Gagauzların Halk Yaratmaları - 14

Total number of words is 3438
Total number of unique words is 1798
30.6 of words are in the 2000 most common words
48.8 of words are in the 5000 most common words
59.1 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
384. Biräräz aldadarak yalancı olêr, biräräz çalarak hırsız olêr.
385. Birär-birär çok toplanêr.
386. Biri yapêr – bini çeker.
386-a. Bir kişi yapêr, bin kişi çeker.
387. Birisi mum, öbürüsü mum – popaza lokum.
387-a. Birisi mum, öbürüsü mum – popaza tulum.
388. Bitirilmiş ev vatizsiz kalmaz.
389. Bitki semerä en aar üklederlär.
390. Biyaz giimnidä da gölgesi kara.
390-a. Biyaz rubalının da gölgesi kara.
391. Biyaz korkuluk koymaa, açan karannık aralandı.
392. Bizä gelän bizä benzeer.
393. Bizim düündä bizimcä oyna.
394. Boba nasaatı – altın, ana nasaatı – bilgi.
395. Bobalar yıvêr, oollar lüzgerä atêr.
396. Bobandan başka ihtär evindä bákma.
397. Bok altında kal, laf altında kalma.
398. Bok böceenä bal diil lääzım.
399. Boorcun yoksa – kefil olma, işin yoksa – şaat olma.
400. Boorcun yoksa – kefil ol, işin yoksa – martur ol.
401. Borcun var – kahırın var.
401-a. Borcun var – duşmanın var.
402. Borcun yoksa – evlen.
403. Boş batlak öter.
403-a. Boş çölmek öter.
403-b. Boş fıçı öter.
403-c. Boş kap öter.
403-ç. Boş fıçı boşa öter.
404. Boş kafayı kırk yıl okut, genä annamaz.
405. Boş klisedä popazın sesi çirkin.
406. Boş samannık keremet istemäz.
406-a. Boş sayvan keremet istemäz.
406-a. Boş sayvan keremit istemäz.
407. Boyarların da sırası gelir.
408. Bozmaz okutmaa kimi dirileri da.
409. Bozuk aazlıya yular koymaycan.
410. Bölä kafayı kırk yıl da üüretsän, gene annamaz.
411. Brak karıyı – uşakları brakma.
199
412. Brak sarfoşu kendi düşsün.
412-a. Brak sarfoşu kendi yıkılsın.
413. Brakmış tavanda – aarêr havada.
414. Bu lüzgär gene sarfoş.
415. Bu ona – nice popaza aferim okumaa.
416. Budaklı dalın budaana ur, inadın kulaan tozuna ur.
416-a. Budaklı dalın budaana ur, inadın kellesinä ur.
416-b. Budaklı dalın budaana ur, karının kellesinä ur.
417. Buga eştii topraa sırtına atêr.
418. Bulacan daulda toz.
419. Bulanık suda balık tutmaa.
420. Bulanmadaan, su durulmaz.
421. Bulgur-bulamaç isin, [ama] gönülü cömert olsun.
421-a. Bulgur-bulamaç olsun – gönül cömert olsun.
421-b. Bulgur-bulamaç olsun – gönül geniş olsun.
422. Burnu aazın dostu.
423. Burnuya almış.
424. Bursuk geceyi bekleer, ava çıksın.
425. Buruk fidan buruk büüyer.
426. Buyur, sakınma, çingenä gibi sokulma.
427. Büük balık küçük balıı iyer.
428. Büük göl da kenara çıkmêêr.
429. Büük göl da taşmêêr.
430. Büük insannar öler, ama adları kalêr.
431. Büümedi bostan – olmadı karpuz.
432. Büün ölmüşü büün gömerlär, yaarın ölmüşü yaarın gömerlär.
432-a. Büün ölän büün gömüler, yaarın ölän yaarın gömüler.
432-b. Büün ölmüş – büün gömülür, yaarın ölmüş – yaarın gömülür.
433. Büünkü işi yaarına brakma.
434. Büünkü yımırta taa ii yaarınkı piliçtän.
435. Büünü düü – küçüü annasın.
435-a. Büüyü düü – küçüü annasın.
436. Caba işi caba verilir.
437. Camalsız ev – köksüz fidan.
438. Cambaz Allaadan nasaat kableder.
439. Cambazçılık hayıra getirmäz.
440. Camcılık – pis iştir.
441. Can buazdan geler.
442. Can ihtärlamaz.
200
443. Can tırnaan ucunda bulunur.
444. Canavar çöplener çıvgın avada, hırsız – insansızlıkta.
446. Canavar idii erini dokuz kere dolaşêr.
447. Canavar kemää çekiler.
448. Canavarı hepsi biler, ama canavar hepsini bilmeer.
449. Canavarı koyunnarı beklesin koymuş.
450. Candar onu aldı, kimi popaz amazladı.
451. Canı burnusuna gelmiş.
452. Canı sıkı, eli taa da sıkı.
452-a. Canı sıkı, eli diil taa cömert.
453. Canın dilini enseer.
454. Canına karez yoktur.
455. Canını kıymaa.
456. Cayıl dost duşmandan beter.
457. Cayıl gitti – pişkin geldi.
458. Cayıl her fayıza mayıl.
459. Cayıl zarar yapmêêr, hayın – zararcı.
460. Cayıllık – bilginin duşmanı.
461. Cayıllık – diildir günää.
462. Cebi dipsiz, tabeeti da esapsız.
463. Cebimdä diil, da çıkarayım onu ye.
464. Cellat etmäk – cansız olmak.
465. Cendem dolu kalugerlärnän.
465-a. Cendem dolu popazlan, daskallan hem zenginnärlän.
466. Cennet hem cendem zenginnerä lääzım.
466-a. Raylan cendem zenginnerä lääzım.
467. Cennetlän autma, cendemlän korkutma.
467-a. Cennetlän aldatma, cendemlän korkutma.
468. Cıba kırkımdan özlü sümek olmaz.
468-a. Cıba yapaadan özlü sümek olmaz.
469. Cinsi bir – canı başka.
469-a. Cins[ler]i bir – tabeet[ler]i başka.
470. Civanı da, hayını da bir ana duudurêr.
471. Cömerdin kolu sınmaz.
472. Cömert panayırdan boş ellän geler.
473. Cömertlik pınarın dibi yokmuş.
474. Çalı-çırpıylan ev yapılmaz.
475. Çalışkan adama diil lääzım Allaa.
476. Çalışkan bayırı da erindän itirer.
201
477. Çalışkan insana Allaa yardım eder.
478. Çalışkan işleycän – kürk diktirecän.
479. Çalışkanın teri akêr, hamelin – ligaları akêr.
480. Çalışmaksız bilgi kazanılmêêr.
481. Çamur varkana, amur da var.
482. Çamursuz ev yapılmaz.
483. Çannar öter: ‘Para verin! Para verin!’
484. Çansız klisä – ayız klisä.
484-a. Çansız klisä – ayozsuz klisä.
485. Çansız klisä – dinsiz klisä.
486. Çapkın beegir koşusundan belli.
487. Çatı sudan kaskatı olêr.
488. Çekişä-çekişä paa düümäk, gülä-gülä para saymak.
489. Çekişmää çekiştilär, [ama] dartışmaa unuttular.
490. Çelik ta ateştän korkêr.
491. Çemrek adam aslana da atlı pinär.
492. Çıfıt aldık – [h]ristian getirdik.
493. Çılk obanda balıklar öler.
494. Çıplak yaamurdan korkmêêr.
495. Çıvgında islää kendi gözlerin hem kendi çizmelerin.
496. Çiftçii hastalandıynan – popazı çaarêr, popaz hastalandıyana –
ilaççıyı sımarlêêr.
497. Çiftçiyä may her gün oruç.
498. Çii deridän kalpak dikilmeer.
498-a. Yaş deridän kalpak dikilmeer.
499. Çii dikedän ürään acêêr, ayıp yaptıından adın çeker.
500. Çii güneşä dayanmaz.
501. Çingenä teri bastı.
502. Çingenenin prasası sabaa kadar dayanmaz.
503. Çirkin aynaya maana bulêr.
504. Çirkin hava düzüler, lekeli ad kalêr.
505. ‘Çit!’ deyin – çıbık kırılır, ‘küt!’ deyin – kütük kırılır.
506. Çoban koyun südü içer, deveci devä südü içer.
507. Çobana görä sürüsü da.
508. Çok çekmiş çok biler.
509. Çok geçti, aaz kaldı.
510. Çok gezän çok biler.
511. Çok käär – çok [ta] zarar.
512. Çok laf – gelir aaz.
202
513. Çok lafedecan – lafçı deyceklär, susacan – hodul deyceklär.
513-a. Çok lafedecan – lafçı deyceklär, susacan – dik deyceklär.
514. Çok maasullu zengin, çok uşaklı taa zengin, ama çok bilän hepsindän
zengin.
515. Çok mal gözünü çıkarmaz.
516. Çöşmä da tükendi, taş ta kırıldı.
517. Çöşmä göbeenä görä kalın akêr.
518. Çürük alaflan sürü bakılmêêr.
519. Çürük çatıylan pınara kolverilmä.
520. Çürük meyvaları sür dereyä.
521. Daa bir – fidan çok.
522. Daa fidansız olmaz.
523. Daa yabanısız olmaz, dünnää hırsızsız olmaz.
524. Daada gezän kurt-kuşu karşılêr.
524-a. Daada gezän canavara da, ayıya da çataşır.
525. Daadan gelän çama kokêr.
526. Daaräylan tauşam tutulmaz.
527. Daaya gitmiş, odunsuz gelmiş.
528. Daldan dala arka var.
529. Dalga dalgayı örter.
530. Damnaya-damnaya göl olur.
530-а. Damnaya-damnaya göl olur, işidä-işidä akıl edinilir.
531. Damnaya-damnaya kanara yarılêr.
532. Dannar açılêr, horoz ötmedään da.
533. Dar köprüdä buluşmaa.
534. Darı ekän kuşlardan korkmaz, kuşlardan korkan darı ekmäz.
535. Daskal tokkana, popaza da üleştirer.
536. Daskal verdii erini dayma dolaşarmış.
537. Daulda toz aaramaa.
538. Daulun sesi uzaktan fasıl.
539. Dedelerin kabaatında uşaklara yok kabaat.
540. Dedim buga – buzaa çıktı, dedim ihtär – uşak çıktı.
541. Deli avrada her gün bayram.
541-a. Şaş avrada her gün bayram.
541-b. Deli avrada her gün yortu.
541-c. Şaş avrada her gün yortu.
541-ç. Deliyä her gün yortu.
541-d. Sarfoşçuya her gün yortu.
542. Deli köpek lüzgär altına geler, canavar – lüzgär karşı geler.
203
542-a. Kuduz köpek lüzgär altına geler, canavar – lüzgär karşı
geler.
543. Demää – dilinä yazık, susmaa – canına yazık.
544. Dembelä Allaa da vermeer.
544-a. Haylaza Allaa da vermeer.
545. Dembelä her gün Paskellä.
545-a. Dembelä iş ver – o sana akıl verecek.
545-b. Dembelä her gün bayram.
545-c. Dembelä her gün toy.
545-ç. Dembelä her gün yortu.
546. Dembeli taa tez hastalık sarêr.
547. Dembelin [ii] işi – çalışkanın zararı.
547-a. Dembelin [ii] işi – çalışkanın zänı.
548. Dembellän Allaa cinzbir: ikisi da bişey yapmêêr.
549. Demir sıcakkana düü[yü]ler.
549-a. Demir sıcaklıında düüler.
549-b. Demir düüler kızgınkana.
550. Demirci donmaz – daskal aaçlıktan ölmäz.
551. Demiş popaz, yaalı imäzmiş, kapu önü sa kemik dolu.
552. Demişkän ‘da’, sora demä ‘of!’
553. Denämedään ‘bilmäm’ demä.
554. Denizi geçmiş – deredä buulacek.
554-a. Denizi geçtik, deredä buulacez.
554-b. Denizdän geçip, seldä mi buulmaa?
555. Denksiz ük eşää zeet, denksiz sevgi – cannara zeet.
556. Derdimä dermen olur muysun?
556-a. Derdimä ilaç olur muysun?
557. Derenin sularını kenarları tutêr.
558. Dereyä etişmedään paçalarnı suamaa.
559. Dereyä gitmiş – kuruda gezer.
560. Dereyi geçmää isteycän – kara bularsın.
560-a. İstediynän dereyi geçmää – kara bularsın.
561. Dereyi geçmiş – kayıı tepmiş.
562. Dereyi görmedään paçalarnı suamaa.
563. Derici islää deriyi köşedän köşeyä sıbıdêr.
563-a. Derici ii deriyi köşedän köşeyä sıbıdêr.
564. Derin derenin suları yavaş akêr.
565. Dermendä sıçannar aaç durmaz.
566. Dert derdä uymaz.
204
566-a. Kahır kahıra uymaz.
567. Dert var, ama dört ta var.
568. Devä bilmeer, ani kamburu var.
569. Devenin kuvedi – boyu kadar.
570. Dibi delik kap dolmaz.
571. Dibinä darı mı ekecän?
572. Diil o kul, kim kul anadan duumuş.
573. Diil öküz – bütün yımırtayı isin.
573-a. Diil manda – bütün yımırtayı isin.
574. Dik bayır – beygirä zeet, dik adam – insannara zeet.
574-a. Dik bayır – beygirä zeet, ters adam – insannara zeet.
575. Dikilmiş kelemä sıçanı gibi.
576. Dilencinin çanaandan para çalmaa.
577. Dilencinin evi yok, kaçaan yolu yok.
578. Din çok – popazlar sa birtürlü.
579. Din kaybeler zenginniklän bilä.
580. Dingin ol, ama dengin ol.
580-a. Dingin yat, ama dengin kalk.
581. Dinsizlär dini kurtarmaz.
582. Dirişiin aazında – lüzgär.
583. Dirsek dalanmaz.
584. Dizginneri uzun kolvermää.
585. Dokuz aylä – bir kellä.
586. Dokuz günää – bir soruş.
587. Dokuz kerä düşün, da bir kerä sölä.
588. Dokuz senselä bir dost yapmêêr.
589. Dolaylayan taa tez etişer.
590. Dolu küp ses çıkarmaz.
591. Domuz emin etmiş bok imemää.
592. Domuzun kaybeldi – fışkılıkta aara.
593. Don boku dişlän kopararsın.
594. Dooru kafadar hısım erinä sayılêr.
595. Dooru laf fayda getirer.
596. Doorucu dokuzuncu göktä da er bulamêêr.
597. Doorucuyu dokuz küüdän kırladêrlar.
597-a. Doorucuyu dokuz küüdän kırladırlar.
597-b. Doorucuyu dokuz küüdän kırladılêr.
597-c. Dooru söleyeni dokuz küüdän kırladêrlar.
597-ç. Doorulukçuyu dokuz küüdän kırladêrlar.
205
598. Dooruluk altından paalı.
599. Dooruluk bayırları aşêr.
600. Doorusu diil günää.
601. Doorusu diil yalan.
602. Dost olsun – boş olmasın.
603. Dostlar sevinärkana, duşmannara raat yok.
604. Dostlar üç türlüdür: para dostu, karı dostu, haliz dostu.
605. Dostluu korumaa lääzım.
606. Dostuna da aalaşêr, komşusunu da soyêr.
607. Dostunu aldattın – kendini aldattın.
608. Doyma popazlara kin beslemää.
609. Doyur hayırsız uşaanı – gülüntü yapsın seni.
610. Dört pis iş var dünneedä: piräylän kiilä hem popazlan molla.
611. Duracak örümektän beter.
612. Dura-dura iş bitmäz.
613. Duşman duşmanın needini bilmeer.
614. Duşmana dost olmam.
615. Duşmanımı düşümdä da görmeyim.
616. Duuma erin – altın, içmä suların – sebep.
617. Duumasından bozuu üüretmeycän.
618. Duva etmäk karnı doldurmaz.
619. Duvarların da kulakları var.
620. Duvaylan canavarın aazı tıkanmaz.
621. Duvaylan dolu pidä – püsür pidä.
622. Duvaylan kısmet kazanılmêêr.
623. Duvaylan sürülmeer, üünmäklän biçilmeer.
624. Duvaylan zenginnik yıvılmaz.
624-a. Duvaylan sandıklar dolmaz.
624-b. Duvaylan teknä doldurulmaz.
624-c. Duvaylan tınaz yıvılmêêr.
625. Dümensiz gemi karaya urêr.
626. Dün – yımırtaydı, büün – piliç.
627. Dünnää karışık: pelek ta var, melek ta var.
627-a. Dünneedä pelek ta var, melek ta var.
628. Dünnää kimisinä elek, kimisinä felek.
628-a. Dünnää birisinä melek, birisinä da felek.
629. Dünnää – merdiven gibi: biri iner, biri piner.
629-a. Dünnää – nice merdiven: biri iniy, biri piniy.
630. Dünneyä direk kalmaa.
206
631. Düşenin dostu olmaz.
632. Düşkün beegirä edää da aar geler.
632-a. Düşkün beygirä yular da aar geler.
632-b. Yorgun beygirä edää da aar geler.
632-c. Yorgun beygirä yular da aar geler.
633. Düşmäz-kalkmaz sade bir Allaa.
634. Düşümdä gördüm – aslısı çıkmadı.
635. Düşümdä göreyim sade dostlarımı.
636. Düşünä bakarak ekmek imeycän.
637. Düşünü metet – gerçeklendiynän.
638. Düümää ölü[m] atinnä kadar.
638-a. Düümää, eşek sudan gelincä.
638-b. Düümää hergelä paskellesinä.
638-c. Düümää, kara yapaa biyazıdıynan.
638-ç. Düümää, kara yapaa biyazıdınca.
639. Düün biler sırasını.
640. Düün kambursuz olmaz.
641. Düünmää, nicä balık kuruda.
642. Düüşçü tırmalanmış suratlan gezer.
643. Düüştä şamarlar sayılmaz.
643-a. Kavgada şamarlar sayılmaz.
644. Düzgün yolda beygir sürçmäz.
645. Düzün, aynaya bakarak; doorul, insana bakarak.
646. Düzünmüş – gaargalar kapacek.
647. Ecel geçiindän geçmiş.
648. Ecel teri dökmää.
649. Eceldän yılaç bulunmaz.
650. Eceli gelän köpek klisenin eşiini işärmiş.
651. Ecelinä susamış.
652. Ekin [hem bilgi] ekän aaç kalmaz.
653. Ekin zebilliindä aaçlıktan ölmää.
654. Ekmään katıı aaçlık[tir].
655. Ekmek eldän – su göldän.
656. Ekmek güneştä pişirmää.
657. El elä imdat verer.
658. Eleklän su taşımaa.
659. Emin etmiş şarabın üzündä, ki rakı artık içmeycek.
659-a. Emin etmiş şarabın üzündä, ki rakı zeedä içmeycek.
660. En beceriklidä da sade iki el.
207
661. En ii masal camalın boyunda duuêr.
662. En iisini Allaa kendinä deyni brakêr.
663. En ilkin kendini koru.
664. En islää meyvaları domuzlar iyer.
665. Eni yıl gösterär, nesoymuş eskisi.
666. Eniliklär hervakıt pak.
667. Enneri suvamaa.
668. Enser biler, nesoy çekiç düüyer.
669. Enser enseri çıkarêr.
669-a. Çivi çiviyi çıkarêr.
669-b. Kama kamayı çıkarêr.
670. Er aşırı denenmäz.
670-a. Er aşırı görülmäz.
671. Er – atın gerciklii, karı – evin gerciklii.
672. Er kara, ama para.
673. Erinä getirmää.
674. Erkek düşkünneri alaza büüyer.
675. Erkek düşkünün ayadı – gelän-geçän dayadı.
676. Erkek işi karı işinä benzemäz.
677. Erkeklerin yolları uzun.
678. Erken kalkan tatlı ekmek iyer.
679. Eski dost duşman olmaz.
680. Eski dostu, eski şarabı – koru.
681. Eski kürkü atma – lääzım olur.
682. Eski yolda gezer – eni türkü çalêr.
683. Eşää boncuk ta as, hep ensesini sallêêr.
683-a. Eşää boncuk ta as, hep kafasını sallêêr.
684. Eşää pinmää – pinek aarêr.
685. Eşää semer da yaraşêr.
686. Eşään duasını Allaa işitsä, atlı yolda kalır.
687. Eşään kulaanı küpä gözelletmeycek.
688. Eşek inatlandıı erdä küü yapılmaz.
689. Eşek kırk kere Acılaa gitmiş, da hep eşek kalmış.
689-a. Eşek kırk kere da Acılaa gitsä, hep eşek kalacek.
690. Eşek olsun, semer takacaa bulunur.
690-a. Eşek olsun, semer takan bulunur.
690-b. Eşek olsun, semer koyan bulunur.
691. Eşil kabaktan tuum istemäm.
692. Eşkinnii yok, ama şiretlii çok.
208
693. Etmeer kelin kellesindä keli, tepesindä da bir çıban.
694. Ev karısız, adam parasız – ateştä yansın.
695. Ev saabisiz olmaz.
696. Evdä ayleni koru, gürbettä – vatanını.
697. Evdä koru ateşi, insan arasında – dilini.
698. Evdeki paa çarşıda geçmäz.
698-a. Evdeki paa çarşıda uymaz.
698-b. Evdeki [h]esap çarşıda geçmäz.
698-c. Evdeki [h]esap çarşıda uymaz.
699. Ev[i] başlaylı temel bulmalı.
700. Evin dayaa – temel, insanın – kafadarı.
701. Evli – evinä, küülü – küüyünä.
702. Fal çektirmää – yalan seslemää.
703. Fal çektirmäk sade kalbini uslandırêr.
704. Falcıyka kendi ecelini ermeer.
704-a. Falcıyka kendi ecelini bilmeer.
705. Fayda bularsa, kendini da satacek.
706. Fayda buldun – kısmet buldun.
706-a. Fayda çıkardın – kısmet buldun.
707. Faydasız koyunu canavar isin.
707-a. Faydasız koyunu asacaa çekerlär.
708. Fena haydut bir öküzünü çalar, islää haydut – ikisini birdän [çalar].
709. Fena insanın faydasız yaşaması.
709-a. Fena insanın iiliksiz yaşaması.
710. Fena köpään dişleri taa keskin.
711. Fena köpään tez dişleri düşer.
712. Fena köpek evi bekleer.
712-a. Fena kancık evi bekleer.
713. Fena olmadaan ii olmaz.
713-a. Fena olmadaan ii tanınmaz.
714. Fenalık – maskaralık.
715. Fesin kaybeldi – panayırda aara.
716. Fırça yıldızlar – gökün gözellii, çok bilmäk – aklın gözellii.
717. Fidanın en hayırsızı dübek olêr, insanın – keşiş.
718. Fikirliyi da içki akıldan bozêr.
719. Fil horozlan güreşmeer.
720. Fukaara ayaklarını örter – arkası çıplak, sırtını örter – ayakları çıplak.
721. Fukaara sokak laabınnan zengin.
722. Fukaaradan Allaa da döner.
209
723. Fukaaralık diil maskaralık.
724. Fukaaranın cebi boş – ürää dolu.
725. Fukaaraya Allaa da karşı koyêr.
726. Gaarga dalları ayırmêêr.
727. Gaarga gaarganın karasına maana bulmuş.
728. Gaarga gaargaya: ‘Brä da karaysın\!’ – demiş.
729. Gaarga gezer fışkılıkta.
729-a. Gaargayı aara fışkılıkta.
730. Gaargalar uçuşêr üreendä.
731. Gaarganın kureşkasından deniz mındar olmaz.
732. Gagauzun koyunu − sora çıkar oyunu.
733. Garga garganın gözünü çıkarmaz.
734. Gaydasız düün – gömü sırası.
735. Gäura kızıp, orucu bozmam.
735-a. Gäura kızıp, orucu bozmaa.
735-b. Dinsizä kızıp, orucu bozmam.
735-c. Dinsizä kızıp, orucu bozmaa.
736. Gecä yarısı – haydut varası.
737. Geç gelenä dur-baklan şaş-ta-kal.
737-a. Geç gelennerä trup idirerlär.
737-b. Geç gelenä ya suvan, ya süven.
738. Geç kalacan – er kalmaycek.
739. Geç kalana kırıntılar kalêr.
740. Geç kaldın – aaç kaldın.
741. Geçik bulmadaan, dereyi geçmä.
742. Gelän gideni aaradêr.
743. Gelän gideni alatladêr.
743-a. Gelän gideni sıkıştırêr.
744. Gelän gideni geçirer.
745. Gelän-geçän insana adını sórma.
746. Geldi, gördü, yok oldu.
747. Geleceeni görecek ta olur.
747-a. Gelecää varsa, görecää da bulunur.
747-b. Gelecää varsa, görecää da var.
747-c. Herbir gelecään görecää da var.
748. Geleceeni-göreceeni – taa ii ölsäk.
749. Gelenä: ‘Hoş geldin!’, gidenä da: ‘Uurlar olsun!’
750. Gelin alatlêêr, ama çüven alatlamêêr.
751. Gelin da maanasız olmaz.
210
752. Gelinnär gözäl – nerdän bet karılar peydalanêr.
753. Gelir vakıt nacaa sap koymaa.
754. Gelmeycää geleceendän taa isläädir.
754-a. Gelmeycää geleceendän taa iidir.
755. Genç köpek – keskin dişli.
756. Gençlerä yaşları yaraşêr, kartlara – ruba yaraşêr.
757. Gençliindä – dişlerin biyaz, ihtärlıında – saçların biyaz.
758. Gençliindä zoor, ihtiarlıında kolay.
759. Gergi tetik çileyi kırmêêr.
759-a. Gergi çilä tetii kırmêêr.
759-b. Gergi çilä tetii koparmêêr.
760. Gezek adam çok görmüş.
761. Giciikli beygir kazıkta kaşınêr.
762. Giciikli kısırak ta islää kuli yapêr.
763. Gideceykän saamaa, unutma çelää.
764. Göcen da tauşam tabeetli.
765. Göçän çingenä dilenmäklän yaşêêr.
766. Göçennär gitti – otlaycak bitti.
766-a. Otlaycak bitti – göçennär gitti.
767. Göçennär otlaycaa görä duruklanêr.
768. Gök ta diil hepsinin üreenä görä.
769. Göktän imdat beklämä.
770. Göktän kısmet yaamêêr.
771. Gölgä ardına gezer.
772. Gölgedä uyudun – katıksız kaldın.
773. Gölgesini görüp, nacaa kapmaa.
774. Gömüyü payederlär hepsinä.
775. Gönülün yazı var, kışı da var.
776. Görän çoktur, söleyän yoktur.
776-a. Görän çoktur, acıyan yoktur.
777. Görünän küüyä yol sorulmaz.
778. Göz görer, can çeker.
779. Gözäl evi saksan mındarlêêr, islää adamı hayın mındarlêêr.
780. Gözäl kız sundurmada kalmaz.
781. Gözäl kusursuz olmaz.
781-a. Dilber kusursuz olmaz.
782. Gözbayıcı insanı sapıdêr.
783. Gözelä bakmaa sebaptır.
783-a. Dilberä bakmaa sebaptır.
211
784. Gözelliin hem paranın ardına takışma.
785. Gözellik – auşama kadar, çömertlik – diveçä.
786. Gözlerin aktıynan, gözlük diil lääzım.
787. Gözün yalabıı üzdä, fikirin – içindä.
788. Guşa dolu tauk auldan çıkmêêr.
789. Gül çalısız olmaz.
790. Gül gibi yärdän vazgeçmäm.
791. Gül suyunnan yıkanmaa.
792. Gülecään çıktı – kahırın yok.
793. Gülmä komşuna – gelär başına.
794. Gülü sevän tikennerini da sevär.
794-a. Gülü sevän çalısını da sever.
795. Gülü sever – tikennerini süver.
796. Gün çıkêr – dolaylar eşerer, bir kiyat okunêr – binnän akıl açılêr.
797. Gün hepsinä birtakım şılêêr.
798. Gün sabaadan belli olêr.
799. Gün şılarkan bulmamış, da ayın şılaanda aarêêr.
800. Günaalıda da, günaasızda da hep bir duva.
801. Günä taa yakın – gölgedä taa yırak.
802. Günää hem duva yannaşık gezer.
803. Günähkärdan ayoz yapmaycan.
804. Günähker çoyu, itraf edän aaz.
805. Günähkerin bin güneesi popazın birisini etmeer.
806. Gündüz aazını kapa, gecä kapunu kitlä.
806-a. Gündüz aazını kaparsan, gecä kapunu kitlemää
lääzım olmaycek.
807. Gündüz – duvaylan, gecä – bekriylän.
808. Güneeyi torbaya sok: torbaya urup, günää fırlaycek.
809. Günnär aktı – yıl bitti.
810. Gür derä da teknesindä akêr.
811. Gürbettä üünmäk geçmeer.
812. Gürlüklär ekmedään büüyer.
813. Güüdesi – bayırın eteendä, aklı sa – bayır tepesindä.
814. Güz lüzgeri kazgalaç yıvêr, kış lüzgeri – kürtüm yıvêr.
814-a. Güz lüzgeri kazgalaç saurdêr, kış lüzgeri – kürtüm yıvêr.
815. Hak hakı bulur.
816. Hak háksa, erini bulsun.
816-a. Hak háksa, hakını bulsun.
817. Haliz adam lafından brakılmêêr.
818. Haliz yaşamak – acıdan datmak.
212
819. Ham söz fayda yapmêêr.
820. Ham sözünü üreenä yakın alma.
821. Hamur işinä karışma.
822. Hamuru teknedä kaldı.
823. Haram geldi – haram gitti.
824. Haram iş meraklı.
825. Haranı ateştän kararêr.
826. Harmanda çamur – teknedä amur.
827. Hasta döşektä bakılır.
828. Hasta döşektä doorulur.
829. Hasta kendi canına diil çorbacı.
830. Hasta öküz geberärsa – şaşar, doorularsa – koşar.
831. Hastalaa ilaç yokkana – Allaha umut yok.
832. Hastaya, ilaç isteer mi, sorma.
832-a. Hastaya ilaç sorma.
833. Hatır güt ihtära da, gencä da.
834. Hatır için çii tauk inir.
835. Havaya görä elken kaldırılêr.
836. Havaya görä oyun oynanêr.
837. Havaya haber verilmäz.
838. Haydudun tüfää nezaman-sa ona kurşum atacek.
839. Haygır büüderlär, ki hergelä büülsün.
840. Haygırı koşacan – kısıraan kısır kalacek.
841. Hayın aaç çıkarmaz.
841-a. Kötü aaç çıkarmaz.
842. Hayır olsun!
842-a. Hayırlı olsun!
843. Hayırsız keezçidä tüfek kabaatlı.
844. Hayırsız turfanda da aaçlıktan öler.
845. Hayırsız ustanın takımı çok, becermesi yok.
846. Hayırsızları ekmeerlär.
847. Haylaz başka yanına da dönmää üşener.
848. Haylaz haylazın haylazlıına maana bulmuş.
849. Haylazın evindä odun aarama, hamelin evindä ekmek aarama.
850. Haylazın yannarı yatmaktan acêêr.
851. Hayvan için laf – buruşêr, dikä için – gülümseer.
852. Hayvan öler – gaargalar seviner, insan öler – popaz seviner.
853. Hayvan tuluma soyulêr bir kerä.
854. Hayvana Allaa ne lääzım?
213
855. Hayvana umut yok.
855-a. Hayvana inan yok.
856. Hayvanın alacası dışanda, insanın – içända.
857. Hayvanın Allahı – insan.
858. Hayvanın da eşi var.
859. Hazır imeleri ret etmä.
860. Hep bir taftadan – ikona da, kürek ta.
861. Hepsi ayozları anmaa – olmaycek kimä işlemää.
862. Hepsi insan – kardaş, hepsindän bana taraş.
863. Hepsi olur, saade kösedä bıyık büümäz.
863-a. Hepsi olacek, sade kösedä sakal büümeycek.
863-b. Hepsi olacek, sade gelin kız olmaycek.
864. Hepsi raya düşsä, cendem boş kalar.
865. Hepsi uçan kuş olmaz.
865-a. Herbir uçan kuş olmaz.
866. Hepsinin kaar üstündä izleri kalêr.
867. Her gün kliseyä gezecän – gündeliksiz kalacan.
868. Her gün popaz yaalı imäz.
868-a. Her gün popaz prasa imäz.
869. Herbir aaçtan düdük olmaz.
869-a. Herbir fidan emiş vermäz.
870. Herbir arı bal yapmaz.
870-a. Herbir kuan bal yapmaz.
871. Herbir barsaan büküntüsü var.
872. Herbir barsaan gürlemesi var.
873. Herbir emişin dadı var, herbir küüyün adeti var.
874. Herbir emişin vakıdı var.
874-a. Herbir eşilliin vakıdı var.
875. Herbir göcen kendi esabına görä atlêêr.
876. Herbir horoz kendi fışkılıında eşiner.
876-a. Herbir horoz kendi fışkılıında öter.
877. Herbir işin sırası var.
877-a. Herbir işin yolu var.
878. Herbir kafa kendi akılını taşıyêr.
879. Herbir koyun kendi bacaandan asılêr.
879-a. Herbir koyun kendi ayaandan asılêr.
880. Herbir kurbaa kendi gölcüünü meteder.
881. Herbir kuş inmäz.
881-a. Herbir kuş inilmäz.
214
882. Herbir kuzu kendi esabına görä oynêêr.
883. Herbir lafa laf uydurulur.
884. Herbir padişaalıın kendi zakonu var.
885. Herbir popaz kendiycesına popazlık eder.
885-a. Herbir popaz kendiycesına duva eder.
885-b. Herbir popaz kendi esabına görä okudêr.
886. Herbir sıırın çakalı yok.
887. Herbir su geçilmäz.
887-a. Herbir sudan geçilmäz.
888. Herbir tencereyä kapak bulunur.
889. Herbir tukurlanan iş diil tekerlek.
890. Herbir yalan günää.
891. Herbir yırtıcı kuşun kendi çalımı var.
892. Herbir yoldaş diil arkadaş.
893. Herbiri kendi Allaasını inanêr.
894. Herbiri var nicä kösteklensin.
895. Hergelä Paskellesindä.
895-a. Sineklerin kırkımında.
896. Hergelenä görä sıklık et.
897. Herkez evinä, sıçan da deliinä!
898. Herkez gelin güveeyä yaraşêr.
898-a. Hernesoy gelin güveeyä yaraşêr.
899. Herkezi kendi gibi saymaa.
899-a. Herkezi kendinä uydurmaa.
900. Herkezin arşınına görä bez verilmäz.
901. Hesapsız kasap bıçaanı kırêr.
902. Hırsız gündüzdän korkêr.
903. Hırsızda bir günää, beydä – bin.
903-a. Hırsızın bir güneesi var, beyin – bin.
904. Hırsızdan gündüz da sakın.
905. Hırsızdan – sırıklan, popazdan – onnuklan [korunmak].
906. Hırsızın da yalpak lafı var.
907. Hırsızın tüfää – elleri, popazın – dili.
908. Hısımınnan i, iç, ama alış-veriş yapma.
908-a. Kafadarınnan i, iç, ama alış-veriş yapma.
909. Hısımnar ölüyü sıralêêr, popazlar – seviner.
910. Hobura denizdä da su aaz.
911. Hol kotarmaa.
912. Horozsuz da sabaa olur.
215
913. Horu eskimäz.
913-a. Horu ihtiarlamaz.
914. Hovardalık ta Allahın emiri.
915. Icırannar bitişer, ama keder kalêr.
916. İç güveliinä gittin, say – kendini kaybettin.
917. İçerdä orta bucaanı aaramaa.
917-a. İçerin orta bucaanı aaramaa.
918. İçki aklını da, varlıını da alêr.
919. İçki fikirliyi da akıldan bozêr.
920. İçmiş, domuza dayka deyincä.
920-a. İçmiş, domuza eniştä deyincä.
921. İhtärlıkta şeytan da keşişlää uurarmış kendini.
922. İhtiarların sözü – bilgi, söleyişlerin – nasaat.
923. İhtärlık rubası aar.
924. İi komşu adamdan mal edenmäz.
925. İi otlacaktan hayvan semirer, ii iştän insan zenginneer.
926. İi saatlan!
927. İi temel taşı köşeyä koyulur.
928. İilää zor sınaşmaa, kolay vazgeçmää.
929. İildik kafayı kılıç kesmeer.
929-a. İildik kafayı kılıç kesmäz.
929-b. İilmiş kafayı kılıç kesmäz.
930. İilik için körlüklän ödenmäz.
931. İilik iilii bulur.
932. İilik olsun – kısmet gelecek.
933. İilik veran arabaylan da gezer.
934. İilik yaparsan, iilik bularsın.
935. İilik yaptın – güneedän kurtuldun.
936. İiliklän topal eşektä da körlüü etişecän.
937. İinäylän kuyu kazmaa.
938. İinti olsun – aaz bulunur.
939. İiri eri doorutmaa lääzım, naafilä işi üzä çıkarmaa lääzım.
940. İiri fidan doorulur, iiri insan doorulmaz.
941. İiri oturalım da dooru konuşalım.
942. İki bahtın arası biri – can pazarı.
943. İki baş bir boynuda durmaz.
944. İki cambaz bir teldä oynamaz.
945. İki eli belindä kalmaa.
946. İki kapuda gezän köpek aaç kalır.
216
947. İki karpuz bir koltaa sıymaz.
947-a. İki karpuz bir koltukta taşınmaz.
948. İki kat çatı taa kaavi.
949. İki köpään arasına bir kemik atmaa.
950. İki maanalı laflan zor annaşmaa.
951. İki popaz sade olsun dünneedä, hep sıımazlar biri-birindän.
952. İki ürek bir olduynan, sayvan da bina görüner.
952-a. İki can bir olduynan, sayvan da bina görüner.
952-b. İki gönül bir olduynan, sayvan da bina görüner.
952-c. İki kalp bir olduynan, sayvan da bina görüner.
You have read 1 text from Gagauz literature.
Next - Gagauzların Halk Yaratmaları - 15
  • Parts
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 01
    Total number of words is 3437
    Total number of unique words is 1981
    31.3 of words are in the 2000 most common words
    47.8 of words are in the 5000 most common words
    59.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 02
    Total number of words is 3127
    Total number of unique words is 1477
    32.4 of words are in the 2000 most common words
    50.1 of words are in the 5000 most common words
    63.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 03
    Total number of words is 3103
    Total number of unique words is 1634
    33.4 of words are in the 2000 most common words
    52.6 of words are in the 5000 most common words
    65.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 04
    Total number of words is 3136
    Total number of unique words is 1679
    27.9 of words are in the 2000 most common words
    46.9 of words are in the 5000 most common words
    58.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 05
    Total number of words is 3091
    Total number of unique words is 1818
    29.3 of words are in the 2000 most common words
    47.3 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 06
    Total number of words is 3418
    Total number of unique words is 1839
    36.0 of words are in the 2000 most common words
    54.1 of words are in the 5000 most common words
    65.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 07
    Total number of words is 3884
    Total number of unique words is 1859
    35.8 of words are in the 2000 most common words
    53.4 of words are in the 5000 most common words
    65.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 08
    Total number of words is 3897
    Total number of unique words is 1292
    38.2 of words are in the 2000 most common words
    57.1 of words are in the 5000 most common words
    71.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 09
    Total number of words is 3912
    Total number of unique words is 2116
    29.6 of words are in the 2000 most common words
    42.2 of words are in the 5000 most common words
    51.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 10
    Total number of words is 3928
    Total number of unique words is 1713
    37.2 of words are in the 2000 most common words
    55.4 of words are in the 5000 most common words
    67.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 11
    Total number of words is 3894
    Total number of unique words is 1713
    37.5 of words are in the 2000 most common words
    55.3 of words are in the 5000 most common words
    68.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 12
    Total number of words is 3824
    Total number of unique words is 1780
    37.6 of words are in the 2000 most common words
    55.3 of words are in the 5000 most common words
    67.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 13
    Total number of words is 3676
    Total number of unique words is 1738
    35.9 of words are in the 2000 most common words
    54.1 of words are in the 5000 most common words
    64.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 14
    Total number of words is 3438
    Total number of unique words is 1798
    30.6 of words are in the 2000 most common words
    48.8 of words are in the 5000 most common words
    59.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 15
    Total number of words is 3410
    Total number of unique words is 1788
    32.9 of words are in the 2000 most common words
    49.3 of words are in the 5000 most common words
    60.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 16
    Total number of words is 3397
    Total number of unique words is 1708
    31.3 of words are in the 2000 most common words
    48.3 of words are in the 5000 most common words
    58.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 17
    Total number of words is 3427
    Total number of unique words is 1800
    30.6 of words are in the 2000 most common words
    46.4 of words are in the 5000 most common words
    55.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Gagauzların Halk Yaratmaları - 18
    Total number of words is 385
    Total number of unique words is 251
    32.5 of words are in the 2000 most common words
    47.4 of words are in the 5000 most common words
    55.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.