Hezmät kenägähendä ber genä yazıu

Yañı Taular auılında yäşäüse Ğabdrahmanovtar menän yaqından aralaşqas, yaqtı donyanan irtäräk kitkän ğailä başlığınıñ ğına tügel, hucabikäneñ hezmät kenägähendä lä barı tik ber yazıu bulıuı asıqlandı.


Halqıbızzıñ “Alma ağasınan alıs töşmäy” tigän äyteme tap oşo ğailä turahında tiyerheñ. Isın mäğä­nähendä “er ulı” bulğan Färih ağayzıñ “Poçet Bildähe” ordenın, “Hezmät batırlığı ösön” mizalın, uzğan bıuattıñ 70-80-se yıldarında birelgän “Kommunistik hezmät udarnigı”, “Biş yıllıq aldınğıhı”, “Sotsialis­tik yarış yıñeüsehe” tigän tistägä yaqın maqtau bildähen, auıl häm rayon Sovettarı deputatı tanıtmaların hoqlanıp qarap ultırzım. Hezmät keşeheneñ tırış­lığı bögöngö menän sağıştırğanda töplöräk bahalanğan ul osorza — alınğan büläktär üzzäre genä lä küpte höyläy. Zamanında rayonda ğına tügel, respublikala la kiñ bildäle “Aq barıs” sovhozınıñ aldınğı mehanizatorı Färih Ğabdrahmanovqa därtländereü yözönän Mäskäügä, SSSR-zıñ başqa qalalarına, sit ildärgä turistik säyähättärgä buşlay putevkalar bireleüyen dä östähäñ, yabay igenseneñ qazanıştarı nindäyzer kimäldä küz aldına basa.

— Atayım irtä yazzan qara közgäsä yalandan qaytıp inmäne, — tip häterläy Färih ağayzıñ olo ulı Ilgiz. – Tehnikumda uqığanda yal köndärendä öygä qaytqanımda unı bötönläy kürmäy zä kitkän saqtar yış buldı...

Här yazzı basıu qırzarında traktorza qarşılap, igen yıyıu osoronda kombaynğa küsep, azaq tağı traktorına ultırıp, yılın-yılğa yalğap ğümeren ütkärä kiñ profille mehanizator Färih Ğabdrahmanov. Tırış häm üzenä talapsan ir-uzamanğa yañı tehnika la ışanıp tapşırıla. Ul höröp-säskän gektarzarzı bergä quşhañ, bötön respublikanı qaplarlıq mayzan kilep sığır ine. Tuqhanınsı yıldarza, donyalar butalıp, sovhoz tarqal­ğas, yırgä yırekkän Färih ağay ulı Ilgiz menän fermerlıq eşenä totona. Ataları vaqıthız vafat bulğandan huñ, şöğöldö ulı menän kilene dauam itä.

Ğailä tatıulığın haqlauza bögön higezense tistähen vaqlağan Kamilä Ğayaz qızınıñ tırışlığın ayırıp bildäläge kilä. “Irze ir itkän dä qatın, hur itkän dä qatın” tigän bik tapqır äytemde üz tormoşo menän tulıhınsa raslağan hucabikä küptärgä ölgö bulırlıq.

Tuymazı rayonınıñ Bikmät auılında Mäftühä menän Ğayaz Safuanovtarzıñ küp balalı ğailähendä tıuğan Kamilä apay. Äytkändäy, ğalim häm yazıusı Sufiyan Safuanovtıñ heñlehe ul. Bala sağı auır huğış yıldarına tura kilä. Kürşe Tübänge Särzektä VI klastı ta­mamlağas, tuğan teyışle apahı unı üz yanına Sverdlovsk qalahına alıp kitä. Kamilä unda urıs mäktäben tamamlağandan huñ meditsina uçilişehına uqırğa inä.

— Apayım, mineñ keyım-halım tegeü eşenä äüäs­le­gemde kürep, tegense bulırğa ögötlägäyne lä, min şäfqät tutaşı hönären haylanım, — tip häterläy ul alıs yıldarzı Kamilä Ğayaz qızı.

Ata-äsähenän kilgän tırışlıq, nıqışmalılıq, hez­mät höyöü keüyek matur sifattar unıñ ayırılğıhız yuldaşı bula. Ul zamanda kiñ taralğan küz sire — tra­homanı daualau hönären üzläştergän qızzı yullama menän Şaran rayonındağı mari auılı Biktışqa şäfqät tutaşı itep täğäyınläyzär. Oşo turala 1958 yıl­dıñ 25 avgusında tultırılğan hezmät kenägähendäge yazıu höyläy. 1986 yıldıñ aprelendä haqlı yalğa sıq­qansı aq halatın halmay Kamilä apay. Ös tistägä yaqın yıl esendä üze hezmätländergän auıldarzıñ küpme keşehe unan meditsina yarzamı alğandır za, üze küpme rähmät hüze işetkänder – bını hanap bötöü zä mömkin tügel. Auıldarına kontsert quyırğa kilgän häüäskärzär arahındağı yat hılıuğa täü küreüzän ğaşiq bulğan Färih käläşen Yañı Taularğa alıp qaytqandan huñ, yäştärzeñ öyön auılda “medpunkt” tip yörötöüzären telgä alıu za yıtäler.

— Täülekteñ törlö vaqıtında, irtäme, kisme, yalmı, başına nuca töşkän keşe kilä lä inä ine. Berehen dä kire bormanım, här kemgä quldan kilgänsä yarzam kür­hätergä tırıştım, — tip höyläy hezmät veteranı. – Täü eş başlağan Biktışta la, azaq Yañı Taularza la halıq üz itep, yılı qabul itte. Öy buyınsa yörögändä säy eserep sığarırğa tırışalar ine.

Auıldağı berzän-ber meditsina hezmätkäre uqıusı­larzıñ haulığın, şähsi yort-hucalıqtarzıñ sanitar toroşon tikşerergä lä, malsılar yanında bulırğa la ölgörä. Eşen yırenä yıtkerep, namıs menän başqarğanı ösön, halıqtıñ ihtiram-hörmätenän tış, yıtäkselärzeñ bihisap maqtau qağızına häm büläktärenä layıq bula.

Nisek kenä bulmahın, ürzä äytelgänsä, ir qatını häm äsä burıstarın, hucabikä mäşäqättären Kamilä Ğayaz qızı täüge urınğa quya. Färih ağay menän ular dürt bala tärbiäläp üstergän. 18 yıl esendä ike yort halıp ingändär. Kamilä apayzıñ öy ese üze keüyek yılmayıp torğanday. Aş-hıuı teleñde yotorloq.

Haulıq haqlau veteranı bögön atay nigezendä donya kötkän töpsök ulı Ilnur ğailähendä yäşäy. Älbittä, qul qauşırıp ultırırğa künekmägän ul, yıyändäre Ilnar me­nän Ilnazdı qaraşıuzan tış, yaratqan kilene Gölnarağa bar yaqtan da yarzamsı. Şäfqät tutaşı häm igense Ğab­drahmanovtarzıñ matur häm sağıu yazmışı ikense bıuın­da qabatlana... Oşo üze genä lä olo bähet tügelme huñ?!


Şaran rayonı.

Click or select a word or words to search the definition