Tatlı şöğöl ostahı

Köndälek eşmäkärlektän tış nindäyzer östämä şöğöldäre bulğandarzıñ tormoşo qızığıraq tigän feker menän küptär kileşer. Nindäy ölkägä bağışlanmahın, küñelgä yaqın hönär här kemgä olo qänäğätlek kilterä. Häzerge qatmarlı zamanda unıñ azmı-küpme matdi tabış birgäne, älbittä, ikelätä fayzalı. Auılda buy yıtkerep, yazmış quşıuı buyınsa artabanğı ğümerzären qalala dauam itkän küp kenä zamandaştarıbız bala saqtarında häm yäşlek yıldarında üz itkän şöğöldären yañı şarttarza la uñışlı dauam itä. Bögön üzeneñ yıtense tistähen vaqlağan ir-uzaman Robert Minäcev – şularzıñ berehe. Ul – tatlı hönär ostahı.

Krasnokama rayonınıñ hozur täbiğätle Basqıtau auılında üskän Robert ağay. “Unıñ tormoş yulı tisterzärenekenän ällä ni ayırılmay” tigän döyöm hüzzär hezmät veteranına bigük tura kilmäy. Eyı, higez yıllıq mäk­täpte tamamlağas, qalağa yaqın yäşägändärzeñ küptäre keüyek, ul da hönärselek uçilişehına yullana. Här yırzä häm här vaqıtta la käräkle bulğan elektr häm gaz menän iretep yäbeştereüsegä, artaban härbi komissariat yünältmähe buyınsa şofer­lıqqa uqıp sığa. Tıuğan il aldındağı burısın Baykal arya­ğında, Argun yılğahı bu­yındağı Qıtay menän däülät sigendä ütäy, voditel bulıp, härbi yök taşıy.

Qaytqas, üzenä nığıraq oqşap kitkän oşo eşen dauam itä: tağı la yök maşinahın yügänläy. Bına oşonda Robert Minäcevte nindäyzer däräcälä yäştäş­tärenän ayırıp torğan üzensä­lek­tärze bildälärgä käräk. Ärmegä tiklem täüge hönären alğan yıget Neftekama qalahı­nıñ ğına tügel, respublika häm hatta bötä il tarihına olo vaqiğa bulıp inep qalğan yahalma kün yıteştereü kombinatı korpustarın kütäreüzä qatnaşa. Üz tarmağı buyınsa bötä Yivropala iñ zur häm qeüätle predpriyatiye bulasaq “Iskoc”dı safqa indereü ul saqtarza “Bötä Soyuz udar komsomol tözölöşö” tip iğlan itelgäyne. Hezmät veteranı donyala bildälelek alğan Neftekama avtozavodın tözöüzä qatnaşıuı turahında la yıyän-eyänsärzärenä bögön olo ğorurlıq menän bäyän itä.

Qısqahı, “Selhozteh­nika”­nıñ Krasnokama rayon berekmä­hendä, “Başelektromontac” oyoşmahında meñärlägän tonna yök taşıp, artaban ike tistä yıl yanğın hündereü otryadında tırışıp eşläp, haqlı yalğa sığa ul. Döyöm stacı – qırq yıldan aşıu. Oşo däüyer esendä üzenä ber kisäteü zä bulmağan, gel maqtalıp qına yörögän. Kommunistik hezmät udarnigı, küp tapqır “Sotsialistik yarış yıñeüsehe”... Başqort ASSR-ı Ministrzar Sovetı tırış rul hucahına “Auıl hucalığı yöktären taşıu aldınğıhı” tigän isem dä birgän. Krasnokama rayonınıñ häm Neftekama qalahınıñ Maqtau gramotaların, yanğın hündereüselär ayırıusa hörmät itkän “Burısına toğroloq” bildähen dä qäzerläp haqlay veteran.

Robert Kamaletdin ulı oşo osor arauığında yaratqan şöğölönä toğro qalğan. Üzenä isemlängän täüge küste IV klasta uqığanda Ğäziz olatahı menän bergä yapqan bulha, häzer inde unıñ bal qorto bağıu stacı yartı bıuattan artıp kitkän.

— Umartası hönäre ike yaq ata-babalarımda la bıuından bıuınğa küsä kilgän, — tip höyläy tatlı hönär ostahı. – Ir-egettärzeñ barıhı la qortso bulğan, uldarın neskä bildärze qarau serzärenä irtä öyrät­kändär. Yıyänem Arıslan da miñä yarzamsı bulıp üsep kilä...

Halıq şağirı Timer Yoso­povtıñ şiğri yuldarındağısa: Kileşterä almam, ahırı, Qala malayı bulıp. Qalırmın min qara yırzeñ Qara malayı bulıp, tigändäy, Robert ağay, qalala yäşähä lä, başlısa auıl keşeheneke hanalğan şöğöldän ayırılmağan. Elegeräk qort qarauğa hökümät eşenän qalğan bar buş vaqıtın arnağan. Küp kenä qıyınlıq­tarzı yıñep, täüge öyön dä, älege zaman­sahın da şähsi yorttar bistähendä halğan. Häzer ihatahında quyıl­ğan talaptarğa häm şarttarğa yaraşlı umarta bazı bar, käräk-yaraqtı äzerläü ösön mahsus ostahana yıhazlandır­ğan. Haqlı yalğa sıqqas, tulı­hınsa yaratqan hönärenä sumğan.

Umartası eşeneñ bar neskälektären, älbittä, qortso­lar üzzäre genä belhä lä, halqıbızzıñ tatlı rizığın yaratıusı­larzıñ kübehe umartası mäşäqättären asıq küz aldına kilterä. Robert ağay umartalarınıñ ber nisähen yort yanına ultırtha la, ularzıñ töp ölöşön yäy barışında ballı ağas häm säskälär üskän yırzärgä küserep yörötä, qalanan sittäräk urmanda vaqıtlısa umartalıq ta yıhazlap quya. Yıl üzensälektärenä häm haua şarttarına qarap, mizgelgä ber tonnağa yaqın bal ayırta. Tämle häm fayzalı rizıqtıñ üzzä­renän häm tuğandarınan artqa­nın häläl yıfete Miñzälä apay menän qalala oyoştorolğan yärminkälärgä sığaralar, tanıştarı la, Seber taraftarınan qaytqandar za bik teläp hatıp ala. Şulay itep, küñelenä yaqın şöğöl yünselgä nindäyzer külämdä matdi fayza la kilterä.

Qortsoloqqa arnalğan mahsus äzäbiät, Internet mäğlümättäre menän dä daimi tanışıp bara Robert Kamaletdin ulı. Başqortostan umartasılarınıñ Auırğazı rayonında uzğan I respublika forumında qatnaşıp, küp fayzalı käñäştär işetep qaytqan. Başqort balın donya külämendä tanıtıu ösön yanıp yörögän arzaqlı şähesebez Ämir Işemğolovtıñ bar başlanğıs­tarına tulı teläktäşlek belderä.


Neftekama qalahı.


Click or select a word or words to search the definition