Latin

Чархид пелел ашукь шаир

Total number of words is 624
Total number of unique words is 370
0.0 of words are in the 2000 most common words
0.0 of words are in the 5000 most common words
0.0 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
Кьуд пад иер акваз вилиз,
Икрамда за хайи чилиз,
Я стхаяр, кьиляй-кьилиз
Жуван диде чӏал я зи рикӏ!

И цӏарарин автор Эйваз муалим сифте заз "Самур" газетдин чинра шикилрай акунай. Гуьгъуьнай ада вичин сифте акъатай ктаб багъишнай. Амма вичихъ галаз мукьувай таниш жедалди са шумуд йисар алатнай. Композитор Асеф Мегьманан Бакуда кьиле фейи юбилейдин мярекатдал заз ам мукьувай акурла зун мягьтел хьанай: якъин пагьливандин хьтин акунар авай Эйваз муалимдин рикӏни гьа вичин акунриз кутугай гегьеншди я жеди... Гьакӏ язни я кьван! Адан генг рикӏе гьар са куьниз ашукьвал, канивал ава: хайи чӏалаз, хайи чилиз, адан иер тӏебиатдиз, адан тарихдиз, канидаз, уьмуьрдиз... Чи гъилевай и кӏватал Эйваз муалимдин пуд лагьай ктаб я. Чун и ктабдини чи поэзиядал рикӏ алайбурун гугьуьлдиз рехъ ахъайдалдал чӏалахъ я. Вучиз лагьайтӏа, адан шиирар вичи лагьайвал "рикӏ къелемдал, къелемни рикӏел аруш хьана" арадал къвезвайди я.

Эйваз муалимдин поэзиядиз хъуьтуьл, хару гьиссер, саявал хас я. Адан ширрин чӏал кьезилди я, ам булах хьиз авахьзава, ам вичин гьар са шиирда дидед чӏалан михьивал, иервал хуьз алахънава. Ам кьиляй-кьилиз гьейранвал я. Адан рикӏе хайи чилин тӏебиатдиз гьейранвал, куьтягь тежер са канивал ава, и канивал адан шиирриз авахьнава стӏал-стӏал. Ада гафунив иер шикилар чӏугзава гъиле кист гвай чӏугварди хьиз: Къванцикай хкатна алахьиз къведа, Шаирдин гьиссерихъ акахьиз къведа, Чилин шагь дамардай авахьиз къведа, Накьвадин атир кваз, дад гваз и булах. ("Булах") Вичин хайи Чпирдал, адан гьар са пипӏел, гьар къванцел ашукь тир шаирди: И пел цӏар я, а кам аваз, Гъиликай кьаз, чкадал таз. Шиир кхьин лезет я заз Кьакьанрилай килигайла... -лугьудамаз гьикьван гьахъ я вичин "Кьезил жеда цӏарарин кӏвач" шиирда. И чилин гар алай пелерилай инсандин вил тух тежер, рикӏ ацӏун тийир пейзажар аквадамаз шиир вич-вичиз къведа мецел. "Цуькверикай хъуьцуьганни векьин тахт авай" Чархид пел шаирдин рикӏ алай чка я. И пел герен-герен адан илгьамдин пери илифзавай чка, белки илгьамдин пери вич я: И накьвадин цуькведизни Намус, ар ава. Зи шиирра гьавиляй я Чархид тӏвар ава . ("Ша, Чархидал фин") Кьезил жеда цӏарарин кӏвач, Чархид пелел илифайла. ("Кьезил жеда цӏарарин кӏвач") Ашукь я зун и камарал И чил я зи кьин. Яргъи тийин и ихтилат, Ша, Чархидал фин. ("Ша, Чархидал фин") Шиир туькӏуьрун адаз машгъулат ваъ, рикӏин тӏалаб, эвер я, суза я, тӏал я: Эйваз я зун,гьалал цӏарар яр я зи, Лезги шиир машгъулат ваъ, кар я зи... ("Хайи чӏала чил кьурай") Садни лезги поэзиядин вилик ихьтин буржи хиве кьунва ада: Пӏир тавуртӏа лезги шиир Айиб я рекьиз. И цӏарар Эйваз муалимдин уьмуьрдин девиз, рикӏин мурад я заз чиз: Лезги шиир пӏир авун! Гьикьван хъсан гаф! Якъин шаиррин "Марвар" тӏвар алай кӏватӏал гьавиляй арадиз гъанвайди я.И кӏватӏалдин гьар са межлис гзаф маракьдив кьиле физва. Шумуд йисар тир чи гъиле къелем гвайбур ихьтин са кӏватӏалдихъ, рикӏин гафар лугьуз жедай межлисдихъ цӏигел тир. Эйваз муалимди регьбервалзавай и шиирдин межлис рикӏивайни лезги шиирдин пӏир я лугьуз жеда. Аста къекъуьгъ куьн, зи рикӏе Сел ава дустар. Диде чӏални, хайи чилни Эл ава дустар.-кхьизвай Эйваз муалимдин и ктабдикай гзаф рахаз жеда. Амма поэзиядин гьевескарри ам чпи кӏелна, шаирдин ана гьатнавай шиирриз чпи къимет гурай. Заз чида хьи, Эйваз муалимдин экуь рангарин, мили поэзия кӏелдайбурун рикӏивай жеда. Куьз лагьайтӏа, и шиирар кабинетда ацукьна ваъ, вичин уьмуьрдин гьар герен, гьар югъ хайи элдин арада физвай, и иер тӏебиат авай хайи чилин гуьзелвиликай даим гьяз къачузвай са шаирдин гуьгьуьлдин кьакьан гьиссер, гьейранвилер я. Ктабда гьатнавай чи сейли композитор Асеф Мегьманаз бахшнавай "Ракьун рикӏ" поэма, шиирдив кхьенвай "Экв" драмани кӏелдайбуру маракьдив кӏелдайдал чӏалахъ я чун. Махара, риваятра ихьтин акунар авай пагьливанри Шарвилиди хьиз дагъларилай дагълариз камиз фида, Гьеракла хьиз цӏикьведарда (цикьвед гьунар къалурда)... Шаир Эйваза лагьайтӏа, поэзиядин кукӏушар рам ийиз алахънава, шииратдин дуьняда вичин гьунар къалурзава. И гьунаррикай садни чи гъилевай ктаб я. Чна шаирдиз цикьвед ваъ, мадни гзаф, иер гьунарар-цӏийи ктабар кхьидай къуват, куьтягь тежер илгьам мурадзава.

Римма Гьажимурадова
"Кцар" газет
You have read 1 text from Lezgian literature.