Latin

Мухаммат файгъамбарны джашау джолу - 02

Total number of words is 3117
Total number of unique words is 1569
34.0 of words are in the 2000 most common words
49.1 of words are in the 5000 most common words
57.7 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
Хар къуру да тургьанды.
223
Ол ишлени барысын да
Этгенди Мекка ичинде.
Аууш дуруб джауну джюннге,
Хурманы уа — мюрзеуге.
4 Заказ № 1122
49
224
Къызлары тышына чыгьа тебреб,
Чырмаулары бод^агьанды.
Бернелери бирге барыб,
Уллу сыйлары чыкъгъанды.
225
Абу-аль-Лахабны эки джашы
Эгечлени алгъандыла:
Мухамматны эки къызы
Ум-Къулсум бла Рукаяны.
2 26
Абу-аль Лахабны юй бийчеси
Абд Шамсны тукъумундан эди.
Аты махтау бла айтылгьан
Абу Суфияны эгечи эди.
227
Хадиджатны эгечинден туугьан
Зайнабны да алгъанды.
Алай бла къолларында
Фатимачыкъ къалгьанды.
228
Алай сюйгенди Хадиджатны уа
Мухаммат адам айтыб айтмазча.
Дунияны башы бла тюбюнде
Андан ариу болмагьанча.
50
229
Бир-бирлерин сыйлай билиу,
Джюрекден джюрекге ачыкълыкълары,
Хурметлери бла ийнанмакълыкълары
Бир-бирлерине уллу болгьанды.
230
Мухаммат джолгъа атланса,
Хадиджат къайгъы этмесин, — деб
Къайры барыб келгенин айтыб
Тургъанды, аны къууандырыб.
231
Мухаммат келмесе заманында,
Хадиджат къайгьысын этиб эрлай,
Джыйылгъан джерлерине къулун ийиб,
Джашагъанды аны аллына къарай.
232
Джашай баргъаны сайын,
Мухаммат хурметли бола,
Хадиджатда анга къууана,
Ётдюргенди кюнлерин.
233
Къайгъылы кюнюнде Мухамматны
Кёл этгенлей тургъанды.
Намаз къылыб, ораза тутса,
Чыртда чырмау болмагьанды.
51
234
Джангы юйюр болгъанларында,
Тойдан сора Мухамматны
О ноуун кеси алгъынча
Хадиджат этиб тургьанды.
235
Тёрт къыз бла юч джашчыкъ
Джангы юйюрге тууулгъандыла.
Къызла: Ум-Къулсум, Фатима
Эм Зайнаб, Рукая атлыла.
236
Ал-Касим деб да джашчыкълары
Эки джылы тола ёлгенден сора,
Бир-бири ызындан тууулгъандыла
Тёрт къыз, деб да айтадыла.
237

Адетге кёре Мухаммат
Боллукъ эдджангыдан юйленирге.
Къыйналмасын деб Хадиджат,
Ол излемегенди алай этерге.
238
Аны болмаса да джашлары,
Тёрт къызын да бек сюйгенди.
Алагьа къууаныб аталары,
Хар бирини сыйын кёргенди.
52
239
Дин къала тамам къолайсыз
Болгъаны себебли, къураишле
Кааба керекди дегенлеринде —
Башланнган эдиле къурулуш ишле.
240
Бир кюн Каабагъа
Тонаучула чабыуул этгендиле.
Бир джугъун да къоймай ичинде
Болгъанын тонаб кетгендиле.
241
Осал хапар тёгерекге джайылыб,
Уллу, гитче да ёрге туруб.
Дувеиик деген тонаучуну
Къойгъандыла эрлай тутуб.
242
Сют этиб тонаучугъа,
Онг къолун кесиб бууунундан,
Аравияны адетине кёре,
Аны къыстагъандыла къаладан...
243
Къызыл тенгиз, чайкъалыб,
Бир Ромеи кемени, джагьада
Ташлагъа уруб, къойгъанд чачыб,
Джыйда шахарны къатында.
53
244
Джыйдырыб кемени сыннганларын,
Мисирни бир агъач устасы,
Кааба къаланы джангыдан
Ишлерге хайырланнганды.
245
Бир уллу джылан, сызгъырыб,
Кюн сайын Каабадан чыгъыб,
Кюн турушдан джанлата
Тургъанд, адамланы къоркъута.
246
Ол да ишлерге Каабаны
Тыйгъыч болуб тургъанды.
Бир кюн уллу къуш аны
Алыб кетиб къалгъанды.
247
Андан сора Каабаны,
Тыйгъыч болмай, тири узалыб,
Тебрегендиле бурунча ишлеб,
Меккачыла джыйылыб.
248
Чачыб аны хар затын,
Табыныучу ташланы да алыб.
Тюрлендирмей бурун сыфатын,
Ишлегендиле джангыдан къадалыб.
54
249
Къара ташны ызына сала,
Къаугьа чыгъа тебрегенди.
Кесини къыйынын салыргьа
Хар туудукъ да излегенди.
250
Иш аманнга кетгенинде,
Тукъумланы ичлеринде
Мухамматны чакъырыб,
Оноу этдиргендиле.
251
«Къара ташны салыб джабыугьа,
Тёгерегинден тутсунла
Келечилери хар тукъумну» —
Деб, Мухаммат буюргъанды.
252
Андан бери ёмюрюнде
Ишлене эсе да, ненча кере,
Каабаны биринчи кёрюнюшю
Бузулмагьанды, дейдиле.
253
Ким да кёрюрча къара ташны да
Джарылгъан аз джерчиги да.
Къысылыб ариу сакъланады
Таза кюмюш къуршау бла.
55
254
Кааба джангыргъандан сора
Талай джыл арадан кетиб,
Кюйгендиле сабанла, сыртла,
Иссилик Меккагъа да келиб.
255
Мухаммат бла Хадиджат а
Алай бек чарпымагъандыла.
Бир къауум юйюрле уа
Тамам бек джарсыгьандыла.
2 56
Абу-Талиб ол джыллада
Къыйын болумгъа тюшгенди.
Джагъапар деген джашын да
Къарнашы Аббасха бергенди.
257
Ол къыйын кёзюуде Мухаммат
Бек кёблеге джарагьанды:
Болушлукъ табханды Халимат,
Эмчек эгечине да къарагъанды.
2 58
Къураишлеге джесирге тюшген,
Кёб къыйынлыкъ да кёрген,
Зеит деген джашчыкъны Мухамматха
Келтиргендиле, юлюш эте Халиматха.
56
259
Мухаммат да ол джашчыкъны
Бек эслиге санагъанды.
Кесини дж ууукъ адамыча,
Зеитни артыкъ сыйлагъанды.
260
Туугъан атасы Зеитни,
Эки джыл ётгенден сора,
Ачха да алыб келгенди
Баласын сатыб алыргъа.
261
Мухаммат ачхасын алмай,
Зеитни эркин этгенди.
«Сюе эсенг, къал былай,
Сюймей эсенг, бар,» — дегенди.
262
Зеит а кетерге унамагъанды,
Сора ючеуленни шагъат этиб,
Мухаммат джашны алгъанды
Аны кесине джаш этиб.
263
Алай бла Мухамматха,
Кесини джашлары къалмагьанлыкъгьа,
Аллахны аллы айланыб,
Джаш буюргъанды асыраргьа.
57
264
38-чи джылы
Башланыб бара турса да,
Санына уллу байланы
Мухаммат къошулмагъанды.
265
«Рысхы, байлыкъ чырмауду» — деб,
Иннетин таза этерге излеб.
Мухаммат рысхыда насыб кёрюб,
Айланмагьанд аны ызындан сюрюб.
2 66
«Я Аллахым, тилейме сенден:
Джарлылай кетер мени сен.
Рысхыгьа алдатмайын»
Деб, Мухаммат тилегенди.
267
Озгъан джыллада Мухаммат
Татлы юйюр къурагъанды.
Артдан-артха таркъая бары,
Фатимачыкъ къалгьанды.
268
Хадиджатны къартайыб баргъаны
Мухамматны къууандырмагъанды.
Алай бла Зеитни да
Юйленир заманы башланнганды.
58
^
т
т
- т
т
т
т
Я
С
т
т
т
т
т
т
ФАЙ ГЬАМБАРЛ Ы КЪГЪА
ХАЗЫРЛАНЫУ,
МУХАММАТНЫ ТЮШЛЕРИ
269
Мухаммат сабийликден да
Тюшле хаман кёргенди.
Юйдегили болуб талай джылдан а,
Башха тюрлюле кёргенди.
270
Бир-бирледе къуджур болуб,
Билмей тургъанлайына кеси,
Санлары къалтыраб, инджилиб
Тура эди, кетмесе да эси.
271
Алай бола башласа,
Башына эрлай джабыу джайыб,
Джатыб тургьанды орнунда,
Хадиджат да бек джарсыб.
59
^
272
Ол затланы юсюнден а
Не ахлуларына айтмагъанды.
Не докторгьа, не афендиге
Билдирирге унамагьанды.
273
Мухаммат кёрген тюшлерин да,
Ауруула тутуб, инджилгенин да
Аллах сынатханнга санагъанды,
Аны барына да — кёл салгьанды
2 74
Джукъа, ариу джабыула бла
Джабылыб тургьан терезеча,
Бир заманда ау кетиб,
Къудретни кеси кёргенча.
275
Ол умутлагьа джетер ючюн,
Таза этиб кеси иннетин,
Тазаланыргъа керек эди,
Зарлыкъдан, мал кёзлюкден.
2 76
Таза джюрекден табыныргъа,
Аллахха керти ийнаныб.
Керек эди огъурсуз болмазгъа,
Аллахны бекден бек сюйюб.
60
277
Ол излегенча мураты аны
Бармагъанында толуб.
Заран джетген болур деб,
Къалгъан эди мыдах болуб.
278
Аллахха табыныб, тилеб тилек,
Умутун юзмейин тургьанды.
Джанын аямай, кюрешиб бек,
Намаз этгенди, ораза тутханды.
279
Мухаммат кёб динни билиб,
Сюзюб башлагъанында аланы,
Аллах бирди деген оюмгъа келиб,
Ийнандырыргъа излегенд адамланы.
280
Саулай адам кеси аллына
Джокъдан бар болгьанды.
Аны да бир джаратхан барды
Дегенни айтыб тургьанды.
281
Алай айта Мухаммат,
Аллахны бирлигине ийнаннганды.
Насыблыгьа кесин санаб,
Къууанчха батыб тургьанды.
61
282
Аллах алай айтады деб,
Дагъыда эсгерте Мухаммат.
Бир кере игилик этгеннге
Игилигин къайтарырма он къат.
283
Мен айтханнга сыйынсанг,
Болурса сыйлы адам.
Алай этер эдим деб, айтсанг,
Излегенинги табарса тамам.
284
Аманлыкъ этген сен болсанг,
Аманлыкъгьа тюбетирме.
Таза иннет бла келгеннге
Сюйюб тюберге излерме.
285
Адам этмезлик затланы
Бойнуна салмагьанды бир Аллах!
Излемейди кёб излем андан
Рахматлы, сыйлы Уллу Аллах!
286
Кёб ашаб, джутлукъ этгенни
Мухаммат дурус кёрмегенди.
Кесине джарарча мардалы
Ашаргъа керекди, дегенди.
62
287
Къош улмакълыкъ тиширыу бла
Гюнах тюлдю Аллахны аллында.
Терсине кетген адебсизлик
Начасды Аллахны аллында.
288
Гюнахсыз кёрюннген ишни арты
Болургъа боллукъду гюнахлы.
Кесинде болгъан кемчиликлени
Биреуде кёрюб, хиликге этме.
289
Кесинге тилеген тилеклени
Къарнаш , эгечинге да сен тиле.
Къолунгдан келмезлик ишлеге
Къарама, эс да сен бёлме.
290
Кесин таза тутхан бла
Адебли сёлеше билгенни,
Мухаммат тенгишдиргенди да,
Аланы тенг кёргенди.
291
Игилик этеди, айтса тюзлюкню,
Кесине да, тынгылагъаннга да.
Алай а ол игилик тюлдю
«Тюзлюкню айтдым» — деб, айланса.
63
292
«Биреу сени аманласа —
Алай да айтханды Мухаммат, —
Аны юсюнден аман айтма,
Кесинг болсанг да аламат.
293
Биреуню сыйын тюшюрме,
Ол намыссызлыкъ, аман ишди.
Къаргьы ш айтыу биреуге
Эм уллу гюнахны бириди.
294
Сабырлыкъны мийигине
Мухаммат алай ёрлегенди.
Тыйыб керексиз ёхтемликни
Ачы уун басыб кеси кесини.
295
Мухамматны заманында
М еджусула алай табыннгандыла:
Къачан эсе да, ким эсе да
Къураш дыргьан дууала бла.
296
Мухаммат алай этгенлени
Чыртда онгсунмагъанды.
Дууаларына ушаш ханифлени
Кесича джорукъла къурагъанды.
64
297
Ол кесини дууаларында
Уллу Аллахдан болуш лукъ излеб,
Анга айтханды тилеклерин,
Муратларыма джетейим, деб.
298
«О, Раббийим! Сени сюерча
Меннге сюймеклик сен бир бер.
Сени сюйгенлени сюерча,
Уллу кюч сен меннге бер.
299
Сюймеклигим мени сеннге
Кесими юйюрюмю сюйгенден эсе,
Кючлю да, уллу да болургъа
Сен бир эт деб, тилейме.»
300
Ийнаныб керти джюреги бла
Тилек тилеуню Аллахха,
Мухаммат динчилик ишинде
Санагьанды баш затха.
301
«Абдезин адам ала туруб,
Иннетин джюрекде сакъласын.
Бетден-бетге тюбеширин
Аллах бла унутмасын».
5 Заказ №)122
65
302
Алай айтыб Мухаммат
Орун излегенди ташада.
Намаз къылыб башласа,
Биреу чырмау болмазча.
303
Иннетин тутаргьа керекди
Намаз къылгъан заманда.
Адамны болгьан акъылы да
Бёлюнмейин башха затха.
304
Мухаммат бетин намазда
Къалайгъа да бургъанды.
Аллах къайда да кёреди деб,
Ол оюмну да тутханды.
305
Бетин Каабагъа буруб,
Мухаммат д ж ууукъ джерледе да
Кааба Аллахны юйюдю деб,
Сабийликден ышаннганды анга.
306
Намазын да алай этгенди:
Аллына бир белгичик салыб,
Баш ха затха эс бёлмей,
Къарамын да алмай белгиден.
66
307
Ичинден айтханны джаратмагьанды,
Мухаммат, намаз дууаланы
Эшитдириб айтханны сюйюб,
Хаман алай табыннганды.
308
Макъамла салгъанды дууалагьа
Ариу тюрлю ауаз бла.
Ф ахм усу уллу болгъанды
Мухамматны окъургъа.
309
Мухамматны, айтыууна кёре,
Намаз этерге сюйген джери
Хира деб, джер болгъанды,
Ол Меккадан узакъ болмагъанды.
310
Ш ахар таууш да эшитилмегенди,
Мекка уа чыртда кёрюнмегенди.
Не адам, не кериуан
Алайы бла да джюрюмегенди.
311
Алайда дорбуннга кириб кечиннгенди,
Джангур джаугъаны болса уа,
Ол Хира тёгерегиндеги
Къы сы р къаяла артында
67
312
Чулгьаныб кече къапталына,
Джалан джерге джатханды.
Кеси джангызлай туруб анда
Намазын къылыб тургъанды.
313
Мухаммат талай кюннге
Барыб тургъанды Хира дорбуннга,
Ашарыгъын алыб биргесине, —
Гыбыт бла суусабы н да.
314
Хирада намаз эте туруб,
Аллахха кесин эшитдирирча,
Дуазын уллу чыгъарыб,
Алай айтханды дууала.
315
Тилеклеринден бир-бирледе
Тюнгюлюб ол, не этерге билмей,
Ачыудан кесин ёлтюрюрге
Кёб кере джетгенди.
316
Аллай къыйын кюнлеринде
Анга Хадиджат болушханды.
Толу ийнаныб иннетлерине,
Кёл этдириб да тургъанды.
68
317
Кюнлерин ётдюре Хирада
Алай эте джашагъанды.
Рамазан айда уа Мухамматха
Тейри эшик да ачылгьанды.
318
Алтыджюз онунчу джыл
Рамазан айны кюнлеринде —
Джыйырма бла тёртюсюнде
Д ж укълаб тургъанлай дорбунда,
319
Ю сю не сюелиб Мухамматны
Бир инсан, адам сыфатлы,
Къолунда джазыулары болгьан
Д ж ы лты рауукъ бир чулгъамны:
320
«Окъу муну Мухаммат» — деб,
Ол келечи узата тебрегенди.
«Окъуй билмейме мен» — деб,
Мухаммат дж ууаб бергенди.
321
Чулгъамын келген келечи
Мухамматны юсюне салгъанлай,
Не этерге билмей къалгъанды,
Мухаммат солууун да алалмай.
69
322
Келген келечи чулгьамын
Юсюнден алыб Мухамматны:
«Излесенг, окъурукъса», — деб
Джангыдан къысханды аны.
323
«Мен окъуй билмеген адам
Къалай окъурукъма ан ы ?—
Дегенинде, келечи тамам
Ачыулана ургъанды Мухамматны.
324
Келечи ючюнчю кере буюргъанында,
Баш тюклери ёрге туруб,
Джанына бек къоркъгъанында,
Джюреги да къы зы у уруб,
325
«Окъуй билмейме» дерни орнуна
«Не затны окъуюм?» дегенинде.
«Окъу, Аллахынгы аты бла
Мухаммат, хар нени да.
326
Джаратхан адамланы да,
Сени Раббийинги аты бла,
О къу, Аллахынг — чомартды,
Сени юретген къаламгъа.»
70
327
«Билмегенинги билдирген» деб,
Алай айтыб тургъанында,
Мухаммат да, ол айтханча,
Ичинден айтыб тургъанында.
328
Ол келечи, кёб зат айтыб,
Кёб турмайын, тас болгъанды.
Мухаммат, кёз ачханында уяныб,
Келечи айтхан эсинде къалгъанды.
329
Мухамматха кёкден келген
Биринчи белги ол эди.
Алай а файгъамбар болгъанын
Алкъы н кеси билмей эди.
330
Ол тюшюнде тюш кёргенлери
Мухамматны къайгъылы этиб,
Хадиджатны аллына тёнгерегенди,
Хира таудан юйюне келиб.
331
«Джин къатышым мени бармыды?
О гьесе, назму джазыучумамы,» —
Деб, Мухаммат тюшлерин да айтыб,
Сагъышлы этгенди Хадиджатны.
71
332
Ариу айтханды Мухамматха
Хадиджат, кёл этерге излеб.
«Сени озгьан Меккада
Дин ахлу энди болмаз» — деб.
333
Дагъыда къошханды: «Иннетинг тюздю,
Юйюрюнгю да сю есе бек.
Ф акъы рла багъыб, садакъа бересе,
Джарлылагьа боласа керек».
334
Болгьан затланы Мухаммат,
Хадиджатны д ж ууугьу Варакка,
Джарашдырыб, айтыргъа рахат,
Келген эди къонакъгъа.
335
Варакка, динни билген адам,
М усса файгъамбарны китабын,
Ол кёзюуде къадалыб тамам,
Арабчагьа кёчюре эд, аямай джанын.
336
Тюшюн игиге джоралагъанды:
«Мухаммат, сеннге келген келечи
Бир заманда М уссагьа да келгенди,
Ол бек сыйлы келечиди» — дегенди.
72
337
Хадиджат бла Варакка
Алай айтыб Мухамматны
Кёллендириб кюрешселе да,
Ол ийнанмагьанды алагьа.
338
Д жю рек къайгъысын Мухамматны
Чёкдюрген тынч тюл эди.
Бир сагъыш къыйнай эди аны:
Келген келечи ним эди?..
339
Хирада кёрюннген кёзюне .
Ш айтан, джин эсе да,
Энди келиб аны юйюне,
Босагъада сюелгенд, не эсе да.
340
Джюреги бек тынгысыз болуб,
Мухаммат аны кёрюб тургъанды.
Умут сезим бла къараб,
Мангылайына тер ургьанды.
341
Алай келген ол къонакъ а,
Келгенича да, кетгенди.
Джашырмайын Хадиджатха
Мухаммат да билдиргенди.
73
342
«Келечи энди келсе алай,
Мени уятырса» — дей,
Хадиджат джукълаб къалгьанлай,
Сюелгенди биягъы эрлай.
343
Мухаммат уятыб Хадиджатны,
Тёгерегине къаратханлыкъгъа,
Кёрюнмегенди Хадиджатха,
Мухамматха болмаса.
344
Онг джанына, сол джанына
Хадиджат, джатыб Мухамматны,
Дыгалас этиб кюрешсе да,
Кёралмагьанды къонакъны.
345
Ахырында кийимлерин тешиб,
Къы м ы ж а болуб олтургьанды.
Мухамматдан тёртюнчю кере:
«Энди кёрдюнгмю?» — деб соргьанды.
346
«Кетди, энди кёрюнмейди», — деб
Мухаммат дж ууаб этгенди.
Хадиджат да, къууаныб,
Къы чы ры къ эте, билдиргенди:
74
347
«Энди уа къууаныргъа керекди,
Аллахха шукур! Болма сагьышлы.
Ол шайтан тюлдю, мёлекди,
Болгъанса сен алгьышлы.
348
Ш айтан кетерик тюл эди,
Тиширыуну джалан кёрсе.
Анга къараб турлукъ эди,
Сыфатына сейирсине...»
349
Хадиджат алай айтханында,
Мухаммат ийнанмагьанды.
Алай а, эки ай озгъанында,
Тюз айтханын ачыкълагъанды.
350
Кёб турмай биягъы къонакъ,
Мухамматха келгенди:
«Сен Аллахны файгьамбарыса,
Мен а — Джабраилме»,— дегенди.
351
Мухаммат кесини табыннганына,
Кёкге учуннган кечесине да,
Энди толу ийнана, къууана,
Муратына джетгенча болду кеси да.
75
352
Алай бла Рамазан айны
Джыйырма тёртюнчю кечесинде
Илхам келгенди Мухамматха,
Аллахны джанындан биринчи кере.
353
Ислам динни тарихинде
Ол себебден ол кечени
Къудретли кечеге санайдыла,
Тилекле тилеб, табынадыла.
354
Араблылагьа Аллахны къолу бла
Джазылгьан сыйлы китаб
Кёкде турады сакъланыб,
Кетсе да кёб заман къораб.
355
Тауурат, завур, инджил миллетле
Китабларын алыб бошагъанды.
Энди кёзюу араблыланыкъыды
Деб, Мухаммат айтханды.
356
Бю теу къудретли керекли адамгъа
Д ж орукъла джазылыб ол китабда,
Таза иннет тутханланы
Хар бирине да ангылашынныкъды.
76
357
Къудретли кече Джабраилни
Мухамматха айтхан сёзлери,
Къуранны джерге тюшюрюлген
Тизгинлери болгъанды биринчи.
358
Уллу Аллах алай этиб,
Кесини сыйлы джазмасын,
Араблылагьа баям этиб,
Баш лагъаны хакъ эди.
359
Къуран хазыр китаб болуб,
Кёкден тюшгенди, дегенлери
Тюз тюлдю, ол терсди,
Аны аятлары тюшгенди...
360
Аллах Д жабраил мёлекни
Джерде келечилерине кесини
Адамлагъа джазылгъанланы
Туура этер ючюн ийгенди.
361
Мухамматха ол аятланы
Эки минг тёртджюзюн ийгенди.
М усса файгьамбаргьа тёртджюз кере,
Нух ф айгьамбаргьа — тёрт кере.
77
362
Аллахны келямы Мухамматха
К ъур у тюшюнде келгенди.
Анда-санда таблыгъы бла
Тюнюнде да келгенди.
363
Мухаммат а аллай кёзюулеринде
Баш ын къабдалы бла чулгъаб.
Д ж аты б тургьанды къуру джерде,
Къалты рауукъ санларын алыб.
364
Илхам келе тебрегенлей,
Эшитилгенди Мухамматха
Зынгырдагъан къонгурауланы
Тауушлары къулагъына.
365
Ол кёзюуледе Мухаммат
Ётгюр сёзлю, фахмулу эди.
Араб адабиатда къара сёз бла
Д ж азы у хазна хайырланмай эди.
366
Къуранны аятларын
Мёлекден къалай эшитген эсе,
Бир затын да ауушдурмагьанды,
Хатасыз айтыб тургьанды.
78
367
Бир сыфатха ушатыргъа
Аллахны чыртда болмайды.
Адам баласына ушатдыргъанны да
Джаратмагьанды, унамагьанды.
368
«Аллах бирди!» — деб билиую,
Кесине табыныу бир Аллахны.
Джангылыкъ ишинде Мухамматны
Баш джоругъу болгъанды.
369
Мухаммат алай айта,
Кеси къурагъан дин ауазларын,
Бек ышаннгылы адамларына
Билдириб тургъанды.
370
Мухамматны эм д ж ууукъ адамы
Хадиджат болгъаны себебли,
Исламгъа табыннган биринчи
Хуваилидинни къызы эди.
ХАДИДЖАТНЫ ИСЛАМ ДИННИ
АЛГЪАНЫ,
МУХАММАТНЫ ИЛХАМСЫЗ
ЁТГЕН Ю Ч ДЖЫЛ Ы
371
Ислам кесин Аллахха берген
Деген магьананы тутханды.
Хаман кёре келе Илхамны,
Хадиджат да анга ийнаннганды.
372
Алай эсе, Хадиджат да
Мухамматха болушханды.
Кеси айтханыча, ийнаннган да
Биринчи ол болгъанды.
373
Аллах сагъынылгъан джерледе,
Аллахны аты бла бирге
Файгъамбарны аты да айтылгьанды,
Исламны джангы дининдё.
80
374
Дллахха ийнаннган инсанла,
Аны сыйлы келечисине да
«Джангы келечи» — дегендиле,
Бек ийнаныб Мухамматха.
375
Мухамматны Аллахына
Хадиджат да, ийнаныб,
Хар атламында
Тургъанд диннге табыныб.
376
Ызындан Хадиджатны
Зеит да алгъанды.
Джангы динин Мухамматны
Алий да джаратханды.
377
Зеит деген къул джашлары
Иги джетген киши эди.
Алийни уа онбеш джылы
Тюгел алай джетмеген эди.
378
Мухаммат бла Хадиджатны
Намаз этгенлерин эслеб.
Алий соруу соргъанды,
Не этгенлерин ангыларгьа излеб.
6 Заказ № 1122
81
379
«Бу Аллахны диниди,» — деб
Мухаммат дж ууаб этгенди.
«Алий, сен да Аллахха
Ийнан да, табын», — дегенди.
380
«Хапарым джокъду андан,
Атам бла оноулашайым»*— дегенди.
«Чыкъмазма ол айтхандан —
Деб, Алий дж ууаб бергенди.
381
«Алий, джангы динни юсюнден
Кишиге хапар айтма.
Болджалдан алгьа,» — дегенди, —
«Атанга да айтыб барма».
382
Кишиге айтмазгъа сёз бергенди,
Экинчи кюн Алий келгенди:
«Меннге Аллах Ислам динни
Сингдиргенди», — деб билдиргенди.
383
Джангы диннге табыннганланы
Санларына сан къошулгьанды.
Танг ата келиб Мухамматха:
«Борчланы билейим» — дегенди.
82
384
Бирлигине ийнаныб Аллахны,
«Бир Аллахха табын» — деген
Д жорукъларын Мухамматны,
Къабы л кёрюб, алгъанды.
385
Билдирмегенди кишиге да
Алий муслиман болгъанын.
Кесин бериб Аллахха,
Таза диннге ийнаннганын.
386
Мекканы бир дуппурларында
Алий бла Мухамматны
Намаз эте тургъанларын
Абу-Талиф кёрюб къойгъанды.
387
Б у затны арты, бара-барыб,
Къайгъы боллугъун билгенди.
Джетген кюнде таянчакъ болуб,
Болуш урун да билдиргенди.
388.
Хадиджат, Алий, Зеит — ючюсю —
Ислам динни алгъандыла.
Мухамматны джууукъларындан
Экеулен алмай къалгъандыла.
83
389
Беш джыл болуб, диннге кирирге
Фатиматха эртде эди.
Варакка уа ол кёзюуде
Христиан диннге берилген эди.
390
Абу-Талифни болушлугьундан
Къураишлеге Мухаммат,
Ислам динни аз-аздан
Д ж ая башлагьан эд рахат.
391
Тайым тукъумдан чынг алгьа
Абу-Бекр Ислам динни алгъанды.
Ахлуларында хар адамгъа,
Кюрешиб, аны джайгъанды.
392
Мухамматха д ж ууукъ джетген
Абу-Ш амс тукъумдан
О туз джыллыкъ Осман да
Джаратханды Ислам динин.
393
Къыркъдан аслам болгъандыла
Ислам динни алгьанла.
Кёбю сю джаш адамла болуб,
Муратларына джеталмагъанла.
84
394
Мухаммат къурагъан джангы динден
Адамла разылыкълары бла
Сакълай эдиле бирден
Ашхы, сейир затла.
395
Аллахны атындан ауазла,
Адамланы байлыкъларына
Эм акъылларына къарамайын,
Тенг айтыла эдиле барына.
396
Ариу кёрюб бир-бирин,
Тюзлюк кёрюнюб ызында,
Д ж азы късы ны у бир-бирин
Исламны динни шартларына.
397
Умут этгенди къураргьа
Мухаммат Таифа дегенча,
Ислам диннге табыннганладан да
Адетлеринден тайгьанладан да.
398
Аланы ёз сёзлеринден
Мухаммат адамлагьа
Кесим деген шартларындан
Болушханды джанларгьа.
85
399
Тейрилеге табыныб тургьанла
Ислам диннге кёче туруб,
Джангы джорукъгъа бойсунургьа
Борчлу болгьанла бары да.
400
Беш ууахтылы намаз къылыу,
Аллахны атындан файгъамбаргьа
Ауазгъа ийнаныу,
Ораза тутуб, табыныу.
401
Джангы динни сюйгенле,
Джыйылыб, бирден намаз этиб,
Джаш ыртын кюрешгендиле,
Тилеклерин Аллахха билдириб.
402
Мухаммат, айтыб къысха ауазла,
Намазны алай башлагьанды.
Ы зы бла Мухаммат айтханны
Ала да айтыб баргъандыла.
403
Ийилгендиле Мухамматны ызындан
Къолларын тобукъларына салыб.
Сора тобукъланыб ийилиб,
Мангылайларын джерге тийириб...
86
404
Джулдузлу кечеледе талай заманны
Намаз къылыб тургьандыла.
Бир кесекден тиширыула да
Къош ула башлагьандыла.
405
Алай намаз эте туруб,
Тиширыула, арттизгинде
Тохтаб, намаз этгендиле,
Кишилени эслерин бёлмезге.
406
Файгьамбарны ауазлары уа,
Диннге табыннган, динни ангылатхан
Етгюр ауазла болгъандыла,
Диннге бегирек ийнандыргъан.
407
Д жукъудан уяннган сагъатда
Адам Аллахны эсгергенлей,
БирИнчи тюйюмчек тюшгенди,
Абдез алыб тебрегенлей.
408
Экинчи тюйюмчек тюшеди
Ы зы бла намаз этгенлей.
Ю чю нчю тюйюмчек да тюшюб,
Ш айтан ум утда седирегенди.
87
409
Ол биринчи болуб эм джангы
Къарнаш тюзлюк, джаш ау татлы,
Юйюрледе да, джамагьатда да,
Боллукъду, деб ангылатханды.
410
«Аллахха намаз этгенден сора
Бек сыйлыды дегенди.
Бир-бирине таза иннетни
Тута билиудю» — деб юретгенди
411
«Аллахны бирлигине ийнанама,
Келечиси Мухамматха да,» — /
Д еб айтхандыла антларында
Аддаусуз Исламгъа ийнаннган/ш
412
Тиширыу а, намысын тутуб,
Баш иесине керти болуб,
Д жаш аргьа ол алай керекдй,
Сабийлерине да сакъ болуб.
413
Сёз ючюн, ол заманда
Джангы туугъан къызчыкъланы
Ёлтю рю у аз джюрюсе да,
Аны да излегенди тохтатыргъа.
88
414
«Намыс этген бла къалмай,
Хурмет этиу ата-анагъа
Ахыр ууахтыларына дери
Кёллерин табсынла» — дегенди.
415
Къул тутаргъа муслиманнга
Мухаммат эркинлик бермегенди.
Дин ахлу адам эсенг,
Къулну азатларгьа керекди.
416
Кеси да: Зеитге эркинлик бериб,
Андан башха къулларын да
Бош этгенди башларына,
Муслиманла болурча.
417
Кёбле сайлагъандыла аны джолун,
Абу-Бекр да, этиб алай,
Муслиман диннге хар къулун
Бургъанд, кючюн аямай.
418
«Дин ахлуну ёлтюргенни
Джаханим азаб сакълайды.
Билмей ёлтюрсенг аны,
Къаны н тёлесин» — деб айтханды.
89
419
"Дерт джетдириу, къан алыу
Диннге келишмейди.
Ёлтюрреннге, бир игиси,
Кечмеклик бериудю,» — дейди.
420
«Къарнашладыла къулларыгьыз.
Аланы Аллах ышаннган эсе сизге,
Къыйнамагьаз, алагъа кЪарагъыз,
Къарагьанча кесигизге.»
421
Къарнаш лы къ хал араларында
Байла бла джарлылада
Болмазлыгьын Мухаммат эслеб,
Анга да табханд амал излеб.
422
Ол башхалыкъны къурутама деб,
Къары усузлагъа болушургъа излеб,
Мухаммат бир амал табханды —
Садакъа бериуню чыгьаргъанды.
423
Къары усузлагъа садакъа тохтаусуз
Бере турмагъан муслиман,
Кесини иннет тазалыгъын учуз
Этгеннге саналгьанды хаман.
90
424
Ол себебден, муслиманла
Бек чомарт болгъандыла.
Рысхыларыны иги кесегин
Джарлылагъа чачхандыла.
425
Ач болгьаннга аш ашатханны,
С уусаб болгьаннга суу ичиргенни,
Аллай муслиманланы Мухаммат
Тургьанды сууаблыгьа санаб.
426
«Сен меннге ач ууахтымда
Аш бермединг,» — деб Аллах сорса.
Роббийим! Сени къалай сыйлар эдим,
Къолунгда хар зат болуб турса.
427
Садакъа бермеген Аллахны
Сыйлы джоругьуна тюбеялмайды.
Мухаммат тюбеген умметге да
Кирирге да болмайды.
428
Садакъа берирге керек болса,
Аны ёлчесиз берирге болады.
Хар ким да аны
Къары ууна кёре узатады.
91
429
Хадиджат бла Мухаммат
Садакъагьа чомарт болгъандыла.
Д жыйгьан рысхыларындан ала
Джарлылагъа чачыб тургьандыла.
430
Мухамматны джолун алгьанла
Ачхаларын анга бериб.
Ол да алагъа къош улуб,
Джарлылагъа тургьандыла юлешиб.
431
Бир киши огъай демегенди
Мухамматны юлешген рысхысына.
Бир инсан да ишекли болмагьанды
Аны иннетини тазалыгъына.
432
Дженгил къошулгъанды Мухаммат
Рысхысызланы санына.
Садакъа берирге д ж укъ табмай,
А уур тийгенди аны джанына.
433
Мухамматны ызын тутханла
Алай байла да болмагъандыла.
Айтыргъа, бек джарлыла да
Алагъа къошулмагъандыла.
92
434
Хар къайдача, Меккада да
Байла, кеслерин ёхтем джюрюте,
Джарлыланы сан этмегендиле,
Аланы не ишде да учуз эте.
435
Ма аллай тенгсизликни
Мухаммат джаратмагъанды.
Кимге да излей игиликни,
Д^карлыланы джокълагьанды.
436
Джарлыны намысын тюшюрюб,
Билдире эсенг джарлылыгъын.
Муслиман да аллай болмасын» — деб,
Мухаммат джая эди ауазларын.
437
Байлыкъдан эсе, джангы диннге
Таза джюрюб, ийнаныу
Сыйлыгъа саналгъанды
Муслиманланы ичинде.
438
Тенгликге чакъырыб адамланы
Уллу Аллахны атындан,
Кесини уа керти борчун
Бекден да бек тутханды.
93
439
Муслиманлагъа эшиги
Мухамматны ачылыб,
Тенг ашаб, суу ичгенди,
Ала бла уш акъ этиб.
440
Джалгъан болмайын иннети,
Джарлыланы сыйлагьанды.
Иннети хаман да ачыкълай,
Файгъамбар бирча тургьанды.
441
You have read 1 text from Karachay-Balkar literature.
Next - Мухаммат файгъамбарны джашау джолу - 03