Kristau dotrina-II - 41

Total number of words is 3837
Total number of unique words is 1470
33.1 of words are in the 2000 most common words
47.0 of words are in the 5000 most common words
56.1 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
eta hipokrita batzuek; esan zuen: Aen esanak egitzatzue, baña aen obrai ez jarraitu. Eta argatik alakorik
ikusiko bazendue ere, eztituzue Jaunaren Ministroak

despreziatu bear; baizik zor zaien errespetoa, ekarri
bear diezue: eta karidaderik zuen biotzetan badago,
aezaz murmuratu ordean, aen argaltasunaz errukitu
bear zerate: eta Jaungoikoari benetan eskatu, argitu
ditzala, eta bere Ministro eskojituai dagokien birtutea,
eta santidadea eman degiela.
Ala egia, ezin ponderatu liteke graziazko
legean Sazerdoteak duen diñatasuna, eta eskualdi
miragarria, dala Jesu-Kristo gure Jaunaren gorputz edo
odol preziosoa Aldarearen gañean sortu eragiten duenean konsagrazioko hitzak esanaz beste bage, erak,
eta beste Kristauak Zeruko janari orrekin alimentatzeko: eta Jaungoikoaren Majestadeari esan ditekean
sakrifiziorik andiena, baliosoena, eta atsegingarriena
ofrendatzeko: dala pekataririk andienak absoluzioaren
hitz indarsu, eta eragileakin pekatuaren, eta deabruaren katiberio edo mendetik libratuarekin: dala Bateo
Santua Kristau egiteko: eta olio santua Kristauai ondo
illtzen laguntzeko emanarekin: dala Jesu-Kristoren
legea, eta Zeruko bide zuzena erakutsiarekin: hitz
batean guzia esateko, Sazerdoteak dira mundu onetan Jesu-Kristoren beraren ordekoak: Jesu-Kristok
berak gizonak argitzeko, eta santifikatzeko egin
zituan lan prinzipalak, munduan egiten dituenak: eta

ala zor zaie honra, errespetoa, eta obedienzia animako gauzetan: eta baita eren estadu, eta kargu andiari,
eta eren nekeai dagokien sustentua, eta saria ere.
G. Eta zer probetxu atera bear degu guziok dotriña labur onetatik? E. Jaungoikoaren Ministroak, eta
Jesu-Kristoren ordekoak geran Sazerdoteak alegin
guziak egin bear ditugu Jesu-Kristoren antzekoak izateko: aren ejenploak beti gogoan erabilteko: eta aren
pausoai jarraitzeko: geur egunoro santuago izateko:
eta gure Jaungoikoaren honra, eta gloria, eta gure
lagun projimo guzien salbazioa gogotik billatzeko. Eta
zuek, Jaungoikoari alde batetik eskerrak eman
egiozkazue, Ordenako Sakramentuarekin eman dizuelako zuen salbaziorako bear dituzuen Ministroak,
Sazerdoteak, eta erakusleak: eta bestetik erregutu
bear diozue benetan, arren bere Elizari eman degiola
beti Ministro onak, eta santuak: Jaunaren legean txit
argituak: eta eren lanak ondo egiteko txit egokiak:
(eta erregu edo orazio ori egin bear dezue Ordenako
Sakramentua Obispo Jaunak ematen duen lau denporetan:) eta Jaunaren Ministroak honratu itzatzue: eta
erakusten dizuen Jesu-Kristoren legeari jarraio egiozue: eta orrela guziok bata bestearokin leia santu
batekin gure Jaungoikoaren borondatea egiten degu-

la, betiko zoriona edo eternidade guziko gloria Zeruko
Erreinuan gozatuko degu. Amen.

EMERETZIGARREN DOTRIÑA
Sakramentuen gañean eta
1. Matrimonioko Sakramentuaren gañean.
Gure Jaungoikoak mundu onetan estadu, eta bizimodu mota asko disponitu ditu: eta guzietan Kristaua
salbatu diteke; artzen duen estaduari dagozkion obligazioak kunplitzen baditu. Egia da berez birjinidadea
edo animako, eta gorputzeko garbitasuna gordetzen
duenaren estadua dala obea, Jaungoikoa serbitzeko;
perfekzioan aurreratzeko, eta santidade andi batera
iristeko: baña eztitu guziak artara deitzen gure Jaungoikoak: eta ezkonduen artean izan oi dira, eta badira
santu asko: eta aurrera ere izango dira, ondo preslaturik ezkontzen badira, eta ezkonduen obligazioak
kunplitzen baditue.
Ezkonza santu batetik datozen probetxu guztiz
andiak, eta ezkonza erabageko batetik datozen kalte
arrigarriak, edozeñek dakizki: bada guziz dira nabarmenak edo publikoak: eta ala ere, asko dira munduan,
ezkonzako estadua ezaguera bage, eta prestaera on
bage errezibitzen duenak; eta estadu orretan gaizki

bizi diranak: eta eren buruak ezeze, eren ondorengoak ere infernura daramazkienak. Orrelakorik gerta
eztakizuen, aditu, eta ikasi bear dezue gaur ondo
ezkongaiak, eta ezkonduak, nola prestatu, ezkonza on
bat iristeko: eta estadu orretan nola bizi, zuen salbazioa, eta ondorengoena albaitez aseguratzeko.
G. Zertako da Matrimonio santua edo ezkonzako

Sakrakramentua? E. Ezkonzeko, eta ezkonduei grazia
emateko, alkarrekin pakean, eta amorioan bizitzeko,
eta izaten dituen aurrak Zerurako azitzeko: ona hitz
gutxitan dotriña aundia; baña ondo aditzeko, eta ezagutzeko zeago explikatu bear dana.
G. Matrimonioa edo ezkonza zenbatera edo modu-

tara konsideratu, eta izan diteke? E. Modu bitara: 1.
senar-emazteen arteko kontratu edo konbenio natural
bat dan aldetik, alkarrekin ill artean, bizitzera obligatzen dituana. Eta 2. Sakramentua dan aldetik. Kontratua dan aldetik fedebageen artean ere arkitzen da:
baña Sakramentua dan aldetik bakarrik Kristauen
artean arkitzen da: bada bateatu bageak beste Sakramenturik errezibitzeko gai eztira.
G. Kontratu naturala dan aldetik noizkoa da ezkon-

za edo Katrimonioa? E. Mundua asi zanetik: antxitiko

senar-emazteak izan ziran guzion lenengo gurasoak
Adan, eta Eba.
G. Nork disponitu edo ordenatu zuen aen Ezkonza?
E. Jaungoikoak berak: eta gero bear zuen ezkonzako
Legea eta kondizioak Jaungoikoak Moisesi aditzera
eman, eta eskribitu eragin ziozkan.
G. Eta nork gero ezkonza edo Matrimonioa jaso
zuen Sakramentu izateraño? E. Jesu-Kristo gure Jaunak graziazko bere Lege berrian; bere presenziarekin
Kanango errian egin ziran eztei batzuek honratu nai
zituan, eta ezkondu berrien premia erremediatzeko
bere Ama Santisimaren erreguz, orduan egin zuen
lenbiziko milagro ageria: eginduaz beste bage, sei
onzi andi urez bete eragin, eta ardora itzuli zituan: eta
bere poderio neurribagea agertzen abiatu zan: eta
gero bere legean explikatu zuen, aurrera Matrimonioa
biren artean bakarrik izan bear zuela, antxititik izan
zan bezela: eta eragotzi zuen, senar batek emazte bat
baño geiago edukitzea; Juduak arteraño eduki zituen
bezela.
Eta altxatu edo jaso zuen ezkonzako edo Matrimonioko kontratu naturala Kristauen artean Sakramentu
izatera, bear dan prestaera edo disposizioarekin
ezkonzen ziranai grazia emateko; ezkonzako kargak,

eta obligazioak ondo kunplitzeko. Eta ala, Kristauen
ezkonza da egiazko Sakramentua: 1. zergatik grazia
ematen dien: eta 2. zergatik San Paulo Apostoluak
erakusten duen bezela, senar-emazteen arteko unioak errepresentatzen edo aditzera ematen duen JesuKristoren, eta bere Elizaren arteko unio edo junta
miragarria: bada Jesu-Kristo gizon egin zanean, unitu
zan betiko gure naturalezarekin, eta ainbesteraño
maite izan ditu bere Eliza, eta Elizako mienbroak edo
Elizaren zati edo parte geranok; nun bere biziaren
kostuan erosi, eta deabruaren, eta pekatuaren kautiberiotik atera, bere grazia, eta doai miragarriak eman,
eta iñoz ere bere Eliza desanparatu eztu, eta munduak dirauen artean, desanparatuko eztu. Eta Elizak
bere aldetik Jesu-Kristori gordetzen dio zor dion errespetoa, obedienzia, eta amorioa. Eta orra senar-emazte onak egiten duena, eta guziak egin bear duena:
senarrak emazteari beti lagundu bear dio bere premia
guzietan, Jesu-Kristok bere Elizari bezela: eta emazteak honratu, errespetatu, obedezitu, eta amatu bear
du bere senarra, Elizak Jesu-Kristo bezela.
G. 2 Eta iñoiz desegin liteke Kristauen arteko
ezkonza? E. Ezin desegin liteke, bata edo bestea ill
artean: eta ezin alkargandik apartatu ere litezke moti-

bo edo arrazoi justurik edo zuzenik artako ezpadue:
eta apartatu arren, orduan ere ezkonzak badirau: eta
aetatik edozein, ixillik, beste batekin ezkonduko baliz,
lengo senarra edo emaztea bizi dala, ez luke ezkonza
orrek balioko, eta lengo lagunegana biurtu bearko
luke: eta alarguntzen bada ere, ezin gaizki ezkondu
zanarekin berarekin ezkondu diteke: bada Eliza Ama
Santak eragotzirik dauka gaiztakeri orren kastiguan.
G. Zer adiñetan ezkondu diteke? E. Senargaiak
bear ditu gutxianez amalau urte osatuak: eta emaztegaiak amabi urte osatuak.
G. Eta Ezkonza on bat egiteko, Jaungoikoaren
bokaziorik edo artara deitua izaterik bear ote due? E.
Nola ere bear duen. Bada Jaungoikoari dagoka, bakoitzari ondo bizitzeko, eta salbazioa seguratzeko, ondo
dagokion estadua, eta bizimodua esleitu edo autu eragitea: eta estadu orretako kargak kunplitzeko bear
dituan laguntasunak edo sokorruak ematea: eta nola
ezkonzako estaduak peligro edo arrisku andiak, eta
karga pisuak dituan; ezkondu baño lenago, artarako,
1. Jaungoikoak deitzen dion edo ez, jakiteko, alegiñak
egin bear ditu; argia Jaungoikoari berari eskatuaz;
obra onak, ori iristeko, egiñaz, eta Kondesoreari Konseju eskatuaz, eta bere guraso edo kargudunakin

pasioak itxutu bage, komunikatuaz: bada bestela
Jaungoikoari eta animako salbazioari begiratu bage,
lurreko, eta aragizko motiboakgatik bakarrik ezkonzen
bada, eskuarkiro naibage andiak munduan ikusi bearko ditu: eta bere animako salbazioa arrisku andian ipiniko du. Eta 2. ezkonzea autatzen badu, alegin guziak
egin bear ditu, estadu orretan pakezko bizimodu bat
egiten, eta animako salbazioa iristen lagunduko dion
senar edo emazte on bat aututzeko; geiago begiratzen diola bere betiko lagun izan bear duenaren birtuteari, juizioari, zinzotasunari, eta jenio edo natural
onari; edertasunari, ondasunari, eta munduko estimazioari baño: bada birtuteak, juizioak, zinzotasunak, eta
jenio onak beti dirabe eskuarkiro: baña gorputzeko,
eta munduko ondasunak, eta edertasunak, ganbiakorrak, mudakorrak, aldakorrak dira: eta galtzen eztiranean ere, arazeri andiak dakazte: eta askotan pakerako baño, arrotasunerako geiago serbitzen due.
G. 1 Zer asmo, motibo edo intenzio eduki bear
ditue, ezkondu nai duenak? E. Iru dira prinzipalak,
Trentoko Katezismo edo dotriñak erakusten dituenak.
1. Da, alkarri laguntzea, eta batak bestearen nekeak,
naigabeak, eta trabajuak arintzea: eta batez ere, eren
eritasunetan, eta zarzaroan alkar konsolatzea. 2. Da,

humeak izateko deseoa; ez bakarrik eren ondasunak
aei uzteko; bai batez ere, eren antzeko Kristau on
batzuek; Jaungoikoaren serbitzariak, eta Zeruko Erreinuaren herederoak ondoren uzteko. Eta 3. da, pekatu
jatorrizko edo orijinaletik etorri zakun aragiaren griña,
apetitu edo inklinazio erabageari erremedio egoki bat
Matrimonio santuan ematea. Iru motibo edo asmo
oriek edo gutxianez, orietatik bat eduki bear ditue
ezkondu nai duenak.
6. Eta oriez gañera ezin billatu ditzake ezkonzaren
bitartez edo personaren edertasuna, ondasuna,
honra, estimazioa, edo enpleo edo kargu probetxugarriak? E. Oriek modu onean, eta fin onarekin billatzera
eragotzirik eztago: baña eztue izan bear ezkonzeko
motibo prinzipalak, baizik ondorengoak: eta bat
ezkonduko baliz, bakarrik aragizko amorio itxua beste
personari diolako, libertade guziarekin erabageko, eta
abareen antzeko apetitu loi, eta gurari, eta atsegin
zikiñak gustatzeagatik; gertatu leikio, Rakelen alaba
Sarak izan zituan zazpi senarrai gertatu zitzaiena:
bada zazpirak bata besteen ondoren deabruak ill
zituan, ezkondu ziran gabean bertan: zerren animalien gisa, beste fiñik etzeramen, eren aragiaren gusto
zikiña abereen antzera kunplitzea baizik. Ala esan

zion San Gabriel Aingeruak Tobias Santuari, Sara ura
bera bere emaztetzat artu bear zuela, aditzera eman
zionean. Eta erakutsi zion, nolako motiboakin eta
prestaerarekin ezkondu bear zuen, alako naibagerik
gertatu etzekion: eta Jaungoikoaren bendizioa iritxi
zezan. Eta Matrimonioak edo ezkonzak kontratu bat
bakarrik zanean, alako errespetoa merezi bazuan;
nolako errespetoa zor etzaio, Sakramentu Santu bat
izateraño, Jesu-Kristok altxatu zuen ezkero? Eta ondo
prestaturik ezkonzen diranai, grazia emateko birtutea
daukan ezkero?
G. Zer prestaera edo disposiziorekin errezibitu
bear da Matrimonio santua? E. 1. Eztue izan bear,
ezkonza eragozten duen eragozgarri, inpedimentu
edo enbarazorik: eta dudarik edo kezkarik batere
badue, konfesoreari edo beste persona jakinsu bati
konseju eskatu bear diobe. 2. Egon bear due graziazko estaduan: bada bestela, pekatu mortalean daudela
ezkonduko balira, sakrilejiozko pekatu andi bat egingo
luke: eta Jaunaren graziaren, eta bendizioaren lekuan,
bere maldizioa izango luke: eta alako asiera txarrari
bizimodu txarra, eta bukaera txarragoa eskuarkiro
darraio. 3. Bere lagunzat artzen duenari eztio egin
bear kalterik ekarri leikion engañurik: baizik garbiro

esan bear dio, jakitea konbeni zaion guzia, ezkondu
baño lenago: Sararen Aita Rakelek Tobiasi esan zion
bezela: au da, nola aren alabarekin ezkondu ziran
aurreko zazpi senarrak errenka zorigaiztoan ill ziran,
ezkondu ziran antxitiko gabean. Eta 4. ezkongaiak
eduki bear ditue ondo ikasirik Kristauaren dotriña santua, eta ezkonduen obligazioak.
G. Eta ezkonzaren aurretik ondo prestatzeko zer
egin bear da? E. 1. Jaungoikoari bere laguntasuna, eta
bendizioa gogotik, eta sarri eskatu. 2. Al diran obra on
guziak orretako egin. 3. Bizimodu on bat egiteko
deseo andi batekin, lenagoko utsegiteak konfesio on
batekin erremediatu: eta lenago iñoiz konfesio jeneralik edo bizitza guzikorik egin eztuenari estadu berria
artu baño lenago agitz konbeni zaio, konfesio jeneral
on bat egitea: baña al badu, Elizako deiak edo pregoiak egiten asi baño lenago; edo beinzat, ezkonzako
egunerako utzi bage: bada orduan arazeri geiegi izan
oi due, bear dan azti, eta konsiderazioarekin konfesatzeko.
G. Eta alkarrekin ezkonzeko trataturik edo hitzik
emanik daukenak, nola bizi bear due ezkondu arteko
denporan? E. 1 Eztue etxe, eta tellatupe batean biak
iñola ere bizi bear: 2. eztue alkarrekin bakarrik komu-

nikazio librerik edo peligrozkorik izan bear: eta ala,
eztue testigu bage alkarrekin tratatu bear: eta gurasoak edo guraso-ordekoak txit esna, eta ernai egon bear
due: bada bestela infernuko deabruak, eta alkarrekiko
kariño edo amorio geiegiak erraz itxutzen ditu, eta
pekatu mortal asko egiten due: eta obrazko pekatu
lotsagarriren batzuek ez egin arren, ukitze loiak, musu
emateak, laztanak, eta aragizko gusto zikiñak erraz
artzen ditue, eta pekatu mortalak egiten dituzte: bada
alkarrenzat geroko agindurik egon arren, eztue alkarrekiko jabetasunik ezkondu artean: ez eta libertade
edo lizenziarik, orrelako gauza zikiñik egiteko. Eta
argatik 3. orduan iñoiz ere baño orazio geiago, eta
obra on geiago egin bear ditue, tentazio gaiztoak goitzeko, eta Jaungoikoaren bendizioa iristeko.
G. Ezkonzako Sakramentua errezibitzen duen den-

poran, eta Elizako bendizioak artzen dituenean, zer
egin bear due? E. Ezkontzen diranak erak Jaungoikoari gogotik, eta biotzetik eskatu bear diobe, estadu
orretan eren animak salbatzeko, eta aren Majestadea
ondo serbitzeko berariazko grazia, eta laguntasuna:
eta ori bera presente dauden lagunak ezkon-berrienzat Jaungoikoari eskatu bear dioe.

G. Nun, eta norgandik errezibitu bear da ezkonzako Sakramentua? E. Naiz senargaiaren, eta naiz emaztegaiaren Parrokian; ango Erretore edo Bikario Jaunagandik, edo aren lizenziarekin beste Sazerdote edo
Apaiz bategandik.
G. Eta nola igaro bear da ezteietako eguna? E. Ori
da egun santu bat, Kristau onak, eta zinzoak gastu
alper erabagekoak egiten, eta erakerizko banidadetan, danza zikiñetan, ordikerietan enpleatu ordean,
obra onak egitean; pobreak sokorritzean, eta geroko
zorrik egin bage, eren aide, eta adiskideakin zinzoro
atsegin artzen modu onean enpleatu bear duena,
Jaungoikoaren ofensa bage, eta eren animen kalte
bage. Baña nola usadio txarrak, puntuak, eta banidadeak indar andia duen Kristau asko itxutzeko, eta erakeria andiak eragiteko; munduaren esamesaz kasorik
egin bage, artu bear dituzue neurri onak, alako
moduan, zuen gastuak zuzentzeko, eta moldatzeko;
nun gero damutu eztakizuen zorrak egiñaz, eta zuen
obligazioai ezin eranzunaz; eta egun bateko zorakeriakgatik urte guztiko edo askotako damugaia zeuron
buruai ekarriaz.
G. Eta zein dira ezkonduen alkarrekiko obligazioak? E. Asko, eta andiak dira: baña prinzipalenak dira

iru oek: 1. alkar amatzea, eta estimatzea: 2. alkarrekiko fidelidadea edo leialtasuna: eta 3. alkar sufritzea,
edo pazienzia aundi bat edukitzea, pakean bizitzeko.
G. Nolakoak izan bear du ezkonduen arteko amorioak? E. Alkar amatu bear due; ez amorio aragizko
batekin, baizik Jaungoikoagatik: au da, 1. amorio
santu batekin alkar leiatuaz, amatuaz, eta ekarriaz
eren ejenplo onarekin, eta birtutearekin Jaungoikoa
obeto serbitzera, eta eren animako salbazioa iristera:
batez ere, sarri konfesatu, eta komulgatuaz, eta bizimodu ondo arreglatu edo moldatu bat egiñaz. 2. Alkar
amatu bear due amorio garbi batekin; ezkonduen
oiari, dagokan kastidadeari, eta honestidadeari kalterik batere egin edo eragin bage, edo Matrimonio Santuari dagokion modestiarekin eta garbitasunarekin
alkar tratatuaz: eta 3. amorio irmo, firme, eta iraupeneko batekin;au da, bizitzako denpora guzian, eta
aldarte guzietan alkar estimatuaz, eta alkarri lagunduaz eriotzako orduraño.
G. Eta alkarri zor dioen fieltasun edo leialtasunak
zertara obligatzen ditu? E. Ez bakarrik leialak izatera
eren ondasunak ondo enpleatzean, eta batak besteari kalterik ez egitean; alde batetik, erabageko jokuzaleak, tabernazabeak, eta alpertasunari eman, eta

merkatutik merkatu, egiazko premia bage dabiltzan
tratozaleak egin oi duen bezela familia guziaren ondamenarekin: eta bestetik, ez gutxiago emakume apaindurari, eta banidadeari gusto artu, eta etxeak ondatzen dituztenak bezela.
G. Nola orrelakoak alkarri kalte aundiak egin bage
bizi ditezke, eta ezkondu onak, eta leialak izan ditezke? E. Baña ezta ori bakarrik alkarrekiko leialtasunak
eskatzen duena: obligatzen ditu batez ere Matrimonioko zor justua alkarri ondo pagatzera, eta arrazoi
andi bage ez ukatzera, batak besteari pekaturako
biderik eman bage: eta Matrimonioko santidadearen
kontra izan ditekean gauzarik batere ez eren artean,
eta ez beste iñorekin iñoiz ere egin bage: jakiñik, ez
bakarrik besterekiko obrazko pekatu lotsagarriakin;
baita ere bestelako jostatze zikin, eta hitz loiakin, eta
deseo edo pensamentu konsentituakin edo erabakiakin alkarrekiko leialtasunari aundizkiro faltatzen dioela, eta alde bitatik pekatu mortal egiten duela: bata
kastidade santuaren kontra, eta bestea Matrimonioko
lege edo fedearen kontra: eta oni deitzen zaio adulterioa, pekatu guztiz nazkagarria, lege zarrean probatu
ezkero, arrika illzeko kastigua zuena: eta lege berrian
(askotan ikusten ezpada ere) eskuarkiro animako itxu-

menarekin eta betiko kondenazioarekin gure Jaungoikoak kastigatzen duena. Ez egin, ze aitatu ere bear ez
lizateke Kristauen artean orrelako gaiztakeri itxusi,
eta deshonragarririk.
G. Eta alkarrekiko amorio, eta leialtesunaz gañera,
zer beste gauzarik ezkonduak alkarri zor dioe? E. Alkar
sufritzea; alkarrekiko pazienzia aundi bat edukitzea;
birtute au Kristau guziok, eta persona mota guziakin
exerzitatu bear degu: bada batez ere ezkonduak birtute orren premia guztiz andia due, zerren beti alkarrekin tratatu bear due, eta bata bestearen utsegiteak
gertutik, eta txit sarri ikusten ditue: eta deabruak era
askotara tentatzen ditu, pakea galdu eragiteko: eta
pazienziaz armaturik ezpadaude, ezin pakerik izango
due: beti gerra bizian arkituko dira, eta mundu onetan
infernukoen anzeko bizimodu triste bat izango due,
eta gero iñoiz ere bukatuko eztan Infernua sufritu
bearko due. Argatik bada ezkonduak Jaungoikoari txit
sarri, eta gogotik erregutu bear dioe, alkar biotzetik
amatzeko, eta estimatzeko grazia; eta orri darraion
alkarren errukia, eta alkarren arteko pazienzia, eta
pakea. Eta batez ere senarrak bere emaztea estimatu
bear du, eta utsegiterik egiten badu, modu onarekin
aserre bage ondo dagokiona erakutsi edo aditzera

eman bear dio: eta emazteak bere senarra beti errespetatu bear du, eta gauza on guzietan obedezitu bear
dio, eta gizona zenzu gutxikoa izan arren, eztu iñoiz
ere despreziatu bear. Eta erabageko jokularia, ordia,
gastatzallea, eta arroa, eta aserrekorra bada, eztio
ezer esan bear? Ez koleran dagoanean, eta ezta aserra erazotzeko modu gaiztoan ere: Nola bada? Santa
Monikak, San Agustinen Amak, Patrizio bere senarrarekin egin oi zuen bezela. Senarra aserre zegoanean,
orduan ixiltxorik egon; ez gaizkirik esan; eta gero
Jaungoikoari bere grazia eskatu, bere senarra erremediatzeko eta bere konseju, eta exenplo onarekin ura
zenzatzeko, eta ondutzeko alegiñak egin zituen. Eta
orrela bere senar kolerikoa, aserrekorra, eta erabagea
Jaungoikoarenzat irabazi zuen: eta emakume ezkonduai, zer egin bear zuen, erakutsi zien.
Baditue ezkonduak beste obligazio asko: batez ere
guraso izatera datozenean: nola diran: 1. eren semealabak mantentzea: 2. eren buruak aurrera mantenatzeko, ondo dagokien ofizio edo langaia erakustea edo
ikasi eragitea: 3. Jaungoikoaren bildur santuan azitzea: eta orretako 4. dotriña santua ondo erakustea,
eta exenplo ona ematea: eta 5. modu onean aen utsegiteak korrejitzea: maña gaiztoak kentzea: eta peka-

tuko arrisku, eta lagun gaiztoetatik aparta eragitea,
eta estadu egokia artzen laguntzea: baña obligazio
oriek laugarren Mandamentu Santuaren explikazioan
zeoro esanik daude.
Aditu dituzue bada ezkongaiak, eta ezkonduak,
ezkonza on batetako nola prestatu bear zeraten: eta
ezkonzako estaduan nola bizi bear dezuen: estadu
orretan bizi izan diran Santuen exenploak gogora ekarri bear dituzue, eta aei jarraio: eta batez ere zuen
bizimodua, eta zuen langaiak izan zituen San Isidro,
eta bere emazte Santa Mariaren, eta beste ezkondu
Santu askoren alkarrekiko amorio santua, eta leialtasuna; eta eren naigabeetan izan zuen pazienzia aundia, gogoan erabilli itzatzue: eta ezkondu guzien ispillu miragarriak izan ziran Maria Birjiña Santisima eta
Aita San Jose bere esposoa; San Joakin eta Santa Ana,
eta San Zakarias, eta Santa Isabel San Juan Bauptistaren guraso Santuak bitarteko ar itzatzue, Jaungoikoagandik iristeko zuen salbaziorako egokiena dan
ezkonza santu bat, eta orri darraion betiko pakea, eta
saria Zeruko glorian. Amen.

OGEIGARREN DOTRIÑA
Sakramentuen gañean eta
2. Matrimonioko Sakramentuaren gañean.
Ezkonza on baterako nola prestatu; eta ezkonzako
estaduan nola ondo bizi, erakutsi nizuen aurreko dotriña batean: eta nola ezkonza asko gaizki egiten diran
Eliza Ama Santaren, eta Erregearen legeak, ezkonzari
dagozkionak, ondo jakin bagez: eta Trentoko Katezismoak Aita San Pio bostgarrenak atera eragin zuenak,
agintzen duen Matrimonio santuaren inpedimentuak
edo eragotzgarriak puebloari aditzera ematea; gaur
laburtxo, baña argiro guziok jakitea konbeni dana, aditzera emango dizuet: eta uste det atenzio edo arreta
andi batekin adituko dezuela.
G. Ezkonzako edo Matrimonioko Sakramentua
errezibitzera eragozten duen inpedimentuak zein
dira? E. Era bitakoak dira: batzuek ondo ezkontzea
eragozten duenak, baña ezkonza desegiten eztuenak,
Sakramentua gaizki edo pekatuko estadu gaiztoan
errezibitu arren, egiaz ezkondurik gelditzea, eragozten eztuenak: beste inpedimentu batzuek dira, ondo

ezkontzea eragotzi ezeze, ezkontzea desegiten duenak, alako moduan, ze oetako batekin ezkonzen dana,
egiaz ezkondu bage gelditzen da.
G. Zein dira ondo ezkonzea eragozten duen inpedimentuak baña ezkonzea desegiten eztuenak? E.
Dirade lau oek: kastidadea gordetzeko beto edo promesa, Jaungoikoari egiñik edukitzea: eta orobat ordena sagraduak, nola Epistolaz, Ebanjelioz edo Mezaz
ordenatua izateko bere edo promesa egiñik edukitzea: orrelakoak dispensa lenago iritxi bage ezkontzen
badira, ezkonduak gelditzen dira; baña pekatu mortala egiten due. Eta ezkonzaz usatzeko dispensa bearra
due. 2. Dira Errelijioso edo Errelijiosa izateko beto edo
promesa egiñik edukitzea: oriek ere dispensa iritxi
bage ezkontzen badira, ezkondurik gelditzen dira;
baña pekatu mortal egiten due: eta ezkonza osatu
bage dauden bitartean, beto edo promesa kunplitzeko
obligazioan daude. 3. Dira, beste bati ezkonzako hitza
emanik, eta arturik edo alkarri agindurik daudela, ari
larga, motibo, justu bage edo hitzak desegin, eta libertadea iritxi bage, beste batekin ezkontzen bada,
ezkondurik gelditzen da: baña pekatu mortala egiten
du: eta kalterik erakarri badio lenago hitzak eman zionari, errestituzioa egin bear die. 4. Inpedimentua ondo

ezkontzeko, baña ezkonza desegiten eztuena da, Elizak eragozten duenean, ezkontzea: nola dan edo
lenago bear diran deiak edo pregoiak egin bage edo
dispensa Obispo Jaunagandik atera bage, ezkontzea;
edo Eliza Ama Santak eragotzirik dauzkan denporetan
ezkontzea, Elizak berak disponiturik dauzkan bendizioakin, zeremoniakin, eta ezkonduen Mezarekin. Eta
diot, ezkonza eragozten duen inpedimentua dakitenak
duela obligazio pisua edo larria pekatu mortalaren
azpian, inpedimentua agertzeko edo deklaratzeko,
ezkondu bear dituan Bikario Jaunari edo edozein erritan deiak egiten dituanari.
G. Ezkondu nai duen mutillak, eta neskatxak
badue obligaziorik hitzak alkarri eman baño lenago,
eta ezkondu baino lenago, gurasoai edo guraso-ordekoai kontu emateko, eta lizenzia eskatzeko, eta iristeko? E. Ori Jaungoikoaren legeko laugarren Mandamentu santuaren esplikazioan esanik dago: eta orain
gauza orren gañean dagoan legea esango dizuet:
gurasoai, familiako buruai bezela dagokie, eren
humeak ondo akomodatzeko, alegin guziak egitea:
baña guraso asko izan oi dira gai orretan ardurabageak: eta beste asko eren interesari geiago begiratzen dioenak, eren seme-alaben akomodu, eta onari

baño: eta orobat gazte asko dira erenez burukoiak,
eren pasioari, eta iritzi itxuari baizik jarraio nai eztienak: eta gurasoen arrazoi justuari kasorik egin bage,
ezkondu nai duenak: eta nola eztan erraz, alde batetik, eta bestetik datozen kalteak, eta naigabeak, erabat erremediatzea; guziari ondo begiraturik, eta konsejero, eta gizon jakintsu askoren iritziak aditurik,
gure Errege Jaun Karlos laugarrenak apirillaren amargarren egunean, milla zortzireun, eta irugarren
urtean, eman du lege berri bat: eta agintzen du bere
Erreinu, eta mendeko erri guzietan gorde dedilla: eta
zerren lege ori jakitea guzioi konbeni zatzuen, legearen beraren hitzakin esango dizuet.
Agintzen det, dio Erregearen Majestadeak, Aitaren
lizenzia bage edo eren baimena bage, ezin ezkondu
ditezkeala ogeita bost urte ez dauzkaten familiako
semeak; eta ogeta ta iru urte eztituen alabak; edozein
klase edo kondiziokoak izan ditezela: eta Aitak, aek
nai duen ezkonza onzat ezpadarama, eta ezkonzeko
lizenzia eman nai ezpadie, ezin obligaziorik izango
arrazoia emateko edo lizenzia ukatzeko dituan motiboak esplikatzeko: baña ogeita bost urte osatuak
dauzkaten semeak, eta ogeita iru osatuak dauzkaten
alabak, ezkondu ditezke nai duen bezela: eta eztue

Aitaren konseju eta lizenzia bearrik izango. Aitarik
ezpadue, aren eskualdiak izango ditu Amak: baña
orduan nai duen bezela ezkonzeko libertadea izango
due urtebete gutxiagorekin au da semeak ogeita lau
urte, eta alabak ogeita bi urte osatu ezkero: Aitarik,
eta Amarik ezpadue, aen eskualdia izango due Aita
aldeko Aitonak: eta au bizi ezpada, Ama aldeko Aitonak: baña orduan Aita duenak baño urte bi gutxiagorekin eren erara ezkonzeko libertadea izango due: au
da, semeak ogeita iru urte, eta alabak ogeita bat urte
osatuak dituenean. Aitarik, eta Amarik, eta Aitonarik
ezpadue, oen guzien eskualdia izango due tutoreak,
edo aita-ordekoak, ezkonzeko lizenzia emateko edo
ukatzeko: eta tutore edo aita-ordekorik ezpadue, eren
erriko Juezak; au da, Alkate Jaunak, guziak arrazoi edo
motiboak explikatzeko obligazio bage: baña orduan
ere eren aukeraz edo borondatez ezkonzeko libertadea izango due, gizakumeak ogeita ta bi urte, eta neskatxak edo emakumeak ogei urte betetzen dituanean.
Lege au guzienzat aditzen da: eta orrez gañera, Aitaren edo aren ordekoen lizenziez ostean, Erregearen
edo eren Agintarien lizenzia oraindaño bear izan duen
guziak, naiz urte geiago, naiz gutxiago izan ditzatela,
bear due aurrera ere eskatu (oraindaño bezela) Erre-

gearen beraren edo eren agintarien lizenzia ezkonzeko: eta eren gurasoak edo guraso-ordekoak lizenzia
eman nai ezpalie, eta agrabio egiten dielako ustean
badaude, Erregearen Majestadeari berari edo eren
agintariai ezkonzeko lizenzia eskatzeko deretxoa gelditzen zaie: eta ondo informaturik edo emango die,
edo ukatuko die: eta orobat gurasoen edo gurasoordekoen lizenzia baizik bear eztuen beste guziak:
baña ori ezin iritxi izan duenak, akuditu dezake ezkonzeko lizenziaren eske Tribunal nagusietako Presidente
edo Errejenteagana. (Alde oetan Valladoliko Kanzilleriako Presidenteagana) Era ark ondo informaturik,
eman deikie edo ukatu leike bear duen lizenzia: eta
ematen badie, ezkondu ditezke gurasoen edo gurasoordekoen lizenzia bage. Eta esan ditugun kondizioak
You have read 1 text from Basque literature.
Next - Kristau dotrina-II - 42
  • Parts
  • Kristau dotrina-II - 01
    Total number of words is 3850
    Total number of unique words is 1446
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 02
    Total number of words is 3869
    Total number of unique words is 1499
    32.6 of words are in the 2000 most common words
    47.4 of words are in the 5000 most common words
    55.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 03
    Total number of words is 3807
    Total number of unique words is 1516
    31.6 of words are in the 2000 most common words
    44.7 of words are in the 5000 most common words
    53.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 04
    Total number of words is 3904
    Total number of unique words is 1487
    35.5 of words are in the 2000 most common words
    50.6 of words are in the 5000 most common words
    58.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 05
    Total number of words is 3918
    Total number of unique words is 1531
    33.4 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    57.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 06
    Total number of words is 3802
    Total number of unique words is 1460
    35.0 of words are in the 2000 most common words
    50.4 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 07
    Total number of words is 3823
    Total number of unique words is 1510
    34.7 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    56.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 08
    Total number of words is 3806
    Total number of unique words is 1353
    34.6 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    56.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 09
    Total number of words is 3899
    Total number of unique words is 1387
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    50.0 of words are in the 5000 most common words
    58.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 10
    Total number of words is 3904
    Total number of unique words is 1354
    34.4 of words are in the 2000 most common words
    49.7 of words are in the 5000 most common words
    57.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 11
    Total number of words is 3875
    Total number of unique words is 1391
    33.5 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    56.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 12
    Total number of words is 3924
    Total number of unique words is 1378
    37.5 of words are in the 2000 most common words
    50.4 of words are in the 5000 most common words
    58.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 13
    Total number of words is 3923
    Total number of unique words is 1457
    36.2 of words are in the 2000 most common words
    49.8 of words are in the 5000 most common words
    57.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 14
    Total number of words is 3918
    Total number of unique words is 1504
    34.9 of words are in the 2000 most common words
    48.8 of words are in the 5000 most common words
    56.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 15
    Total number of words is 3948
    Total number of unique words is 1485
    34.9 of words are in the 2000 most common words
    48.3 of words are in the 5000 most common words
    56.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 16
    Total number of words is 3989
    Total number of unique words is 1448
    34.5 of words are in the 2000 most common words
    48.8 of words are in the 5000 most common words
    56.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 17
    Total number of words is 3910
    Total number of unique words is 1498
    35.0 of words are in the 2000 most common words
    50.5 of words are in the 5000 most common words
    57.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 18
    Total number of words is 3931
    Total number of unique words is 1458
    33.3 of words are in the 2000 most common words
    47.1 of words are in the 5000 most common words
    55.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 19
    Total number of words is 3961
    Total number of unique words is 1448
    33.5 of words are in the 2000 most common words
    48.2 of words are in the 5000 most common words
    55.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 20
    Total number of words is 3972
    Total number of unique words is 1423
    31.8 of words are in the 2000 most common words
    46.2 of words are in the 5000 most common words
    54.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 21
    Total number of words is 3979
    Total number of unique words is 1440
    33.3 of words are in the 2000 most common words
    46.8 of words are in the 5000 most common words
    55.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 22
    Total number of words is 4000
    Total number of unique words is 1366
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    55.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 23
    Total number of words is 3952
    Total number of unique words is 1490
    33.2 of words are in the 2000 most common words
    46.4 of words are in the 5000 most common words
    54.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 24
    Total number of words is 3931
    Total number of unique words is 1518
    33.2 of words are in the 2000 most common words
    47.1 of words are in the 5000 most common words
    55.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 25
    Total number of words is 3802
    Total number of unique words is 1350
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    50.0 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 26
    Total number of words is 3844
    Total number of unique words is 1476
    36.7 of words are in the 2000 most common words
    51.6 of words are in the 5000 most common words
    59.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 27
    Total number of words is 3926
    Total number of unique words is 1520
    35.8 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 28
    Total number of words is 3893
    Total number of unique words is 1399
    35.8 of words are in the 2000 most common words
    50.5 of words are in the 5000 most common words
    59.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 29
    Total number of words is 3860
    Total number of unique words is 1434
    36.0 of words are in the 2000 most common words
    51.4 of words are in the 5000 most common words
    59.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 30
    Total number of words is 3816
    Total number of unique words is 1434
    33.6 of words are in the 2000 most common words
    50.3 of words are in the 5000 most common words
    58.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 31
    Total number of words is 3796
    Total number of unique words is 1277
    36.1 of words are in the 2000 most common words
    53.3 of words are in the 5000 most common words
    61.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 32
    Total number of words is 3821
    Total number of unique words is 1506
    35.5 of words are in the 2000 most common words
    51.1 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 33
    Total number of words is 3817
    Total number of unique words is 1542
    33.6 of words are in the 2000 most common words
    48.1 of words are in the 5000 most common words
    56.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 34
    Total number of words is 3944
    Total number of unique words is 1405
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    48.9 of words are in the 5000 most common words
    57.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 35
    Total number of words is 3854
    Total number of unique words is 1469
    33.7 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 36
    Total number of words is 3826
    Total number of unique words is 1458
    33.8 of words are in the 2000 most common words
    49.8 of words are in the 5000 most common words
    57.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 37
    Total number of words is 3822
    Total number of unique words is 1445
    35.4 of words are in the 2000 most common words
    49.7 of words are in the 5000 most common words
    57.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 38
    Total number of words is 3828
    Total number of unique words is 1521
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    48.9 of words are in the 5000 most common words
    57.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 39
    Total number of words is 3796
    Total number of unique words is 1497
    33.8 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    57.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 40
    Total number of words is 3847
    Total number of unique words is 1534
    33.0 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    56.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 41
    Total number of words is 3837
    Total number of unique words is 1470
    33.1 of words are in the 2000 most common words
    47.0 of words are in the 5000 most common words
    56.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 42
    Total number of words is 1264
    Total number of unique words is 586
    40.5 of words are in the 2000 most common words
    54.2 of words are in the 5000 most common words
    62.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.