäçäkmen!” – dip kenä kuya.
- Äni, nigä eçteñ inde tagın? Eçmä didem bit inde min siña, sine yämsezlätä genä bit inde arakı.
Eçkän semyada balalar bik tiz zur bulalar, dilär bit. Halidä dä, keçe yäşenä karamıy, inde zurlarça söyläşä.
- Äy, kızım, buldı inde şunda, - dip kuydı hälsez änise idängä utıra –utıra.
- Äldä äle min bar sineñ, äyme, äni? Yalgızlıktan ülär ideñ, äyme?, - dip söylänä - söylänä Halidä änisen çişenderä başladı.
- Äye, kızım, äye, - dip ana, küñele tulıp kitep, kilep çıkkan küz yäşlären ciñe belän sörtä - sörtä.
Annan bötenläy ük kızın kısıp –kısıp koçaklap cılap cibärde:
- Äy, kızım, yalgızlıktan eçäm dä inde min anı, yalgızlıktan!
Äniseneñ açı küz yäşläre kızınıñ da bitenä tama başladılar.
Halidä, başın kütärep:
- Min bar bit äni sineñ. İkäü niçek yalgız bulıyk, di... He, belmässeñ sezne, -dip, açulanıp kuygan buldı kızkay.
Änisen yokı bülmäsenä kertep yatkırdı, östenä yomşak itep törä - törä, yurganın cäyde.
Änise, cılıy – cılıy yoklap kitkäç, kız zalga çıktı.
“Nigä anı änise tıñlamıy mikän? Ul bit anı gel tıñlıy. Eçmä, dip küpmelär äytte, yuk inde... Eçä dä kayta şul fermadan. Halidäne tıñlamıy gına bit!”...
Halidä, şulvakıt, yılmaep kuydı. Keçkenä köçegen isenä töşerde...
Cäy buyı kıznıñ hälen beterde ul, tıñlamıy gına bit.
Çakıra Halidä, ä ul ihata buylap çabıp, uynap yöri. Ä üze, kız öygä kerep kitä başlasa, artınnan şıñşıy – şıñşıy kilä...

Aş bülmäsenä çıgıp, Halidä tärlinkälär yuarga kereşte. Tärlinkälärdäge manı küpme beterergä tırışsa da, küpme genä ışkısa da, may tapları yugalmadı. Kiresençä, böten tärlinkäne genä buyap beterde.
“Äniyem yusa betärlär ide”, - dip arıp kire änise yanına kerde.
- Äniyem, çäy kiräkmime? Häzer kuyam.
- Yuk, kızım, yuk – dip kuydı änise yurgan astınnan.
- Yarıy, alaysa, min tışka çıgıp keräm, yäme? – kız äniseneñ yurganın tözätep kuydı.
Änise däşmägäç, kızkay kiyenep, uramga çıktı...
Şayan köçege dä karşı almıy inde anıñ häzer. Yugaldı ul, ällä kayda yuk buldı.
Halidä, ındır artlarında gına cäyelep yatkan, zäñgär kül yanına äkren genä atladı. Şul töpsez külgä karap utırırga yarata ul. Koyaş bayıganda bigräk tä...
Ber yoldız bar şul kül östendä. Halidä säğatlär buyı şul yoldıznı küzätä. “Eh, änigä şul yoldıznı alıp biräse!”, - dip uylap ta kuya şulçaklarda.
Bügen genä anıñ yoldızı kürenmäde.
“Ällä berärse aldı mikän? Kürşe malayı azamatka da kürsäkän ide ul ak yoldıznı Halidä. Ällä ul urladı mikän?”
Yoldızı bulmagaç Halidägä dä küñelsez bulıp kitte. Kire öyenä taban atladı.

Änise yoklıy. Utlarnı sünderep, Halidä üze dä tatlı yokıga taldı.
Töşendä ul tagın üzeneñ ak yoldızın kürde. Yoldız üz urınında ide. Bar külgä ak nur çäçep tora ide anıñ yoldızı. Menä, berzaman, yoldız anıñ belän söyläşä başladı:
- Min sineñ äniyeñ, Halidä! Sin monı beläseñme? – dip kölde yoldız, ak nurların tirä yakka çäçä, çäçä.
- Yuk! – dide Halidä, yoldızına açu belderep. – Minem äniyem bar inde!
- Ä min eçmim! – dide yoldız.
- Minem äni dä eçmäyäçäk. Eçüen taşlayaçak ul, menä kürerseñ!
Yoldız tınıp kaldı. Annan şatlanıp:
- Beläm, - dip rizalaştı. - Äydä häzer bergä uynıybız.
Halidä yoldızı belän uynarga dip suga gına kerergä cıyıngan ide, yoldızı yugaldı da kuydı...
İnde ak yoldız urınına, su östennän, aña taban köçege yögerep kilä ide.
- Aktüş, Aktüş! – dip kız köçegen çakıra başladı.
Ä köçek tıñlamıy, su östendä çabıp yöri. Kıznıñ yanına yögerep kilä dä, tuktap kalıp, kiregä çabıp ta kitä...

Halidä torganda tañ atkan ide inde. Änise küptän ük eşkä kitkän. Kız üzenä çäy kuyıp, eçtep aldı.
Uramga çıktı.
Kül buyların urap kildep. Tik köçege dä, ak yoldız da kül östendä kürenmädelär.
Halidägä bik tä moñsu bulıp kaldı. Dimäk. Töştä genä barlar ikän alar, köçege belän ak yoldız...
Kiç änise tagın eçep kayttı.
- Änikäyem, eçmä inde, çirliseñ bit inde, - kız tagın änisen ärlärgä kereşte.
- Bütän eçmäm, kızım. Bütän eçmäm. Menä bügen soñgısı, - dip yuattı kızın iserek ana.
- Tagın eçsäñ, yoldıznı üz äniyem itep alam! – dip kurkıttı Halidä änisen...
Ananıñ: “nindi yoldız?”, - dip sorarga häle kalmagan ide inde.

* * *

Halidä änisen, ğadättägeçä yoklarga yatkırdı da, kiyenep, külgä, yaratkan yoldızın kürergä kitte.
Yoldızın urlamagannar bit!
Änä bit, matur bulıp, ak nurları belän bar külne yaktırtıp, kül östendä yözep yöri.
Ozak kına soklanıp karap tordı ul ak yoldızına. Yoldızı gına aña ber süz dä endäşmäde.
“Änigä büläk itsäm inde bu yoldıznı? Bälki eçmi başlar ide?!..” – dip uyladı kızkay.
Halidä, ozak kına kül östendäge siherle yoldızına karap torgannan soñ, bilgele genä ber uyga kilep, külgä taban atladı.
“Äye, äniyem öçen bigräk tä matur büläk bulaçak ul!”...

Click or select a word or words to search the definition