Maturlıq icad itä

Yäşlek hıyalına toğro bulıp, yaratqan hönären haylağan häm uğa ğümereneñ iñ yaqşı yıldarın birgän keşe ısın mäğänähendä bähetle. Hezmäteneñ başqalarğa şatlıq kiltereüyenän qänäğätlek alıu, unıñ hözömtälären tağı la maturıraq itergä ıntılıu – tap oşonday şähestärzeñ täqdire.

Hönäri bayramın Başqortostan Respublikahınıñ atqazanğan tözöüsehe bulıp qarşılağan Zinfira Ğäfetdinovağa tulıhınsa qağıla bıl hüzzär. Sirek bıuatqa yaqın Hezmät Qızıl Bayraq ordenlı “Başneftepromstroy” tresında malyar bulıp eşläy ul, yıtense yıl bizäüselär brigadahın yıtäkläy. Här kön eşenä zur teläk menän barıp, unı küñel birep başqara. Nindäy genä bina bulmahın – küp fatirlı torlaq yortmo, balalar baqsahı yä mäktäpme, başqa yünäleştäge tözölöşmö – ularğa maturlıq bireü tulıhınsa malyarzarğa yökmätelgän. Häzer donyalar üzgärze: dürt möyöşlö qumtalarzı häterlätkän elekke yorttar urınına här yırzä törlö töstäre menän küzzeñ yauın alıp, “kölöp” torğan zamansaları qalqıp sığa. Qısqahı, maturlıq tıuzırırğa ıntılğandarğa ber nindäy sikläüzär yuq bögön...

— Krasnokama rayonınıñ Yañı Suğanaq auılında tıuıp üstem, — tip höyläy Zinfira Zöfär qızı. — Mäktäptä iñ yaratqanım räsem därestäre ine. Başqa fändärzän dä nasar uqımanım, şulay za hürät töşöröügä äüäslek täbiğättän kilgänder inde. Yäy köndärendä, bar küñelemde birep, öy izänen, ihata qoymaların, başqa qorolmalarzı buyay inem. Şuğa la qayhı ber yäştäştärem ösön nindäyzer däräcälä auırlıq tıuzırğan “kem bulırğa?” tigän horau başıma la kilmäne.

Zinfira higezense klastı tamamlayasaq yazza auılğa Neftekamanıñ 27-se hönärselek uçilişehınan kilälär. Ular öyzän öygä yöröp, üsmerzärze üzzärenä saqıra. Qız, älbittä, şunda yul ala la inde. Kolhozdıñ aldınğı hauınsıhı, yaqtaştarınıñ olo ihtiramına layıq bulıp, ber nisä tapqır auıl Sovetı deputatı itep haylanğan äsäheneñ üze yanına fermağa saqırıuı la tuqtatmay unı. Bıl häl uzğan bıuattıñ hikhänense yıldarı urtalarında, yäş Neftekama qalahınıñ udar komsomol tözölöştäre, yıget häm qızzarzıñ törlö başlanğıstarı menän respublikala ğına tügel, bötön il buyınsa bildälelek yaulağan vaqıtında bula. Kön hayın tiyerlek radio-televizorzan höylängän, gäzit-curnaldarza yış yazılğan qalağa nisek barmayhıñ inde?! Küñelen nıqlap yaulay barğan hönär serzären üzläştereü, praktik därestärzä teyışle hezmät künekmäläre alıu, nindäyzer kimäldä ostalıq tuplau auırlıq tıuzırmay yäş qızğa.

— Uçilişela Zinfira aldınğılar rätendä buldı, — tip häterläy unıñ elekke uqıtıusılarınıñ berehe, älege köndä “Başneftepromstroy” tresınıñ incenerı Flürä Buşuyiva. – Nıqışmalılığı, maqsatına ıntılışı menän dä ayırılıp torzo. Üzallı eşen dä yaqşı başlanı, sifat turahında uğa ber äyteü zä yıtä ine.

Yäşlek därte menän 1989 yılda ayaq basqan hezmät yulınan äle lä uñışlı atlay Zinfira Ğäfetdinova.

Bögön “Başneftepromstroy” tresınıñ, neftselär menän eşläüzän tış, respublikanıñ tönyaq-könbayış töbägendä torlaq yorttar häm sotsial-mäzäni obekttar tözöüze uñışlı häm ıramlı alıp barıuında, älbittä, ul yıtäklägän bizäüselär brigadahınıñ tos ölöşö bar. Üz qulı astında eşlägändärzän Räzimä Säitova, Svetlana Şumatbayiva, Tamara Şamtayiva häm Marita Säläyıvalarzı ayırım bildäläy ul. Respublika kimälendä tanılıu alğanğa qäzär bihisap büläktärgä, maqtau qağızzarına layıq buldı Zinfira. Ä ular buşqa birelmäy... “BNPS”-tıñ general direktorı Rämil Ğümärov yuqqa ğına brigadanı täügelär rätendä "trestıñ nıqlı nigeze" tip telgä almay bit.

Yaqşı keşeneñ bar eştäre lä uñ bula, tigändäy, tormoşonan da yäm tabıp yäşäy Zinfira Zöfär qızı. “Yazmışıma rähmätlemen, — ti ul. — Uçilişenı bötöp, qanatlanıp eş başlağan köndäremdä ğümerlek möhäbbätem — Zinfirımdı osrattım. Isemdärebez tap kilgängäme (kölä), şunan birle ber-berebezze yartı hüzzän, hatta küz qaraşınan añlap donya kötäbez. Ulıbız Ruslan da qıuandıra: hönärselek uçilişehın uñışlı tamamlanı, desant ğäskärzärendä hezmät itep qayttı, äle bezzeñ tresta iretep yäbeştereüse bulıp eşläy. Äsäle-ullı tözöüselär dinastiyahın başlanıq inde. Öylängänenä ber ay za yuq äle. Kilende üz qızıbız keüyek qabul ittek.

Ğäfetdinovtar — tulı mäğänälä eşselär sinıfı väkildäre. Ğailä başlığı Zinfir Firzäüyes ulı sirek bıuatqa yaqın Neftekama avtomobildär zavodında bar ilgä kiñ bildäle “KamAZ” üzbuşatqıstarın, berehenän-berehe matur avtobustar sığara. Hezmätenän dä qänäğät, yıtäkseläre lä tırışlığın kürä.

Buş vaqıttarın bergä ütkärergä tırışa Ğäfetdinovtar. Qäzimge eş könönän huñ yoqo aldınan parlaşıp yaqındağı qarağay urmanına bulha la barıp äylänälär. Qıştarın törlö kontserttarğa yöröyzär, bigeräk tä spektakl qararğa yaratalar. Yäy täbiğät qosağına sığalar, Ağizel, Kama buyzarında quna yatıp balıq totalar. Şulay za ularzıñ yal köndäre başlısa Neftekamanan ike tistä saqrımdağı Yañı Suğanaqta ütä. Ni eşlämäk käräk — auılda tıuğan keşe yırgä tartıla inde: şuğa la yıl äylänähenä östäldärendä üzzäre üstergän yäşelsä häm yıläk-emeş özölmäy. Zinfiranıñ säskäläre lä küptärze hoqlandıra. Ir-egettärgä beräy säbäp menän öyzä qalırğa tura kilgändä lä aptırap tormay, rulgä üze ultıra la tıuğan töyägenä yullana. Işanıslı yöröy ul maşinala. Tormoşonda häm köndälek eşendäge keüyek. Yäşäüzän yäm häm täm tabıusı başqasa buldıra la almayzır.


Neftekama qalahı.

Click or select a word or words to search the definition