Latin

Мухаммат файгъамбарны джашау джолу - 07

Total number of words is 2794
Total number of unique words is 1467
30.6 of words are in the 2000 most common words
45.0 of words are in the 5000 most common words
52.9 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
Мухаммат файгьамбар айтхан затла
Болмайын къалмазлыгъын да.
270
1319
Сиз ёлтюрмегенсиз маджюслени.
Дин ючюн ол къазауатда
Не имамлы ёлтюрмегенди,
Аны Аллах ёлтюргенди.
1320
О, имамлыла! Аллыгьызгъа
Аскер джыйын сизни чыкъса,
Тёзюмлю болуб, Аллахыгъызны
Унутмагьыз къайда да.
1321
Хорламлы сиз боллукъсуз,
Ийнансагъыз Аллахха.
Аны сыйлы келечисине да
Имамлы да болсагъыз!
1322
Файгъамбаргъа бойсунуу — хорламды.
Бойсунмау а — хорланыуду.
Аллай оюмлу суураны
Мухаммат къайтарыб айтханды.
1323
Бадырда болгьан кюнлюк сермеш
Файгъамбарны дараджасын
Бютюн да бек кёлтюрюб,
Ачыкълагъанды файгъамбарлыгъын.
271
1324
Келген келямлада Мухамматха
Башха буйрукъла да болгьандыла.
Сёз ючюн, башха файгъамбарлагьа
Къазауат буюрулмагъанды.
1325
Къазауатха къатышыргьа
Мухамматха буйрукъ болгъанды.
Кеси уа «Инджилде», «Таууратда» да
Джорукълагъа бойсунмагъанды.
1326
Джесирлени джазыкъсыныу да
Аллахны буйругъу болгъанды.
«О, файгъамбар, сен былай айтырса
Джесирлери болгъанлагьа:
1327
«Аллах сизни джюреклеригизде
Халаллыкъ болгъанын иги билсе.
Аны сизден алгъанындан эсе,
Бергени озар сизлеге!»
1328
Ислам динни алыргъа сюйген
Джесирлени Мухаммат
Хакъсыз азатланырларын
Излегенди муслиманладан.
272
1329
Алайда болгъанды бир магъана:
Аны билген душманла уа
Кеслерин джесирге къоркъмайын
Берирге боллукъ болгъандыла.
1330
Мухаджирле бла ансарла уа
Джорукъгъа разы болгъандыла.
Ол джорукъ а джазылгъанды
Джумушатылыб Къураннга.
1331
«Бадырда» болгъан хорламладан сора
Ёлгенлерин да тыйыншлы асыраб.
Мыртда чырмаусуз Мединагьа
Муслиманла джыйылгъандыла.
1332
Тюшген рысхыны да, джесирлени да
Биргесине ала Мединагьа,
Аскеринден кюнню алгъаракъгъа
Мухаммат къайтханды.
1333
Мединагьа тюгел киргинчи,
Хорлагьанларыны юсюнден
Мединагьа къодуучу ийгенди,
Меджуслени къыйнар ючюн.
18 Заказ № 1122
273
ФАЙГЪАМБАРНЫ КЪЫ ЗЫ
РУКАЯ
1334
Ол къудретли хапарны
Къатыны Рукаянны басдыра,
Осман ибн-Аффанда эшитгенди,
Мухаммат а асыраргъа джеталмагъанды.
1335
Межгитге мединачылагъа джыйылгъан
Болушлугъу бла Уллу Аллахны,
Меккачы маджюслени ууатханларын
Мухаммат кеси айтханды.
1336
«Ислам дин ючюн къазауатха
Чыгьыб, къыйналгъанланы
Къыйынларын Аллах
Юч къатхан артыкъ къайтарлыкъды.
274
1337
Къорагъанла бла къызгъанчлагъа
Керти заран тюшерикди», —
Д еб Мухаммат айтханында,
Анга ийнаныб къалалмагьандыла.
1338
Мухамматны айтханы керти болуб,
Рысхылы болуб къайтхандыла.
Ийнанмагъан муслиманла уа
Ойсураб да къалгъандыла.
1339
Сермешде этилген хорламла
Мухаммат джанлыланы санын,
Иги кесек кёбейтгенди,
Къолгъа тюшген рысхыны да.
1340
Бёлюб бешден бирисин,
Муслиманлагьа экили болгъан
Факъырлагъа да юлешиб,
Таукеллендиргенди кёбюсюн.
1341
Уллуну да, гитчени да,
Саусузла бла къартланы да
Къазауатха кёллендиргенди,
Эртдеги къулланы да.
275
1342
Джесирлерине къураишле,
Муслиманлагъа кёб тёлеб,
Уллу хайыр тюшюргендиле,
Урушдан тюшгенден эсе.
1343
«Меджусме» — деб джюрюген
Мухамматны ата къарнашын,
Дирхем тёлеб — онеки минг,
Этгендиле башына бош.
1344
Абд-Шамс-Махзум тукъумланы
Джесирлери ючюн да алгъандыла
Иги кесек рысхы
Ислам динни джаулары.
1345
Мухамматны меджус кюеую,
Зайнаф деген къызыны эри,
Муслиманлагъа тюшгенин эшитиб,
Келечи ийгенди.
1346
Зайнаф эрге баргъанында,
Мухаммат къызына анасы
Хадиджатны мынчакъларын
Берген эди саугъагъа.
276
1347
Зайнаф, джалына атасына,
Ол мынчакъланы бериб ийгенинде,
Мухаммат аланы кёрюб,
Хадиджатны кёзюне кёргюзте.
1348
Аны кёлю толуб,
Былай айтдыргъанды кюеуюне:
«Не Ислам динни сен ал,
Не да Зайнафны къайтар» — деб.
1349
Башына эркин болур ючюн,
Ислам динни алгъандан эсе,
Зайнафны ызына къайтарлыгьын
Айтханды келечиге.
1350
Абуль-Асны бош этгенден сора,
Къайтханында уа ол Меккагьа,
Хазырлагъанды къатынын джолгъа
Иерге меджусуу къураишлеге.
1351
Унамагьандыла къайтарыргъа
Файгьамбарны къызын ала.
Аманат халда тутаргьа
Излегендиле Меккада.
277
1352
Заинаф кетерге тебрегенинде уа
Бир къураишчи Хаббар,
Ёлтюреме деб аны,
Бычагьын ёрге кёлтюргенди.
1353
Мухаммат да, аны эшитиб,
Къолларына муслиманланы
Къачан тюшсе да, Хаббарны
Кюйдюрюрге буюргьанды.
1354
Душманларын христианлыла
Отда кюйдюрюб тургъандыла.
Муслиманлагьа уа аллай затны
Этерге Аллах буюрмагъанды.
1355
Файгъамбар да ол себебли,
Буйругъун тюрлендиргенди:
«Отда кюйдюрмейин, аны башын
Кесерге керекди», — дегенди.
1356
А буль-А с а Заинафны
Не заманда да атмагьанды.
Алайлыгъын Мухаммат, эслеб,
Разы бола тургъанды.
278
1357
Заинафдан А буль-Л с да
Сюймей эди айырылыргьа.
Ол да бек разы эди
Аллай эри бла джашаргъа.
1358
Алай а Мухамматха берген сёзюн
Толтурмайын къояргъа Абуль-Асны
Къолундан келмегенди,
Ол зат джарсытхан да этгенди аны.
1359
Атасына къайтхандан сора
Заинафны кёбле тилегендиле.
Ол да барыргьа унамаса,
Къысмагьанды Мухаммат да.
1360
Алты джыл ётгенден сора
Кесини кериуанлары бла
А буль-А с джангыдан муслиманланы
Тюшюб къалгъанды къолларына.
1361
А буль-А с атасындан
Тилегенди Рахимли боллугьун.
Къатыныны болуш лугьу бла
Къутулуб кёб палахдан
279
1362
Ислам динни да алпьанды.
Мухаммат да къызы Зайнаф
Джангыдан Абуль-Асха эрге
Чыкъса разы болгъанды.
1363
Тёлеусюз ариу къутулгъан
Джесирлени ичинде эм башчы
Абу-Суфиянны джашы болгъанды,
Къанлы джауу Мухамматны.
1364
Къураишлени къолларына тюшген
Бир муслиманны ызына бериб,
Абу-Суфиян тёлеу бермей,
Кесини джашын бош этдиргенди.
1365
Мухаммат, муслиман динни
Къабыл этген джесирлеге,
Аладан джукъ алмай,
Болушлукъ бердириб тургъанды.
1366
Муслиман динни алгъанланы
Бир къаууму, къураишледен къоркъуб,
Джашагъан джеринде джашай,
Меккагьа къайтмай къалгъанды.
280
1367
Ауурлукълары юйлерини
Башларындан басхан джесирлеге,
Мындан ары муслиманлагъа
Ала къаршчы турмазча этилгенди.
1368
Аллайлагъа аман этмегендиле:
Мухаммат аланы Меккагьа
Къайтарыргъа бош этгенинде,
Джыйылгъандыла юйлерине.
1369
Аланы къул этиб сатмагьанды,
Бугьоула салыб къыйнамагъанды.
Мухамматны ол джесирлеге
Кёргюзтген Рахматы болгъанды.
1370
Джесирлени юсюнде Мухамматны
Бир магьанасы болгъанды:
Эркин этиб душманларын,
Джумушатыу джолун тутханды.
1371
Бушуу этиб кюйгенди
Мухаммат Рукая ёлгенинде.
Аны замансыз ауушханы
Ишине да чырмау болгъанды.
281
1372
Файгъамбарны кюеую
Анга уллу таянчакъ эди.
Къызы ёлгенинде уа
Джууукълукъ да юзюлгенди.
1373
Муслиман умметге оноучу —
Бир къауумланы арасында
Кесине орун табаргъа
Кюрешген эди Умар да.
1374
Джетер ючюн муратына
Кесини къызы Хафзаны
Эрге берирге Абу-Бекрге
Кёлю айланыб тохтагьанды.
1375
Эри уа Бадыр ёзенде
Белгили урушда ёлген эди.
Хафзагъа у а ол кёзюуде
Онсегиз джыл толгъан эди.
1376
Айтыугъа кёре, кёз къаматхан
Ариу тиширыу болгъанды.
Атасына ёхтемлиги бла
Ушар ючюн къалмагъанды.
282
1377
Джылы келгенин
Ол сылтаугъа салыб,
Къылыгъын джаратмай къызны,
Абу-Бекр унамагьанды юйленирге.
1378
Сора Осман-ибн-Аффагьа
Берирге къызын излегенди.
Алай а, ол да унамагъанында,
Умаргъа ачыу тийгенди.
1379
Умар аллай тарыгьыуларын
Айта, Мухамматха баргьанында,
Къайгъы чыгъа айланнганын
Мухаммат ангылаб,
1380
Кесине тилегенди Хафзаны.
Умар бек къууаннганды.
Ишни артха созмайын,
Мухаммат Хафзаны алгъанды.
1381
Савда бла Айшатны
Юйлери джууукъ болгъанды.
Алайлада юй ишлеб,
Хафзаны ары джыйгъандь;.
283
1382
Мухаммат джангы къатынын
Джаратхан этгенлигине,
Джашагъанды тюрлендирмейин
Дйшатха тутхан иннетин.
1383
Юйюнде Хафза Мухамматны
Тюйюшле чыгъара тургьанды.
Керексизге эрини джюрегин да
Кёб кере къыйнагъанды.
1384
Файгъамбар анга да къарамайын,
Аллахдан келген Къуран сёзлени
Джыйыб тургъан кюбюрюн
Хафзагъа аманат этгенди.
1385
Мухаммат Осман-ибн-Аффагьа,
Джууукълукъдан суууб тургъаннга,
Къызы Умм-Кюлсюмню бериб,
Кюеу этгенди джангыдан.
1386
Абу-Бекр да, башхала да,
Осман, Умар, файгъамбар бла
Джууукълукъларын бегитиб,
Кёлкъалды болмай джашагъандыла.
284
1387
Алай бла умметлени
Седрей башлагъан джерлери,
Душманлары кюлмейин,
Джел кирмезча эшилгенди.
1388
Огъурлу, ариу сыфатлы,
Диннге берилген тиширыуланы
Файгьамбар сыйлы кёргенди,
Эм мийикде тутханды.
1389
Кюч алыб тебрегени Мухамматны
Мунафукъланы бек сагъайтханды.
Уллу къайгъыгъа аланы салыб,
Дж олгьа джайыб къойгъанды.
1390
Къаршчы чыкъгъан меджуслеге
Мухаммат кесиди.
Муслиманла аны сюймейдиле,
Аны джанлы тюлдюле
1391
Деген оюмну айтыб Убаида,
Къураишлеге къаршчы урушну
Муслиманла ачмагъандыла,—
Д еб билдиргенди меккачылагъа.
285
1392
Къураишле бла уруш этерге
Аллах чыртда буюрмагъанды.
Мухаммат кеси къурашдыргъанды, —
Д еб санагьандыла аны ётюрюкчюге.
1393
Алай айта Мунафукъла,
Джууукъ заманда къураишле,
Кючлерин джыйыб, Мухамматха
Чабарыкъларына ийнаннгандыла.
1394
Иуда динин тутханланы
Къууандырмагъандыла Меккада.
Ол тукъумла бек къоркъгъандыла
Кючлерин билиб муслиманланы.
1395
Мухамматны сюймегенле
Мединачыла да къаршчы анга
Чыгъарыкъларын излегендиле,
Аманлыкъларын аямагъандыла.
1396
Къыт боллукъду аш-суу да
Кёб турмайын хар джерде да.
Ала айтханны биз этсек
Деб, адамланы къозгъагъандыла.
286
1397
Джырчыла джырла джырлагъандыла
Файгьамбаргьа налат бериб.
Кааб-ибн аль-Ашраф поэт а
Меккада ачыкъ аманлагьанды.
1398
Меккачы джесирлени юйлерин
Джарлылыкъ къыса башлагьанды.
Ачха тёлеб джесирлери ючюн,
Ашарлары да къалмагьанды.
1399
Адамлары ёлгенле да
Бушууланыб джашагьандыла.
Сирия бла Палестинагьа
Баргьан джолла да джабылгьандыла.
1400
Бу затланы барысын да
Меккачыла бузгьандыла.
Амаллары болмай
Къазауатха хазырланнгандыла.
1401
Мединагьа кирмей къураишле,
Узакъ джол бла Сириягъа
Кериуанларын джиберселе,
Оюлгьанды ол ишлери да.
287
1402
Мухамматны ёге джашы
Зеит кесини джыйыны бла
Джолда тыйыб кериуанланы,
Рысхыларын сыйыргъанды.
1403
Меккачыла къоюб къачхандыла
Бютеу хапчюк харакетлерин.
Къураишле уа ол ишден сора
Ёрге ту руб къалгъандыла.
1404
Абу-Лахаб да, Бадыр да
Къураишлени болумларын эшитиб,
Бир-эки кюн ётгенден сора
Ёлгендиле уллу азаб чегиб.
1405
Айтыугъа кёре, аллай азабны
Аллах Лахабха сынатханды.
Ислам диннге къаршчы чыкъгъаннга
Аллах къыйынлыкъ буюргъанды.
1406
Бютеу санлары ирин этиб,
Къатына киши баралмагъанды.
«Эминадан ауруй болур эди» — деб,
Ёлюгюн да киши джуумагъанды.
288
1407
Къабыр къаза турмайын анга,
Ёлюгюн атыб бир чунгургъа,
Атын этиб, юсюне
Топуракъ къуюб къачхандыла.
1408
Сыйсыз ёлюм Абу-Лахабха
Начаслыгъы ючюн, Аллах анга
Джетдиргенди дегендиле,
Джыламайын джыйылгъанла.
1409
Кючюн сансыз этгендиле да
Къураишле Мухамматны,
Андан хорланнгандыла,
Д еб сёз чыгъаргъандыла.
1410
Ол себебден Мединагъа
Къаршчы чабыуулну ашыкъмайын,
Иги хазырланыб этерге
Деген оюмгъа келгендиле.
1411
Аланы къанларын муслиманладан
Алыргъа керекди дегендиле.
Джылауну бошуна этмейин
Бадырда джоюлгъанла ючюн.
19 Заказ № 1122
289
1412
Адетдеча басдырмагъандыла
Бадырда джоюлгьанларыбызны.
Къанны - къан бла джууаргьа,
Дерт джетдирирге керекбиз
1413
Деб, Абу-Сафианны къатыны
Хенда муслиманлагьа
Дерт джетдирирге меккачыланы
Бютюн да бек чакъыргъанды.
1414
Бадырда баргьан къазауатда
Хенданы атасы,
Атасыны къарнашы,
Джашы да джоюлгъандыла.
1415
Абу-Сафиан да, джашы ючюн,
Муслиманлагьа дерт джетдиргинчи
Тынчлыкъ табыб турмазлыгъын
Ачыкъ этиб айтханды.
1416
Берген антын толтурлугъун
Кёргюзтюр ючюн, муслиманланлагьа
Экиджюз чакълы аскери бла
Атланнганды Мединагьа.
290
1417
Мединаны уа тийресине
Кеч барыб джетгенлеринде,
Надыр тукъумну шыйыхы
Джетерча этгенди кёлюне.
1418
Бош турмагъанды Мухаммат да:
Мединадан, башха джерледен да
Иги кесек кюч джыйыб,
Хазырлагьанды урушха.
1419
Къазауатха буюргъан келямларын
Ётюрюкге чыгъаргъан адамланы
Кечгинчилик бермейин,
Кереклилерин табдыргъанды.
1420
Келямланы хыликге эте,
Солуу табмайын тургъанында,
«Къайсыгъыз хазырсыз ёлтюрюрге?» —
Деб, Мухаммат соргъанында,
1421
Абу-Афакны, — мен — деб,
Кеси джууукъларындан бири
Кюндюзгю кюн юйюне барыб,
Къама бла ёлтюргенди.
19*
291
1422
Марваны къызы Асма
Мухамматны кёрюб болмагьанды.
Хар къуру да анга къаршчы болуб,
Назмула джазыб тургъанды.
1423
Меккадан келиб, Мухамматха
Табыннганланы терсге санагъан
Абу-Афакны ёлтюргенлерин
Терсге санаб джашагъанды.
1424
Тёзалмайын Мухаммат да,
«Марваны къызын кёз аллымдан
Къуруталлыкъ ким барды?!» — деб,
Къычыргъанды муслиманлагьа.
1425
Къысха джууугъу Асманы
«Мен!»- деб къычырыб, Умаира
Кече юйюне барыб ёлтюргенин
Мухамматха келиб айтханды.
1426
Мухаммат файгъамбар анга:
«Умаира, Сен Аллахха болушханса!»
Деб, ангылатханды,
Аны алай этгенин джаратыб.
292
1427
Джууукьлары да, Умаирагъа
Чамланыр орнуна, экинчи кюн
Ислам динни джаратыб,
Къабыл этиб алгьандыла.
1428
Алай бла Бадырдан сора
Мединада муслиманлагьа,
Файгьамбаргьа да къаршчы чыгъыб,
Кюрешгендиле сындырыргъа.
1429
Нек дегеннге, муслиманла,
Ислам динни душманларын
Дженгил джоюб, Аллахны аллына
Барлыкъларын джаратхандыла.
1430
Мухамматны Меккадан эсе,
Мединадагьы душманлары
Кураиз, Надир дегенле
Кючлюрек тукъумдан эдиле.
1431
Мухаммат, кесини кючю бла
Аллай меджусу тукъумланы
Боллукъ эди къоратыргъа,
Къарагъан джери болмаса.
293
1432
Ала бла кюреш башларгьа
Мухаммат турса сылтау табмай,
Къойнукъ тукъумдан бир джаш,
Алтындан затла ишлеучю
1433
Базарда сатыу эте тургьан
Бир муслиман къатынны,
Къатына барыб,
Ёрге кёлтюргенди чебгенин.
1434
Муслиманла уа, тёзмейин,
Меджусу кир адетлеге,
Айланнган заман болгъаны себебли,
Ол джашны ойнагъанын
1435
Уллу бедишге санаб,
Муслиманладан биреу,
Алайда огъуна ол джашны
Бычакъ бла уруб ёлтюргенди.
1436
Джууукълары да ол джашны
Муслиманланы ёлтюргендиле.
Аллай ишле уа Мухамматны
Умметин иги чамландыргъанды.
294
1437
Сауут алыб къолларына,
Къуршоулаб къаланы тёгерегин,
Къымылдатмайынк къойгъандыла
Къойнукъчу тукъумну адамларын.
1438
Ачыкъ къазауат этерге
Муслиманла бла базмагьандыла.
Чууут динни тутханла
Болушурла, деб къоркъгъандыла.
1439
Ала айтхан тукъумла да
Болушуб алай къыйналмагъандыла.
Надыр, Кураиз тукъумла уа
Чыртда къатышмагьандыла.
1440
Башчылыкъ этген Ибн Убаи,
Хазратчы тукъумла да,
Тынгылауну басхандыла,
Сюймегендиле джарашдырыргъа.
1441
Ибн Убаи аскери бла
Къайнукъчуланы къарыуларын айтыб,
Къоркъутургъа къуралса да,
Мухаммат анга ачыуланыб,
295
1442
Къатындан Ибн Убаиданы
Терк огьуна къыстагъанды.
Аны уа уллу кючю болгъанын
Мухаммат ангылаб тургъанды.
1443
Мухаммат къойнукъчулагъа
«Ислам динни алыгъыз да,
Бютеу тукъумларыгъыз бла
Муслиманла болугъуз!
1444
Не да юйлеригиз бла
Рысхыгъызны къоюб,
Мединадан кетигиз!»
Дегенинде алагьа.
1445
Мухамматны айтханын этиб,
Муслиманла болмаз ючюн,
Мединадан узакъгъа кетиб,
Хабар деген джерде
джашагъандыла.
1446
Мединагъа кёчюб келгенлеринде,
Юйлери болмагъан мухаджирле,
Къойнукъчула къоюб кетген
Юйлеге джашаргъа кёчгендиле.
296
1447
Алай бла бу хорламда
Мухаммат белгили болгъанды.
Джауу ибн Убаины уа
Кючю седирей башлагъанды.
1448
Мухамматны кёрюб болмагъан
Бир къауум къойнукъчуланы
Мединадан къысталгьанлары
Болумну рахат этмегенди.
1449
Поэт Кааб ибн Ашраф
Къураишлени муслиманлагъа
Къаршчы чакъырыб айланнганды
Кесини джырларында.
1450
Меккадан ол келгенинде,
Мухаммат аны джояргьа
Буйрукъ берсе муслиманлагъа,
Беш ансар джаш боюнларына
1451
Ёлтюрюрге алгъанлыкъгъа,
Мединада аны ахлулары
Болгъаны себебли, аны
Болмай эди джояргьа.
297
1452
Бек сакъ болуб ол кесине
Джюрюгени ючюн,
Ачыкъ чабыуул этерге
Ансарла къоркъгьандыла.
1453
Аны алдаб бир джанына
Алыб кетиб ёлтюрюрге,
Керек болса, ол Ислам диннге
Алай келишмегенинде,
1454
Алдаргьа чыртда болмаса,
Не этерге билмейин ансарла
Амалсыз болуб къалгьандыла.
Ол заманда Мухаммат:
1455
«Кааб Исламны джаууду!
Аны не этиб да ёлтюрген
Гюнах тюлдю,»
Дегенди ансарларына.
1456
Ансарла, эрлай Каабха тюбеб,
Бир кече аны чыгъаргъандыла:
«Душманларыбыз Мухамматны» — деб,
Каабаны ийнандыргъандыла.
298
1457
Кёкюрегин аны ариу джарыб,
Джюрегин чыгьаргъандыла.
Ансарла алыб келиб,
Мухамматны аллына атхандыла.
1458
«Ислам дин ючюн этгенсиз да,
Сиз бу ишигизни» деб,
Разылыгъын билдиргенди
Файгъамбар муслиманлагьа.
1459
Къанлары-джанлары бла
Ислам диннге берилиб,
Мухамматны айтхан ишин
Толтургъандыла муслиманла.
1460
Сёзюн джерге тюшюрмеген
Аладан бири, кесини
Туугъан къарнашы меджусге:
«Файгъамбар меннге башынгы сени
1461
Кесиб кел деб буюрса,
Сёз айта турлукъ тюлме»
Деб, билдирсе къарнашына,
Киргенди ол да Ислам диннге.
299
1462
Аллай ишлени кёре тургъан
Мединадагьы меджусле да,
Къаршчы чыгъаргьа Мухамматха
Алай бек базмагъандыла.
1463
Муслиман меджуслени
Межгитлерине тиймегендиле.
Ала джангыз Ислам диннге
Тийгенни сюймегендиле.
1464
Бадыр сермешден сора да
Муслиманла Мединаны
Тёгерегинде джашагъанлагъа
Чабыуул этиб башлагъандыла.
1465
Мухаммат хар чабыуулгьа
Кеси башчылыкъ этгенди.
Мухаджирледен орнуна да
Адам салыб кетгенди.
1466
Хар чабыуул сайын
Кёбден кёб адам къошулуб,
Тёртджюз джарымгъа дери
Джетгенди адамланы саны.
300
1467
Алтыджюз джыйырма тёртюнчю джылны
Май айында Мухаммат
Наджге барыб, бир айны
Анда ту руб къайтханды.
1468
Сентябрь айда къайтыб барса,
Алгъын баргъаныча, экинчи кере
Гатафанчыла Мухаммат бла
Уруш этерге базмагьандыла.
1469
Мухаммат октябрь айда да
Хиджаз тауну тёгерегиндеги
Меджусуу тукъумлагъа барса,
Ала да къаршчы чыкъмагъандыла.
1470
Мухамматны чабыууллары
Медина тёгерегинде тукъумлагъа
Ислам динни джаяргъа
Онг бергенден сора да,
1471
Ала бир-бирлери бла тюбешиб,
Сёз ючюн, «Меккачы къураишле
Муслиманлагьа къаршчы чыкъмагьыз», —
Д еб айтыргъа кюрешгендиле.
301
1472
Сыйлы айла башланнганлай,
Дин джорукъланы бузмагьанды.
Мухаммат чабыуулну тохтатыб,
Къураиш чабыуулну сакълагъанды.
1473
Алтыджюз джыйырма бешинди джылны
Март айыны онбиринчи кюнюнде
Абу-Суфианны башчылыгьы бла
Мухамматха къаршчы чыкъгъандыла.
1474
Китан, Тихан эмда башха
Меджусуу тукъумладан да,
Аны юсюне да Эфиопияны
Аскерлери къошулгъандыла.
1475
Алагьа базыныб меджусле,
Тейрилерибиз болушурла деб,
Бир-бирлерине кёл эте бара,
Абва деген элге джетгендиле.
1476
Джолда бара, тохтаб солуй,
Мартны джыйырйа биринде,
Мединагьа джууукълашхандыла
Таукеллениб баргьан къураишле.
302
1477
Ала Медина ёзенни
Магрибге айланнган джеринде
Арпа сабанланы ичинде
Шатырларын къуруб тохтагьандыла.
1478
Тюелери бла атларын ийиб,
Мединачыланы бачхаларында
Хурма тереклерин къырдырыб,
Уллу халеклик салгъандыла.
1479
Къураишле Меккадан
Чыкъгъанлай, муслиманлагъа
Джан басхан кёчгюнчю тукъумладан
Хапар келгенди Мухамматха.
1480
Меджуслени къалай,
Къаллай кюч бла келгенлерин
Киши да билмейин тургьанды,
Ала Мединагьа джетгинчин.
1481
Ала орналгьандан сора
Кючлерин алай билгендиле.
«Чабыуул этерле» — деб, кече
Мухамматха билдиргендиле.
303
1482
Муслиманла эртденгиде
Аскер кенгешге джыйылыб,
Шахар ичинде къазауат
Этерге дегендиле.
1483
Ол оноуну унамагьандыла
Талпыб тургъан джигитле.
«Душманны шахаргьа джиберсек,
Бизге ыйлыкъды», — дегендиле.
1484
Джашла айтханны тюзге санаб,
Къураишле тохтагъан джерге
Чабыуул этерге оноу этиб,
Мухаммат кеч эте джолгъа чыкъгъанды.
1485
Душман орналгъан сабанны
Сол джаны бла айланыб,
Тереклени ичи бла
Къарангы кече къоркъмай,
1486
Шабат кюнню эртденнгисинде,
Март айны джыйырма ючюнде,
Кеслерин муслиманла бегитгендиле
Ухуд тауну этегинде.
304
1487
Эки къат кюбе да кийгенди
Файгъамбар кесини юсюне.
Къылычын а Кузмагъа бергенди,
Ётгюр болгъаны себебли.
1488
Ол билмегенди кишиден къоркъа,
Кеси да меджус болгъанды.
Муслиманланы джакълар мурат бла
Уруш этерге кеси келгенди.
1489
Мухамматха шатыр салгъандыла
Ухуд тауну башында.
Ол мийик джерден къарарча,
Къазауатха оноу эте турурча.
1490
Уруш барлыкъ джерни
Онг джанындагъы къанатына
Элли садакъчы салгъанды,
Сол джаны уа къуз болгъанды.
1491
Файгъамбар ортасына да
Сюннгенлери бла сауутланнган
Муслиманланы салгъанды, —
Атлы аскери уа болмагъанды.
20 Заказ № 1122
305
1492
Душманла муслиманладан
Эки-юч кереге кёб эдиле.
Мукъминле да, илгенмейин,
Эрлеча ёрге сюелгендиле.
1493
Къазауат баргьан сагьатда
Онглу болуб, душманны
Артха ыхтыргъандыла
Джигитликлери бла муслиманла.
1494
Къуугьандыла меджуслени,
Лагерлерине аланы джетиб.
«Рысхылы болабыз» — дегенлери
Артыкъ да бек къыздырыб.
1495
Урушну онг джанындагъыла
Меджуслени къачханларын
Кёргенлеринде, ол садакъчыла да
Къычыргьандыла аямайын:
1496
«Талауур рысхы» — деб,
Мухамматны буйругъун бузуб.
Орналгьан джерлеринден тебиб,
Палах этгендиле аланы къуууб.
306
1497
Хамид-ибн-Валид башчы,
Атлы аскерин эрлай джыйыб,
Душман таба
Джангыдан чабыуул этиб,
1498
Къазауат майданындагьы
Садакъчыланы ууатыб,
Меджуслени къуууб баргьанланы
Эрлай ызларындан джетиб,
1499
Мукъминлени илгендиргенди
Къуугъанларын къоюб ала,
Ухуд таулагьа къыстырылгъандыла.
Кимден эсе да ол заманда
1500
«Мухамматны ёлтюргендиле» — деген
Хапарны эшитгенлеринде,
Къачхандыла къазауатдан
Къоркъуу кириб мукъминлеге.
1501
Алайда уа Мухаммат ёлмегенди.
Аны къатында муслиманланы
Байракъларын кёлтюрюб тургъан,
Мухамматха бек ушагьан ёлгенди.
20*
307
1502
Ол а Мусаб болгъанды.
Алайгъа джетген джигит Алий
Аны къолундан тюшген байракъны
Джерден ёрге кёлтюргенди.
1503
Юслерине чабхан къураишледен
Бирин файгъамбар сюнгюсю бла
Уруб къаблагъандан сора,
Бир таш тийиб Мухамматха,
1504
Бетин джаралы этгенди,
Джаягъына окъ чанчылыб,
Бир тишин да сындыргьанды,
Аягъын да аурутханды.
1505
Мухаммат къураишлени
Къолларына тюше тебрегенлей,
Кёлтюрюб эрлай муслиманла
Тау башына чыгъаргъандыла.
1506
Ычхыннганла къазауатдан
Файгъамбар таба къачхандыла.
Къураишле ызларындан
Къуууб да къыйналмагъандыла.
308
1507
Абу-Суфиян да сермеш башларгьа
Кесине алай базмагъанды.
Тукъумла кёб болгъаны себебли,
Джан басханды муслиманлагьа.
1508
Ол сермешде муслиманланы
Джетмиш адамы джоюлгьанды.
Кьураишледен да бир онусун
Меджус Кузма къыргьанды.
1509
Кеси да ауур джаралы болуб,
Тау башына чыгьаргъандыла.
Чыдаялмайын джараларына,
Ол бек инджилгенди.
1510
Мухаммат аны кючлюлюгюне
Уллу махтау бергенди.
Муслиманла джанлы сермешгени ючюн,
Гюнах болмагъанын билдиргенди.
1511
Ол сермешде Ислам динни
Джигит джашы, белгили
Хамзат да ёлгенди
Абиссинли Ухша бла.
309
1512
Муслиманланы ёлюклерин кёрюб,
Ол къазауат майданда
Къураишле къууанчлы болуб,
Къанны къан бла джуугъандыла.
1513
Ёлген муслиманланы
Юслеринден тешиб кийимлерин,
Алгъандыла кюбелерин,
Алай бла да тохтамайын,
1514
Ёлюклени кесиб бурунларын
Эмда кесиб къулакъларын,
Къарынларын джаргъандыла,
Къан бла джуууб къанларын.
1515
Абу-Суфиянны къатыны Хенда
Хамзатны эмда башха ёлюклени
Къулакъларын тизиб халыгъа,
Мынчакълача такъгъанды бойнуна.
1516
Хамзатны джарыб кёкюрегин
Абиссилли, адамланы къатында
Хендагьа алыб берсе джюрегин,
Ол да ашаб тебрегенди аны.
310
1
1517
Къураишле алайдан кетгенлей,
Тау башындан муслиманла
Тюшюб, къазауатда джоюлгъан
Нёгерлерин асырагъандыла.
1518
Аланы джуугъан да этмейин,
Экишер, ючюшер асырагъандыла.
Ислам ючюн джан берген
Шеитлеге санагьандыла.
1519
Хамзатны къабырын къучакълаб,
Мухаммат бек джылагъанды.
Джабраиль мёлек ёрлей келиб,
Хамзатха алай айтханды:
1520
«Кёкню аршынында Хамзатха
Сыйлы джер сайланнганын
Эмда «Исламны Асланы» — деген
Аты ёмюрге сакъланныгъын.»
1521
Джабраиль алай билдиргенден сора
Мухаммат тынчлыкъ табханды.
Ол хапар а муслиманланы
Барысына да джайылгъанды.
311
1522
Джоюлгъанланы къабырларын
Мермер ташла бла джасагьандыла.
Ол батырланы атлары да
Белгили турурча сакъланадыла.
1523
Ингиринде уа Мухаммат,
Хорланыб, ол джыйыны бла
Къайтханында Мединагъа,
Къууаннгандыла меджусле да.
1524
Экинчи кюнню эртденнгисинде
Джыйырма ючюсюнде март айны,
Ыйых кюню файгъамбар
«Ухуд» къазауатха къошулгъанланы
1525
Къодучула ийиб чакъыргьанды.
Ибн-Убайда эм мунафукъладан
Бир адам да къошмайын,
Къураишлени ызларындан
1526
Муслиманла къуугъанлыкъгъа,
Атлагьа, тюелеге миниб баргьан
Маджуслени джеталмайын,
Джыйырма чакъырым Мединадан
312
1527
Хамр-аль-Азад къуюну
Тёгерегине чатырларын салыб,
Мухаммат ызына къайтханды,
Джыйыны бла юч кюн туруб.
1528
Абу-Суфиан да
Сермеширге къайтмагъанды.
Кесини юч минг аскери бла
Меккагьа сау-эсен къайтханды.
1529
Динлери ючюн муслиманла
Джанларын аямазлыкъларын
Билиб, къайтханды
Мухаммат хорлам табханча.
1530
Мухамматха келген Келямлада
Кёб зат ачыкълана,
Къазауатны юсюнден да
Алтмыш тёрт айят келгенди.
1531
Аллах а муслиманланы
Ол къазауатда сынагьанды.
Ызындан файгъамбарны барыб,
Тюз этгенлери да джазылады.
313
1532
Ол къазауатха къатышмагьанла
Иймансыз меджуследиле.
Кечерикди Аллах аланы
«Кечигиз бизни», деселе.
1533
Бадырда хорламгъа джетгенча
Джетиширик эдиле Ухуда да.
Хорлаб башлагъанларында уа,
Дуния малгъа алданнгандыла.
1534
Файгьамбарны садакъчыла
Буйрукъларын бузуб,
«Рысхы» — деб чабхандыла,
Бегиннген джерлеринден чыгъыб.
1535
Терсликлерин Аллах аланы
Бек ариу да джетдиргенди.
Алай а Аллах муслиманланы
Толу ууатдырыб къойдурмагъанды.
1536
Аллахдан келген аятлада
Ухуд къазауатха къатышханла
Джандет ахлула боллукълары
Бек ачыкъ да айтылады.
314
1537
«Мухаммат ёлдю» дегенлеринде,
Джан солуу этиб муслиманла
Къачыб тебрегенлерин ол
Кёрюб тургьанды тау башында.
1538
Ол ишни Мухаммат джаратмагьаны
Аятлада айтылады.
«Мухаммат да адамды» — деб,
You have read 1 text from Karachay-Balkar literature.
Next - Мухаммат файгъамбарны джашау джолу - 08