Latin
Total number of words is 3693
Total number of unique words is 1400
13.9 of words are in the 2000 most common words
22.1 of words are in the 5000 most common words
27.6 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
ads place
ﭼﯧﻜﯩﻨﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﻰ ﺧﺎﺭﺍﭘﻠﯩﺸﯩﭗ ،ﻛﯜﭼﻰ ﺯﻭﺭ ﺩەﺭﯨﺠﯩﺪە ﺋﺎﺟﯩﺰﻻﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺷﯘﯕﺎ ،ﺟﻴﻪﻧﯟﯗ
­27ﻳﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­51ﻳﯩﻠﻰ(­28 ،ﻳﯩﻠﻰ­31 ،ﻳﯩﻠﻰ ،ﻳﯘﭘﯩﯔ ­7ﻳﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­64ﻳﯩﻠﻰ( ﻛﯚﭖ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﺋﻪﻟﭽﻰ
ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﯘﺩﯨﻠﯩﺸﯩﺸﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯘﺩﯨﻠﯩﺸﯩﺸﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﻰ
ﺳﻪﯞەﺑﻰ ،ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﯩﺪﯨﻦ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﺭﻗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﯩﺪﯨﻦ،
ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﻨﻰ ﺑﯘﺯﯗﺷﻨﻰ ﺋﻮﻳﻼﺷﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ؛ ﺋﯜﭼﯩﻨﭽﯩﺪﯨﻦ ،ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﻫﻪﺭ
­ ­ 156ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭ ﯞە ﺋﻮﻏﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻣﺎﻳﯩﻠﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺯﺩە ﺗﯘﺗﯘﭖ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ
ﻗﯘﺩﯨﻠﯩﺸﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﺋﺎﺑﺮﻭﻳﯩﻨﻰ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﭖ ،ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﻨﻰ ﻣﻪﻫﻜﻪﻡ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﯞە ﺋﻮﻏﺎﻧﻼﺭﻏﺎ
ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ؛ ﺗﯚﺗﯩﻨﭽﯩﺪﯨﻦ ،ﻗﯘﺩﯨﻠﯩﺸﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺋﯧﭽﯩﺸﻨﻰ
ﺋﻮﻳﻠﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﺋﻪﻳﻨﻰ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺋﻪﻟﭽﯩﻠﯩﻜﻜﻪ ﺑﺎﺭﻏﺎﻥ ﺟﯧﯩﯔ ﺟﯘﯓ ﺑﯘﻧﻰ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﺋﯧﻨﯩﻖ
ﻛﯜﺯەﺗﻜﻪﻥ ﯞە ﺗﻪﻫﻠﯩﻞ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺋﯘ» :ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﺸﺘﯩﻜﻰ ﻣﻪﻗﺴﯩﺘﻰ
ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺭﯨﻤﯩﺰﻧﻰ ﺑﯘﺯﯗﺵ 36 ،ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻨﻰ )ﻳﻪﻧﻰ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺕ( ﭼﯩﯔ ﺳﺎﯗﻻﺵ ﺋﯜﭼﯜﻧﺪﯗﺭ .ﺋﯘﻻﺭ ﺧﻪﻥ
ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﯘﺩﯨﻼﺷﻘﺎﻧﻨﻰ ﺩﺍﯞﺍﺭﺍﯓ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﻗﻮﺷﻨﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻣﺎﺧﺘﯩﻨﯩﭗ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺑﯧﻘﯩﻨﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ
ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﻪﻧﺴﯩﺮﯨﺘﯩﭗ ﯞە ﮔﯘﻣﺎﻧﻐﺎ ﺳﯧﻠﯩﭗ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﻰ ﺳﯧﻐﯩﻨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ
ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﻜﻪ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯜﻣﯩﺪﯨﻨﻰ ﺋﯜﺯﻣﻪﻛﭽﻰ .ﺑﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﺍ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﺍ ﺗﻪﯞﺭﯨﻨﯩﺶ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ ﺋﻮﻏﺎﻧﻼﺭﻣﯘ
ﺋﺎﻻ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﺎﻟﯩﺪﯗ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ] .[12ﻳﯜەﻥ ﺧﯘﯓ »ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺧﻪﻥ ﺧﺎﺗﯩﺮﻟﯩﺮﻯ« ­10ﺟﯩﻠﺪ »ﻣﯩﯖﺪﻯ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪە
ﺧﺎﺗﯩﺮە« ﺩﯨﻤﯘ ﺟﯩﯔ ﺟﯘﯕﻨﯩﯔ ﺑﺎﻳﺎﻧﯩﻨﻰ ﺗﯩﻠﻐﺎ ﺋﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺋﯘ» :ﻫﺎﺯﯨﺮ ﻗﯘﺩﯨﻠﯩﺸﯩﺶ ﺋﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﻪﻟﭽﻰ
ﺋﻪﯞەﺗﻤﻪﺳﻠﯩﻚ ﻛﯧﺮەﻙ .ﭼﯜﻧﻜﻰ ،ﻫﺎﺯﯨﺮ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺋﯘﻣﯘ ﻗﻮﻏﯘﺷﺎﺭ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺟﯩﺨﯘﺷﺎﻧﺪەﻙ
ﻳﺎﺭﺩەﻣﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﯩﺸﻨﻰ ﺋﯜﻣﯩﺪ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ .ﺷﯘﯕﺎ ،ﺋﺎﻻ ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﯜﻙ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯗ .ﺋﻮﻏﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﻗﻪﻟﺌﻪ­ ﻗﻮﺭﯗﻟﻼﺭﻯ ﻗﻮﻏﺪﺍﭖ ﺗﻪﯞەﻟﯩﻚ
ﺑﯩﻠﺪﯛﺭﯛﭖ ﺗﯘﺭﯨﯟﺍﺗﯩﺪﯗ .ﻧﺎﯞﺍﺩﺍ ﺋﯘﻻﺭ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺩﺍﯞﺍﻣﻠﯩﻖ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﺸﯩﭗ ﺗﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻤﯩﺰﻧﻰ
ﺋﺎﯕﻠﯩﺴﺎ ،ﻛﻪﻣﯩﻨﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﺎﺭﯨﺸﯩﭽﻪ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﮔﯘﻣﺎﻧﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﯧﻠﯩﺸﻰ ،ﺋﻮﻏﺎﻧﻼﺭﻣﯘ ﺋﺎﻻ ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﯜﻙ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻢ
ﻣﯘﻣﻜﯩﻦ .ﺋﻪﻳﻨﻰ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺧﻪﻥ ﺧﺎﻧﯩﺪﺍﻧﯩﻤﯘ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﯩﯔ ﺗﻪﺧﺘﯩﺪە ﻳﯧﯖﯩﺪﯨﻦ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺯﺩە ﺗﯘﺗﯘﭖ،
ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻗﯘﺩﯨﻠﯩﺸﯩﺶ ﺗﻪﻟﯩﭙﯩﮕﻪ ﻣﺎﻗﯘﻝ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﯩﯔ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﻳﯧﻘﯩﻨﻠﯩﺸﯩﺶ
ﻧﯩﻴﯩﺘﯩﮕﻪ ﺗﻪﺳﯩﺮ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯩﻦ ﺋﻪﻧﺴﯩﺮﯨﮕﻪﻥ« ﺩﯦﮕﻪﻥ ] .[13ﺷﯘﯕﺎ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺋﺎﯞﺍﻝ ﯞﯗﯞﯦﻲ ﯞﺍﻟﯩﻴﺴﯩﻐﺎ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻟﭽﯩﺴﯩﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻨﻰ ﺋﯘﻗﺘﯘﺭﯗﭖ ﻗﻮﻳﺪﻯ .ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻰ ﺋﺎﺳﺘﺎﻧﯩﮕﻪ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ
ﺋﺎﺕ ﯞە ﻛﯩﮕﯩﺰ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ،ﺋﺎﺕ ،ﻛﺎﻟﯩﻼﺭﻧﻰ ﻫﻪﻳﺪەﭖ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯧﮕﺮﯨﺪﺍ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺋﯧﭽﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﺎﺗﺎﻗﻠﯩﻖ
ﺧﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻪﯞەﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﻰ ﻫﻪﻡ ﻛﯚﭖ ﺳﻮﯞﻏﺎﺗﻼﺭﻧﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ،ﻳﻪﻧﯩﻼ ﻳﻮﻝ ﻗﻮﻳﯘﺵ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﯩﻨﻰ
ﻗﻮﻟﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﺋﯩﻨﺌﺎﻡ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﻣﻪﻛﺘﯘﭖ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺟﺎﯞﺍﭖ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯗﭖ،ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﻤﯩﺪﻯ .ﺋﻪﯓ ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪﺍ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺳﻮﺩﯨﺴﯩﻐﺎ ﺑﻪﻙ ﺋﯧﻬﺘﯩﻴﺎﺟﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ،ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﻗﻮﺯﻏﯩﻐﺎﭼﻘﺎ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻗﻮﺭﻗﯘﭖ
­ ­ 157ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­7ﻳﯩﻠﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺋﯧﭽﯩﺸﻘﺎ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﭖ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﺘﻰ .ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺋﯧﭽﯩﺶ ﻫﯘﻥ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ
ﺋﻮﻣﯘﻣﻴﯜﺯﻟﯜﻙ ﺗﻪﻟﯩﭙﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺧﻪﻧﺰﯗ ،ﻫﯘﻥ ﻫﻪﺭ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺧﻪﻟﻘﯩﮕﻪ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺋﯩﺪﻯ .ﻫﺎﻟﺒﯘﻛﻰ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ
ﻗﯘﻟﺪﺍﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﻯ ﻣﻪﯞﺟﯘﺕ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺗﯘﺭﻏﺎﻧﺪﺍ ،ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻣﯩﻠﻠﻪﺕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﻧﻮﺭﻣﺎﻝ ﺳﻮﺩﺍ
ﻣﯘﻧﺎﺳﯩﯟﯨﺘﯩﻨﻰ ﺋﯘﺯﯗﻥ ﺳﺎﻗﻼﭖ ﻗﺎﻟﻐﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺘﻰ ].[14
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯚﺯ­ ﺋﺎﺭﺍ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﺸﻰ ،ﺩەﺭﯞەﻗﻪ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ
ﻗﯩﺴﯩﻢ ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﻗﺎﺗﻼﻡ ﺋﺎﻗﺴﯚﯕﻪﻛﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﮔﯘﻣﺎﻧﯩﻨﻰ ﻗﻮﺯﻏﺎﭖ ﻗﻮﻳﺪﻯ .ﺷﯜﺑﯘ ﻗﯘﺗﻘﯘﺳﻰ ﺑﺎﺷﻠﯩﻖ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ
ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﺋﯩﺴﯩﻴﺎﻥ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﭖ ﺋﯩﺶ ﺗﯧﺮﯨﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﯩﺴﻰ
ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﻯ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯩﻞ ﺑﯩﺮﯨﻜﺘﯜﺭﯛﺷﻜﻪ ﺋﻮﺭﯗﻧﺪﻯ .ﺑﯘ ﺋﯩﺸﻨﻰ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺳﯧﺰﯨﭗ ﻗﯧﻠﯩﭗ ﺟﯩﺪﺩﯨﻲ ﺗﻪﺩﺑﯩﺮ ﻗﻮﻟﻼﻧﺪﻯ.
ﻳﻪﻧﻪ »ﻟﯩﻴﺎﯞﺷﯜﻳﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﯜﺵ ﺑﺎﺭﮔﺎﻫﻰ« ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﻪﻣﯩﺮ ﻧﯚﻛﻪﺭ ﯞﯗﺗﺎﯕﻨﻰ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﻟﯩﻴﺎﯞﺷﯜﻳﺪﯨﻦ ﺋﯚﺗﯜﭖ ،ﯞﯗﻳﯜەﻥ
ﺋﺎﻳﻤﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﻪﻧﺒﻮ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﺴﯩﺪە )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﺪﯨﻜﻰ ﺟﯘﯕﻐﺎﺭ ﺧﻮﺷﯘﻧﯩﻨﯩﯔ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ( ﺗﯘﺭﯗﺷﻘﺎ،
ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﺗﻠﯩﻖ ﺋﻪﺳﻜﻪﺭﻟﻪﺭ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ ﺑﯧﮕﻰ ﭼﯧﻦ ﺑﯧﯖﻨﻰ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺷﯩﺨﯥ ﺋﺎﻳﻤﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻣﯧﻴﺠﻰ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﺴﯩﺪە
ﺗﯘﺭﯗﭖ ،ﺷﯜﺑﯘ ﻗﯘﺗﻘﯘﺳﻰ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺋﺎﺳﯩﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯜﺯﯨﯟﯦﺘﯩﺸﻜﻪ ﺑﯘﻳﺮﯗﺩﻯ.
ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­8ﻳﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­65ﻳﯩﻠﻰ( ﻛﯜﺯﺩە ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺗﻠﯩﻖ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ
ﺳﯘﻓﺎﯕﻐﺎ ﻛﯩﺮﯨﭗ ،ﺟﻪﻧﯘﭘﺘﯩﻜﻰ ﺋﺎﺳﯩﻴﻼﺭﻏﺎ ﻫﻪﻣﺪەﻡ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺋﺎﻟﺪﯨﻦ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻖ
ﻛﯚﺭﯛﭖ ﻗﻮﻳﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ ،ﻣﻪﻗﺴﯩﺪﯨﮕﻪ ﻳﯧﺘﻪﻟﻤﻪﻱ ﻏﻪﺯەﭘﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺧﯧﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺋﺎﻳﻤﺎﻗﻼﺭﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ،
ﺷﻪﻫﻪﺭ­ ﻗﻪﻟﺌﻪﻟﻪﺭﻧﻰ ﻛﯚﻳﺪﯛﺭﯛﭖ ،ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﭘﯘﻗﺮﺍﻻﺭﻧﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯞەﺗﺘﻰ .ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﯧﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺋﺎﻳﻤﺎﻗﻼﺭ
ﻛﯧﭽﻪ­ ﻛﯜﻧﺪﯛﺯ ﻗﻮﯞﯗﻗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﺎﻗﺎﭖ ،ﺧﻪﻟﻖ ﺗﻮﯨﻤﯘ ﺳﺎﺭﺍﺳﯩﻤﯩﮕﻪ ﭼﯜﺷﺘﻰ ] .[15ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­15ﻳﯩﻠﻰ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­72
ﻳﯩﻠﻰ( ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺧﯧﺸﯩﻐﺎ ﻳﻪﻧﻪ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯ ﻗﯩﻠﺪﻯ ] [16ﻫﻪﻡ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﻯ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺗﺎﺟﺎﯞﯨﺰ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭﻟﯩﺪﻯ ] ­16 .[17ﻳﯩﻠﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﻳﯜﻧﺠﯘﯓ ﯞە ﻳﯘﻳﺎﯕﻐﺎ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯ ﻗﯩﻠﺪﻯ ].[18
ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﻛﯜﭼﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻣﻪﯞﺟﯘﺕ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺗﯘﺭﯗﺷﻰ ﯞە ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﯩﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﻮﺧﺘﺎﺗﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ،
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﯞە ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻚ ﻓﯧﺌﻮﺩﺍﻟﻠﯩﻖ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭەﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻐﺎ ﺑﺎﺷﺘﯩﻦ­ ﺋﺎﺧﯩﺮ ﺗﻪﻫﺪﯨﺖ ﺳﯧﻠﯩﭗ
ﻛﻪﻟﺪﻯ ﯞە ﺗﻮﺳﺎﻟﻐﯘﻟﯩﻖ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺑﯘ ﺧﯘﺩﺩﻯ ﻣﯩﯖﺪﻯ ﺩەﯞﺭﯨﺪە ﺑﯩﯖﻨﯩﯔ »ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻛﯚﭖ ﺧﯩﺮﺍﺝ ﺳﻪﺭﭖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ
ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ،ﭼﯧﮕﺮﺍ ﺋﻪﻣﯩﻦ ﺗﺎﭘﻤﺎﻳﯟﺍﺗﯩﺪﯗ ،ﺑﯘ ﺋﺎﭘﻪﺗﻨﯩﯔ ﻳﯩﻠﺘﯩﺰﻯ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯗﺭ« ﺩﯦﮕﻪﻧﺪەﻙ ﺋﯩﺪﻯ ] .[19ﺷﯘﯕﺎ ،ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ
­ ­ 158ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﻨﯩﯔ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﯞەﺯﯨﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﻣﯩﻦ ﺗﯧﭙﯩﺸﻰ ،ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﺋﯩﮕﯩﻠﯩﻜﯩﻨﻰ ﺋﻪﺳﻠﯩﮕﻪ ﻛﯧﻠﯩﺸﻰ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ
ﺩﯙﻟﻪﺕ ﻛﯜﭼﯩﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩﺸﯩﮕﻪ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﭗ ،ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﻛﺘﯩﭗ ﻗﻮﻟﻠﯩﺸﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ،
ﻫﻪﻗﯩﻘﯩﻲ ﺋﯩﺴﺘﯩﺮﺍﺗﯩﮕﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺋﻪﻫﻤﯩﻴﻪﺗﻜﻪ ﺋﯩﮕﻪ .ﭘﯜﺗﯜﻥ ﻣﻪﻣﯩﻠﻜﻪﺗﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺷﻨﻰ ﻧﯩﻴﻪﺕ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺟﺎﺯﺍ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻫﻪﺭﺑﯩﻲ ﻫﻪﺭﯨﻜﯩﺘﯩﻨﻰ ﺑﺎﺷﻠﯩﺪﻯ.
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻣﯩﯖﺪﯨﻨﯩﯔ ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­5ﻳﯩﻠﯩﻼ ﺩﯗﮔﯘ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯖﻨﯩﯔ ﻟﻴﺎﯕﺠﯘﻏﺎ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﮔﻪﻧﺴﯘ
ﺋﯚﻟﻜﯩﺴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﺎﯕﺠﻴﺎﭼﯜەﻥ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﺴﻰ( ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﻐﺎ ﻳﯜﺭﺵ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﯩﻘﯩﻨﻰ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﻯ ] .[20ﻛﯧﻴﻨﻜﻰ
ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯓ ﭘﯩﯔ ­16ﻳﯩﻠﻰ ­73 ،ﻳﯩﻠﻰ( ﺋﻪﺗﯩﻴﺎﺯﻧﯩﯔ ­2ﺋﯧﻴﯩﺪﺍ ﭼﯧﮕﺮﯨﺪﯨﻦ ﺯﻭﺭ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺋﺎﻳﻼﻧﺪﯗﺭﯗﭖ ،ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ
ﺳﻪﺭﻛﻪﺭﺩﯨﻠﻪﺭﮔﻪ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﯞە ﺋﻮﻏﺎﻥ ،ﺳﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺗﻠﯩﻖ ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺗﯜﻣﻪﻥ ﺋﺎﺩەﻣﻨﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ،
ﺗﯚﺕ ﻳﻮﻝ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩﭗ ﺷﯩﻤﺎﻟﻐﺎ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﺸﻘﺎ ﺑﯘﻳﺮﯗﻕ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻘﻰ ﻳﯜﺭﯛﺷﺘﻪ ﺩﯗﮔﯘ ﻏﻪﺭﭘﺘﯩﻜﻰ ﺟﻴﯘﭼﯜەﻥ
ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﻦ ﭼﯩﻘﯩﭗ ،ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻏﺪﺍ ﻗﯘﻳﺎﻥ ﺧﺎﻥ ﻗﻮﯞﻣﯩﻨﻰ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺑﺎﺭﯨﻜﯚﻝ ﺑﻮﻳﯩﻐﯩﭽﻪ ﻗﻮﻏﻼﭖ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺋﯩﯟﯨﺮﻏﻮﻝ
ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﺸﻐﺎﻝ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ،ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺋﯜﭺ ﻳﻮﻝ ﻗﻮﺷﯘﻥ ،ﻳﻪﻧﻰ ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯔ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﺎﯕﻴﯧﺪﯨﻜﻰ ﺟﯘﻳﻪﻥ
ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻥ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺟﻪﻱ ﺭﯗﯓ ﯞە ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺳﻮﻝ ﻗﻮﻝ ﺑﯩﻠﯩﻚ ﺧﺎﻧﻰ ﺷﯩﻦ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ
ﺳﯘﻓﺎﯕﺪﯨﻦ ﮔﺎﯞﭼﯚ ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺗﻼﻧﻐﺎﻥ ﻗﻮﺷﯘﻥ ،ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺷﻪﭘﯩﻨﻰ ﺳﯩﺰﯨﭗ ﻗﯧﻠﯩﭗ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻐﺎ ﻗﯧﭽﯩﭗ
ﻛﻪﺗﻜﻪﭼﻜﻪ ،ﻫﯩﭽﻘﺎﻧﺪﺍﻕ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﮕﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻪﻟﻤﻪﻱ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﺪﻯ.
ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺩەﺳﻠﯩﭙﯩﺪە ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﯞە ﺋﻮﻏﺎﻧﻼﺭ ،ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ
ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﻏﻪﺭﺑﻰ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ »ﺑﻪﮔﻠﯩﻚ« ﻟﻪﺭﻧﻰ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻝ ﻗﯩﻠﯩﺸﻨﻰ ﻛﯜﭼﻪﻳﺘﯩﭗ ،ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ
ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﺎﺩەﻡ ﻛﯜﭼﻰ ﯞە ﻣﺎﺩﺩﻯ ﻛﯜﭼﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﯩﻜﻰ ﺗﻮﻟﯘﻗﻠﯩﻤﺎ ﻛﯜﭺ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﯩﺪﻯ.
ﺋﻪﻳﻨﻰ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻳﻮﻟﻨﻰ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ ﺋﯘﺩﯗﻥ ﺧﺎﻧﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻳﻮﻟﻨﻰ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﯗﻝ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ
ﻛﯜﺳﻪﻥ ﺧﺎﻧﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭﻟﯩﺮﻯ ﻳﯚﻟﻪﭖ ﺗﯘﺭﻏﯘﺯﻏﺎﻥ ﻗﻮﺭﭼﺎﻗﻼﺭ ﺋﯩﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺋﯘﺩﯗﻧﺪﺍ ﺩﺍﺋﯩﻤﯩﻲ
ﺗﯘﺭﯗﺷﻠﯘﻕ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺗﯘﺭﻏﯘﺯﯗﭖ ،ﺋﯘﺩﯗﻧﻨﻰ ﻧﺎﺯﺍﺭەﺕ ﻗﯩﻠﺪﻯ ﻫﻪﻡ ﺋﯘﺩﯗﻥ ﺧﻪﻟﻘﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﺭ ﻳﯩﻠﻰ ﻳﯩﭙﻪﻙ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ
ﻧﻪﺭﺳﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﺎﺝ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﺎﻟﺪﻯ .ﻛﯜﺳﻪﻥ ﺧﺎﻧﯩﻤﯘ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﻰ ﻳﯚﻟﻪﻧﭽﯜﻙ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻳﻮﻟﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺟﯩﺰ
ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﻪﺭﮔﻪ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺕ ﺋﻪﻣﯩﻠﯩﻴﻪﺗﺘﻪ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭ ﺋﺎﻗﺴﯚﻛﻪﯕﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺗﺎﺷﻘﻰ ﻏﻪﺯﻧﯩﺴﻰ
ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﯩﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﻳﻪﻧﻪ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﯨﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﻗﻮﺵ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﻮﺕ ،ﺳﯜﻳﻰ
­ ­ 159ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻣﻮﻝ ﺭﺍﻳﻮﻧﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﻛﯚﺯ ﺗﯩﻜﯩﭗ ،ﻗﯘﻳﺎﻥ ﺧﺎﻧﻨﻰ ﻗﻮﯞﻣﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻍ ﯞە ﺑﺎﺭﯨﻜﯚﻝ ﺑﻮﻳﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﭼﺎﺭﯞﯨﭽﯩﻠﯩﻖ
ﻗﯩﻠﺪﯗﺭﺩﻯ .ﺑﯘ ﻳﺎﻟﻐﯘﺯ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﻨﯩﯔ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﯩﮕﻪ ﺗﻮﺳﻘﯘﻧﻠﯘﻕ ﻗﯩﻠﯩﭙﻼ ﻗﺎﻟﻤﺎﻱ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺧﯧﺸﻰ
ﻛﺎﺭﯨﺪﻭﺭﯨﻐﺎ ﺑﯩﯟﺍﺳﺘﻪ ﺗﻪﻫﺪﯨﺖ ﺳﺎﻟﺪﻯ .ﺷﯘﯕﺎ ،ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﺴﻰ ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­16ﻳﯩﻠﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﻐﺎ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﺍ،
ﺩﻭﮔﯘ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺑﯩﺮ ﻳﻮﻝ ﻗﻮﺷﯘﻧﻨﻰ ﺗﻪﯕﺮﯨﺘﺎﻏﺪﯨﻜﻰ ﻗﯘﻳﯘﻥ ﺧﺎﻧﻐﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﻪﯞەﺗﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺑﻪﻥ
ﭼﺎﯞﻧﯩﻤﯘ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﻘﺎ ﺋﻪﻟﭽﯩﻠﯩﻜﻜﻪ ﺋﻪﯞەﺗﺘﻰ.
ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞ ﺋﺎﻟﺪﻯ ﺑﻠﻪﻥ ﭘﯩﺸﺎﻣﺸﺎﻧﻐﺎ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﺪﯨﻜﻰ ﻣﯩﺮەﻥ ﺋﻪﺗﺮﺍﭘﻰ( ﻳﯧﺘﯩﭗ ﺑﺎﺭﺩﻯ .ﭘﯩﺸﺎﻣﺸﺎﻥ ﺧﺎﻧﻰ
ﮔﯘﺍﯓ ﺩەﺳﻠﻪﭘﺘﻪ ﺋﯘﻧﻰ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﻗﺎﺋﯩﺪە­ ﻳﻮﺳﯘﻧﻠﯘﻕ ﻛﯜﺗﯩﯟﺍﻟﺪﻯ .ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻟﭽﯩﺴﻰ ﻳﯧﺘﯩﭗ
ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺳﻮﻏﯘﻕ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ 36ﻧﻪﭘﻪﺭ ﻫﻪﻣﺮﺍﻫﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ
ﻣﻪﺳﻠﯩﻬﻪﺗﻠﯩﺸﯩﭗ ،ﻛﯧﭽﻪ ﻗﺎﺭﺍﯕﻐﯘﻟﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﻰ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻟﭽﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﻮﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﯧﮕﯩﺶ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺋﯘ
ﺋﺎﯞﺍﻝ ﺋﻮﻥ ﺋﺎﺩەﻣﻰ ﺩﺍﻗﺎ­ ﺩﯗﻣﺒﺎﻗﻼﺭﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﻗﺎﺭﺍﺭﮔﺎﻫﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﻐﺎ ﻣﯚﻛﯜﻧﯜﺷﻜﻪ ،ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻼﺭﻧﻰ ﻗﻮﻟﯩﻐﺎ ﻗﻮﺭﺍﻝ­
ﻳﺎﺭﺍﻕ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﺭﺍﺭﮔﺎﻫ ﺋﯩﺸﻜﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻳﯧﻨﯩﻐﺎ ﻣﯚﻛﯜﻧﯜﺷﻜﻪ ﺑﯘﻳﺮﯨﺪﻯ .ﻛﯧﭽﻪ ﺷﺎﻣﺎﻝ ﻳﯚﻧﯩﻠﯩﺸﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ ﺋﻮﺕ
ﻳﯧﻘﯩﻠﻐﺎﻥ ﻫﺎﻣﺎﻥ ﻗﺎﺭﺍﺭﮔﺎﻫﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﻯ­ ﻛﻪﻳﻨﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪﺭ ﻗﯩﻘﺎﺱ­ ﭼﯘﻗﺎﻥ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﭖ ،ﺩﺍﻗﺎ­ ﺩﯗﻣﺒﺎﻕ ﭼﯧﻠﯩﭗ ﻫﯘﺟﯘﻣﻐﺎ
ﺋﯚﺗﺘﻰ .ﻫﯘﻥ ﺋﻪﻟﭽﯩﺴﻰ ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﺘﺎ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﺪﻯ .ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻳﯜﺯ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻫﯘﻥ ﺋﻮﺗﺘﺎ ﻛﯚﻳﯜﭖ ﺋﯚﻟﺪﻯ .ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ
ﻛﯧﻴﯩﻦ ﭘﯜﺗﯜﻥ »ﺋﻪﻝ« ﭼﯚﭼﯜﭖ ﯞەﻫﻤﯩﮕﻪ ﭼﯜﺷﯜﭖ» ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺗﻪﯞە ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﻰ ﺧﺎﻻﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ،ﺋﺎﻻ
ﻛﯚﯕﯜﻟﻠﯜﻙ ﻗﯩﻠﻤﺎﻳﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ« ﺑﯩﻠﺪﯛﺭﺩﻯ.
ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞ ﺋﺎﺭﻗﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘﺩﯗﻧﻐﺎ ﺑﺎﺭﺩﻯ .ﺋﯘﺩﯗﻥ ﺧﺎﻧﻰ ﮔﯘﺍﯕﺪﯤ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺋﻪﻟﭽﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯ »ﺋﯧﻠﻰ« ﺩە
ﺗﯘﺭﯞﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺳﻪﯞەﭘﻠﯩﻚ ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞﻏﺎ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﺳﻮﻏﯘﻕ ﻣﯘﺋﺎﻣﯩﻠﻪ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺋﯘ ﺩﺍﺧﺎﻥ­ ﺑﺎﺧﺸﯩﻼﺭﻏﺎ
ﺋﯩﺸﯩﻨﻪﺗﺘﻰ .ﺷﯘﯕﺎ ﯞەﺯﯨﺮ ﺳﯩﻠﻪﻳﺒﯩﻨﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﺑﻪﻧﭽﺎﯞﻧﯩﯔ ﻗﺎﺭﺍ ﺗﯘﻣﺸﯘﻗﻠﯘﻕ ﻗﯘﻻ ﺋﯧﺘﯩﻨﻰ ﺳﻮﺭﯨﺪﻯ .ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞ ﺑﯘ
ﺋﯩﺸﻼﺭﻧﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﺮﯨﺘﺘﯩﻦ ﺑﯩﻠﯩﭗ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ ،ﺋﺎﺗﻨﻰ ﺩﺍﺧﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﯚﺯﻯ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﺸﻨﻰ ﺋﯧﻴﺘﺘﻰ ﻫﻪﻡ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە ﺋﯘﻧﻰ
ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ،ﺳﯩﻠﻪﻳﺒﯩﻨﻰ ﺗﯘﺗﯘﭖ ﺑﺎﻏﻼﭖ ،ﺩﺍﺧﺎﻧﻨﯩﯔ ﻛﺎﻟﻠﯩﺴﻰ ﺑﻠﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﭖ ﮔﯘﺩﺍﯕﺪﯦﻐﺎ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﺑﻪﺭﺩﻯ .ﮔﯘﺩﺍﯕﺪﯤ
ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞﻧﯩﯔ ﭘﯩﺸﺎﻣﺸﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺸﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﯕﻠﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ ،ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻗﻮﺭﻗﯘﭖ ﻫﯘﻥ ﺋﻪﻟﭽﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ،ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞﻏﺎ
ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ »ﺑﻪﮔﻠﯩﻚ« ﻟﻪﺭﻣﯘ ﺋﻮﻏﯘﻟﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺭﯨﻤﺘﺎﻳﻠﯩﻘﻘﺎ ﺋﻪﯞەﺗﺘﻰ .ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻳﻮﻟﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﺭ
ﻗﺎﻳﺴﻰ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﻪﺭ ﺗﯩﻨﺠﯩﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯜﺯﯛﻟﯜﭖ ﻗﺎﻟﻐﯩﻨﯩﻐﺎ 50
­ ­ 160ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
­ 60ﻳﯩﻞ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﻰ ﻗﺎﻳﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﻪﺳﻠﯩﮕﻪ ﻛﻪﻟﺪﻯ )ﯞﺍﯓ ﻣﺎﯓ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﻏﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭘﻼ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ
ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﻻﻗﯩﺴﻰ ﺋﯜﺯﯛﻟﯜﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­16ﻳﯩﻠﻰ ﻗﺎﻳﺘﺎ ﺋﻪﺳﻠﯩﮕﻪ ﻛﻪﻟﺪﻯ ].[21
ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­17ﻳﯩﻠﻰ ﺋﻪﺗﯩﻴﺎﺯﻏﺎ ،ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞ ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯜﺳﻪﻧﻨﯩﯔ ﻫﯩﻤﺎﻳﯩﺴﯩﺪە ﺗﯘﺭﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺳﯘﻟﯧﻨﻰ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ
ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﺪﯨﻜﻰ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭ( ﺑﻮﻳﺴﯘﻧﺪﯗﺭﺩﻯ .ﻛﯜﺳﻪﻥ ﺧﺎﻧﻰ ﺟﯩﻴﻪﻥ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯜﭼﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺗﻪﺧﺘﻜﻪ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ
ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺋﯘ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﯜﭼﯩﮕﻪ ﺗﺎﻳﯩﻨﯩﭗ ،ﺳﯘﻟﯥ ﺧﺎﻧﯩﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ،ﯞەﺯﯨﺮﻯ ﺩﯗﺗﯧﻨﻰ ﺳﯘﻟﯥ ﺧﺎﻧﻰ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯩﻜﻠﯩﮕﻪﻥ
ﺋﯩﺪﻯ .ﺑﻪﻥ ﭼﺎﯞ ﻳﯧﻘﯩﻦ ﻳﻮﻝ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯘﻟﯧﻐﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ،ﺩﯗﺗﻰ ﺗﯘﺭﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﭘﻪﻧﺘﯘ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﮕﻪ 90ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻢ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺟﺎﻳﺪﺍ
ﺗﻮﺧﺘﯩﺪﻯ ﯞە ﺗﯩﻴﻪﻥ ﻟﯘﻧﻰ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﺋﯜﻧﺪەﺵ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﻪﯞەﺗﺘﻰ .ﺩﯗﺗﻰ ﺗﯩﻴﻪﻥ ﻟﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﺩﯨﻤﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﺯ ﺋﯩﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﻨﻰ
ﻛﯚﺭﯛﭖ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﺋﯘﻧﻤﯩﺪﻯ .ﺗﯩﻴﻪﻥ ﻟﯘ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺗﻪﻳﻴﺎﺭﻟﻘﺴﯩﺰ ﺗﯘﺭﻏﺎﻧﻠﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﺋﯘﻧﻰ ﺩەﺭﻫﺎﻝ ﺗﯘﺗﯘﭖ
ﺑﺎﻏﻠﯩﯟﺍﻟﺪﻯ .ﺩﯗﺗﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﺗﯩﺮﺍﭘﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪﺭ ﺑﯘﻧﺪﺍﻕ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﻰ ﺋﻮﻳﻼﭖ ﺑﺎﻗﻤﯩﻐﺎﭼﻘﺎ ،ﻗﻮﺭﻗﯘﭖ ﭘﺎﺗﭙﺎﺭﺍﻕ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺑﻪﻥ
ﭼﺎﯞ ﺋﺎﺭﻗﯩﺪﯨﻦ ﻳﯧﺘﯩﭗ ﻛﯧﻠﯩﭗ ،ﺩﯗﺗﯩﻨﻰ ﺗﻪﺧﺘﺘﯩﻦ ﭼﯜﺷﯜﺭﯛﭖ ،ﺳﯘﻟﯥ ﺧﺎﻧﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻛﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﺟﯘﯕﻨﻰ ﺧﺎﻥ ﻗﯩﻠﯩﭗ
ﺗﯩﻜﻠﯩﺪﻯ .ﺳﯘﻟﯧﻠﯩﻘﻼﺭ ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺧﻮﺷﺎﻟﻠﯩﻘﻘﺎ ﭼﯚﻣﺪﻯ.
ﺷﯘ ﻳﯩﻠﻰ ﻗﯩﺸﺘﺎ ،ﺩﯗﮔﯘ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﻗﺎﻳﺘﯩﺪﯨﻦ ﺑﺎﺭﯨﻜﯚﻝ ﺑﻮﻳﯩﺪﺍ ﻗﯘﻳﺎﻥ ﺧﺎﻧﻨﯩﯔ ﻗﻮﯞﻣﯩﻨﻰ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﻗﯩﻠﭗ ﻗﻮﺷﻨﻰ
ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﺪﻯ .ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﯨﻲ ﻫﯚﻛﯜﻣﯩﺘﻰ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺕ ﻗﻮﺭﯗﻗﭽﻰ ﺑﯧﮕﻰ ﯞە ﯞﯗﺟﻰ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ ﺑﯧﮕﻰ
ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﭗ) ،ﺑﯘ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺗﯘﻧﺠﻰ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﺗﻪﺳﯩﺲ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺋﯩﺪﻯ( ،ﻗﻮﺭﯗﻗﭽﻰ ﺑﻪﮔﻪ ﯞە ﯞﯗ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ
ﺑﯧﮕﻰ ﺋﺎﺭﻗﺎ ﻗﻮﺵ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻨﯩﯔ ﺑﻪﺵ ﺑﺎﻟﯩﻖ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﺪﯨﻜﻰ ﮔﯘﭼﯘﯓ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﺑﯩﻲ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ( ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﮕﻪ
ﺋﻮﺭﯗﻧﻠﯩﺸﯩﭗ ،ﺟﻰ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ ﺑﯧﮕﻰ ﺋﺎﻟﺪﻯ ﻗﻮﺵ ﺑﻪﮔﯩﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﻟﯜﻛﭽﯜﻥ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺗﯘﺭﭘﺎﻥ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ
ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﺪﺍ( ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﮕﻪ ﺋﻮﺭﯗﻧﻠﯩﺸﯩﭗ ،ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﻨﻰ ﺑﺎﺷﻘﯘﺭﯗﭖ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ ﻛﯚﺭﺩﻯ .ﺋﻪﻟﯟەﺗﺘﻪ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻣﯘ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻦ ﺋﺎﺳﺎﻧﻠﯩﻘﭽﻪ ﯞﺍﺯ ﻛﯧﭽﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﻤﺎﻳﺘﻰ .ﺷﯘﯕﺎ ،ﺋﯘﻻﺭﻣﯘ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﻣﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ
ﻗﻮﺯﻏﯩﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ 76~ 75ﻳﯩﻠﻠﯩﺮﻯ )ﻳﯘﯕﭙﯩﯔ ­18ﻳﯩﻠﻰ ﯞە
ﺟﻴﻪﻧﭽﯘ ­1ﻳﯩﻠﻰ( ﻏﻪﺭﺑﻰ ﻳﯘﺭﺗﻨﻰ ﺗﺎﻟﯩﺸﯩﺶ ﻳﯜﺯﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﭘﺎﺭﺗﻠﯩﺪﻯ .ﺋﻪﺗﯩﻴﺎﺯﻧﯩﯔ ­2ﺋﯧﻴﯩﺪﺍ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺳﻮﻝ ﻗﻮﻝ ﺧﺎﻧﻨﻰ 20ﻣﯩﯔ ﭼﻪﯞەﻧﺪﺍﺯﻧﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﻗﻮﺷﻘﺎ ﻫﯘﺟﻢ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ،ﺋﺎﺭﻗﺎ ﻗﻮﺵ ﺧﺎﻧﻨﻰ
ﺋﺎﻧﺘﻮﺭﻧﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ،ﺑﻪﺷﺒﺎﻟﯩﻖ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﮕﻪ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﯞﯗ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ ﺑﯧﮕﻰ
ﮔﯧﯔ ﮔﯘﯓ ﺯەﻫﻪﺭﻟﯩﻚ ﺋﻮﻕ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﻪﺭﺩﻯ .ﻫﯘﻥ ﻟﻪﺯﻛﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﻮﻕ ﺗﻪﻛﻜﻪﻧﻠﻪﺭ ﺟﺎﺭﺍﻫﻪﺕ ﺋﯧﻐﯩﺰﯨﻨﯩﯔ
­ ­ 161ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻗﯩﺰﯨﺮﯨﭗ ﺋﯩﺸﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﯛﭖ ﺋﯩﻨﺘﺎﻳﯩﻦ ﻗﻮﺭﻗﯘﺷﺘﻰ .ﺩەﻝ ﺷﯘ ﻛﯜﻧﻰ ﺑﻮﺭﺍﻥ ﭼﯩﻘﯩﭗ ﻳﺎﻣﻐﯘﺭ ﻳﺎﻏﺪﻯ .ﺧﻪﻥ
ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﻧﯘﺭﻏﯘﻥ ﺋﺎﺩەﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ ﯞە
ﻳﺎﺭﯨﻼﻧﺪﯗﺭﺩﻯ .ﻫﯘﻧﻼﺭ ﻗﻮﺭﻗﯘﭖ ﻗﻮﺷﯘﻧﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﯧﻜﯩﻨﺪﯛﺭﯛﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﮔﯧﯔ ﮔﯘﯓ ﺳﯘﻟﯥ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﻨﻰ )ﻗﻮﺵ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ
ﺳﯘﻟﯥ ﺷﻪﻫﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺳﯘﻟﯥ ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﯘﻟﯥ ﺷﻪﻫﯩﺮﻯ ﺋﻪﻣﻪﺱ( ﻳﯧﻨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﯩﻠﻐﯩﺪﺍ ﺳﯘ ﺑﺎﺭ .ﺷﯘ ﻳﻪﺭﺩە ﻣﯘﺩﺍﭘﯩﺌﻪ
ﻛﯚﺭﮔﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ ﺩەﭖ ﻗﺎﺭﺍﭖ ،ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺷﯘ ﻳﻪﺭﮔﻪ ﺋﻮﺭﯗﻧﻼﺷﺘﯘﺭﺩﻯ ­7 .ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﻪﺷﺒﺎﻟﯩﻖ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﮕﻪ ﻳﻪﻧﻪ
ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ ﯞە ﺟﯩﻠﻐﺎ ﺳﯜﻳﯩﻨﻰ ﺋﯜﺯﯨﯟەﺗﺘﻰ .ﮔﯧﯔ ﮔﯘﯓ ﺷﻪﻫﻪﺭ ﺋﯩﭽﯩﺪە ﻗﯘﺩﯗﻕ ﻗﯧﺰﯨﭗ ﺳﯘﻧﻰ ﻫﻪﻝ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯔ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺗﻪﯕﺮﻯ ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﻳﺎﺭ ﺑﻮﻟﺪﻯ ﺩەﭖ ﻗﺎﺭﺍﭖ ،ﭘﯜﺗﯜﻧﻠﻪﻱ ﭼﯧﻜﯩﻨﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ ­11 .ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﺋﺎﮔﻨﻰ ،ﻛﯜﺳﻪﻥ
ﺑﻪﮔﻠﯩﻜﻠﯩﺮﻯ ﻏﻪﺭﺑﻰ ﻳﯘﺭﺕ ﻗﻮﺭﯗﻗﭽﻰ ﺑﯧﮕﻰ ﭼﯧﻦ ﻣﯘﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯘﻧﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻣﯘ ﺟﻰ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ
ﺑﯧﮕﻰ ﮔﯜەﻥ ﭼﯘﯕﻨﻰ ﻟﯜﻛﭽﯜﻧﺪە ﻗﺎﻣﺎﻝ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺩەﻝ ﺷﯘ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﺪە ﺧﻪﻥ ﻣﯩﯖﺪﻯ ﺋﺎﻏﯩﺮﯨﭗ ﺋﯚﻟﺪﻯ .ﻳﺎﺭﺩەﻣﮕﻪ ﻗﻮﺷﯘﻥ
ﻛﻪﻟﻤﯩﮕﻪﭼﻜﻪ ،ﻗﻮﺵ ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﺳﯩﻴﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ﮔﯧﯔ ﮔﯘﯕﻐﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﮔﯧﯔ ﮔﯘﯕﻨﯩﯔ ﺋﺎﺷﻠﯩﻘﻰ
ﺗﯜﮔﻪﭖ ،ﺋﻪﺳﻜﻪﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺋﻮﻧﻼ ﺋﺎﺩﯨﻤﻰ ﻗﺎﻟﺪﻯ .ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺗﻪﺳﻠﯩﻢ ﺑﻮﻟﯘﺷﻘﺎ ﻗﯩﺰﯨﻘﺘﯘﺭﯗﭖ
ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﻜﻪﻧﺪە ،ﺋﯘ ﺋﻪﻟﭽﯩﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ﺗﺎﺷﻠﯩﺪﻯ .ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺑﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﻏﻪﺯەﭘﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﻮﺷﯘﻧﻨﻰ
ﻛﯚﭘﻪﻳﺘﯩﭗ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺷﻪﻫﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﻻﻟﻤﯩﺪﻯ .ﮔﯜەﻥ ﭼﯘﯓ ﺋﻮﺭﺩﯨﻐﺎ ﻣﻪﻛﺘﯘﭖ ﺳﯘﻧﯘﭖ ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﺪﻯ.
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻏﻪﺭﺑﭙﻜﻪ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﻐﯘﭼﻰ ﺳﺎﻧﻐﯘﻥ ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯖﻨﻰ ﺟﻴﯘﭼﯜەﻧﮕﻪ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ،ﺟﻴﯘﭼﯜەﻥ ﯞﺍﻟﯩﻴﺴﻰ ﺩﯛەﻥ
ﭘﯧﯖﻨﻰ ﺟﺎﯕﻴﯥ ،ﺟﻴﯘﭼﯜەﻥ ،ﺩﯗﻧﺨﯘﺍﯕﺪﯨﻜﻰ ﻗﻮﺷﯘﻧﻼﺭ ﯞە ﭘﯩﺸﺎﻣﺸﺎﻥ ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﻗﯘﺗﻘﯘﺯﯗﺷﻘﺎ ﺋﻪﯞەﺗﺘﻰ ].[22
ﺟﺎﯕﺪﯨﻨﯩﯔ ﺟﯩﻴﻪﻧﭽﯘ ­1ﻳﯩﻠﻰ ­1ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﺩﯛەﻥ ﭘﯧﯔ ﻗﻮﺷﻘﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﻳﺎﺭﻏﻮﻝ ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﺪە )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ
ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﺪﯨﻜﻰ ﺗﯘﺭﭘﺎﻧﻨﯩﯔ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ( ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﻗﻮﺭﻗﯘﭖ ﻗﯧﭽﯩﭗ
ﻛﻪﺗﻜﻪﭼﻜﻪ ،ﻗﻮﺵ ﻳﻪﻧﻪ ﻗﺎﻳﺘﯩﺪﯨﻦ ﺗﻪﺳﻠﯩﻢ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺷﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﮔﯜەﻥ ﭼﯘﯓ ﺋﺎﻏﯩﺮﯨﭗ ﺋﯚﻟﺪﻯ .ﮔﯧﯔ ﭼﯘﯕﻨﯩﯔ
ﺳﻪﺭﻛﻪﺭﺩﯨﺴﻰ ﻓﻪﻥ ﭼﻴﺎﯓ ﺗﻪﯕﺮﻯ ﺗﯧﻐﯩﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﯨﻜﻰ ﻳﻮﻝ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﮔﯧﯔ ﮔﯘﯕﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﺪﻯ .ﺑﯘ
ﯞﺍﻗﯩﺘﺘﺎ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺗﯜﺯﻟﻪﯕﻠﯩﻜﺘﻪ ﻗﯘﺭﻏﺎﻗﭽﯩﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺧﻪﻥ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ .ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯜﺳﺘﯩﮕﻪ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺟﺎﺯﺍ
ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﺶ ،ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﻨﻰ ﺋﯩﺪﺍﺭە ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺳﻪﯞەﺑﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﺭﺑﯩﻲ ﺧﯩﺮﺍﺟﻪﺕ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﻛﯚﭘﯩﻴﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﯩﺪﻯ ].[23
ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺑﻪﺭﺩﺍﺷﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮﯨﺸﻜﻪ ﺋﺎﻣﺎﻟﺴﯩﺰ ﻗﯧﻠﯩﭗ ،ﻗﻮﺭﯗﻗﭽﻰ ﺑﻪﮒ ﯞە ﯞﯗﺟﻰ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ ﺑﻪﮔﻠﻪﺭﻧﻰ
ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯗﭖ ﻛﯧﻠﯩﺸﻜﻪ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻳﯩﻠﻰ )ﺟﺎﯕﺪﯨﻨﯩﯔ ﺟﻴﻪﻧﭽﯘ ­2ﻳﯩﻠﻰ( ­3ﺋﺎﻳﺪﺍ ﺋﯩﯟﯨﺮﯨﻮﻟﺪﯨﻜﻰ ﺗﯧﺮﯨﻘﭽﻰ
­ ­ 162ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻟﻪﺷﻜﻪﺭﻟﻪﺭﻧﯩﻤﯘ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯗﭖ ﻛﻪﻟﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯘ ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﺑﯘ ﻳﻪﺭﻧﻰ ﻗﺎﻳﺘﯩﯟﺍﺷﺘﯩﻦ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﯟﺍﻟﺪﻯ.
ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺟﺎﺯﺍ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﻫﻪﺭﺑﯩﻲ ﻫﻪﺭﯨﻜﯩﺘﯩﻤﯘ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﻫﻪﻝ ﺗﻮﺧﺘﺎﭖ
ﻗﺎﻟﺪﻯ .ﻟﯧﻜﯩﻦ ،ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻤﻘﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﻐﺎ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ،ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﭘﺎﻳﺪﯨﺴﯩﺰ ﺋﺎﻗﯩﯟەﺗﻨﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ
ﻛﻪﻟﺪﻯ.
ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻼﺭ ﮔﻮﺭﯗﻫﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﺕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﻯ ﺧﻪﻟﻘﻨﯩﯔ ﻛﯚﯕﻠﯩﮕﻪ ﻳﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ
ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﺪﺍ ،ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐﺎﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺧﻪﻥ
ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩﺴﻤﯘ ،ﯞﺍﻗﺘﯩﻨﭽﻪ ﭘﯘﺭﺳﻪﺕ ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ،
ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺩەﺭﻫﺎﻝ ﺗﻪﻣﺸﯩﻠﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻧﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺧﯘﺩﺩﻯ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﯩﯔ ﺧﯧﺪﯨﻐﺎ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺧﯧﺘﯩﺪە» :ﻳﯧﻘﯩﻨﺪﺍ ﺋﻮﯓ ﻗﻮﻝ
ﺑﺎﺗﯩﺲ ﺧﺎﻥ ﺷﺎﻧﺘﺎﻥ ﻳﯧﻨﯩﻖ ﺟﺎﺑﺪﯗﻧﯘﭖ ﻳﯩﺮﺍﻕ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﺋﻮﺭﺩﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭘﯧﻘﯩﺮ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯚﺭﯛﺷﺘﻰ .ﺋﯘﻧﯩﯔ
ﺋﯧﻴﺘﯩﺸﯩﭽﻪ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﻮﯞﻣﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﯚﭘﭽﯩﻠﯩﻜﻰ ﺑﯧﻘﯩﻨﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﺴﯩﻤﯘ ،ﺋﯚﺯﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻧﻮﻣﯘﺱ
ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺷﯘﯕﺎ ﻛﯧﻠﻪﻟﻤﻪﭘﺘﯘ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻟﻪﺷﻜﻪﺭ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺋﯘﺷﺘﯘﻣﺘﯘﺕ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺴﺎﻕ ﺋﯘﻻﺭ ﭼﯘﻗﯘﻡ ﺋﺎﯞﺍﺯ ﻗﻮﺷﯩﺪﯗ«
ﺩﯦﮕﯩﻨﯩﺪەﻙ ﺋﯩﺪﻯ ] [24ﺩەﺭﯞەﻗﻪ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­74~ 73ﻳﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺷﯩﻤﺎﻟﻐﺎ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ،
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­83ﻳﯩﻠﯩﺪﯨﻦ )ﺟﯩﻴﻪﻧﭽﯘ ­8ﻳﯩﻠﻰ( ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ
ﺋﺎﻳﯩﻐﻰ ﺋﯜﺯﯛﻟﻤﯩﺪﻯ .ﺷﯘ ﻳﯩﻠﻰ ﻳﺎﺯﺩﺍ ﺳﻪﻧﻤﯘﻟﯘ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﺪﯨﻦ 38ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﺎﻗﺴﺎﻗﯩﻠﻰ ﺟﻠﯘﺳﯩﻨﯩﯔ
ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﯞﯗﻳﯜەﻥ ﻗﻮﺭﻭﻟﯩﻐﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺋﺎﺭﻗﯩﺪﯨﻼ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­85ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯜەﻧﺨﯥ ­2
ﻳﯩﻠﻰ( ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﻗﺴﺎﻗﺎﻝ ﭼﯧﻠﯩﺠﯘﺑﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ 73ﺗﯜﺭﻛﯜﻡ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ­ ﺋﺎﺧﯩﺮ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﻦ ﻛﯩﺮﯨﭗ ﺋﻪﻝ
ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺑﯘ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﮔﻮﺭﯗﻫﯩﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﯩﻨﻰ ﺯﻭﺭ ﺩەﺭﯨﺠﯩﺪە ﺋﺎﺟﯩﺰﻻﺷﺘﯘﺭﯞەﺗﺘﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﯘﺟﯘﻣﻰ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﺪﺍ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻟﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﻗﯘﻟﻠﯘﻗﯩﺪﺍ ﺗﯘﺭﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻗﻮﯞﻡ ﯞە ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻣﯘ
ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﺭﯨﺸﻠﯩﻖ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﺘﻰ .ﺳﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﺳﻮﻝ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ،ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﯨﻦ ،ﺩﯨﯖﻠﯩﯖﻼﺭ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﺪﯨﻦ
ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ ] .«[25ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﮔﯘﺭﯗﻫﻰ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﭘﯘﺕ ﺗﯩﺮەﭖ ﺗﯘﺭﯗﺷﻘﺎ ﺋﺎﻣﺎﻟﺴﯩﺰ ﻗﯧﻠﯩﭗ،
ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﻨﯩﯔ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﯩﻴﻪ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﻰ( ﻏﻪﺭﯨﺒﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ
ﻛﯚﭼﯜﭖ ﻛﯧﺘﯩﺸﻜﻪ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­87ﻳﯩﻠﻰ )ﺟﺎﯕﺨﯥ ­1ﻳﯩﻠﻰ( ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻳﻪﻧﻪ ﺳﻮﻝ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ .ﺑﯘ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﺍ ﺯﻭﺭ
­ ­ 163ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ﭼﯩﻘﺎﺭﺩﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺑﯧﻘﯩﻨﻐﺎﻥ ﭼﯘﻻﻥ ،ﭼﯘﭘﻰ ،ﻗﯘﺗﯘﺵ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ 58ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻦ
200ﻣﯩﯔ ﺋﺎﺩەﻡ 8000 ،ﻟﻪﺷﻜﻪﺭ ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﺎﺭﻗﺎ­ ﺋﺎﺭﻗﯩﺪﯨﻦ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺳﯘﻓﺎﯓ ،ﯞﯗﻳﯜەﻥ،
ﻳﯜﻧﺠﯘﯓ ،ﺑﯧﻴﺪﻯ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺩەﻝ ﻣﯘﺷﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ
ﭼﯧﻜﻪﺗﻜﻪ ﺋﺎﭘﯩﺘﻰ ﻳﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺧﻪﻟﻖ ﺋﺎﭼﺎﺭﭼﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗﯧﻠﯩﭗ ،ﻫﯘﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ﺉ ﯨﭽﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﯩﻨﯩﭙﻰ ﺯﯨﺪﺩﻳﻪﺕ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ
ﻛﻪﻧﺴﻜﯩﻨﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﯛﻧﻼﺭ ﮔﯘﺭﯗﻫﻰ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻤﯘ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ،
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﻧﺎ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﺎﻛﯩﺴﻰ ﺋﻮﯓ ﻗﻮﻝ ﺑﯩﻠﯩﻚ ﺧﺎﻥ )ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭﺩە ﺋﯩﺴﯩﻤﻰ ﺧﺎﺗﯩﺮﻟﻪﻧﻤﯩﮕﻪﻥ( ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ
ﻫﻮﻗﯘﻕ ﺗﺎﻻﺷﻘﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻛﯜﭺ ﺑﯚﻟﯜﻧﯜﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﯞەﺯﯨﻴﻪﺕ ،ﻳﻪﻧﻰ ﺳﯩﻨﯩﭙﻰ ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﯞەﺯﯨﻴﻪﺕ ﯞە
ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻼﺭ ﺳﯩﻨﯩﭙﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻗﯩﺴﯩﻤﯩﺪﯨﻜﻰ ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﻪﺕ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﯞەﺯﯨﻴﻪﺕ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ
ﻛﯩﺮﺯﯨﺴﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﺎﺷﻜﺎﺭﻟﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻐﺎ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺷﻪﺭﺕ­ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺖ ﺑﯩﻠﻪﻥ
ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﯩﺪﻯ .ﺷﯘﯕﺎ ،ﺟﻴﻪﻧﭽﯘ ­2ﻳﯩﻠﯩﺪﯨﻦ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­77ﻳﯩﻠﻰ( ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺗﻮﺧﺘﺎﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻫﻪﺑﯩﻲ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﺋﻪﻣﺪﯨﻠﯩﻜﺘﻪ
ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯜﻧﺘﻪﺭﺗﯩﭙﻜﻪ ﻗﻮﻳﯘﻟﺪﻯ .ﻫﺎﻟﺒﯘﻛﻰ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﺑﯩﺮ ﺯەﺭﯨﺒﯩﮕﻪ ﺑﻪﺭﺩﺍﺷﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮﻟﻪﻣﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ﻳﻪﻧﯩﻼ
ﺋﯘﻻﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﻛﯩﺮﯨﺰﯨﺴﻨﯩﯔ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟﯘﺷﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﺪﻯ.
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺵ ﺋﯘﺭﯗﺷﻰ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­89ﻳﯩﻠﻰ
)ﺧﯧﺪﯨﻨﯩﯔ ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ­1ﻳﯩﻠﻰ( ﺑﺎﺷﻼﻧﺪﻯ ­6 .ﺋﺪﺍﻳﺪﺍ ،ﻫﺎﯞﺍ­ ﺋﺎﺗﻠﯩﻘﻼﺭ ﺳﺎﻧﻐﯘﻧﻰ ﻏﯘ ﺷﯩﻴﻪﻥ ﯞە ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯔ ﺳﯘﻓﺎﯕﺪﯨﻜﻰ
ﺟﯩﻠﯘ ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ،ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻣﻪﻧﻴﻰ ﺟﯩﻠﻐﯩﺴﯩﺪﯨﻦ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﺪﯨﻜﻰ ﺟﯘﯕﻐﺎﺭ ﺧﻮﺷﯩﺪﺍ(،
ﻟﯩﻴﺎﺷﯜﻳﺪﯨﻦ ﺟﻪﻣﺌﯩﻲ 38ﻣﯩﯔ ﻛﯩﺸﻠﯩﻚ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺑﻪﮒ ﻳﻪﻥ ﭘﻪﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﻧﺪﺍﺵ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ
ﺑﻪﮒ ﻳﻪﻥ ﭘﻪﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯜﻣﻪﻧﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺧﯩﻞ ﻗﻮﺷﯘﻧﻐﺎ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ
ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻰ ﻗﯧﭽﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺧﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﺳﯩﭽﯜﺑﯩﺪﻯ ﻛﯚﻟﯩﮕﯩﭽﻪ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﯩﻴﻪ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﻰ
ﺗﻪﯞەﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﺳﯘﺑﯘ ﻛﯚﻟﻰ( ﻗﻮﻏﻼﭖ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺩﺍﯕﻠﯩﻖ ﺧﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﯚﯞﯨﻨﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ 13ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ
ﺋﺎﺩەﻣﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ ﯞە ﻧﯘﺭﺷﯘﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺋﺎﻟﺪﻯ .ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺧﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﻮﯞﻣﯩﺪﯨﻦ 81
ﻗﻪﺑﯩﻠﻪ 200 ،ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺋﺎﺩەﻡ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺩﯗ ﺷﯩﻴﻪﻥ ،ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﻦ 3000ﻧﻪﭼﭽﻪ
ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻢ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﻪﻧﺮەﻥ ﺗﯧﻐﯩﻐﺎ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﯩﻴﻪ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺧﺎﻧﮕﺎﺕ ﺗﯧﻐﻰ( ﭼﯩﻘﯩﭗ ،ﺑﯘ
ﻗﯧﺘﯩﻤﻘﻰ ﻏﻪﻟﺒﯩﮕﻪ ﺋﺎﺑﯩﺪە ﺗﯩﻜﻠﻪﭖ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﺪﻯ ] .[26ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ­2ﻳﯩﻠﻰ( ­5ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﺧﻪﻥ
­ ­ 164ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﺋﯩﺴﯩﺮﻏﻮﻟﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﻫﯘﻥ ﻟﻪﺷﻜﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﻏﻠﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ،ﺑﯘ ﻳﻪﺭﻧﻰ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯞﺍﻟﺪﻯ.
­10ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺟﯩﻠﯘ ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﻪﺭﺩﻯ.
ﺧﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﻛﯧﭽﯩﺪە ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ،ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻳﺎﺭﻟﯩﻨﯩﭗ ﻗﯧﺘﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﭗ ،ﺟﯧﻨﯩﻨﻰ ﺋﺎﺭﺍﻥ ﺳﺎﻗﻼﭖ ﻗﺎﻟﺪﻯ.
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­91ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯓ ﻳﯜەﻥ ­3ﻳﯩﻠﻰ( ­2ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺯﻭﺭ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺗﺎﺭﺗﺘﻰ .ﮔﯧﯔ ﻛﯘﻱ ﺟﯜﻳﻪﻥ
ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﭼﯩﻘﯩﭗ ،ﺟﯩﻨﯟﯦﻲ ﺗﯧﻐﯩﺪﺍ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﻳﻪﯕﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺑﯩﺮ
ﺑﯚﻟﯜﻙ ﺋﺎﺩەﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺋﯘﻳﺴﯘﻥ ﯞە ﻛﺎﻧﮕﯩﻴﯩﮕﻪ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ ] .[27ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭﻟﯩﻖ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﻰ
ﭘﯜﺗﯜﻧﻠﻪﻱ ﻳﯩﻤﯩﺮﯨﻠﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﭼﯧﻜﯩﻨﯩﭗ ﭼﯩﻘﺘﻰ .ﻫﯘﻧﻼﺭ
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﯩﺪﯨﻦ ﺑﯘﺭﯗﻧﻘﻰ ­209ﻳﯩﻠﻰ ﺑﺎﺗﯘﺭ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﻏﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﻣﯘﺷﯘ ﯞﺍﻗﯩﺘﻘﯩﭽﻪ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ
ﺟﻪﻧﯘﭖ­ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﺗﻮﭘﺘﻮﻏﺮﺍ 300ﻳﯩﻞ ﺩەﯞﺭ ﺳﯜﺭﺩﻯ.
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­91ﻳﯩﻠﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﺯﻭﺭ ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ
ﯞەﺯﯨﻴﯩﺘﻰ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻖ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ،
ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐﺎﻥ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺑﺎﺷﭙﺎﻧﺎﻫﺴﯩﺰ ﻗﯧﻠﯩﭗ ،ﻫﻪﺭ ﺗﻪﺭەﭘﻜﻪ ﺗﺎﺭﺍﭖ ﺗﯚﺕ ﻗﯩﺴﯩﻤﻐﺎ ﺑﯚﻟﯜﻧﯜﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ.
ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﻤﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﯩﯔ ﺋﯩﻨﯩﺴﻰ ﻳﯘﺭﺗﺎﺟﺎﻧﻐﺎ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﭗ ﻣﺎﯕﺪﻯ.
ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯩﻨﯩﺴﻰ ﺳﻮﻝ ﻗﻮﻝ ﺧﺎﻥ ﻳﯘﺭﺗﺠﺎﻥ ﻗﺎﻟﺪﯗﻕ ﻗﻪﯞﻣﻠﻪﺭﺩﯨﻦ
ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻣﯩﯔ ﺋﺎﺩەﻣﻨﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ ] ،[28ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺩەﭖ ﺋﺎﺗﺎﭖ ،ﺑﺎﺭﯨﻜﯚﻟﮕﻪ ﭼﯧﻜﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﻪﻟﭽﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﺋﻪﻝ
ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﻰ ﺗﻪﻟﻪﭖ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺗﻪﻟﯩﭙﯩﻨﻰ ﻗﯘﺑﯘﻝ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­92ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ­4ﻳﯩﻠﻰ(
ﮔﯧﯔ ﻛﯜﻳﻨﻰ ﺋﻪﻟﭽﻰ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ،ﻣﯚﻫﯜﺭ ﯞە ﻣﯚﻫﯜﺭ ﺑﯧﻐﻰ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﺪﻯ ﻫﻪﻡ ﺋﻪﻣﯩﺮ ﻧﯚﻛﻪﺭ ﺭﯦﻦ ﺷﺎﯕﻨﻰ
ﺋﯩﯟﯨﺮﻏﻮﻟﺪﺍ ﺗﯘﺭﯗﭖ ،ﺋﯘﻧﻰ ﺧﯘﺩﺩﻯ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﯨﻐﺎﻧﺪەﻙ ﻗﻮﻏﺪﺍﺷﻘﺎ )ﻫﻪﻡ ﻧﺎﺯﺍﺭەﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ( ﺋﻪﯞەﺗﺘﻰ.
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﺋﻪﺳﻠﯩﺪە ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺋﻮﺭﺩﯨﺴﯩﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﺸﯩﻐﺎ ﻳﺎﺭﺩەﻡ ﺑﻪﺭﻣﻪﻛﭽﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﻟﯧﻜﯩﻦ ﭘﯩﻼﻥ
ﺗﯧﺨﻰ ﺋﯩﺸﻘﺎ ﺋﺎﺷﻤﺎﻱ ﺗﯘﺭﯗﭘﻼ ،ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ­5ﻳﯩﻠﻰ( ﺋﯘ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﺎﺳﯩﻴﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯚﺯ ﺋﺎﻟﺪﯨﻐﺎ
ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻐﺎ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ.
ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﻤﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻘﺎ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﭗ ﻣﺎﯕﺪﻯ.
ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﺋﺎﯞﺍﻝ ﻗﺎﻟﺪﯗﻕ ﻗﻮﯞﻣﻨﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺋﯘﻳﺴﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﯧﺮﯨﮕﻪ ،ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ
­ ­ 165ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻛﺎﻧﮕﯩﻴﯩﮕﻪ ﺑﺎﺭﺩﻯ .ﺋﻪﻳﻨﻰ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺯﺍﺩﻯ ﻗﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋﺎﺩەﻣﻨﯩﯔ ﺋﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺋﻪﮔﯩﺸﯩﭗ ﻏﻪﺭﭘﻜﻪ ﻗﺎﭼﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﺋﻪﻣﻪﺱ.
ﺑﯘ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­4ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻟﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﺎﻻﻧﻼﺭ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺭﻭﺳﯩﻴﻪ ﻳﺎﻳﻼﻗﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺩﻭﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﻨﯩﯔ
ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺋﻪﺗﯩﺮﺍﭘﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻼﺷﻘﺎﻥ( ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﺭﯗﺵ ﻗﯩﻠﺪﻯ ﻫﻪﻡ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­374ﻳﯩﻠﻰ ﺋﺎﻻﻥ ﺩﯙﻟﯩﺘﯩﻨﻰ ﻳﻮﻗﺎﺗﺘﻰ.
ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺋﯜﭺ ﺑﺎﺳﻘﭽﯘ ﻳﺎﯞﺭﻭﭘﺎﻏﺎ ﺑﯧﺴﯩﭗ ﻛﯩﺮﺩﻯ .ﺑﯘﻧﯩﯔ ­1ﺑﺎﺳﻘﯘﭼﻰ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­415~ 400ﻳﯩﻠﻼﺭﻏﯩﭽﻪ
ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻣﻪﺯﮔﯩﻞ ­2 .ﺑﺎﺳﻘﯘﭼﻰ ­5ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺗﺘﯩﻼ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﻣﻪﺯﮔﯩﻞ ﺋﯩﺪﻯ ].[29
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­91ﻳﯩﻠﯩﻨﯩﯔ ﺋﺎﻟﺪﻯ­ ﻛﻪﻳﻨﯩﺪە ،ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﻰ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ﭘﻪﻳﺪﯨﻨﭙﻪﻱ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩﺸﻜﻪ ﺑﺎﺷﻼﭖ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﯩﯔ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻏﻪﺭﭘﻜﻪ ﻛﯚﭼﯜﭖ ،ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻨﯩﯔ ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﺘﺎ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﭘﯘﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯨﻦ
ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﻪﺳﻠﯩﺪە ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺗﻪﯞە ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺭﺍﻳﻮﻧﻼﺭﻧﻰ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﯟﺍﻟﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ
ﻗﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﺯﻭﺭ ﺑﯩﺮ ﺗﯜﺭﻛﯜﻡ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭﻏﺎ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ» .ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺧﻪﻧﻨﺎﻣﻪ« ­90ﺟﯩﻠﺪ،
»ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪە ﻗﯩﺴﺴﻪ« ﺩە» :ﺧﯧﺪﯨﻨﯩﯔ ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ﻳﯩﻠﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ،ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺳﺎﻧﻐﯘﻥ ﺩﯗ ﺷﯩﻴﻪﻥ ﺋﻮﯓ ﻗﻮﻝ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ
ﺑﻪﮒ ﮔﯧﯔ ﻛﯜﻳﻨﻰ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺷﯘﻧﯩﯔ
ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﯧﺮﯨﻨﻰ ﺋﯩﮕﻪﻟﻠﯩﺪﻯ .ﺋﯚﺯ ﺟﺎﻳﯩﺪﺍ ﻗﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻳﯜﺯ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻣﯩﯔ ﺗﯜﺗﯜﻥ ﻫﯘﻥ ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ
ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﭖ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ›ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﻰ‹ ﺩەﭖ ﺋﺎﺗﯩﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻛﯜﭼﯩﻴﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ« ﺩﯦﻴﯩﻠﮕﻪﻥ» .ﺋﯜﭺ
ﭘﺎﺩﯨﺸﺎﻫﻠﯩﻖ ﺗﻪﺯﻛﯩﺮﯨﺴﻰ .ﯞﯦﻲ ﭘﺎﺩﯨﺸﺎﻫﻠﯩﻘﻰ ﺗﻪﺯﻛﯩﺮﯨﺴﻰ« ­30ﺟﯩﻠﺪ» ،ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪە ﻗﯩﺴﺴﻪ« ﺩﯨﻤﯘ ﭘﯧﻲ ﺟﯘ
»ﯞﯦﻴﻨﺎﻣﻪ« ﺩﯨﻦ ﻧﻪﻗﯩﻞ ﺋﯧﻠﯩﭗ» ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﻗﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﻳﯜﺯ
ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻣﯩﯔ ﺋﺎﺋﯩﻠﻪ ﻟﯩﻴﺎﯞﺩﯗﯕﻐﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺋﻮﻟﺘﯘﺭﺍﻗﻠﯩﺸﯩﭗ ،ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ›ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﻰ ﻟﻪﺷﻜﻪﺭﻟﯩﺮﻯ‹ ﺩەﭖ ﺋﺎﺗﺎﺷﺘﻰ« ﺩﯦﮕﻪﻥ.
ﻫﻪﺭ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﺪە ﺑﻪﺵ ﺟﺎﻧﺪﯨﻦ ﺋﺎﺩەﻡ ﺑﺎﺭ ﺩەﭖ ﻫﯧﺴﺎﺑﻠﯩﻐﺎﻧﺪﺍ ،ﺋﻪﻳﻨﻰ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭﻏﺎ ﻗﻮﺷﯘﻟﯘﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭ
600­ 500ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﻪﻡ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ] .[30ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­3ﺋﻪﺳﯩﺮﻧﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﻟﯩﺮﯨﻐﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻧﺪە
ﻧﯘﺭﻏﯘﻥ ﺗﺎﺭﻣﺎﻗﻼﺭﻏﺎ ﺑﯚﻟﯜﻧﯜﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ ﺋﯜﭺ ﺗﺎﺭﻣﺎﻕ ﻳﯜﯞﯦﻦ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ،ﺗﻮﻏﺒﺎﺕ
ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﯞە ﻣﯘﺭﯗﻥ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺋﯩﺪﻯ .ﻫﺎﻟﺒﯘﻛﻰ ،ﻳﯜﯞﯦﻦ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭﻏﺎ ﻗﻮﺷﯘﻟﻐﺎﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ
ﻳﯜﯞﯦﻦ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﺯﮔﯩﺮﯨﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﯩﺪﻯ .ﻳﯜﯞﯦﻦ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﻰ ﺑﯘﺭﯗﻥ ﭼﻮﻏﺎﻱ ﺗﺎﻏﻠﯩﺮﯨﺪﺍ ﭼﺎﺭﯞﯨﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ،
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­2ﺋﻪﺳﯩﺮﺩە ﺋﺎﻗﺴﺎﻗﺎﻟﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﺷﻪﺭﻗﻘﻪ ﻛﯚﭼﯜﭖ ،ﻟﯩﻴﺎﯞﺷﯩﻨﯩﯔ ﺳﯩﺮﺗﯩﺪﯨﻜﻰ ﺷﯩﺮﺍﻣﯜﺭەﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﻨﯩﯔ
ﻳﯘﻗﯩﺮﻯ ﺋﯧﻘﯩﻨﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭﻏﺎ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺗﺎﻧﺸﯩﺨﯘﻱ ﭘﻪﻳﺪﯨﻨﭙﻪﻱ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﭗ ،ﻳﯜﯞﯦﻦ
­ ­ 166ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﺳﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭﻏﺎ ﺋﺎﻳﻼﻧﻐﺎﻧﯩﺪﻯ ] .[31ﻳﯜﯞﯦﻦ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻠﯩﺮﻯ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﮔﯜەﻧﺠﯘﯕﺪﺍ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺷﻪﻧﺸﯩﻨﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ
ﻗﯩﺴﯩﻤﻰ( ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺟﯘ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻗﯘﺭﺩﻯ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ – 581 ~ ­557ﻳﯩﻠﻼﺭ( .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﯨﻜﻰ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ
ﺟﺎﻳﻼﺭﺩﺍ ﻗﯧﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ،ﺗﻮﻏﺒﺎﺕ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﻪﺟﺪﺍﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﻛﯚﭼﯜﺵ
ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ ،ﺋﯘﻻﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﺎﺭﻟﯩﺸﯩﭗ ﻳﺎﺷﺎﭖ ﯞە ﻧﯩﻜﺎﻫﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ﻫﯘﻥ ،ﺋﺎﻧﯩﺴﻰ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺗﻮﺑﺎﻻﺭ )ﻳﺎﻛﻰ
»ﺗﻮﺍ ﻫﯘﻧﻠﯩﺮﻯ«( ﺑﻮﻟﯘﭖ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﻯ ] .[32ﺋﺎﺗﯩﺴﻰ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﻰ ،ﺋﺎﻧﺴﻰ ﻫﯘﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﯞﻻﺗﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻧﯩﻤﻪ ﺩەﭖ
ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺗﻮﻏﺮﯨﺴﯩﺪﺍ ﺗﺎﺭﺧﯩﻲ ﻣﺎﺗﯧﺮﻳﺎﻟﻼﺭﺩﺍ ﺧﺎﺗﯩﺮە ﻛﻪﻣﭽﯩﻞ .ﻟﯧﻜﯩﻦ ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺋﯧﻬﺘﯩﻤﺎﻟﻠﯩﻘﺘﯩﻤﯘ ﭼﻪﺗﻜﻪ
ﻗﯧﻘﯩﺸﻘﺎ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ» .ﺑﻪﺵ ﻏﯘﺯ ،ﺋﻮﻥ ﺋﺎﻟﺘﻪ ﭘﺎﺩﯨﺸﺎﻫﻠﯩﻖ« ﺩەﯞﺭﯨﺪە ،ﺗﻮﺑﺎﻻﺭ ﻗﻮﻗﺎﻥ ﺋﯘﺭﯗﻗﻰ ﺩەﭖ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﭗ ،ﺗﯘﯕﯟەﻥ
ﺷﻪﻫﯩﺮﯨﺪە )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺷﻪﻧﺸﻰ ﺋﯚﻟﻜﯩﺴﻰ ﻳﯜﻟﯩﻦ ﻧﺎﻫﯩﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﻏﻪﺭﯨﺒﯩﺪە( ﺑﯜﻳﯜﻙ ﺷﯩﻴﺎ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ~ 407
­431ﻳﯩﻠﻼﺭ( ﻗﯘﺭﺩﻯ .ﺗﻮﻏﺒﺎﺕ ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻠﯩﺮﻯ ﺑﻮﻟﺴﺎ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﯞﯦﻲ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ )534 ~ 386
–ﻳﯩﻠﻼﺭ( ﻗﯘﺭﺩﻯ.
ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻼﺭ ﮔﻮﺭﯗﻫﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﺕ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﻯ ﺧﻪﻟﻘﻨﯩﯔ ﻛﯚﯕﻠﯩﮕﻪ ﻳﺎﻗﻤﯩﻐﺎﻥ
ﺑﻮﻟﯘﭖ ،ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺳﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﺪﺍ ،ﻧﯘﺭﻏﯘﻧﻠﯩﻐﺎﻥ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺧﻪﻥ
ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯘﺷﻨﻰ ﺋﻮﻳﻠﯩﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯩﺴﻤﯘ ،ﯞﺍﻗﺘﯩﻨﭽﻪ ﭘﯘﺭﺳﻪﺕ ﺑﻮﻟﻤﺎﺳﻠﯩﻘﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯩﻜﻜﯩﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ،
ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺩەﺭﻫﺎﻝ ﺗﻪﻣﺸﯩﻠﻪﻟﻤﯩﮕﻪﻧﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺧﯘﺩﺩﻯ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﯩﯔ ﺧﯧﺪﯨﻐﺎ ﻳﺎﺯﻏﺎﻥ ﺧﯧﺘﯩﺪە» :ﻳﯧﻘﯩﻨﺪﺍ ﺋﻮﯓ ﻗﻮﻝ
ﺑﺎﺗﯩﺲ ﺧﺎﻥ ﺷﺎﻧﺘﺎﻥ ﻳﯧﻨﯩﻖ ﺟﺎﺑﺪﯗﻧﯘﭖ ﻳﯩﺮﺍﻕ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﺋﻮﺭﺩﯨﺴﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭘﯧﻘﯩﺮ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻛﯚﺭﯛﺷﺘﻰ .ﺋﯘﻧﯩﯔ
ﺋﯧﻴﺘﯩﺸﯩﭽﻪ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻗﻮﯞﻣﯩﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻛﯚﭘﭽﯩﻠﯩﻜﻰ ﺑﯧﻘﯩﻨﯩﺸﻨﻰ ﺧﺎﻟﯩﺴﯩﻤﯘ ،ﺋﯚﺯﻟﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻘﺎ ﻧﻮﻣﯘﺱ
ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻜﻪﻥ ،ﺷﯘﯕﺎ ﻛﯧﻠﻪﻟﻤﻪﭘﺘﯘ .ﺋﻪﮔﻪﺭ ﻟﻪﺷﻜﻪﺭ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺋﯘﺷﺘﯘﻣﺘﯘﺕ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺴﺎﻕ ﺋﯘﻻﺭ ﭼﯘﻗﯘﻡ ﺋﺎﯞﺍﺯ ﻗﻮﺷﯩﺪﯗ«
ﺩﯦﮕﯩﻨﯩﺪەﻙ ﺋﯩﺪﻯ ] [24ﺩەﺭﯞەﻗﻪ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­74~ 73ﻳﯩﻠﻠﯩﺮﻯ ﺷﯩﻤﺎﻟﻐﺎ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ،
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­83ﻳﯩﻠﯩﺪﯨﻦ )ﺟﯩﻴﻪﻧﭽﯘ ­8ﻳﯩﻠﻰ( ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻦ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ
ﺋﺎﻳﯩﻐﻰ ﺋﯜﺯﯛﻟﻤﯩﺪﻯ .ﺷﯘ ﻳﯩﻠﻰ ﻳﺎﺯﺩﺍ ﺳﻪﻧﻤﯘﻟﯘ ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺴﯩﺪﯨﻦ 38ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﺎﻗﺴﺎﻗﯩﻠﻰ ﺟﻠﯘﺳﯩﻨﯩﯔ
ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﯞﯗﻳﯜەﻥ ﻗﻮﺭﻭﻟﯩﻐﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺋﺎﺭﻗﯩﺪﯨﻼ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­85ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯜەﻧﺨﯥ ­2
ﻳﯩﻠﻰ( ﻳﻪﻧﻪ ﺋﺎﻗﺴﺎﻗﺎﻝ ﭼﯧﻠﯩﺠﯘﺑﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻘﯩﺪﺍ 73ﺗﯜﺭﻛﯜﻡ ﻛﯩﺸﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ­ ﺋﺎﺧﯩﺮ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﻦ ﻛﯩﺮﯨﭗ ﺋﻪﻝ
ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺑﯘ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﮔﻮﺭﯗﻫﯩﻨﯩﯔ ﻛﯜﭼﯩﻨﻰ ﺯﻭﺭ ﺩەﺭﯨﺠﯩﺪە ﺋﺎﺟﯩﺰﻻﺷﺘﯘﺭﯞەﺗﺘﻰ .ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ
­ ­ 167ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﯘﺟﯘﻣﻰ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﺪﺍ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻟﻠﯩﻘﻰ ﯞە ﻗﯘﻟﻠﯘﻗﯩﺪﺍ ﺗﯘﺭﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﻗﻮﯞﻡ ﯞە ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻣﯘ
ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻗﺎﺭﯨﺸﻠﯩﻖ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﺘﻰ .ﺳﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﺳﻮﻝ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ،ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﯨﻦ ،ﺩﯨﯖﻠﯩﯖﻼﺭ ﺋﺎﺭﻗﯩﺴﯩﺪﯨﻦ
ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﺪﻯ ] .«[25ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﺗﺎﺟﺎﯞﯗﺯﭼﻰ ﮔﯘﺭﯗﻫﻰ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﭘﯘﺕ ﺗﯩﺮەﭖ ﺗﯘﺭﯗﺷﻘﺎ ﺋﺎﻣﺎﻟﺴﯩﺰ ﻗﯧﻠﯩﭗ،
ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﯩﻨﯩﯔ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﯩﻴﻪ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﻮﺭﺧﯘﻥ ﺩەﺭﻳﺎﺳﻰ( ﻏﻪﺭﯨﺒﯩﺪﯨﻜﻰ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ
ﻛﯚﭼﯜﭖ ﻛﯧﺘﯩﺸﻜﻪ ﻣﻪﺟﺒﯘﺭ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­87ﻳﯩﻠﻰ )ﺟﺎﯕﺨﯥ ­1ﻳﯩﻠﻰ( ﺳﯩﻴﺎﻧﭙﯩﻼﺭ ﻳﻪﻧﻪ ﺳﻮﻝ ﺗﻪﺭەﭘﺘﯩﻦ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ
ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﻣﻪﻏﻠﯘﭖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ .ﺑﯘ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﺍ ﺯﻭﺭ
ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻘﻼﺭﻧﻰ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﭖ ﭼﯩﻘﺎﺭﺩﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺑﯧﻘﯩﻨﻐﺎﻥ ﭼﯘﻻﻥ ،ﭼﯘﭘﻰ ،ﻗﯘﺗﯘﺵ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ 58ﻗﻪﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻦ
200ﻣﯩﯔ ﺋﺎﺩەﻡ 8000 ،ﻟﻪﺷﻜﻪﺭ ﭘﯘﺭﺳﻪﺗﺘﯩﻦ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻨﯩﭗ ،ﺋﺎﺭﻗﺎ­ ﺋﺎﺭﻗﯩﺪﯨﻦ ﺟﻪﻧﯘﭘﻘﺎ ﺑﯧﺮﯨﭗ ﺳﯘﻓﺎﯓ ،ﯞﯗﻳﯜەﻥ،
ﻳﯜﻧﺠﯘﯓ ،ﺑﯧﻴﺪﻯ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﺎﻳﻼﺭﻏﺎ ﻛﯧﻠﯩﭗ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﮕﻪ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺩەﻝ ﻣﯘﺷﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ
ﭼﯧﻜﻪﺗﻜﻪ ﺋﺎﭘﯩﺘﻰ ﻳﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺧﻪﻟﻖ ﺋﺎﭼﺎﺭﭼﯩﻠﯩﻘﻘﺎ ﻗﯧﻠﯩﭗ ،ﻫﯘﻥ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﻰ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﯩﻨﯩﭙﻰ ﺯﯨﺪﺩﻳﻪﺕ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ
ﻛﻪﻧﺴﻜﯩﻨﻠﯩﺸﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻼﺭ ﮔﯘﺭﯗﻫﻰ ﺋﯩﭽﯩﺪﯨﻤﯘ ﺋﯘﻟﯘﻍ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ،
ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﻧﺎ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺋﺎﻛﯩﺴﻰ ﺋﻮﯓ ﻗﻮﻝ ﺑﯩﻠﯩﻚ ﺧﺎﻥ )ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﺋﻪﺳﻪﺭﻟﻪﺭﺩە ﺋﯩﺴﯩﻤﻰ ﺧﺎﺗﯩﺮﻟﻪﻧﻤﯩﮕﻪﻥ( ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ
ﻫﻮﻗﯘﻕ ﺗﺎﻻﺷﻘﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﻛﯜﭺ ﺑﯚﻟﯜﻧﯜﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺑﯘ ﺧﯩﻞ ﯞەﺯﯨﻴﻪﺕ ،ﻳﻪﻧﻰ ﺳﯩﻨﯩﭙﻰ ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﻪﺕ ﻣﯩﻠﻠﻰ ﯞەﺯﯨﻴﻪﺕ ﯞە
ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻼﺭ ﺳﯩﻨﯩﭙﯩﻨﯩﯔ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻗﯩﺴﯩﻤﯩﺪﯨﻜﻰ ﺯﯨﺪﺩﯨﻴﻪﺕ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﯞەﺯﯨﻴﻪﺕ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ
ﻛﯩﺮﺯﯨﺴﻨﻰ ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﺎﺷﻜﺎﺭﻟﯩﺪﻯ .ﺑﯘ ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻐﺎ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﻗﯩﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﯩﻖ ﺷﻪﺭﺕ­ ﺷﺎﺭﺍﺋﯩﺖ ﺑﯩﻠﻪﻥ
ﺗﻪﻣﯩﻨﻠﯩﺪﻯ .ﺷﯘﯕﺎ ،ﺟﻴﻪﻧﭽﯘ ­2ﻳﯩﻠﯩﺪﯨﻦ )ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­77ﻳﯩﻠﻰ( ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺗﻮﺧﺘﺎﭖ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻫﻪﺑﯩﻲ ﻳﯜﺭﯛﺵ ﺋﻪﻣﺪﯨﻠﯩﻜﺘﻪ
ﻳﻪﻧﻪ ﻛﯜﻧﺘﻪﺭﺗﯩﭙﻜﻪ ﻗﻮﻳﯘﻟﺪﻯ .ﻫﺎﻟﺒﯘﻛﻰ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯘ ﻗﯧﺘﯩﻢ ﺑﯩﺮ ﺯەﺭﯨﺒﯩﮕﻪ ﺑﻪﺭﺩﺍﺷﻠﯩﻖ ﺑﯧﺮﻟﻪﻣﻪﺳﻠﯩﻜﻰ ﻳﻪﻧﯩﻼ
ﺋﯘﻻﺭﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺠﺘﯩﻤﺎﺋﯩﻲ ﻛﯩﺮﯨﺰﯨﺴﻨﯩﯔ ﻧﺎﻫﺎﻳﺘﻰ ﭼﻮﯕﻘﯘﺭﻟﯘﺷﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻦ ﺑﻮﻟﺪﻯ.
ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﻨﻰ ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﻜﻪ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﯛﺵ ﺋﯘﺭﯗﺷﻰ ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­89ﻳﯩﻠﻰ
)ﺧﯧﺪﯨﻨﯩﯔ ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ­1ﻳﯩﻠﻰ( ﺑﺎﺷﻼﻧﺪﻯ ­6 .ﺋﺪﺍﻳﺪﺍ ،ﻫﺎﯞﺍ­ ﺋﺎﺗﻠﯩﻘﻼﺭ ﺳﺎﻧﻐﯘﻧﻰ ﻏﯘ ﺷﯩﻴﻪﻥ ﯞە ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯔ ﺳﯘﻓﺎﯕﺪﯨﻜﻰ
ﺟﯩﻠﯘ ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ،ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻣﻪﻧﻴﻰ ﺟﯩﻠﻐﯩﺴﯩﺪﯨﻦ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺋﯩﭽﻜﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﺪﯨﻜﻰ ﺟﯘﯕﻐﺎﺭ ﺧﻮﺷﯩﺪﺍ(،
ﻟﯩﻴﺎﺷﯜﻳﺪﯨﻦ ﺟﻪﻣﺌﯩﻲ 38ﻣﯩﯔ ﻛﯩﺸﻠﯩﻚ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺑﻪﮒ ﻳﻪﻥ ﭘﻪﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﻧﺪﺍﺵ ﭼﯧﺮﯨﻜﭽﻰ
ﺑﻪﮒ ﻳﻪﻥ ﭘﻪﻥ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﯜﻣﻪﻧﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺧﯩﻞ ﻗﻮﺷﯘﻧﻐﺎ ﺑﺎﺷﭽﯩﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ،ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻥ
­ ­ 168ﺑﻪﺕ


ﺗﻮﻟﯘﻕ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﻮﻗﯘﻏﯘﭼﯩﻼﺭ ﻛﯘﻟﯘﺑﻰ
ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺗﻰ ﻗﯧﭽﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ .ﺧﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﺳﯩﭽﯜﺑﯩﺪﻯ ﻛﯚﻟﯩﮕﯩﭽﻪ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﯩﻴﻪ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﻰ
ﺗﻪﯞەﺳﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯘﺳﯘﺑﯘ ﻛﯚﻟﻰ( ﻗﻮﻏﻼﭖ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﯧﺮﯨﭗ ،ﺩﺍﯕﻠﯩﻖ ﺧﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﺗﯚﯞﯨﻨﯩﺪﯨﻜﯩﻠﻪﺭﺩﯨﻦ 13ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ
ﺋﺎﺩەﻣﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﺩﻯ ﯞە ﻧﯘﺭﺷﯘﻥ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﺋﺎﻟﺪﻯ .ﻫﯘﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻫﻪﺭ ﻗﺎﻳﺴﻰ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﺧﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﻮﯞﻣﯩﺪﯨﻦ 81
ﻗﻪﺑﯩﻠﻪ 200 ،ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺋﺎﺩەﻡ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﺋﻪﻝ ﺑﻮﻟﺪﻯ .ﺩﯗ ﺷﯩﻴﻪﻥ ،ﮔﯧﯔ ﺑﯩﯔ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻘﻼﺭ ﻗﻮﺭﯗﻟﺪﯨﻦ 3000ﻧﻪﭼﭽﻪ
ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻢ ﻛﯧﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﻳﻪﻧﺮەﻥ ﺗﯧﻐﯩﻐﺎ )ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﻣﻮﯕﻐﯘﻟﯩﻴﻪ ﺧﻪﻟﻖ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭﯨﻴﯩﺘﯩﺪﯨﻜﻰ ﺧﺎﻧﮕﺎﺕ ﺗﯧﻐﻰ( ﭼﯩﻘﯩﭗ ،ﺑﯘ
ﻗﯧﺘﯩﻤﻘﻰ ﻏﻪﻟﺒﯩﮕﻪ ﺋﺎﺑﯩﺪە ﺗﯩﻜﻠﻪﭖ ﻗﺎﻳﺘﯩﭗ ﻛﻪﻟﺪﻯ ] .[26ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯕﻴﯜەﻥ ­2ﻳﯩﻠﻰ( ­5ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﺧﻪﻥ
ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺋﻪﯞەﺗﯩﭗ ﺋﯩﺴﯩﺮﻏﻮﻟﻨﻰ ﻗﻮﻏﺪﺍﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﻫﯘﻥ ﻟﻪﺷﻜﻪﺭﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﻗﻮﻏﻠﯩﯟﯦﺘﯩﭗ ،ﺑﯘ ﻳﻪﺭﻧﻰ ﻗﺎﻳﺘﯘﺭﯞﺍﻟﺪﻯ.
­10ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﻳﻪﻧﻪ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺑﯩﻠﻠﻪ ﺟﯩﻠﯘ ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺗﺎﺭﺗﯩﭗ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﺯەﺭﺑﻪ ﺑﻪﺭﺩﻯ.
ﺧﻪﻥ ﻗﻮﺷﯘﻧﻠﯩﺮﻯ ﻛﯧﭽﯩﺪە ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ،ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻳﺎﺭﻟﯩﻨﯩﭗ ﻗﯧﺘﯩﭗ ﻛﯧﺘﯩﭗ ،ﺟﯧﻨﯩﻨﻰ ﺋﺎﺭﺍﻥ ﺳﺎﻗﻼﭖ ﻗﺎﻟﺪﻯ.
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­91ﻳﯩﻠﻰ )ﻳﯘﯓ ﻳﯜەﻥ ­3ﻳﯩﻠﻰ( ­2ﺋﺎﻳﺪﺍ ،ﺧﻪﻥ ﺳﯘﻻﻟﯩﺴﻰ ﻳﻪﻧﻪ ﺯﻭﺭ ﻗﻮﺷﯘﻥ ﺗﺎﺭﺗﺘﻰ .ﮔﯧﯔ ﻛﯘﻱ ﺟﯜﻳﻪﻥ
ﻗﻮﺭﯗﻟﯩﺪﯨﻦ ﻳﻮﻟﻐﺎ ﭼﯩﻘﯩﭗ ،ﺟﯩﻨﯟﯦﻲ ﺗﯧﻐﯩﺪﺍ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭﻏﺎ ﻫﯘﺟﯘﻡ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﻳﻪﯕﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﺑﯩﺮ
ﺑﯚﻟﯜﻙ ﺋﺎﺩەﻣﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺋﯘﻳﺴﯘﻥ ﯞە ﻛﺎﻧﮕﯩﻴﯩﮕﻪ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﺘﻰ ] .[27ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻫﯘﻥ ﻗﯘﻟﺪﺍﺭﻟﯩﻖ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﻰ
ﭘﯜﺗﯜﻧﻠﻪﻱ ﻳﯩﻤﯩﺮﯨﻠﺪﻯ .ﺷﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﯨﻦ ﭼﯧﻜﯩﻨﯩﭗ ﭼﯩﻘﺘﻰ .ﻫﯘﻧﻼﺭ
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﯩﺪﯨﻦ ﺑﯘﺭﯗﻧﻘﻰ ­209ﻳﯩﻠﻰ ﺑﺎﺗﯘﺭ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﻗﯘﺭﻏﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﺎﺷﻼﭖ ﻣﯘﺷﯘ ﯞﺍﻗﯩﺘﻘﯩﭽﻪ ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ
ﺟﻪﻧﯘﭖ­ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﺗﻮﭘﺘﻮﻏﺮﺍ 300ﻳﯩﻞ ﺩەﯞﺭ ﺳﯜﺭﺩﻯ.
ﻣﯩﻼﺩﯨﻴﻪ ­91ﻳﯩﻠﻰ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺗﻪﯕﺮﯨﻘﯘﺕ ﻗﯧﭽﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ،ﭼﯚﻟﻠﯜﻛﻨﯩﯔ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﺪﺍ ﺯﻭﺭ ﻗﺎﻻﻳﻤﯩﻘﺎﻧﭽﯩﻠﯩﻖ
ﯞەﺯﯨﻴﯩﺘﻰ ﺷﻪﻛﯩﻠﻠﻪﻧﺪﻯ .ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﻫﯘﻧﻼﺭ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﻲ ﻫﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﻠﯩﻖ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﯨﺪﯨﻦ ﺋﺎﻳﺮﯨﻠﯩﭗ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ،
You have read 1 text from Uyghur literature.
Next - Uy - 131 - 13
  • Parts
  • Uy - 131 - 01
    Total number of words is 3520
    Total number of unique words is 1611
    12.0 of words are in the 2000 most common words
    21.5 of words are in the 5000 most common words
    27.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 02
    Total number of words is 3469
    Total number of unique words is 1600
    12.8 of words are in the 2000 most common words
    21.5 of words are in the 5000 most common words
    27.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 03
    Total number of words is 3594
    Total number of unique words is 1477
    13.6 of words are in the 2000 most common words
    22.5 of words are in the 5000 most common words
    28.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 04
    Total number of words is 3589
    Total number of unique words is 1656
    12.6 of words are in the 2000 most common words
    21.0 of words are in the 5000 most common words
    27.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 05
    Total number of words is 3611
    Total number of unique words is 1453
    11.9 of words are in the 2000 most common words
    20.7 of words are in the 5000 most common words
    26.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 06
    Total number of words is 3640
    Total number of unique words is 1607
    11.8 of words are in the 2000 most common words
    20.4 of words are in the 5000 most common words
    26.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 07
    Total number of words is 3736
    Total number of unique words is 1688
    11.8 of words are in the 2000 most common words
    19.1 of words are in the 5000 most common words
    23.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 08
    Total number of words is 3577
    Total number of unique words is 1681
    12.1 of words are in the 2000 most common words
    20.8 of words are in the 5000 most common words
    27.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 09
    Total number of words is 3490
    Total number of unique words is 1537
    12.7 of words are in the 2000 most common words
    21.5 of words are in the 5000 most common words
    27.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 10
    Total number of words is 3600
    Total number of unique words is 1647
    11.7 of words are in the 2000 most common words
    19.9 of words are in the 5000 most common words
    25.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 11
    Total number of words is 3540
    Total number of unique words is 1574
    11.8 of words are in the 2000 most common words
    19.5 of words are in the 5000 most common words
    25.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 12
    Total number of words is 3693
    Total number of unique words is 1400
    13.9 of words are in the 2000 most common words
    22.1 of words are in the 5000 most common words
    27.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 13
    Total number of words is 3653
    Total number of unique words is 1500
    12.3 of words are in the 2000 most common words
    22.3 of words are in the 5000 most common words
    28.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 14
    Total number of words is 3516
    Total number of unique words is 1627
    12.1 of words are in the 2000 most common words
    20.2 of words are in the 5000 most common words
    25.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 15
    Total number of words is 3529
    Total number of unique words is 1573
    11.2 of words are in the 2000 most common words
    18.9 of words are in the 5000 most common words
    24.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 16
    Total number of words is 3541
    Total number of unique words is 1603
    11.1 of words are in the 2000 most common words
    18.8 of words are in the 5000 most common words
    24.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 17
    Total number of words is 3683
    Total number of unique words is 1576
    13.3 of words are in the 2000 most common words
    21.7 of words are in the 5000 most common words
    28.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 18
    Total number of words is 3599
    Total number of unique words is 1721
    11.3 of words are in the 2000 most common words
    19.2 of words are in the 5000 most common words
    25.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 19
    Total number of words is 3641
    Total number of unique words is 1699
    11.8 of words are in the 2000 most common words
    20.7 of words are in the 5000 most common words
    26.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 20
    Total number of words is 3505
    Total number of unique words is 1668
    12.6 of words are in the 2000 most common words
    20.4 of words are in the 5000 most common words
    25.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Uy - 131 - 21
    Total number of words is 1056
    Total number of unique words is 615
    19.7 of words are in the 2000 most common words
    29.9 of words are in the 5000 most common words
    36.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.