Latin

Мухаммат файгъамбарны джашау джолу - 04

Total number of words is 3074
Total number of unique words is 1527
34.1 of words are in the 2000 most common words
48.1 of words are in the 5000 most common words
56.3 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
Каабадан сора, тышында да —
Орамда, базар ичинде да
Адебсиз бек сындыргъандыла.
661
Б у ишлеге къураишле бары да
Алай къатышмай эдиле.
Мекканы байлары бла бирге
Шапалары къайгъы чыгьара эдиле.
662
Каабагъа ала къоймасала,
Муслиманла кече бла
Мекканы бир къыйырына кетиб,
Табыныб да тургъандыла.
г
663
Тюйюш чыгьыб араларында,
Къаны къызгъан бир муслиман
Абу-Вакасны джашы Саад,
Атылгъан тюе сюек баш бла
139
664
Сермеб меджусни бирин
Уруб, джаралы этгенди.
Алай бла тарихинде Ислам динде
Биринчи къан да тёгюлгенди.
665
Билдиргендиле сюелликлерин
Къы лы ч алыб къазауатда,
Джангы динлери ючюн,
Мухаммат джанлы муслиманла.
666
Алай а, ол кюнлеге
Эртде эди джетерге.
Ислам динчи муслиманлагъа
Ачы къ къазауат этерге.
667
Акъ-Акрам деб, махзуум тукъумдан
Биреулен, муслиманланы арасындан
Эм биринчи Мухамматха
Болушханды, толу ийнаныб Аллахха.
668
Д жаш болса да, къаджыкъмай ишлеген
Эм байланы бири болгъанды.
Мекка арасында, Саффа тёгерекден
Узакъ болмайын джашагъанды.
140
669
Аны уа уллу юйю болуб,
Бергенди ол муслиманлагъа.
Ала да сора, ары джыйылыб,
Мухаммат бла табыннгандыла.
670
Алтыджюз онтёртюнчю джыллада
Къураишлени джанындан Меккада
Мухамматны джанына къоркъуу
тюшгенди,
Ол Аль-Акрамны юйюне кёчгенди.
671
Мухамматха джин заранлыды деб,
Айтыб тургъандыла тохтаусуз.
Ётюрюкчюдю, хыйлачыды деб, бек кёб
Къыйнагъандыла аны сылтаусуз.
672
КъураИшЛёни къатлары бла
Мухаммат озуб баргьанында,
Ала анга уШагъыусуз
Аман сёзле айтхандыла.
673
Файгьамбар алагьа эс бёлмейин,
Экинчи кере айланнганында,
Биягъы маджюсле дагъыда
АманланЫ къуйгьандыла.
141
674
Айланыб ючюнчю кере Каабагьа
Мухаммат бара башлагьанында,
Ала аны джолун кесиб,
Атлатмайын тохтапьандыла.
675
— О, къураишле, тынгылагьыз меннге,
Дегенди Мухаммат алагьа. —
Мени аджалым къайсыгъызны
Къолунда эсе, ма хазырма!»
676
Файгъамбар алай айтханында,
Джыйлгъанла уялгъандыла.
Мухамматха ариу айта,
Къачар къайгъылы болгъандыла.
677
Экинчи кюн ала джыйылыб,
Биягъы джерлерине ке^пгендиле.
Мухамматха д ж укъ этмей, бошлаб
Къойгъанларына бек кюйгендиле.
678
Ала сёлеше тургъанлай, Мухаммат бла
Абу-Бекир келиб къалгъандыла.
Аланы эслегенлей, бары
Экисин да ортагъа алгъандыла.
142
679
Аланы бири Мухамматны
Джагъасындан тутханды.
Абу-Бекир, файгьамбарны
Къоруулаб, орчагъа чабханды.
**ч
680
Абу-Джахаль Мухамматны кёрюб,
Бир кюн аны бла къаты айтышханды.
Мухаммат тутхан динни сёгюб,
Кесине башха дж укъ айтмагьанды.
681
Экисини дауурларын эшитиб,
Бир тиширыу, тынчлыкъсыз болуб,
Болумну Мухамматны ата къарнашы
Хамзатха барыб айтханды.
682
Д еу Хамзат ол кюн уудан
Юйюне къайтыб тургьанды.
Ол тиширыуну хапарын эшитгенинде,
Тамам бек къыйналгъанды.
683
Хамзат Абу-Джахалны излеб,
Салыб Каабагъа баргъанды.
Аны адамланы ичинде табыб,
Уруб, башын джаргъанды.
143
684
Б у ишден сора Хамзат да
Мухамматха къошулгьанды.
Аны алай этгенин джаратыб,
Хар муслиманлы къууаннганды.
685
Ма ол кюнден башлаб Хамзат
Мухамматдан айырылмагьанды.
Ол сайлагъан джол бла атлаб,
Ислам динни къаты тутханды.
686
Къураишле Абу-Талифге:
«Мухамматны берсенг бизге,
Аль-Валидни джашын сизге
Берирбиз» — дегендиле.
687
Абу-Талиф, алагьа:
«Джашларыгьыздан сиз бизге
Айтасыз бирин берирге,
Мен да аны орнуна сизге
688
Кесими джашымы ёлтюрюрге
Нек берирге керекме?
Ол иш боллукъ иш тюлдю» — деб,
«Ант этеме мен сизге.»
144
689
Ала алай къоркъутханлыкъгъа,
Мухаммат тынгылаб тургьанды.
Аты бла Уллу Алахны
Налат бергенин тохтатмагьанды.
690
Кеси тукъумунда Мухамматны,
Хашимлени арасында,
Абу-Аль-Уза болгъанды
Къарш чы чыкъгьан Мухамматха.
691
Анга атагьан Мухамматны
«Джаханим отну атасы» — деб,
Ол бедишлик аман аты
Тарихде ариу сакъланады.
692
Мухаммат, уяныб, джюрегинде
Джазылгъан сёзлени эсине
Тюшюре тургъан кёзюуде,
Харам душманы Иблис,
693
Тил тюбюне кириб аны,
Тейрилеге махтау сёзлени
Ол болгъанды айтдыргъан,
Уллу болуб хыйлалыгъы.
10 Заказ № 1122
145
694
Мухаммат къалай алдагьанын
Чыртда эслемейин къалгьанды.
Къызланы юсюнде джангылтхан
Шайтан болгьаны билиннгенди.
695
«Аны ючюн сен кесинги
Алай бек къыйнама.
Мындан ары ташлама эсинги» —
Деб, ангылатханды Аллах анга.
696
Иблисге кесин алдатхан
К ъур у сен тюлсе.
Сеннге дери файгъамбарла да
Алдатхандыла кеслерин.
697
Мындан ары Иблисден
Сакъларма сени мен.
Менден баргъан илхамлагьа
Ишекли чыртда болма сен.
698
Д жараш ыулукъ меджюсле бла
Болмазлыгъын билдире,
Илхамла Аллахдан Мухамматха
Келиб тургьандыла андан сора.
146
699
«Иймансызла» деген суурада
Аны джанлы муслиманланы да,
Аллах келечиси файгъамбарны да
Былай юретгенди алагьа къаршчы:
700
«Сен Мухаммат, былай айт:
О, иймансызла! Сиз табыннган затлагъа
Мен табынырыкъ тюлме,
Сиз да табынмагъыз мен табыннганга.
701
Сизни динигиз башхады,
Мени диним да башхады.
Аллахны буйругьуча табынырма,
Аллахны рахматы айланса.
702
Меджюслени башчыларындан
Аль-Валид, Абу-Суфиян
Эм Абу-Джахаль муслиманлагьа
Къарш чы кюрешге хазырланнгандыла.
у
703
Келиб кетиучю Меккагьа
Саудюгерлени алларына чыгъыб,
Мухамматны аманлагьандыла,
Аны джанлы муслиманланы да.
147
704
«Ала, бизни динибизден безген —
Биз къураишлени душманларыдыла.
Динибизни теблеген,
Тейрилерибизни сюймеген.
705
Аладан бир зат сатыб алмагъыз,
Эм бир зат да сатмагъыз.
Алай этмесегиз, меккачы бийлени
Кёллерин сиз къалдырлыкъсыз!»
706
Мухаммат джанлыланы кёбюсю уа
Сатыу-алыу этгенле болгъандыла.
Андан башха мадарлары болмай,
Ол хайырчыкъ бла джашагъандыла.
707
Кеслерини энчи Тейрилерин
Сыйлы кёргенликге меджюсле,
Бир къауумлары джашыртын
Муслиманла бла сатыу этгендиле.
708
«Саудюгерчиледен Ислам динни
Ф акъы р болуб, ким сайласа да,
Аны мюлкю къалыр сатылмай»
Деб, Абу-Джахаль къоркъута эди.
148
709
Муслиманланы ол сёзледен
Джюреклерин къоркъуу алыб.
«Тейрилеге къайтыгъыз» — деген
Ауазларына алданыб.
710
Мухамматдан айырылыб,
Башлагъандыла муслиманла.
Къо р къуусуз анга
Абу-Талифни ышыгъында.
711
Алай бла къыйын заманда,
Маджюслюкню джолуна
Тюшгенлеге Мухаммат
Айталмагьанды бир зат да.
712
Къураишлени палахындан
Къыйын болумдагъы муслиманланы,
Къалай къутхарыуну юсюнден
Мухаммат сагъышха батханды.
713
Къоркъуулу болуб, муслиманла
Сатыу-алыугьа къошулмагъан
Кеслерин кючден джашатхан
Дин къарнашларына джюк болгьандыла.
149
714
Мухам(^ат башлагъан иш оюлуб
Къалм^з ючюн, муслиманланы
КечиндИрИрГе керек болгъанды,
Башха ,дЖерге кёчюрюб.
715
АмалсЬ|3гьа къалгьан муслиманланы
К ё ч ю р ^ у акъылы Мухамматны,
Аллахдан келГен Илхам болмай,
Кесини оюму болгъанды.
716
Алтыд>нюз онбешинчи джылны
Аллынг;ан башлаб муслиманла
Д ур у с *а санаб Мухаммат айтханны,
Кёчю б тебрегендиле Эфиопиягъа.
717
Аф ф аны джаш ы, Рукаяны эри,
О см анны башчылыгъы бла,
Ууакъ с^абийлени санамай,
ТогъузоуЛан джолгъа чыкъгъандыла.
718
М ухамматны бир къызы да,
О см анны бийчеси Рукая да
Аланы (Зиргелерине Къызыл тенгизни
Д ж агъ^сына баргъандыла.
150
719
Джида шахардан узакъ болмайын,
Кемеге миниб бир гитче портда,
Эфиопиягъа джол тутхандыла,
Азаб чеге муслиманлыла.
720
Ол джол бла муслиманланы
Экинчи къаууму да атланнганды.
Абу-Талифни джашы Джагьаф ар да, —
Алийни туугъан къарнашы.
721
Кёчмейин алай къалгъанланы
Арасында сокъур назмучу
Абу-Ахматда болгъанды —
Къартлыгьы дженгиб аны.
722
Эфиопияда муслиманла
Сатыуларын бардыргъандыла.
Тюзлюк оноуну иги джюрютген
Негус патчахны къолунда
723
Иги джашаб башлагьандыла.
Меккада къалгъан муслиманлагъа
Болушлукъ этиб кёбюсюне,
Аланы къууандыргьандыла.
151
724
Тёзмейин аллай ишлеге
Меккачы къураишле да,
Негусха келечи ийгендиле
Асны башчылыгъы бла.
725
Негусха баргьан келечиле
Къур у къолдан да бармайын,
Ы зына къайтарыуун излегендиле
Алагъа кёчген адамларын.
726
Законларына кёре аланы,
Тышындан келген адамланы
Къыстаб, зорлукъ этерге
Эркинликлери болмагъанды.
727
Негус патчахны къуллукъчулары
Саугъаларын алмагъандыла.
Меккадан келген келечилени да
Тилеклерин толтурмагьандыла.
728
Ол кюнледе Мухамматны
Къанлы джауу Абу-Джахалны
Умар деб бир къарнашы
Ислам динни алгъанды.
152
729
Умар Абу-Джахалны къарнашы болгъанды,
Мухамматха джаулукъ этиб тургьанды.
Ислам динни кёлю бла джарытыб,
Ол кюнледе къойгъанды аны алыб.
730
Умар бири болгъанды онглу адамланы.
Тарихинде араб урушланы
Атын махтау бла айтдыргьанды,
Душманларын ол хорлаб тургъанды.
731
Мухамматны ёлтюр деб, Умаргъа
Маджюсле кёб тилеб тургъандыла.
Алай этсе, уллу иш этерик эди алагьа,
Ала да анга джюз тюе берлик
болгьандыла.
732
Диннге Умарны къалай къайтханы
Эки тюрлю сакьланады.
Аны керти да джигит адам болгьаны
Кёб джерде джазылады, айтылады.
733
Умар кеси да меджисуу болгъанды,
Муслиманланы болмагьанды кёрюб.
Алагьа кёб къыйынлыкъ сынатханды,
Таймаздан ызларындан тюшюб.
153
734
Муслиманланы, алыб башларын,
Кёргенинде андан къачханларын.
Къаты джюреги эриб Умарны,
Ол бек джазыкъсыннган эди аланы.
735
Муслиман тиширыу Абдаллаха
Умаргьа д ж ууукъ джетгенди.
Хапчюклерин джюклей тургъанлай,
Умар аны къатына келгенди:
736
«Сен а къайры джол тутханса?
О, анабыз Абдаллаха, айтчы манга?
Кёчергеми хазырлана тураса?»—
Деб, Умар соргъанында анга.
737
«Джаныбызны къыйнайсыз тохтаусуз,
Аллахдан тюлбюз умутсуз.
Кёчебиз: бизни сакълайды узакъ джол
Деб, джууаб бергенинде анга ол.
738
«Аллах турсун биргегизге айланыб»—
Дегенди Умар кёлю бла джазыкъсыныб.
Умарны алай джумушагъанын эслеб,
Умм-Абдаллаха къалгъанды сейирсиниб.
154
739
Ол кетгенлей, тюбеб эрине:
«Умар Ислам диннге
Къайтыргьа ушайды» — дегенди
Умарны ата эгечи.
740
«Хатабны эшеги, Умардан эсе,
Алгъа муслиман болур.»
Дегенди юй бийчесине эри,
Алай этеригине ийнанмай Умарны.
741
Умар, къылычын да белине тагьыб,
Мухамматны излей чыкъгъанды.
Мухаммат да, аны нёгерлери—
К ъы р къ эркиши бла тиширыула
742
Сафа тёгерекден узакъ болмай,
Бир юйге джыйылыб тургъандыла.
Умаргъа аны айтханларында,
Аланы кёблюклеринден къоркъмай,
743
Джолда бара тургъанлайына,
Ислам динни джашыртын тутхан
Нуайм деген биреулен, аллына
Умарны чыгьыб, соргьанды былай:
155
744
«Умар, джолунг болсун сени,
Ашыгъыб бараса бир бек».
Излейсе сен кимни?
Ким нек бодду сеннге керек?»
745
«Мухаммат сатлыкъды, союб аяусуз,
Аны ёлтюрлюкме, къалтырамай къол.
Къураишлени арасында тохтаусуз
Къайгъы чыгъарады,» дегенди ол.
746
«Сен аягъынг басханны
Кёрмей айланаса.ийнан манга.
Сен ёлтюрсенг Мухамматны,
Хашимле аяу салмазла санга.
747
Кюеуюнг Зеид, эгечинг Фатима
Кимледиле ? Айтчы, сен манга.
Экиси да муслиманладыла да,»
Деб Нуим алай айтханында.
748
Джюреги тутуб Умарны,
Ол эгечини юйюне баргъанды.
Ол кёзюуде биреулен
Къадалыб окъуй тургъанды.
156
749
Ол Хабаб деген муслиманлы эди,
Фатима бла Зеидге
Кьуранны «Та-ха» суурасын
Юрете, окъуй тургьанды.
750
Умарны келгенин кёрюб,
Хабаб бир джары бугьуннганды.
Фатима уа Къуран аятланы
Ю сю не олтуруб къалгъанды.
751
«Мен, не эсе да, бир мурулдагъан
Тауушланы эшитдим. Ол не эди?»
Деб соргъанды эгечинден,
Умар юйге киргенлей опьуна.
752
«Сен бир зат да эшитмегенсе!»
Дегендиле Зеид бла Фатима.
Къызарышхан да этгендиле,
Умарны алайда дженгерге излеб.
753
«Огъай, тейри, ант этеме,
Эшитгенме! Айтхандыла меннге,
Сиз экигиз да Мухамматны
Джолун сайлагьыныгъызны».
157
754
Деб кюеуне атылгъанлай,
Фатима эрин къоруулагъанды.
Эркишилени араларына тюшюб,
Джаралы да болгъанды.
755
«Биз Аллахны кесине да,
Келечисине да толу ийнанабыз!
Кесибиз да таза муслиманлабыз»,
Дегендиле экиси да.
756
Умар эгечини битин
Тюрленнгенин кёргенинде,
Терс этгенин ангылаб,
Ариу айтханды анга.
757
«Окъуй тургъан джазмагъызны
Бир кёргюзюгюз, — деб тилейме.
Мухаммат джайыб айланнганны
Мен да билирге излейме...»
758
Ол заманда Фатима анга
Сыйлы джазмагьа абдезли адам
Тиерге боллугъун айтханында,
Умар да абдез алгъанды.
158
759
«Биз Къуранны сени насыбсыз
Этер ючюн иймегенбиз.
Аллахдан къоркъуучулагьа
Эскертиу халда ийгенбиз,»
760
Деген сёзлени эшитиб Умар,
Тамаша болуб,бек джаратханды.
Аны эшитиб Хабаб да
Джашырылгьан джеринден чыкъгьанды.
761
«Файгьамбарны тилеги бла
Умар, Аллах бла ант этеме!
Аллах сени кёрлюкдю,
Озгъан кече эшитгенме:
762
Кючендир! Абу-ал Хатим бла,
Я Аллахым сен Исламны
Не да Умар бла», деб
Тилек тилегенин Мухамматны
763
Дегенинде Хабаб.
«Элт мени сора Мухамматха!»
Деб къычыргъанды Умар да, —
Мен ол айтханны этерме...»
159
764
«Бюгюн огьуна сизни динигизге
Мен къайтыргьа хазырма»,
Дегенинде Умар, Хабаб айга
Ийнаннганды алайда.
765
Умар, Хабаб айтханча,
Юйюне барыб Аль-Акрамны,
Мухамматны кёрюрге излегенин
Билдиргенди алайда.
766
«Белинде да кьылычы бла
Умар келиб турады»,
Деб билдиргенлеринде,
Мухамматны дин нёгерлери:
767
«Кирмеге къоюгъуз, къайдады?»,
Деб билдиргенди батыр Хамзат.—
«Ариулукъ бла келген эсе,
Биз да игилик бла тюбербиз.
768
Аман иннет бла келген эсе,
Биз да тюбербиз анга кёре»,
Дегенинде, Умарны юйге ийгендиле
Мухамматны буйругъу бла,
160
769
Мухаммат эки къолу бла
Тутуб къабдал джагьасындан,
Кесине тартыб, Умаргъа:
«Не излейсе, Хатабны джашы?
770
Саулай дунияны джаратхан
Аллах бла мен ант этеме!
Бир кьыйынлыкъ салгьынчы
Тохтарыкъ тюлсе!» дегенинде.
771
«О, Расул! Аллахны келечиси! —
Дегенди Умар анга. —
Мен Аллахха да, келечисине да
Ийнаныргъа келгенме...»
772
Мухаммат, къучакълаб Умарны,
Кёб алгъыш айтханды.
Ол кюнден башлаб Умар да
Муслиманлагьа къошулгъанды.
773
Экинчи хапарны уа Умар
Кеси айтханды:
«Мен маджюсю заманымда
Бек сюйгенме чагьырны.
И Заказ N* 1122
161
774
«Аль-Хазар» деген базарда
Тенглерим да, мен да джыйылыб,
Чагьыр ичиб тура эдик.
Бир кюн баргъанымда уа
775
Табмадым базарда бирин да.
Чагьыр сатыучу да джокъ эди.
Д ж укъ да ичмей, сагьышланыб кесим да
Каабагьа къайтдым ахырында.
776
Мен Каабаны тёгерегине
Джети кере айланайым,
Дагъыда болмаса, аллай бир
Айланырма дедим, кесим кесиме.
777
Къарагъанымда, файгьамбарны
Аллахха табына тургъанын кёрдюм.
Ол бетин Сирия таба буруб,
Кеси аллына мурулдай эди.
778
Бу адам табыннган заманында
Не затла айтыб,табына болур?,
Деген акъыл келди да,
Анга тынгыларгъа изледим.
162
779
Ю сюне барыб кьалсам,
Къоркъутургьа боллукь эди да,
Мен дин къаланы ырыс джаны бла
Бардым ол адамны къатына.
780
Анга билдирмей тунгыладым.
Окьугьан затлары джюрегими
Джумушатыб, джылытыб,
Санларымы бош этдирдиле.
781
Табыныб бошаб, Каабадан
Юйюне кетиб тебрегенинде,
Биле эдим да барлыкъ джолун,
Мен да аны ызындан тебредим.
782
Ызына айланыб, къараб келечи
Мени таныгъанлай,
Аны ызындан аман кёл бла
Баргъаннга санагьан болур эди,
783
«Кёкюрегимден артха тюрте,
Нек айланаса былай кеч эте,
Хатабны джашы?», дегенинде,
«Мен Аллахны келечисине
163
784
Эм Аллахны ийген затларына да
Ийнаныргьа, деб айланама
Дегенимде Мухамматха.
Ол бек кьууаныб, алайда
785
Мени кёкюрегине къысыб,
Дунияны иесине махтау берди.
Къаты боллугъуму да айтыб,
Д ууа окъуб, юйюне кирди.
786
Мен да ызыма айландым.
Аны «къаты бол» дегенин
Умар узакъ соза турмай,
Экинчи кюн эртденнгиде
787
Ислам диннге къайтханын
Бир къураишге айтханды.
Аны алай этгенин ол мычымай
Меккагьа джайгъанды.
788
Къабдалын къаблагъанды да,
Кааба таба джол тутханды.
Анда джыйылгъан адамлагъа:
«Умар сатлыкъды,» деб къычыргъанды.
164
789
«Бу ётюрюк айтады,
Бошуна сандыракълайды,»
Дегенди аны ызындан
Келген Умар да кьоркъмай.
«Мен муслиман динни алгъанма,
Аллахдан сора Аллах болмагъанына,
Мухаммат келечиси болгьанына
Ш агъатлыкъ этеме!» дегенди.
791
Ол сагъатлай къураишле
Умарны юсюне атылгъандыла.
Араларында тюйюш-уруш
Кюнортагьа дери баргъанды.
792
Къарыуун тауусуб ахырында
Умар джерге аугьанды.
Тёгерегинде къураишлеге
Ол былай айтхайды:
793
«Этергизни меннге аямагьыз!
Мен сизден къоркъмайма.
Бизден ючджюз муслиман болса,
Сизге ол сагъатда джууаб этербиз.»
165
794
Валидни джашы А с болмаса,
Ёлтюрлюк эдиле Умарны.
Умарны кесинден сора да
Аны тукъуму Адиллары,
795
Чыртда унутуб къоймагъыз,
Арам-къарам этмей,
Умар ючюн сизден дерт алыргъа
Боллукъду», дегенди А с къураишлеге.
796
Ол кюн огъуна Умар, туруб,
Муслиманланы къанлы джауу
Атасыны туугъан къарнашы
Абу-Джахальгъа баргъанды.
797
«Не джумуш бла айланаса?
Къарнашдан туугъан д жууукь бол,»
Дегенди Абу-Джахаль Умаргъа.
Ол: «Мен Аллахха эмда ол буюргъан
798
Аны келечиси Мухамматха да
Ийнаныб келеме», деб айтханды.
«Тейри урсун ачы хапарынгы,»
Деб Умаргъа ол къычыргъанды.
166
799
Умарны Ислам диннге къайтханы
Мухамматны хорламларында
Энчи хорлам болгьанлыкьгъа,
Каабапьа эркин болмагьандыла.
800
Умарча ётгюр адамны
Ислам диннге къайтханы
Муслиманлагьа къууат бериб,
Аланы бек къууандыргъанды.
801
Артда Умар, кюреше кетиб,
Не заманда сюйсе да,
Каабагъа барыб табыныргъа
Эркинлик да алгъанды.
802
Муслиманла уа Умарны ызындан
Каабагъа барыб башлагъандыла.
Маджюсле уа ызларындан
Шыбырдышыб айланнгандыла.
803
Маджюс къууанчла бошалгъандыла,
Тойлары да шош болгъандыла.
Мухамматны джояргъа да
Аланы къарыулары таркъайгъанды.
167
804
Умар бла Хамзат Мухамматны
Биргесине тышына чыкъсала,
Аланы хиликге этерге
Бир киши да базмагъанды.
805
Бир къауум муслиманланы
Эфиопиягьа къачхан кёзюулеринде
Биринчи ауазына Мухамматны
Беш джыл толгъан эди.
806
Алай а бир къауум муслиманла,
Маджюслеге къайтханлыкъгьа,
Джашыртын намазларын къылыб,
Бир Аллахха ийнаннгандыла.
807
Мухамматка ол кёзюуде
К ъы р къ беш джыл толгъанды.
файгъамбарлыкъ хунерине да
Юренчек да болгъанды.
808
Раббийден келген илхамлагъа
Арсарлыгъы да къалгъанды.
Башламчылыгъы сабыр ызгъа
Тюшгенча да болгъанды.
168
809
Тайим, Али тукъумланы
Барын кеси джанына буруб,
Къурагьанды хашимлеге къаршчы
Къураишлени кёб джыйыб.
810
Къураишле Абу-Талибге
Айтхандыла, хыны сёлеше:
«Не ишни тындыр, не да сен бизге
Мухамматны туту б бер» — деб.
811
«Дженгил алай этмесенг а,
Бю теу Таифа, хашим тукъумлагъа
Къарш чы энди чыгъарыкъбыз!» — деб
Абу-Талифни къоркъутхандыла.
812
Ол заманда Меккагъа
Джыйырма беш минг аскери бла
Бий Хабиб келгенди
Табыныргъа Каабагьа.
813
Ол джыллада бийге
Д ж ю з къыркъ джыл тола тургъанды.
Аны биргесине
Къы зы Сатыха да болгъанды.
169
814
Ол къыз кесин гитчеге санагьанды,
Тилсиз, топал болгъанды.
Эки кёзю къара сокъур болуб,
Дунияны кёрмейин джашагьанды.
815
Абу-Суфиян бла Абу-Джахаль да
Ол келген бийге баргъандыла.
Мухамматны джояргъа излеб,
Аны да ары чакъыртхандыла.
816
Мухамматны чакъыргъанларында,
Хадиджат юйюнде болгъанды.
Къызлары къычырыкъдан алгъандыла,
Хадиджат къайгъыдан толгъанды.
817
Бармайын къалыргъа Мухамматха
Чыртда болмагьанды.
Бошуна чакъырмагъанларын
Кеси да ариу ангылагъанды.
818
Ол джауларыны аллына
Юсюнде акъ кийимлери бла,
Башында акъ чалмасы бла
Таукел болуб баргъанды.
170
819
Аны файгьамбарлыкъ нюрю
Тёгерегин бирден джарытыб,
М ускус ариу ийиси
Миллетни сюйюндюрюб,
820
Сакъалы бла, мыйыкъларын да
Бирча ариу джылтыратыб,
Зыбыр, къара чачын да
Имбашына алай атыб,
821
Файгъамбар нюр тёге,
Абу-Бекр ызындан баргъанды.
Хар кимни кесине
Эсин бёлдюре тургъанды.
822
Хабиб ибн Мёлек соргъанды,
Ариу саламлашыб Мухаммат бла:
«Файгъамбарма деген хапарынг барды,
Сен аллаймыса керти да?»
823
Мухаммат: «Тюздю» — дегенди.
Мени Аллах ийгенди!
Керти динни джаяргъа,
Аны аты да Ислам динди!»
171
824
«Аламат», — дегенди бий анга,—
Сеннге дери файгъамбарла
Кеслерини кертиликлерин
Кёргюзтгендиле джашауда.
825
«Файгьамбар эсенг, сора къайда,
Кертилигинги кёргюз сен да», —
Деген кёзюуде акъыллы бий,
Бир джанындан Абу-Джахаль,
826
Къолун соза Мухаммат таба,
Кемситиб сёзле айтханында,
«Тохта, тукъумну ити!» — деб,
Мухаммат джууаб этгенди.
827
Сора Мухаммат акъыртын
Энгишге джерге къарагъанды.
Тилеклерин толтурур джанындан
Хабиб деген бийни.
828
Къумну юсюнде бир сурат сыза,
Мухмаммат, булджуна тургъанды да,
Башын кёлтюрюб, былай айтханды:
«Бий, бар да, Сатиха къызынг бла
172
829
Сёлешген да сен бир эт,
Бери джюрюб келсе да,
Тауушун да сен бир эшит
Уллу Аллахны кючю бла.
830
Хабиб ашыгьыб къызыны
Барса шатырына.
"Меннге не болду?» — деб, кёзлерин ача,
Къы зы чабханды аны аллына.
831
Экинчи сынамында Мухамматха
«Кече этиб кюнортаны,
Айны Каабаны башына
Тюшюрчюн» — деб тохтагъанды.
832
Ала айтханны бары болуб,
Джети кере Каабагъа айланыб,
Ай салам да бергенди,
Мухамматха ийилиб.
833
Алайдагъыла да, Хабиб да
Файгъамбарлыгъына Мухамматны,
Абу-Джахаль къаршчы турса да,
Къалгъандыла толу ийнаныб.
173
834
Андан сора Джахаль къауумла,
Джангы оноуларын бардыра,
Меккада хашимле бла
Иш джюрютмейин тохтагьандыла.
835
Этген оноуларын ала, джазыб,
Каабаны эшигине такъгъандыла.
Хашимле къауумла Тайфадан
Къысталлыкъларын кёрсюнле, деб.
836
Хашимле, алай этсек,
Мухамматны берирле бизге.
Башха амалы аны болмаса,
Меккадан къачар, деб.
837
Быллай къоркъуудан Мухамматны
Сакъларгьа керек болгъанында,
Аны Абу-Талифни арбазында
Бугъундургъандыла - таш къаласында.
838
Мекканы кюнчыкъгъан джанында
Бир къауум муслиманла да,
Сауут-сабаларын алыб эрлай,
Юйдегилери бла бугъуннгандыла.
174
839
Ол къалагьа, керек болса,
Чабхан джаудан къорууланыргъа
Ишленнгени себебли, анга
Джыйылгъандыла хашимле да.
840
Амалсыз болушлукъ джууукъларындан,
Ахлуларындан хашимлени,
Тайфадагьы тиширыуладан,
Туудукъларындан келгенди.
841
Хадж къылыргъа келгенле бла
Мухаммат бла хашимле
Сатыу-алыу этген бла
Шахар къыйырда кечиннгендиле.
842
Хашимле кериуанла ийгендиле
Эки, юч кере да Сириягъа.
Файгъамбар а ол кёзюуде
Ишин бардыргъанды малчыла бла.
843
Ол кёзюуден башлаб, джакъ басханыны
Джанына тийген, аны кесини
Джанына тийгенча болгъанды.
Бир сейир иш: муслиманланы
175
844
Къоруулагьанланы санына кириб,
Къанлы джауу Мухамматны
Къарт Аль-Валид Аль-Мугири
Осман Махзумну джакълагъанды.
845
Мухаммат Абу-Бекрни
Меккадан кетерин излегенинде,
Алий шыйых джакълаб, аны
Шахардан иймей къойгъанды.
846
.Зауукълукъ сакълаб ол дунияда,
Мухаммат ийманлыланы
Бара-барыб, бу дунияда
Насыб сакълагьанын да айтханды.
847
Мухаммат а алай айтханлыкъгъа,
Б у дуниядагьы ишлери
Адам алай сукъларыча
Чыртда кёрюнмегенди.
848
Келямланы бирисинде
Айтылгъаннга кёре, къураишлени
Кёб аманлауну Аллах тюзге
Санамагьанын да билдиргенди.
176
849
«Алай юрет сен алагьа,» —
Дегенди Аллах Мухамматха,—
Терслени от сакълайды»
Раббийигизни илхамында.
850
Барыб кирселе джаханимге,
Болуш лукъ излеб къычырсала,
Эритилген темир берирле
С уу орнуна ичерге»
851
Сен дагъыда алай айт:
«Джолу бла хар ким сюйген,
Ким тюз джол бла баргъанын
Раббийиди тюз билген.
852
Сени бла имансызланы
Сен Къуран окъугъан кёзюуде,
Кёрюнмезча бир-биригизге
Д ж абы у бла бёлгенме.
853
Тынгылаб ала сен айтханнга,
Не зат айтханларын да
Биз бегирек ангылайбыз,
Эшитебиз ушакъларында.
Заказ N* 1122
177
854
Аланы зауукълукъларына
Мухаммат, эс буруб къарама,
Юйдегинги, ийманлыларынгы
Андан эсе, сен къоруула.
855
Мен сизни насыхатчыгьызма
Деб, алагьа сен алай айт.
Илхамынгы ачыкъ айт да,
Меджуследен кери кет.
856
Мен аланы барысын да
Сеннге тиймезча этерме.
Кёбге бармайын ала да
Акъыл джыя тебрерле...»
857
Муслиманла бла маджюслени
Араларын шош этер ючюн,
Мухамматха буйрукъ келгенди:
«Истеме», — деб аланы сен.
858
Ала бла даулаша турмай,
Къы сха салам тюбегеннге
Бериб кетерге юретгенди
Мухамматны меджюслеге.
178
859
Алай айтханды Раббий,
Мёлеклени бир кюн джыйыб:
«Мен адамгъа джан салгъанма,
Аны топуракъдан джаратыб.
860
Сиз аны аллына барыб,
Баш ийиб, хурмет этигиз» — дегенинде.
Адамны аллына чыгъыб,
Мёлекле баш ийгендиле.
861
Ибилис а тынгылаб тургьанды.
«О, Иблис, сеннге не болгъанды?
Баш ийгенлеге нек къошулмайса?» —
Деб Раббий да соргъанды.
862
Иблисни джууабы алай эди:
«Мен нюрден джаратылгъанма.
Сен топуракъдан джаратханынга,
Баш иймем» — дегенди.
863
Сора, Иблисге Раббий:
«Алай эсе, кет аллымдан!
Мен сеннге хукъму кюннге дери
Налат береме!» — дегенди.
179
864
«Сора сени къулларынгдан
Къалгъанланы тюз джолдан
Мен тайдырырма!» — деб, айтханды
Иблис да Раббийге.
865
«Мени таза къулларыма уа
Сени хыянатынг алай джетмез!
Сени ызынгдан баргъанла уа
Кюерле отда аяусуз.»
866
Адам бла хауагъа болгъанды
Иблисни хатасы кёб тийген.
Аланы алдаб мархабатлы
Къабдыргъанды къабмаз кёгетден.
867
Джандетден къыстагъандыла
Аны ючюн экисин да.
Алай а Адамны Аллах кечгенди,
Этгенди биринчи файгъамбар да.
868
Туудукъларына джетмегенди
Адамны кечилген гюнахлары.
Этгенди хар джанны кеси
Гюнахларына джууаблы.
180
869
Иблис хукъму кюннге дери
О гъурсуз ишлерин кесини
Джерде бардырыб турлукъду,
Къыяма кюн а кюерикди.
870
«Иблисни къаугьа ачхандан сора
Баш иши джокъду.
Аллах сюйген тынчлыкъды» —
Дегенди Мухаммат муслиманлагъа.
871
Аллах джайгъан игилик бла
Иблис джайгъан аманлыкъланы,
Хукъм у кюннге дери болгъанлай
Турлугъун да ангылатханды.
872
Меккачы къураишлени кёбюсю
Мухамматны иннетин сюзюб,
Биле тебреген эдиле,
Иш уруш суз болмазлыгъын.
3
_
873
Къулларын Аллах кесини
Теблетиб къоймагъанды.
Аланы, къачырыб джер-джерге,
Аманладан сакълагъанды.
181
874
М усса файгъамбар, Мисирден,
Бир Аллахха табына тебреген
Израилге къачханды,
Айырылыб кеси джеринден.
875
Бай адамла Исламгъа кирген
Сыйларын кёлтюргендиле умметлени.
Аланы джангыз арсар этген
Садакъа бериу джолу эди.
876
Динлени чууут къачын
Мухаммат кемге санамагьанды.
Ала да Аллахдан келген
Дин илхамладан къуралгъандыла.
877
«Салам берирге керекди»
You have read 1 text from Karachay-Balkar literature.
Next - Мухаммат файгъамбарны джашау джолу - 05