Kristau dotrina-II - 32

Total number of words is 3821
Total number of unique words is 1506
35.5 of words are in the 2000 most common words
51.1 of words are in the 5000 most common words
59.6 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
pekatu benialaren malizia, gaiztakeria, eta artan arkitzen dan kulpa, pensatu baizik eztezue, pekatu benialakgatik Jaungoikoaren justiziak egin dituan, eta egiten dituan kastigu arrigarriak, ala mundu onetan, nola
Purgatorioan; eta kastigu denporala aitatu bage, bildurgarriagoa da Jaungikoak egiten duen kastigua,
ardurabage pekatu benial edo ariñak egiten dituanai
ukatuaz edo laburtuaz bere laguntasunak, tentazioko
denporarako, eta aen faltaz pekatu mortalean errazago erorten dira; eta kontrara, Kristau leialai, kontuzkoai, eta gauza txikietan ardurazkoak diranai, eman oi
dizte berariazko argiak, graziak, eta indarrak, tentazioak goitzeko, eta pekatu andietan ez erorteko. Eta
au da gauza bat txit ikaratu bear gaituana, eta zenza-

tu bear gaituana, pekatu benialik ardurabage ez egiteko; bada ortik dator komunkiro askoren kondenazioaren asiera; eta besterik ezpaliz ere, ori da asko pekatu benialak iguitzeko, eta lenago egiñaz egiaz damutzeko, eta aurrera kontuzago eskusatzeko. Bada orrez
ostean, illtzen geranean, beste pekaturik, benialak
baizik ezpagendu ere, orien zorra Purgatorioan nai ta
ez tormentu arrigarrien artean pagatu bearko degu.
Eta badagizue Purgatorioko pena, eta tormentuak,
munduko guziak baño, agitz dirala andiagoak; alabaña Infernuaren antzeko su bizi irazeki batean erretzen
daude, eta ansiatzen dauden Zeruko gloriaren esperanza, luzatzen zaielako pena guztiz arrigarria sufritzen daude, eta orretarako pekatu benial bat asko da;
eta orra motiborik asko, ondo pensatu nai badituzue,
pekatu benialak ardurabage egiñaz, Jaungoikoa ofenditulako egiazko damutasuna artzeko, eta baita propositoa ere, eta pekatu benialak aurrera alegiñaz
eskusatzeko; eta zenbat arreta, eta kuidado geiago
ipinten dezuen pekalu benialetan ez erorteko, anbat
pekatu mortalaren iguitasun andiagoa, eta artan ez
erorteko proposito irmoagoa, eta sendoagoa edukiko
dezue.

Baña jakin naiko dezue, batez ere pekatu mortalik
aurrera iñola ere ez egiteko propositoaren irmotasuna, eta sendotasuna zertan dagoan, eta artan irauteko zer egin bear dan. Aurreko dotriña aldian aditu zenduen, pekatu mortalaren barkazioa iristeko, nolanai ta
ez guziok bear degun eduki egiazko damutasuna, eta
propositoa, eta oek izan bear zuela, 1. biotzetik edo
gure barrunetik, eta ez bakarrik aozkoak. 2. Izan bear
zuela, fedeak erakusten dizkigun motibo Jaungoikozko
edo naturalezaz gañekoakgatik, eta ez munduko
errespeto edo kalteakgatik. Eta 3. pekatu mortal
guziak berdin, batere apartatu bage aborrezitu edo
iguindu bear ginduzela. Eta 4. beste gaitz, neke, eta
naibage guziak baño geiago pekatu mortalak dakazkigun animako gaitzak edo kalteak sentitu bear ditugula; eta orri dagokala, erabaki bear degula Jaunaren
graziarekin batera, mundu guzia, eta gure bizia galduko badegu ere, ez berriz pekatu mortalik egitea. A!
zein zorionekoa estadu, eta prestaera onean bizi dan
Kristaua! Eta ona Kristau argal bildurtientzat eskrupulu gai andi bat, eta gaitzera edo biziora oiturik egon
diranentzat animoa, gogo eragillea, eta egiazko
borondate iraupenekoa aurrera izango eztuelako bil-

dur gai andi bat, eta proposito egiazkorik eztuelako
tentazio goaikarri, eta penagarri bat.
Zergatik egiaz damuturik egon arren, eren argaltasunari begiratu, eta uste due, berriz ere eroriko dirala; diot bada, bildur ori badatorkie gogo onaren edo
borondate onaren faltatik edo urritasunetik, arrazoirik
asko daukela bildurtzeko, eta asmo edo proposito
argala, eta iruipenekoa daukeela pensatzeko; baña
borondate ona, eta erabakia badauke ez berriz pekaturik egiteko, eta orretarako bear diran medioak
artzeko, erenez argalak izan arren, proposito egiazkoa
daukelako ustea edo esperanza eduki dezake; batez
ere eren argaltasunari begiratu, eta humillatzen badira, eta sokorru eske, eta indar eske Jaungoikoagana
gogotik akuditzen badue; bada uste badegu, gure propositoaren irmotasuna, eta sendotasuna dagoala
bakarrik gure alegin utsetan, geurk nai izatean bakarrik, eta gure indar utsakin iraungo degula pekatura
biurtu bage; engañaturik, eta itxuturik gaude, eta
gure asmo onak beletea bezela batetik bestera jiratuko dira; eta txit erraz, ikusten dan bezela, deabruak,
munduak, gure aragi gaitzera makurtuak, bere griña
gaiztoakin eta gure oitura zarrak, eta argaltasunak,

okasioa, eta tentazioa datorkigunean, itxutuko gaitue,
eta pekatura biurtu eragingo gaitue
G. Nundik etorri zala uste dezue Aita San Pedroren
pekatu jakiña, bere Maisu dibinoa, Jesu-Kristo bera
ukatzerañokoa? E. Bada izan zan; zerren geiegi bere
indarretan fiatu zan, eta arrotasunez esan zuen; beste
Apostoluak, Jesu-Kristo largatzen edo usten bazuen
ere, berak etziola largako, eta eriotza sufritu bearra
izaten bazuan ere, etziola utziko. Eta ala ere badakizue okasioan sartu zalako, eta tentatu zuelako, bildurrak arturik, nola ukatu zuen bere Maisua, eta alako
Maisua, lenago berak Jaungoikoaren Semetzat ezagutu zuena. Nor fiatu liteke bada bere asmo, eta indarretan? Ala ere Jesu-Kristo errukitu zan San Pedroren
argaltasunaz; begiratu zion; bere barrua argitu zion;
bere biotza ukitu zuen; bereala okasiotik apartatu zan;
negarrari, damuaren pasioz, eman zion, eta egunoro
bere damua, eta negarra berritzen zuen. Eta ala geregan fiatu ordean, bear dan bezela sinisten, ezagutzen,
eta konsideratzen badegu, gerez bakarrik, ezin gauza
onik egingo degula; ezin onean iraungo degula, eta
erraz eroriko gerala, eta ezaguera orrekin humillaturik
Jaungoikoari eskatzen ari bagera, esperanza osoarekin Jesu-Kristoren izenean arren berak argitu gaitzala,

geren pekatuaren gaiztakeria, eta kalte andiak ondo
ezagutzeko, eta digula bere grazia, eta indarra gure
propositoak kontuz gordetzeko; orduan Jaungoikoak
pozik emango digun argitasun, eta laguntasunarekin
indartuko gera; eta egon gaitezke, eta egongo gera
pekatu mortalik egin bage, batez ere, benetan artu
nai baditugu proposito egiazkoa daukagula aditzera
ematen duen erremedioak.
Badakizue alabaña, gauza bat iristeko borondate egiazkoa edo deseo eragillea daukagun edo ez,
ageri dala, ura alkanzatzeko egiten ditugun aleginetan, eta artzen ditugun neurri, eta medioetan. Gauza
bat deseatuagatik, ura izateko batere nekatu nai
ezpagera, señale da, deseo argala edo erdi naia baizik
eztegula; alperraren edo nagiaren deseoa da ori, eta
orrelakoaz Infernua beterik dago. Nai badezue bada
gogotik proposito irmoa, eta borondate egiazkoa
dezuela aditzera eman, eta benetan Infernutik libratu,
eta Zeruko gloria iritxi, nai ta ez artu bear dituzue bide
oek. 1. Ondo prestaturik, erakusten satzuen moduan,
egiazko damutasunarekin, eta aurrerako proposito
eragille batekin konfesio on bat egin. 2. Artu dituzuen
proposito, eta asmo santuetan irauteko, egunoro oriek
berritu, eta kontuz gordetzeko Jaungoikoari bere

argia, grazia, eta laguntasuna gogotik eskatu. 3. Len
pekatu mortal eragin oi dizuen okasio, peligro, eta
arriskuan bazaudete, bereala alde egin izurrizko toki
batetik bezela; bada zure begia edo oña bezin bearra
izan arren, larga bear dezu, eta ez artara biurtu. 4.
Zuen gaizki egiteko edo esateko, nola orditzeko, ostutzeko, birau gaizto edo juramentuak edo joku erabageak egiteko &. oitura edo aztura gaiztoaren kontra
armatu, peleatu, eta ura desegiteko, alegin biziak
egin bear dituzue; batez ere Jaunqoikoari sarri, eta
benetan bere indarra eskatuaz, eta zuen buruak mortifikatuaz. 5. Bakoitzari berea bertatik al bada biurtu
bear diozue, bada bestela propositorik eztago. Eta 6.
orrez ostean, asko balio du Kristau on bati dagozkion
egunoroko lan edo obrak, ala espiritualak, nola denporalak, ondo zuzendurik edukitzea, Konfesoreak erakutsiko dion moduan, bakoitzaren bizimoduari dagokan
bezela, eta batez ere, egunoro konsideratzea Jaungoikoari zenbat zor diogun, eta gure animako betiko salbazioak zenbat balio duen. Eta orrela Jaungoikoari
bere laguntasuna eskatzen, eta bere partetik alegin
egiazkoak egiten, eta neurriak artzen ari dan Kristauak, motiborik asko dauka, proposito irmoa, eta
sendoa izan zuela, uste izateko; eta baita gero, ustez

uste bage, tentazio esturen batean edo okasio peligrosoren batean argaltasunez utsegita gertatuko balitzaio ere (bada iñor munduan seguru eztago) batez
ere bereala damutzeko alegiñak egin, eta lengo propositoak berritzen baditu; baña kontrara, Konfesioaren ondoren erremediorik egin bage, indarrik bere
buruari egin bage, bere oitura gaiztoa goitzeko, okasio gaiztotik alde egin bage, len bezin ardurabage
pekatu mortalean bizi izan bada; nola sinistu lezake
damutasun egiazkoa, eta proposito irmoa, sendoa,
eta eragillea zeukela? Eta, nola kejatu liteke, Konfesoreak bere onagatik, benetan erremediatu nai duelako
prueba ziertoak eman eragiteagatik, egun batzuetarako absoluzioa luzatzen badio? Nai du bere burua
ezeze, Konfesoreak ere bere buruarekin Infernura eraman? Esna zaitezte bada arren Kristau itxu, ardurabageak, gaizki oituak; eta orrelako iduripenezko edo
aozko damutasun, eta proposito ariñakin mudanzarik
erakutsi bage, oraindaño konfesatu zeratenak, nai
ezpadezue betiko kondenatu, konfesio jeneral on
batekin lengo konfesio gaiztoak erremediatu ditzazue,
eta aurrerako beste bizimodu on bat artu ezazue, eta
zuek borondate ona, eta deseo eragillea erakusten

badezue, Konfesoreak pozik lagunduko dizue, eta zer
egin erakutsiko dizue.
3. Eta orain zuek orretara obeto mugitzeko, eta
alaitzeko antxititik agindu dedan dotriñari narraiola,
galdetzen det; Zergatik pekatu larri edo pisuari deritza mortala edo iltzallea edo eriozkoa? Zergatik iltzen
duen egiten duanaren anima; eta dotriña gai au zeoro
esanik badaukagu ere mortalaren berariazko explikazioan; orain bakarrik diot, pekatu mortalak eztiola
kentzen animari bizitza naturala, begiz ikusten deguna, baizik orrek baño infinitamente geiago balio duen
graziazko bizitza espirituala, naturalezaz gañekoa;
Jaungoikoaren seme edo alaba maiteak egiten gaituana; Jesu-Kristoren senide, eta zati edo mienbro biziak,
eta Espiritu Santuaren bizileku edo jarleku ederrak
egiten gaituana; Zeruko deretxoa ematen diguna, eta
obra on guziakin Zeruko gloria geiago irabazteko
eskua ematen diguna; ori guzia galdu eragiten digu
pekatu mortal batek, eta egiten gaitu Jaungoikoaren
etsaiak; Infernuko deabruaren zorigaiztoko katibu,
esklabu edo menpeko billauak; aren bizileku infame
lotsagarriak, eta estadu orretan gauden artean, ezin
Zerurako ezertxo ere irabazi edo merezi dezakegu,
munduan egiñal obra on guziak egingo baginduz ere.

Eta pekatuko estadu orretatik irten bage, illko bagiña,
orra betiko gloria galdurik, eta betiko infernura kondenaturik. A! Begiakin ikusi al bagenza, nolako gorroto
bizia pekatuari artuko giñioken! Eta nolako alegiñak
pekatutik bereala irteteko, egingo ginduzkean.
G. Eta pekatu mortala egin ezkero, bereala konfesatu bear du? E. Txit ondo lizate, baña eztago artara
bearturik. Zer egin bear du bada? Bere pekatuen
egiazko damutasun kontriziozkoa artu edo eduki, ez
berriz pekaturik egiteko propositoarekin, eta Eliza
Ama Santak agintzen duenean konfesatzeko asmoarekin.
Askotan aditzera eman dizuet, zenbat errazago, eta seguruago iristen dan pekatuaren barkazioa
Konfesioko Sakramentuarekin akto kontriziozko utsarekin baño; eta argatik eztezue arren luzatu bear,
pekatu mortalik egitea gertatzen bazatzue, len baño
len ondo konfesatzea, bada bitartean beti kezkatan
egon bearko dezue: aranza bat sartzen bazatzue,
bereala ateratzen dezue; puzonia duen janaria edo
edari bat ustekabe artzen badezue, sosegurik eztezue, ura trukatu edo bota artean edo erremedioak
artu artean; bada ezta pekatu mortala baño aranza
gogorragorik, eta mingarriagorik; eta ezta izurri,

beneno, eta puzoni illgarriagorik, eta kaltegarriagorik.
Bote ezazue bada len baño len zuen biotzetik konfesio
humill eta damuzko batekin, eta txit konsolaturik geldituko zerate.
Eta konfesioa luzatzea gertatuko balitzatzue, eztezazuela arren luzatu akto kontriziozkoa benetan, eta
bereala egitea; bada orretara bearturik zaudetela erakusten due Elizako erakusle edo maisu aundi askok; 1.
zerren pekatua kontrizioarekin desegin edo kendu
artean zuen Jaungoikoa zuen jabea, zuen Aita ona, eta
zuen ongille guztiz aundia aserraturik, ofenditurik,
agrabiaturik, eta injuriaturik daukezue; eta zuen projimoarekin aserratu, eta injuriatu ezkero, bereala
pakeak egiteko obligazio estua badezue, eta bitartean
zuen eskuetatik ofrendarik batere Jaungoikoak artu
nai ezpadizue, zenbat arrazoi geiagorekin Jaungoikoa
bera desagrabiatu, desaserratu, aplakatu, eta zor diozuen honra bereala biurtu bear diozue? 2. Eta orretara orobat obligatzen zaitue zuen buruari edo animari
zor diozuen karidadeak; bada instanteoro ill zaitezkean ezkero edo zenzua edo juizioa galdu dezakezuen
ezkero, askori gertatu zaion bezela, pekatuan bazaudete, betiko kondenatuak izateko arrisku andian zaudete; Eta, nork soseguz lo egin dezake peligro orretan

dagoala? Bada 3. (eta au da Santo Tomas Elizako Doktore andiak dakarren arrazoi indarsu bat) pekatu
batek beste bat dakar, eta ezin dateke, luzaro pekatu
mortal berriak egin bage egotea, pekatu mortalean
bizi dana; zergatik almenik eztu, indarrik eztu, tentazio gaiztoai atzera esateko, baizik bera dago artara
geiegi etziñik; eta ala, zenbat geiago luzatzen duen,
penitenziarekin edo kontrizio egiazkoarekin pekatutik
irtetea; anbat Jaungoikoari injuria geiago, eta bere
buruari kalte geiago egiten dio; anbat nekezago pekatutik libratuko da, eta anbat kondenatzeko peligro
andiagoan dago.
Eta orra zergatik pekatu mortal bat egin ezkero,
geregan biurtzen geranean, gure gaizki egiñaz Jaungoikoak oroitu edo akorda eragiten gaituanean,
bereala akto kontriziozkoa biotz osotik egiteko obligazioa degun; bada or ezagun da komunkiro, nor diran
pekatari nasai ardurabageak, eta nor diran bakarrik
pekatari argalak, ezagutu ezkero eren gaizki egiña,
bereala damutzen zaienak, eta egiaz ondu nai duenak.
Aditu dezue bada, 1. pekatu benialaen damutasuna, zein bearra dan, eta nolakoa izan bear duen,
pekatu benialak baizik konfesatzen eztiranean. 2. Pro-

posito egiazkoaren irmotasuna zertan dagoan, nola
ezagutzen dan, eta artan irauteko zer egin bear dan.
Eta 3. Pekatu mortal egin ezkero, zein gauza probetxugarria dan len baño len konfesatzea, eta zein
gauza bearra dan bereala akto kontriziozkoa benetan
edo biotzetik egitea. Jarraio bada, aditu dezuen
dotriñari; eta bertatik egiazko penitenzia egiten asi
zaitezte, zuen salbazioa, eta betiko gloria aseguratzeko. Amen.

ZAZPIGARREN DOTRIÑA
Eta laugarrena Penitenziako
Sakramentuaren gañean.
Erakusten da Akto kontriziozkoa egiteko modua.
Aurreko iru dotriñetan aditzera eman dizuet,
pekatu mortal egin ezkero, barkazioa iristeko, Infernutik libratzeko, Jaungoikoarekin adiskidetzeko, eta
Zeruko gloria seguratzeko, zein gauza bearra dan,
Penitenziako edo Konfesioko Sakramentua; zein premiazkoa dan ondo konfesatzeko biotzeko dolore edo
damutasun egiazkoa, eta proposito firmea, irmoa, eta
eragillea; eta oriek iristeko edo alkanzatzeko zein
gauza bearra dan Jaungoikoaren argitasuna, eta grazia, eta gure partetik orazioa edo eskaera, eta konsiderazioa, pekatuaren gaiztakeria, eta kalte arrigarriak
ondo ezaguturik, pekatuari gorroto andi bat artzeko;
ura egiñaz, benetan damutzeko, eta ez berriz artata
itzultzeko, proposito irmoa egiteko, eta orretan aurreta irauteko.
Baña batzuok esango dirazue; zer egin bear degun
erakutsi digu; baña, nola egin bear degun ere, eraku-

tsi bear digu: bada orazioa nola egin, ondo eztakigu,
eta are gutxiago dakigu, zer, eta nola konsideratu
bear degun, gure adimentuak argitzeko, eta gure biotzak mugitzeko, pekatuaren egiazko gorrotora, eta
damutasunera, eta bizitza berri bat gogotik aurrera
egitera.
Arrazoirik asko daukezue, ori eskatzeko; bada
orretan dago egiazko penitenziaren, eta konfesio onaren sustanzia, mamia, eta izate prinzipala; eta ori iritsi ezkero, zeurok larrituko zerate, zeuron pekatuak
gogora ekarteko, eta ondo konfesatzeko, eta baita
penitenziako obrakin Jaungoikoaren justiziari satisfazioa emateko; eta bizimodu berri bat egiteko; eta kontrara, bear bezela oraziorik, eta konsideraziorik egin
bagez, txit arin artzen da dolore edo damutasuna; txit
azaletik egiten da examiñea; bear bezela humildu
bage konfesioa, eta argatik aiñ frutu gutxi ikusten da
konfesio ondoan.
Diot bada, dotriñako egiak ondo dakizten, eta
gogoratzen dituzten Kristauak, eta Jaungoikoaren bildur santua duenak, jakinezak, eskola bageak, eta
arrastaka bizi diran nekazari pobretxo batzuek izan
arren, ondo konfesatzeko, eta eren salbazioa iristeko,
badakitela nola orazioa egin, eta zer; eta nola konsi-

deratu, eta komunkiro ondo prestaturik, konfesatu oi
dirala. Baña Jaungoikoaren dotriña santua ondo eztakienak, edo jakin arren, dotriñako egia andiak gogora
ekarten eztituenak, eta Jaungoikoaren bildurrik, eta
salbazioaren ansiarik eztuenak, Zeruaz azturik bizi
diranak; eren zoriona munduan billatzen duenak;
emengo honra, puntu, eta banidadeetan, emengo
interes, ondasun, eta aurrerapenetan; emengo atsegin, eta gusto zikiñetan edo erabagetan oren gogoak,
eta biotzak ifinirik dauzkatenak, eta salbatuko badira
egiazko penitenziaren premiarik andiena daukenak,
dirala komunkiro, bear bezelako oraziorik, eta konsideraziorik egiten eztuenak, konfesio on baterako ondo
prestatzeko, eta aurrera bizimodu on bat gogotik
artzeko.
G. Nolako orazioa, eta nolako konsiderazioa egin
bear degu bada, Jaungoikoagandik bear degun argia,
eta grazia iristeko, eta benetan pekatua aborrezitzeko, iguitzeko, eta egiaz damuturik egoteko, eta proposito sendoak arturik bizitza on bat egiteko? E. 1. Diot,
Jaungoikoak berak guzaz errukiturik, kondenatu
ordean gure pekatuakgatik, itxoron digula, beregana
guziok deitzen gaituala, eta bere graziarekin lagundu
nai digula, beragana biurtu gaitezen, eta berarekin

pakeak egin ditzakun; Zerekin eranzungo diogu Jaungoikoaren onelako ontasun, erruki, eta miserikordiari?
2. diot, gure Jaungoikoak iñori ezer ere zor eztiola, eta
iñori agrabiorik egin bage, batzuei eman diela, eta
orain ere ematen diela ain argi bizia, eta ain grazia
ugaria, eta eragillea, nun bereala trukatzen, mudatzen, eta konbertitu eragiten dituan; ala ikusi zan,
Santa Maria Magdalenarekin, San Pedro Apostolurarekin, San Pablo andiarekin. Lapur onarekin, eta beste
Santu penitente batzuakin; baña ori banakatan gertatu oi da.
Komunkiro nai du Jaungoikoak, pekatariak ezagutu dezan bere estadu tristea, eta petatutik libratzeko
nekatu bear dala, humillatu bear dala, eta alegin
biziak egin bear dituala, Jaungoikoak eskeintzen dion
laguntasunarekin pekatutik bere burua ateratzeko,
eta Jaungoikoarekin adiskidetzeko.
Bada 3. diot, ori iritxiko duela orazio humillarekin
eta esperanza onarekin, eta iraupenarekin, Jesu-Kristoren izenean gogotik eskatuaz Jaungoikoaren grazia,
eta penitenziako doaia, eta egiaz damutzeko, eta konbertitzeko, eta bizimodu gaiztoa utzirik, bizimodu on
bat artzeko, berariazko konsiderazioak egiñaz, eta
orretako bear diran neurriak artuaz.

G. Eta zertan dago pekatariak egin bear duen orazio humill ori? E. 1. Sinistu, ezagutu, eta aitortu bear
du, berez itxu bat dala animako gauza espiritualak
ondo ikusteko edo ezagutzeko. 2. Eri bat dala, edo
elbarritu bat bezela dala, eta salbaziorako lanak egiteko berez indarrik, eta almenik eztuala; birtuteari
jarraitzeko berez pisutasun, nagitasun, eta atzerapen
arrigarria daukala, eta geiago dana, Zerura bere
gogoa altxatzeko, eta pensamentu, eta deseo onak
artzeko, gorputz ill baten antzekoa dagoala, mugimenturik batere ezin egin dezakean moduan; eta
Santo Tomasen antzorde edo konparazio batez baliatzen naizala, diot, pekatuan dagoana, ezin mugitu dan
arri bat bezela dala, leku eman ezkero, beera berez
amildu bai, baña gora ezin igo ditekeana, bestek
altxatzen ezpadu; orra obra onak egiteko nolakoa
dagoan berez pekataria, Jaungoikoaren graziarekin
eta bere alegiñakin egin baditzake ere; baña gaitzerako dago guziz ariña, pasio, gurari, eta griña gaiztoz
betea, eta barrutik, eta kanpotik pekatura mugitzen
duen etsaiez inguratua; munduak, demonioak, eta
aragiak gelditzaka beretu nai due, eta aen mendean
bera gogotik jarten da, eta aen zorigaiztoko, baña
borondatezko katibu edo menpeko eginik pozik ego-

ten da; ain itxua dago, nun bere naikunde, gurari edo
apetitoa logratzeagatik, eztauka ezertan, bere Jaungoikoa, bere Aita ona, eta bere Jabe, eta ongille guztiz
maitagarria aserratzea, ofenditzea, eta injuriatzea;
bere anima gaixoa Jesu-Kristoren odolaren kostuan
erredimitua, betiko kondenatzea; betiko zoriona bere
buruari galdu eragitea, eta betiko Infernua, eta betiko
tormentuak bere animari, eta gorputzari erakartea.
Orra zer egiten duen pekatu mortala egiten duenak,
eta orra motiborik asko gizona humillatzeko, eta bere
ezereztasuna, bere itxumen arrigarria, bere txarkeria,
eta gaiztakeria, eta berez ezin gauza onik egin ala
ondo ezagutzeko.
Baña Jaungoikoari millarezko eskerrak eman bear
dio, zerren bere esku guztiz poderosoarekin eta bere
miserikordia kabubagearekin estadu triste orretatik
atera nai duen, eta bere argitasun, eta graziaren
laguntasunarekin arkitu nai duen; piztu nai duen, eta
indartu nai duen, eta bere aldetik ondo eranzun nai
badio, bizitza berri bat, eta espiritu berri bat eman nai
dion.
Eta onetan agiri da iñun ere baño obeto Jaungoikoaren guzialtasuna edo poderio neurribagea, eta baita
bere ontasuna, errukia, eta miserikordia. Badakizue,

nola gure Jaungoikoak ezerezetik, nai izanaz, eta aginduaz beste bage Zerua, eta lurra, eta beste kreatura
guziak egin zituan; nola Jesu-Kristo gure Jaunak munduan, Zeruko bidea erakusten ibilli zan denporan,
mirari guztiz arrigarriak egin zituan, aginduaz beste
bage, eri mota guziak sendatzen zituan; itxuai argia;
mutuai hitza; gorrai belarrietako osasuna, eta sentidua; elbarriai indarra, eta sendotasuna, eta illai edo
defuntuai bizia ematen zien, eta mundu guzia beregana begira, arriturik zeukan; bada mundua ezerezetik
egitea, eta illak piztutzea baño, obra aundiagoa, miragarriagoa, eta poderio andiagoa, eta ontasun, eka
miserikordia zabalagoa eskatzen duena da, pekatu
mortalarekin illik dagoana piztutzea; ura pekatuak
ematen dion zorigaiztoko eriotza izugarritik libratzea,
eta graziazko bizitza berria ari ematea.
Deabruaren menpeko billau zegoana, Jaungoikoaren seme, eta adiskide maite egitea; Infernurako sentenziaturik edo kondenaturik zegoena (pekatuan ill
baliz) Zeruko Errege edo Erregiña gai egiñik gelditzea.
Zer mirari, eta zorion andiagorik !
G. Zer egin bear du bada ori guzia Fedearen argiarekin ezagutzen, eta konsideratzen duen pekatariak?
E. Jaungoikoaren aurrean humillatu, bere aurrean

lotsatu, eta damuz, eta sentimentuz beterik, esperanza oso batekin Jaungoikoari barkazioa bertatik, eta
aurrerako bere argi, eta grazia ugariagoa eskatzen
gogotik aritu, eta Jaungoikoaren Majestadearen
aurrean dagoala gogora ekarririk, humiltasun, damutasun, eta esperanza aundi batekin, esan bear dio,
edo hitz oekin edo bere barruko damuak erakutsiko
diozkanakin.
«Nere Jaungoiko guztiz poderosoa; nere Jabea;
nere Aita guztiz ona, eta ongille guztiz maitagarria.
Nere bearrik ezertako etzenduen, eta ala ere zure
antzera, eta imajiñara, eta zeretako, eta betiko gloriarako egin nazu; zere ezaguerara, eta fede kantuaren
argira ekarri nazu; pekatutik Bateo santuan atera
nazu; zere grazia, eta Zeruko deretxoa eman dirazu;
zure Seme maite Jesu-Kristoren pasio, eta eriotza santuaren frutua Sakramentu santuetan aplikatu dirazu,
eta beste milla mesede egin dizkidazu; baña nik esker
gaiztoz eranzun dizut; zu nere Jaungoiko guztiz ona,
biotz guztitik, eta gauza guzien gañelik amatu ordean,
naiago izan det nere gogo gaiztoa kunplitu, zure lege,
eta borondate santua baño; askotan injuriatu, eta aserratu zaitut nere pekatuakin; nere kulpaz galdu det,
eta askori nere eskandalo edo gaitz-bideakin galdu

eragin diet Jesu-Kristoren eriotzaren frutua, zure grazia, adiskidetasuna, eta Zeruko deretxoa; neregan
danez berritu ditut Jesu-Kristoren pasio, eriotza, da
tormentuak; bada Jesu-Kristo berriz tormentuetara,
eta eriotzara entregatzeko diña motibo eman det; eta
puntu zital bategatik edo nere alpertasunagatik zu
ofenditu, eta egiñaz deabruaren esklabo, katibo edo
menpeko billau bat; eta merezitu izan det eternidade
guziko kondenazioa; Infernuko su, eta garretan beti
erretzen, kiskaltzen, eta desesperaturik ler edo estanda egiten egotea.
Ai zenbat dauden betiko Infernuan, nik baño pekatu gutxiago zituela, eta niri, Jauna, errukiz begiratu nai
izan dirazu, Infernura betiko bota ordean; zeurk zeregana, askotan deitu nazu, eta orain ere deitzen nazu,
eta egiaz damuturik zugana biurtzen banaiz, Aita errukitsu batek bezela besoak zabalik, barkatu ezeze, zere
humetzat, eta adiskidetzat artu nai nazu; baña zure
ontasunaz beraz, zure errukiaz, zure miserikordia
kabubageaz,

zugana

bereala

biurtzeko

baliatu

ordean, zu geiago ofenditzeko baliatu naiz. Zu ain
ona, eta biguña zeralako, ausardia geiago artu det,
nere pasio, eta gurari zikiñak kunplitzeko.

Izan diteke eskergabetasun aundiagorik, eta itxusiagorik, mesede edo faboreaz beraz eta erremedioaz
beraz baliatzea baño, mesedegillea, eta erremediatzallea bera geiago ofenditzeko? Ezagutzen, eta aitortzen det, Jauna, orain nere malizia, eta kulpa guztiz
andian. Eztet, Jauna, merezi barkaziorik, eta bai ondo
merezirik daukat betiko infernua. Baña zu zera nere
Aita guztiz ona, eztezu nai pekatari au kondenatzea,
baizik zugana egiaz damuturik biurtzea, eta agintzen
dirazu zure grazia, eta adiskidetasuna.
Zugan daukat bada nere esperanza guzia, eta
eskatzen dizut nere biotz guztitik, eta konfianza guziarekin zure ontasun, eta miserikordia neurribage orregatik, eta zure Seme maite Jesu-Kristo nere Salbadore, eta Erredentorearen kabubageko merezimentuakgatik, arren eman degidazula zu ofenditutako egiazko
damutasuna; nere pekatuen gorroto bizi bat, eta
aurrera ez berriz pekaturik egiteko proposito firme,
sendo, eta eragille bat. Nere Jaungoikoa, zu aiñ ona
izanik, damu det zure Majestadea ofendituaz: A! zu
ofenditu baño lenago ill baniz! Naiago det iltzea, zu
berriz ofenditzea baño. Egiten det proposito firme bat,
zure graziarekin, eta laguntasunarekin batera ez geiago pekaturik egiteko; nere pekatu guziak konfesatze-

ko, pekatuko bide, eta okasioetik apartatzeko; eta
aurrera, zu nere Jaungoikoa, biotz guztitik eta gauza
guzien gañetik amatzeko, eta bizitza berri bat egiteko.
Indazu arren artarako zure grazia, eta indarra JesuKristoren merezimentuakgatik: zure honra, eta gloria
geiagorako, eta nere animaren salbaziorako. Amen.
Eta ona, penitente egiazko batek bere
barruan eduki bear dituan sentimentuak, deseoak, eta
asmoak, eta egin bear duan orazio humilla, egiazko
kontrizioa, eta propositoa iristeko; eta ori benetan,
esperanza oso batekin, eta iraupenarekin edo aspertu
bage egiten ari bada, iritxiko du konfesioan pekatuen
barkazioa, eta bearbada konfesatu baño lenago ere,
alako kontrizioa edo amoriozko damutasuna iritxi
lezake, min bertatik Jaunaren grazia, eta adiskidetasuna logratu lezakean. Ekin bada, ejerzizio santu
oni; egunoro berritu ezazue orazio mota au eta irabazi guztiz andiak egingo dituzue, eta batez ere konfesiorako prestatzen zeratenean, jardun gogotik erakutsi dizuedan orazio humil oni, eta orobat dezue zeurok
dakizuen, eta errezatu oi dezuen akto kontriziozkoa
edo Nere Jesu-Kristo Jauna & esatea; baña ezta asko
nolanai errezatzea, oituraz, askok egiten duen bezela,
zer esaten duen ondo ezagutu bage, ondo pensatu

bage, eta eren barruan pekatuaren iguirik, gorrotorik,
eta egiazko damurik artu bage, baizik errezatu bear
dezue espazioarekin, atenzioarekin eta, al dezuen
dekozio guziarekin. Eta ori zuek errazago, eta frutu
geiagorekin beti egiteko, eta damutasunera obeto
mugitzeko egoki diran konsiderazioak edo pensamentu santuak gogoan erabiltzeko alegiñak egin bear
dituzue; bada ezagutzen eztan gaitza ezertan artzen
ezta.
G. Zer dira ordea konsiderazio oriek? E. Orain aitatu ditugunaz gañera, beste ezin kontatu ala liburuetan
arkitzen dira, eta Aita San Ignazio Loiolakoaren ejerzizioetako liburu preziatuan txit egokiak daude. Baña
irakurten eztakienai edo artako era onik eztuenai esaten diet; biotz ona, gogo ona, eta egiazko penitenzia,
eta bizitza arreglatu bat egiteko deseo eragillea
badaukate: egunoro errezatu oi duen Kredoan, eta
akto kontriziozkoan, au da, nere Jesu-Kristo esaten
You have read 1 text from Basque literature.
Next - Kristau dotrina-II - 33
  • Parts
  • Kristau dotrina-II - 01
    Total number of words is 3850
    Total number of unique words is 1446
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 02
    Total number of words is 3869
    Total number of unique words is 1499
    32.6 of words are in the 2000 most common words
    47.4 of words are in the 5000 most common words
    55.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 03
    Total number of words is 3807
    Total number of unique words is 1516
    31.6 of words are in the 2000 most common words
    44.7 of words are in the 5000 most common words
    53.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 04
    Total number of words is 3904
    Total number of unique words is 1487
    35.5 of words are in the 2000 most common words
    50.6 of words are in the 5000 most common words
    58.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 05
    Total number of words is 3918
    Total number of unique words is 1531
    33.4 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    57.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 06
    Total number of words is 3802
    Total number of unique words is 1460
    35.0 of words are in the 2000 most common words
    50.4 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 07
    Total number of words is 3823
    Total number of unique words is 1510
    34.7 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    56.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 08
    Total number of words is 3806
    Total number of unique words is 1353
    34.6 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    56.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 09
    Total number of words is 3899
    Total number of unique words is 1387
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    50.0 of words are in the 5000 most common words
    58.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 10
    Total number of words is 3904
    Total number of unique words is 1354
    34.4 of words are in the 2000 most common words
    49.7 of words are in the 5000 most common words
    57.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 11
    Total number of words is 3875
    Total number of unique words is 1391
    33.5 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    56.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 12
    Total number of words is 3924
    Total number of unique words is 1378
    37.5 of words are in the 2000 most common words
    50.4 of words are in the 5000 most common words
    58.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 13
    Total number of words is 3923
    Total number of unique words is 1457
    36.2 of words are in the 2000 most common words
    49.8 of words are in the 5000 most common words
    57.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 14
    Total number of words is 3918
    Total number of unique words is 1504
    34.9 of words are in the 2000 most common words
    48.8 of words are in the 5000 most common words
    56.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 15
    Total number of words is 3948
    Total number of unique words is 1485
    34.9 of words are in the 2000 most common words
    48.3 of words are in the 5000 most common words
    56.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 16
    Total number of words is 3989
    Total number of unique words is 1448
    34.5 of words are in the 2000 most common words
    48.8 of words are in the 5000 most common words
    56.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 17
    Total number of words is 3910
    Total number of unique words is 1498
    35.0 of words are in the 2000 most common words
    50.5 of words are in the 5000 most common words
    57.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 18
    Total number of words is 3931
    Total number of unique words is 1458
    33.3 of words are in the 2000 most common words
    47.1 of words are in the 5000 most common words
    55.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 19
    Total number of words is 3961
    Total number of unique words is 1448
    33.5 of words are in the 2000 most common words
    48.2 of words are in the 5000 most common words
    55.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 20
    Total number of words is 3972
    Total number of unique words is 1423
    31.8 of words are in the 2000 most common words
    46.2 of words are in the 5000 most common words
    54.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 21
    Total number of words is 3979
    Total number of unique words is 1440
    33.3 of words are in the 2000 most common words
    46.8 of words are in the 5000 most common words
    55.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 22
    Total number of words is 4000
    Total number of unique words is 1366
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    55.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 23
    Total number of words is 3952
    Total number of unique words is 1490
    33.2 of words are in the 2000 most common words
    46.4 of words are in the 5000 most common words
    54.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 24
    Total number of words is 3931
    Total number of unique words is 1518
    33.2 of words are in the 2000 most common words
    47.1 of words are in the 5000 most common words
    55.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 25
    Total number of words is 3802
    Total number of unique words is 1350
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    50.0 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 26
    Total number of words is 3844
    Total number of unique words is 1476
    36.7 of words are in the 2000 most common words
    51.6 of words are in the 5000 most common words
    59.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 27
    Total number of words is 3926
    Total number of unique words is 1520
    35.8 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 28
    Total number of words is 3893
    Total number of unique words is 1399
    35.8 of words are in the 2000 most common words
    50.5 of words are in the 5000 most common words
    59.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 29
    Total number of words is 3860
    Total number of unique words is 1434
    36.0 of words are in the 2000 most common words
    51.4 of words are in the 5000 most common words
    59.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 30
    Total number of words is 3816
    Total number of unique words is 1434
    33.6 of words are in the 2000 most common words
    50.3 of words are in the 5000 most common words
    58.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 31
    Total number of words is 3796
    Total number of unique words is 1277
    36.1 of words are in the 2000 most common words
    53.3 of words are in the 5000 most common words
    61.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 32
    Total number of words is 3821
    Total number of unique words is 1506
    35.5 of words are in the 2000 most common words
    51.1 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 33
    Total number of words is 3817
    Total number of unique words is 1542
    33.6 of words are in the 2000 most common words
    48.1 of words are in the 5000 most common words
    56.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 34
    Total number of words is 3944
    Total number of unique words is 1405
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    48.9 of words are in the 5000 most common words
    57.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 35
    Total number of words is 3854
    Total number of unique words is 1469
    33.7 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 36
    Total number of words is 3826
    Total number of unique words is 1458
    33.8 of words are in the 2000 most common words
    49.8 of words are in the 5000 most common words
    57.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 37
    Total number of words is 3822
    Total number of unique words is 1445
    35.4 of words are in the 2000 most common words
    49.7 of words are in the 5000 most common words
    57.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 38
    Total number of words is 3828
    Total number of unique words is 1521
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    48.9 of words are in the 5000 most common words
    57.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 39
    Total number of words is 3796
    Total number of unique words is 1497
    33.8 of words are in the 2000 most common words
    49.1 of words are in the 5000 most common words
    57.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 40
    Total number of words is 3847
    Total number of unique words is 1534
    33.0 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    56.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 41
    Total number of words is 3837
    Total number of unique words is 1470
    33.1 of words are in the 2000 most common words
    47.0 of words are in the 5000 most common words
    56.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-II - 42
    Total number of words is 1264
    Total number of unique words is 586
    40.5 of words are in the 2000 most common words
    54.2 of words are in the 5000 most common words
    62.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.