Kristau dotrina-I - 03

Total number of words is 3830
Total number of unique words is 1370
36.5 of words are in the 2000 most common words
51.0 of words are in the 5000 most common words
59.6 of words are in the 8000 most common words
Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
Jesu-Kristok bere Gurutzeko eriotzarekin libratu gaituala betiko eriotzatik, edo kondenaziotik, eta igaro

gaituala betiko bizitzara, eta betiko gloriaren deretxora. Badakizue alabaña ezkerreko aldean kondenatuak,
eta eskuikoan Zeruraro izango diranak arkituko, edo
agertuko dirala Juizioko egun andian. Eta orra nolako
misterio miragarriak Gurutze Santuak, eta ura egiteko
moduak erakusten dizkigun.
Eta noiz egin bear degu Gurutzearen señalea?
Obra on bat asitzen degun guzian: nezesidade, premia, estutasun, tentazio, peligru, edo arriskuren
batean arkitzen geranean: eta batez ere oitik jaikitzean: etxetik irtetean: Elizan sartzean, jaterakoan,
eta lo egiterakoan.
Zergatik orrenbeste bider? Zerren denpora guzietan eta nun-nai, gure etsaiak gerra egiten diguen, eta
persegitzen gaituzten. Zein dira etsai oriek? Demonioa, mundua, eta aragia. Beraz etsai orien kontra
Gurutzeak indarra badu? Bai Jauna. Nundik du Gurutzeak birtute ori? Jesu-Kristok Gurutzean etsai oriek
garaitu zitualako bere eriotzarekin, eta oriek garaitzeko grazia iritsi zigulako. Nola garaitu zituan etsai
oriek? Demonioa, eta onen soberbia, andinaia, eta
arrotasuna garaitu zuen bere guztizko humiltasun,
edo obedienziarekin: mundua, eta onen gutiziak bere
guztizko pobrezarekin: eta aragia, eta onen griña, eta

gurari gaiztoak bere neke, dolore, eta oñaza arrigarriakin: eta erakutsi zigun Zeruko bideari jarraitzeko,
eta gure etsai gaiztoak benzutzeko, edo garaitzeko,
nai ta ez bear ditugula biotzeko humiltasuna: Espirituko, edo gogozko pobreza; eta gure aragia ilduratzea,
ezitzea, eta sujetatzea.
Gurutzea adoratzen dezuenean, nola esalen
dezue? Adoratzen, eta bedeinkatzen zaitugu Kristo,
zerren zure Gurutze Santuarekin mundua erredimitu
zenduan. Zergatik orrela Jesu-Kristorekin berarekin itz
egiten dezue, Gurutzea adoratzen dezuenean? Zergatik Gurutzeari zor zaion adorazioa, eta erreberenzia
Jesu-Kristoren imajiña dalako: eta ala Jesu-Kristo bera
Gurutzean adoratzen degu, eta eskerrak ematen diozkagu, zerren bere Gurutzeko eriotzarekin betiko eriotzatik libratu gaituan, eta betiko bizitza iritsi digun:
eta orra nolako mesede, eta fabore andi eta miragarriak Gurutze santutik etorri zaizkigun.
3. Baña, zerren ori ondo ezagutzea, eta mesede
orri ondo erantzutea dan kristauaren lanik, eta egitekorik prinzipalena, eta bearrena, orain txit kontuz
aditu bear dezue, eta iñoiz ere aztu bear eztezue, zenbat zor diogun Jesu-Kristori Gurutzeko bere eriotzagatik.

Galdetzen det bada: Jesu-Kristo, Jaungoiko eta
gizon egiazkoa; Zeruaren, eta lurraren jabe soberanoa; Errege guzien Erregea; Jaun guzien Jauna; zergatik humillatu zan, gure gizatasuna beregana artzeraño: eta alako pobreza, neke, eta trabajuak bere bizi
guzian; eta alako eriotza gogorra, eta lotsagarria
Gurutze batean iltzez josirik lapur biren erdian sufritzeraño? Gure dotriña laburrak eranzuten digu: JesuKristok Gurutzean ill nai izan zuela gu pekatutik, eta
betiko eriotzatik libratzeagatik. Eta ona, , gure
fede santuak erakusten digun misterio guztiz miragarri bat, Juduak, eta fedearen argirik eztuen munduko
jakinsu arroak erakeritzat zeukena: eta Kristau arroak,
mundutarrak, eta aragikorrak txit nekez aditzen
duena. Baña Kristau humillak, zerurako bizi nai duenak, eta aragiaren griña, gurari, edo apetitu erabageak ezitzeko alegiñak egiten dituenak, txit gogotik,
eta biotzeko poz, eta atsegiñ andiarekin, adoratzen
duena, eta sinisten duena, Jaungoikoaren neurribageko poderio, edo guzialtasunaren, jakinduriaren, eta
kabubageko ontasunaren obrarik prinzipalena, eta
miragarriena bezela. Guziok dakizue alabaña, gauza
andiagoa, eta estimagarriagoa dala gizonak ezerezetik egitea baño, gizon pekatariak Deabru, edo Demo-

nioaren, eta pekatuaren mendetik, eta betiko eriotzatik, edo betiko infernutik libratzea: gizon pekatariak
santuak egitea. Eta gizon miserable, edo doakabe
batzuek Jaungoikoaren beraren semeak izateraño: eta
Zeruko erreinuaren jabegaiak, edo erederoak izateraño altxatzea, edo jasotzea. Ori guzia bada, eta beste
eziñ esan al baño, ondasun, eta probetxu geiago etorri zaizkigu, Jesu-Kristok gu erredimitzeko, edo erosteko, edo gure erreskaterako, eta gu santifikatzeko,
bere borondatez, inozentea zalarik, sufritu nai izan
zuen pasio, eta eriotza gogor, eta lotsagarritik. Bada
gure lenengo gurasoak Adanek, eta Ebak, eren eulpaz, Deabruak tentatu bazituan ere, galdu zuen erentzat, eta guretzat Jaungoikoaren grazia, eta Zeruko
deretxoa, edo eskubidea: eta erak, eta beren ondorengo guziok gelditu giñan Jaungoikoaren asarrean,
eta deabruaren menpeko, edo katibu billau batzuek
egiñik, eta oraingo, eta betiko eriotzara, edo betiko
infernura kondenaturik: eta modurik batere ez genduan Deabruaren katiberiotik libratzeko; gure pekatuen zorra pagatzeko, eta Jaungoikoaren justizia, eta
aserrea biguntzeko, edo aplakatzeko: eta aren adiskidetasunera, edo graziara biurtzeko: bada eziñ arkitu
diteke kreatura utzetan kaudalik, edo merezimenturik

(guziak orretako ill bear balue ere) Jaungoikoaren
majestade soberanoari, eta aunditasun kabubageari
egindako ofensa, injuria, edo agrabioaren satisfaziorik
emateko: eta almenik batere gerez ez genduan, gure
griña pasio erabage, eta gaitzerako makurtasunak
eskuratzeko: Zerurako balio dezakean obra onik egiteko, eta birtuteari jarraitzeko. Eta estadu triste errukigarri orretan betiko galdu bearrak giñan, gure Jesus
ona guzaz errukitu ezpalitz, ez guk merezi degulako,
baizik bera guztiz ona, eta guztiz miserikordiosoa
gurekin izan dalako: Ba ainbesteraño maite izan gaitualako, nun izanik Jaungoiko guztiz poderosoa, bere
Aitarekin berdiñ, edo igual: iñoren bearrik ezertako
etzuena: gugatik gizon egin nai izandu: eta Jaungoikotasuna, eta gizatasuna bere persona dibino, edo Jaungoikozkoagan unitu, edo batu ditu: gizona dan aldetik
padezitzeko, eta illtzeko gai, edo kapaz izateko: eta
Jaungoiko dan aldetik bere pasio, eta eriotzari kaburik
eztuen merezimentua emateko: eta orrela Gurutze
Santuan bere borondatezko eriotza lotsagarriarekin
Aita Eternoaren justiziari gure ordez gure pekatuen
satisfazio, edo pagu osoa emateko: berarekin adiskidetzeko, edo errekonziliatzeko: gu pekatutik, eta
Demonioaren mendetik libratzeko, edo pekatuen bar-

kazioa guretzat iristeko; eta bere sakramentuetan
aplikatzeko: eta aurrera bizimodu on bat egiteko, eta
Zeruko gloria alkanzatzeko bear ditugun sokorru,
laguntasun, grazia, eta indarrak guri emateko. Zerekin pagatuko diozkagu Jesu-Kristori mesede oriek
guziak?
Baña berriz galdetzen det: Zergatik ez degu esaten bakarrik Jesu-Kristo Gurutze batean ill zala, baizik
Gurutze batean ill nai izan zuela? 1. Aditzera emateko,
berak nai izan ezpalu, etzuela iñork indarrik ari bizia
kentzeko: eta ala bere borondatez eriotza sufritu nai
izan zuela. Eta 2. ez nolanaiko eriotza, baizik izan zitekean nekegarriena, lotsagarriena, eta deshonragarriena; itz batean Gurutze batean iltzez josirik lapur biren
erdian, gaizkillerik andiena, eta billauena balitz bezela, ill nai izan zuela. Eta ori zergatik? 1. Zergatik arbola bateko frutarekin eta Jaungoikoa bezela izango ziralako uste falso, edo gezurtiarekin, Demonio agro,
soberbioak gure lenengo gurasoak tentatu, goitu, eta
pekatura ekarri zituan: eta Jesu-Kristok beste Arbola
batean, Gurutzeko Arbola santuan Demonioa bere
guztizko humiltasunarekin, eta obedienziarekin benzitu nai izan zuen, eta aren mendetik atera nai izan ginduzen. Ut qui in ligno vincebat, in ligno quoque vince-

retur. 2. Zergatik zenbat geiago humillatzen, eta munduarekiko deshonratzen zan bere Aita Eternoaren
honragatik eta gure salbazioagatik, anbat honra, eta
gloria geiago merezi zuen. Eta argatik dio San Pablo
Apostoluak Jesu-Kristogatik: bere burua humillatu
zuela: eta bere Aitari obedezitu ziola, eriotzaraño: eta
guzien gañeko izena eman ziola: Jesusen izena aitatzean Kreatura guziak, Zerukoak, Lurrekoak, eta Infernukoak, belaunikaturik adoratu dezaten. Eta 3. humillatu zan, eta beste iñork baño geiago sufritu nai izan
zuen gure pekatu guzien sustraia dan gure soberbia,
antustea, eta arrotasuna goitzen, edo eskuratzen; eta
orren erremedioa, eta birtute guzien sustraia, eta
zimendua dan biotzeko humiltasuna maitatzen, eta ari
egiten, bere ejenploarekin guri erakusteko: eta egiazko humiltasunaren prueba; edo señale segurua dan
pazienzia, edo sufrimentua orobat guri erakusteko.
Eta orra, , zenbat zor diogun Jesu-Kristori
Gurutzeko bere eriotzagatik. Eta orra konsiderazio gai
bat, beti gogoan erabilli bear deguna: lau puntu oek
iñoiz ere aztu bage. 1. Nor dan Jesu-Kristo; au da, nola
dan Jaungoiko eta Gizon egiazkoa: gure egille, edo
Kreadorea: gure jabe soberanoa, eta gure Erredentore, edo eroslea: gure Salbadorea, eta gure Maisu, era-

kusle eta gidari maitagarria. 3. Zenbat sufritu zuen
bere Amaren sabel birjinalean sortua izan zan puntutik azkeneko asnasa Gurutze Santuan eman zueneraño. 3. Norgatik ori guzia sufritu zuen, au da gu pekatari itxu esgerbageokgatik: Eta 4. zergatik, edo zertako, eta nolako amorio, eta borondatearekin guzia
sufritu zuen: au da, gure anima gaxoa betiko Infernutik libratzeagatik: guri betiko gloria aseguratzeagatik:
guri pekatuaren gorroto andi bat artu eragiteagatik,
Jaungoikoaren ofensa, edo injuria arrigarria dalako:
eta gure gaitz guzien ekarlea dalako; gure biotzetan
Jaungoikoaganako esperanza bizi bat, amorio irazeki
bat, eta esker on, eta eragille bat sortutzeko. Eta
azkenik gure borondate gaiztoa ukatzen, egunoroko
gure Gurutzea, edo nekeak, eta naibagekak sufritzen
eta gure Jaungoikoaren borondate santua gauza
guzietan egiten erakusteagatik; eta orretarako bear
degun indarra, eta grazia guretzat iristeagatik. A!
gure Jesus ona zein maite gaituzun, eta zenbat zor
dizugun! Eta zein itxuak eta zein eskergabeak zuretzat izan geran! Arren, Jauna, argitu gaitzazu: eta zure
dotriña santua obeto ezagutzeko: gure griña txarrak
ezitzeko; eta zuri orain gogotik jarraitzeko: eta gero

Zeruan beti alabatzeko zure grazia iguzu, Jauna.
Amen.

IRUGARREN DOTRIÑA
Aditzera emateko:
Zertara biltzen dan Kristauaren dotriña guzia:
Zenbat parte dituan:
eta parte bakoitza zertako dan, eta zein bearra,
edo premiazkoa dan, ondo bizitzeko.
Ikusi dezuen ezkero aurreko dotriña bietan, zertan
dagoan gizon guzien egiazko zoriona: eta ori iristeko
Kristau izatea, Kristauaren dotriña ondo jakitea, eta
ari jarraitzea zein gauza bearra dan: eta nola Kristauaren ditxa, eta zorion guzia Jesu-Kristoren Gurutzeko
eriotza santutik etorri zakun: eta orregatik Gurutze
santua dan Kristauaren señale honragarria: gaur abiatu bear gera, zertara biltzen dan Kristauaren dotriña
guzia: eta zenbat parte dituan: eta parle bakoitza zertako dan, eta zein bearra dan, aditzera ematen. Eta
orra gaurko dotriña gaia, argi andia emango dizuena,
dotriñako egiak errazago ezagutzeko, eta gogotiago
ikasteko. Eska dezagun orretarako Espiritu Santuaren
grazia Ama Birjiña guztiz santaren bitartez. Abe Maria.

Kristauaren dotriña nundik sortua da? Ezta munduko jakinduriak bezela gizonaren arrazoi labur, eta
engañagarriaren gañean fundatua, edo zimendatua:
baizik da Zeruko jakinduri bat eziñ engañatu ditekean,
eta eziñ engañatu gaitzakean Jaungoikoaren beraren
itzaren gañean fundatua. Gauza ziertoagorik, eta
seguroagorik eziñ gizonak deseatu dezake: eta ezta
geiago balio digun, eta bearrago degun ezaguerarik
Kristauaren dotriñak ematen diguna baño: bada berak
bakarrik erakusten digu, bestela eziñ jakin dezakegun
gauzarik andienak, eta bearrena: au da, zeiñ dan gure
azken fiña, edo zertako egiñak geran: edo zeiñ dan
gure egiazko, eta betiko zoriona, eta ori iristeko egin
bear degun guzia: eta argatik estimatu bear degu
dotriña santua munduko ondasun guziak baño, eta
beste jakinduria guziak baño geiago: eta alik ondoena
dotriñako egiak ikasi, eta gogoan erabilli bear ditugu
gure bizimodua aen argiarekin zuzentzeko.
Arrazoiaren argira, edo ezaguerara Kristaua datorrenean, zenbat gauza jakitera bearturik, edo obligaturik dago? Lau gauza: Zeiñ dira? Lenengo: zer sinistu
bear duen: Bigarrena: zer eskatu bear duen: Irugarrena: zer egin bear duen: eta Laugarrena: zer errezibitu
bear duen.

Nola jakingo du, zer sinistu bear duen? Kredo, edo
fedeko Artikuluak jakiñarekin. Nola jakingo du, zer
eskatu bear duen? Aitagurea, eta Elizaren beste orazioak, edo eskaerak jakiñarekin. Nola jakingo du, zer
egin bear duen? Jaungoikoaren legeko mandamenduak, Eliza Ama Santarenak eta miserikordiazko obrak
jakiñarekiñ. Nola jakingo du zer artu, edo errezibitu
bear duen? Eliza Ama Santaren Sakramentuak jakiñarekin.
Eta lau gauza oriek nola jakin bear ditu Kristauak?
Ez bakarrik gogoz, edo memoriz, zer eskatzen duen
ezagutu bage, baizik egin bear du alegiña, lau gauza
orien sustanzia, mamia, eta sentidua aditzeko, eta
ezagutzeko, esan nai duen aditzera emateko diña:
bada bestela Kristauak jakin, eta ezagutu bear dituan
fedeko misterio, edo egiak, eztitu bear dan distinzio,
eta argitasunarekin sinistuko: eta Kristauaren lanak,
beargaiak edo egitekoak ere eztitu ondo ezagutuko,
eta are gutxiago gordeko ditu: Itz batean: lau gauza
orien ezaguera bage, eziñ Kristau ona bezela biziko
da: Zergatik ori? Zergatik Kristau ona bezela bizitzeko,
bear ditu lau gauza; dotriñako lau parten ezaguerarekin baizik, eziñ iritsi, edo alkantzatu litezkeanak.

Zein dira bada ondo bizitzeko bear ditugun lau
gauza oriek? 1. Bear degu borondate ona, edo gogo,
eta deseo egiazkoa, eta eragillea gure Jaungoikoa
ondo serbitzeko, eta gure animako salbazioa seguratzeko: eta gogo ori emango diguen fedeko egiak ondo
jakin bear ditugu. 2. Bear degu Zeruko argia, eta grazia gure barruko itxumen andiak aienatzeko: eta gure
animako argia illuntzen diguen, eta gaitzera mobitzen
gaituen gure griña, gurari, edo pasio erabageak, eta
Deabrua, mundua, eta aragia, eta oen tenta aldiak
goitzeko, edo garaitzeko: eta birtuteari jarraitzeko,
edo obra onak egiteko; au da, mandamentuak ondo
gordetzeko: eta aiñ bearra degun Zeruko argia, eta
grazia nola eskatu, eta iritsi jakiñ bear degu.
3. Orobat jakiñ bear degu Jaungoikoaren legea,
eta Eliza Ama Santarena, au da, mandamentu santuak: eragozten, edo enbarazatzen dizkiguen pekatuak, ala andiak, edo mortalak, nola txikiak, edo
benialak ondo ezagutzeko: eta aetatik alde egiteko:
eta agintzen dizkiguen lanak, edo egitekoak, ala Jaungoikoaren alderakoak, nola gure buruen alderakoak:
eta lagun urko, edo projimoaren alderakoak ondo jakiteko, ezagutzeko, eta kontuz kunplitzeko.

Eta azkenik: 4. Bear degu argalak bezela, pekatuan erorten bagera: edo animako bizia, eta osasuna
galtzen baditugu; gure gaitzak sendatzeko, eta indarrak iristeko, erremedio ziertuak, eta seguruak edukitzea: eta oriek zein diran, eta nola artu bear diran,
ondo jakitea.
Eta ala guziok erraz ezagutu dezakezue, dotriñako
lau gauzak ondo jakitea zeiñ gauza bearra dan: bada
eziñ dateke gure Jaungoikoa serbitzea, eta gure animak salbatzea: 1. gogo egiazko eta eragillerik ezpadegu: 2. ori kunplitzeko Zeruko argirik, eta graziaren
indarrik ezpadegu: 3. Jaungoikoak, eta Ama Eliza Santak zer eragozten, eta zer agintzen digun gure bizimodua zuzentzeko ikasten ezpadegu. Eta 4. pekatuan
erori ezkero, nola artatik libratu, eta sendatu ondo
ezpadakigu. Lau gauza oriek bada dotriñako lau parteetan argiro erakusten dira, oraiñ ikusiko dezuen
bezela: eta orretarako lenengo galdetzen det.
Zerk ematen digu gure Jaungoikoa ondo serbitzeko, eta gure animak salbatzeko aiñ bearra degun
egiazko gogoa, eta deseo eragillea? Bateo santuan
artu genduan fedearen argiak Jaungoikoaren graziarekin batera. Eta Kristauak degun fedearen argia nola
piztuko, eta irazekiko degu? Kredoan, edo fedeko Arti-

kuluetan dauzkagun egia andiak, eta misterio miragarriak alik ondoena ikasiarekin eta gogoan erabilliarekin. Alabaña Kredoan, eta fedeko Artikuluetan erakusten digu gure Jaungoikoak, eta aren izenean, eta beraren ordenaz gure Eliza Ama santak: lenengo: Jaungoikoak berak egin digun mesede guztiz andia fedearen
argira, eta ezaguerara, guk merezi bage, erakarriarekin: bada bestela zertako aren majestadeak egiñ gaituan ere eziñ jakiñ, eta ezagutu genzakean. Bigarrena: Erakusten digu, nor, edo nolakoa dan gure Jaungoikoa bera: bat bakarra bere betiko, eta Jaungoikozko izate, edo naturalezan, au da, Jaungoikotasunean:
eta ala ere iru persona distintoak, edo diferenteak:
zeiñ diran Aita Eternoa: bere Semea: eta Espiritu Santua: irurak bana personetan: eta irurak Jaungoiko
egiazko bakar bat, Jaungoikotasun bakar bat baizik
irurak eztuelako. Eta orra Trinidade, edo irutasun guztiz santuaren misterio guztiz altua, eta miragarria,
Kristau guziok sinistu, eta jakin bear deguna. Irugarrena: Kredoak erakusten digu, nola Jaungoikoa dan Aita
guztiz poderosoa, edo guzialduna: Zeruak, eta Lurrak
eta aetan ikusten diran, eta ikusten eztiran kreatura
guziak ezerezetik egiñ dituana: eta batez ere Aingeruak, eta gizon, da emakumeak bera ezagutzeko,

amatzeko, eta serbitzeko: eta Zeruan beti beraz gozatzeko: baña, ara baño lenago, onerako, edo gaitzerako libertade, edo aukerarekin; ondo bizi nai badegu,
betiko gloria; eta gaizki bizi bagera, betiko pena izango degulako kondizioarekin: eta orrela agertzen dizkigu Kredoak gure Jaungoikoaren kabubageko perfezioak, eta anditasunak: eta batez ere bere betikotasuna,
edo eternidadea: bere poderio, edo guzialtasuna: bere
ontasuna: bere jakinduria, bere Justizia, edo zuzentasuna: bere edertasuna, bere probidenzia miragarria,
edo gobernu guztiz zuzena: leku guziak okupatzen
dituana: guzia dakusena: eta guziok juzgatuko gaituana, dagokigun, edo betiko saria, edo betiko pena, eta
kastigua emateko. Egia andi oek bada, eta oen antzeko beste asko Kredoak erakusten, edo aditzera ematen dizkigu bere antxitiko itzetatik: eta ori bera erakusten digue Jaungoikotasunari dagozkion fedeko
zazpi Artikuluak. Eta ondo ezagutzen, eta sarri gogoratzen baditugu, Jaungoikoaren argitasun, eta graziarekin batera, gure biotzak mugituko dira Jaungoikoa
benetan serbitzeko, eta gure animak salbatzeko gogo
bizia, eta deseo eragillea artzera. Eta oraindio obeto,
orren ondoren Kredoak berak, edo fedeko Artikuluak
erakusten dizkiguen gure erredenzioko, eta santifika-

zioko misterio guztiz miragarriak, eta estimagarriak,
ondo ikasten, ezagutzen, eta gogoratzen baditugu:
nola diran: Lenengo: gure guzion lenbiziko Gurasoen
pekatua: eta aren ondorengo zorigaitz, eta kalte izugarriak: eta oriek erremediatzeko Jaungoikoaren seme
bakar, eta propioaren gizon egitea: gure erosle, edo
Erredentore, gure Salbadore, eta gure Maisu, edo
Zeruko erakusle izateko. Bigarrena: Jesu-Kristoren
jaiotza miragarria, eta bere aurtasuneko misterio
gozoz beteak; eta aren Zeruko erakusle, edo dotriña
argia, ala itzezkoa, nola obrazkoa, mirari guztiz andiakin sinistu eragiña. Irugarrena: aren pasio, eta Gurutzeko eriotza santua pekatari guzien zorra pagatzeko:
Demonioaren katiberiotik, eta mendetik gizonak ateratzeko: betiko Infernutik libratzeko: eta beraz baliatu,
eta penitenzia egin nai badegu, pekatuen barkazioa,
eta Zeruko deretxoa iristeko. Laugarrena: Jesu-Kristoren Linbora jestea, an zeuden justuen animak libratzera, eta konsolatzera. Bostgarrena. Beraren piztutze,
edo erresurrezio gloriosoa, bere birtutez, eta berak
lenago esan zuan bezela, biziaren, eta eriotzaren
jabea zanak bezela. Seigarrena. Bere Zerura igotzea,
edo Asensio miragarria, guzioi Zeruko sarrera iregitzera: eta bere Aita guztiz poderosoaren eskutik dago-

kion Gloria gozatzera: nundik berriz etorriko dan
biziak, eta illak juzgatzera munduaren azkeneko egunean. Zazpigarrena: Kredoak erakusten digu distinzioarekin, nor dan Espiritu Santua, esanaz: nik sinisten
det Espiritu Santuagan: eta da Aita Eternoagandik, eta
bere Seme dibinoagandik betidanik etorrera duen Trinidadeko irugarren persona Jaungoikozkoa: Aitaren,
eta Semearen betiko amorio konsustanziala; eta aek
bezela Jaungoiko egiazko dana: eta Espiritu Santuari
dagokio gure animak argitzea fedeko egiak ezagutzeko, eta sinisteko: eta gure biotzak Jaungoikoaren eta
birtutearen amorioan irazekitzea: ikusi zan bezela
Espiritu Santuaren beraren etorrerako, edo Pentekosteko pazkuako egunean: bada orduan Apostoluak
bere doaiakin argitu zituan: zeruko jakinduriz bete
zituan: munduko itzkuntza guziak aditzeko, eta guzietan itz egiteko doai miragarria eman zien: milagro
mota guziak egiteko eskualdi arrigarriarekin batera.
Eta Apostoluen sermoi, eta dotriñarekin eta egiten
zituen mirariakin eziñ esan al adiña jende mundu
guzian Jesu-Kristoren fedea, eta legea artzera jarri
zan: Eta gure Eliza Ama Santaren fundazioa, edo sortze miragarria Jesu-Kristoren Apostoluen dotriñarekin
eta gobernu guztiz ederrarekin asi zan: eta orain ere

dirau: eta munduaren azkeneraño iraungo du, JesuKristok berak agindu, edo Apostoluai itza eman zien
bezela: eta orobat Kredoak erakusten digu, Jesu-Kristoren Eliza santa katolika orretan, arkitzen dirala
bakarrik Santuen Komunioa: pekatuen barkazioa: eta
ondoren aragiaren erresurrezio gloriosoa: eta betiko
bizitza zorionekoa: eta Eliza orretako hume, edo mienbro izan bage eztagoala iñorenzat salbaziorik. Eta Kredoan orobat sarturik daude Kristauok sinistu, ezagutu,
eta gogoratu bear ditugun beste egia andi asko, ala
pozgarriak, nola bildurgarriak: eta batez ere Jaungoikoaren majestadeak egin dizkigun mesede guztiz
andiak, bera amatzera mugitu bear gaituenak: eta
gure azken gauzak, edo Nobissimoak: nola diran: Eriotza: Juizioa: Infernua: eta Gloria: eta ez nolanaikoak,
ezpada beti-beti iraungo duenak: eta ala txit egokiak,
alde batetik gu bildurtzeko, eta bestetik konsolatzeko;
eta guziok alaitzeko, esnatzeko, eta azkartzeko, ondo
ezagutu eta konsideratu nai baditugu. Eta orra nola
Kredoan, edo fedeko Artikuluetan dauzkagun misterio
andiak, eta egia miragarriak (orain aitatu, eta ukitu
baizik egia ezpaditugu ere) gure adimentuak argitzeko: eta gure biotzak mugitzeko: zeiñ egokiak, eta zeiñ
bearrak diran. Eta ala egia oriek ondo dakiztenak, eta

gogoratzen dituztenak, eskuarkiro dira Kristau onak:
Jaungoikoa benetan serbitzeko, eta eren animak salbatzeko gogo bizi eragillea duenak: eta kontrara dotriña gutxi, eta ori axaletik baizik eztakienak: eta laburtxo baizik eztakizten egiak azturik dauzkatenak, edo
gogoratzeko alegiñik egiten eztuenak, Kristauaren
antz bage bizi oi dira: Jaungoikoaz, eta eren animaz
azturik, eta munduko gauzakin itxuturik, eta zoraturik.
Eta eztue beste erremediorik; gure federo misterio
andiak obeto ikastea, ezagutzea, eta aen argiarekin
esnatzea, eta azkartzea baizik.
Eta dotriñako egiak ondo jakitea bakarrik asko da,
gogo ona, eta eragillea iristeko, eta ondo bizitzeko?
Gauza bearra da: baña bakarrik asko ezta: bada ikusten dira gizon jakinsu batzuek, besteai erakusteko ere
dakienak, eta gaizki bizi diranak. Zer geiago bear da
bada, Jaungoikoa serbitzeko, eta gure animak salbatzeko gogo ona, bizia, eta eragillea iristeko, eta ondo
bizitzeko? Zeruko argia, eta graziaren indarra eskatzea: dotriñako bigarren parteak erakusten digun
bezela; au da, orazioa ondo egitea: edo ondo eskatzen
jakitea. Eta ori nork erakutsi zigun? Jesu-Kristo gure
Jaunak berak: eta ez bakarrik erakutsi zigun orazioaren premia guztizkoa: baita ere orazioa ondo egiteko

modua. Eta zerk beartzen, edo obligatzen gaitu orazio
egitera, edo Zeruko laguntasuna eskatzera? Batez ere
gure pobreza, eta miseria guztiz andiak: bada gerez
guztiz argalak, eta itxuak gera: gaitzera txit makurtuak gaude: eta onerako txit pisu, eta nagiak, eta alde
guztietatik etsaiez inguraturik gaude: Deabruak, munduak, eta aragiak, eta gere griña, edo gurari erabageak beti tentatzen gaitue: eta gerez indarrik eztegu,
Jaungoikoaren grazia, edo laguntasuna bage pekatuaren tentazioak garaitzeko, eta obra ona egiteko. Baña
Jesu-Kristok irabazi zigun graziarekin guzia dagikegu:
eta ala, nai ta ez eskatu bear degu Zeruko grazia, eta
indarra. Eta ori iristeko nola eskatu bear degu? Dotriñako bigarren partearen eta Aita gurearen, Abe Mariaren, eta Salbearen esplikazioan ori zeoro aditzera
emango zatzue: eta oraiñ bakarrik diot: humiltasunarekin, eta konfianza osoarekin Jesu-Kristoren izenean,
animarako bear degun, edo konbeni zakun guzia
eskatu bear degula: eta iritsiko degula, ondo bizitzeko
gogo ona, eta eragillea: eta bear ditugun argi, eta
laguntasun guziak Jaungoikoaren lege santua gordetzeko, eta betiko zoriona seguratzeko.
Baña asko ote degu orretarako gogo ona, eta
Jaungoikoaren grazia eskatzea? Orrez gañera, Jaun-

goikoaren borondatea jakiteko, eta egiteko, naitaez
aren lege santuko mandamentuak ondo ikasi bear
ditugu: eta orobat Eliza Ama Santarenak, eta miserikordiazko obrak: bada bestela nola gure itxumena
guztiz andia dan, askotan gure kulpaz, eta ardurabagetasunez, ez ditugu ezagutuko gere pekatuak, eta
gure obligazioak. Argatik dotriñako irugarren partean,
zeoro eta argiro aditzera emango zatzue: zer dan
pekatu mortala: eta zer dan beniala: zer diran pekatu
kapitalak, edo beste askoren buru, eta sustrai gaiztoak diran zazpi bizio kapitalak: eta orien kontrako birtuteak: eta ondoren amar mandamentuak, eta Elizako
bostak zer agintzen diguen, eta zer eragozten diguen
eta orrela ikasiko dezue, salbatu nai bazerate, nolako
bizimodua egin bear dezuen.
Eta zer erakusten da dotriñako laugarren partean?
Pekatutik irteteko, edo libratzeko, eta birtuteari jarraitzeko Jesu-Kristok Sakramentuetan utzi zizkigun erremedio ziertuak eta seguruak. Pekatu mortalak animari kentzen dio grazia, eta animako bizitza espirituala:
eta Sakramentuak, ondo errezibitu ezkero, biurtzen
diobe graziaren bizitza, eta osasun espirituala. Zenbat
estimatuko zenduke, gorputz illari, edo txit gaixo, edo
eri dagoanari bizia biurtzeko, edo osasuna emateko

erremedio eragille, ziertu, edo seguru bat iñork emango balizue? Eta nolako leia, eta ansiarekin asko kosta
bear balitz ere, eskatuko, eta artuko etzenduke? bada
zenbat geiago balio du animako biziak, eta osasunak
gorputzarenak baño? eta zenbat zor eztiozue JesuKristori bere odol preziotsuaren kostuan aiñ erremedio eragilleak, ziertuak, seguruak, eta errazak Sakramentu santuetan ipiñi dizkitzuelako? Ikasi bear dezue
bada arreta andiarekin, Sakramentu santuak zer
diran, zertako diran, eta probetxuarekin errezibitzeko
nolako prestaera, edo disposizioa bear dezuen.
Eta orra, , dotriñako lau gauzak ondo ikastea,
jakitea, eta ezagutzea zein lan, edo egiteko bearra,
premiazkoa, eta probetxuzkoa dan. Jaungoikoari
bada, eta bere Seme maite Jesu-Kristori millarezko
eskerrak sarri eman egiozkatzue, zerren Zeruko bidea
aiñ argiro erakutsi nai izan dizuen: eta bide orri jarraitzeko bear dituzuen laguntasun, eta erremedio guziak
eman dizuen: eta eskatu egiozue gogotik, baña humiltasun, eta konfianza andi batekin, arren Espiritu Santuaren argia eta grazia dizuela: dotriña santua estimatzeko, Zeruko jakinduriarik preziatuena bezela: dotriñako egiak gogotik ikasteko, eta ezagutzeko; eta zuen
humeai, eta mirabeai erakusteko; eta oekin batera

zuen bizimodua zuzentzeko: eta gero Zeruko glorian
Aita Eternoa: bere Seme betikoa: eta Espiritu Santua
beti ikusteko, beti amatzeko, beti alabatzeko, eta beti
gozatzeko zoriona. Amen.

LAUGARREN DOTRIÑA
Aditzera emateko:
1. Nola, eta zertako Apostoluak Kredoa esan zuen:
2. Fedea zer dan, eta zergatik eta nola
fedeko misterioak jakiñ, eta sinistu bear ditugun:
eta 3. Nola fedearen argiaregin gure bizimodua
zuzendu bear degun.
Ikusi zenduen orain urrengo aldian, nola Kristauaren dotriña guziak lau parte, edo zati dituan: eta parte
bakoitza zertako dan, eta zeiñ bearra dan ondo bizitzeko: gaur bada lenengo partea azaltzen, edo esplikatzen asi bear degu: eta aditzera emango dizuet. 1.
Nola, eta zertako Apostoluak Kredoa esan zuen. 2.
Fedea zer dan, eta zergatik, eta nola fedeko gauzak
jakin, eta sinistu bear ditugun: eta 3. Nola fedearen
argiarekin gure bizimodua zuzendu bear degun. Arreta andi bat ipini bear dezue: bada dotriña guziaren
zimendua, eta sustraia fedea da: eta orrek zertara
beartzen, edo obligatzen gaituan, guziok jakin bear
degu: eta probetxuarekin izan dediñ, eskatu dezagun

lenago Espiritu Santuaren argia, eta grazia Ama Birjiña guztiz santaren bitartez. Abe Maria.
1. Kredoa nork esan zuen? Jesu-Kristoren amabi
Apostoluak. Noiz, eta nola Apostoluak Kredoa esan
zuen? Jesu-Kristo Zerura igo ezkero, eta Espiritu Santua, eta bere doai miragarriak eren biotzetan errezibitu ezkero, Jesu-Kristok berak agindu zien bezela,
alkargandik apartatzeko, eta mundu guzian Jesu-Kristoren fedea, eta Ebanjelio Santua predikatzera, eta
You have read 1 text from Basque literature.
Next - Kristau dotrina-I - 04
  • Parts
  • Kristau dotrina-I - 01
    Total number of words is 4770
    Total number of unique words is 1418
    5.4 of words are in the 2000 most common words
    9.3 of words are in the 5000 most common words
    13.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 02
    Total number of words is 4208
    Total number of unique words is 1614
    27.3 of words are in the 2000 most common words
    38.0 of words are in the 5000 most common words
    44.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 03
    Total number of words is 3830
    Total number of unique words is 1370
    36.5 of words are in the 2000 most common words
    51.0 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 04
    Total number of words is 3867
    Total number of unique words is 1349
    36.3 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    57.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 05
    Total number of words is 3907
    Total number of unique words is 1395
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    49.5 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 06
    Total number of words is 3891
    Total number of unique words is 1145
    40.4 of words are in the 2000 most common words
    54.7 of words are in the 5000 most common words
    61.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 07
    Total number of words is 3875
    Total number of unique words is 1337
    37.8 of words are in the 2000 most common words
    52.0 of words are in the 5000 most common words
    60.1 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 08
    Total number of words is 3926
    Total number of unique words is 1397
    35.8 of words are in the 2000 most common words
    51.3 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 09
    Total number of words is 4023
    Total number of unique words is 1481
    34.9 of words are in the 2000 most common words
    49.9 of words are in the 5000 most common words
    57.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 10
    Total number of words is 3959
    Total number of unique words is 1498
    37.5 of words are in the 2000 most common words
    53.0 of words are in the 5000 most common words
    61.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 11
    Total number of words is 3908
    Total number of unique words is 1469
    35.1 of words are in the 2000 most common words
    50.4 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 12
    Total number of words is 3947
    Total number of unique words is 1460
    35.0 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    57.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 13
    Total number of words is 3890
    Total number of unique words is 1259
    38.7 of words are in the 2000 most common words
    53.1 of words are in the 5000 most common words
    61.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 14
    Total number of words is 3898
    Total number of unique words is 1458
    37.4 of words are in the 2000 most common words
    53.4 of words are in the 5000 most common words
    62.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 15
    Total number of words is 3852
    Total number of unique words is 1504
    35.4 of words are in the 2000 most common words
    51.0 of words are in the 5000 most common words
    59.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 16
    Total number of words is 3884
    Total number of unique words is 1493
    37.0 of words are in the 2000 most common words
    52.8 of words are in the 5000 most common words
    60.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 17
    Total number of words is 3781
    Total number of unique words is 1391
    34.9 of words are in the 2000 most common words
    49.7 of words are in the 5000 most common words
    57.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 18
    Total number of words is 3778
    Total number of unique words is 1436
    33.8 of words are in the 2000 most common words
    49.8 of words are in the 5000 most common words
    57.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 19
    Total number of words is 3907
    Total number of unique words is 1533
    37.0 of words are in the 2000 most common words
    51.6 of words are in the 5000 most common words
    59.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 20
    Total number of words is 3907
    Total number of unique words is 1557
    35.2 of words are in the 2000 most common words
    50.1 of words are in the 5000 most common words
    56.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 21
    Total number of words is 3847
    Total number of unique words is 1380
    38.1 of words are in the 2000 most common words
    54.2 of words are in the 5000 most common words
    60.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 22
    Total number of words is 3820
    Total number of unique words is 1334
    36.4 of words are in the 2000 most common words
    50.5 of words are in the 5000 most common words
    58.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 23
    Total number of words is 3741
    Total number of unique words is 1541
    34.4 of words are in the 2000 most common words
    49.4 of words are in the 5000 most common words
    58.0 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 24
    Total number of words is 3789
    Total number of unique words is 1535
    33.0 of words are in the 2000 most common words
    47.8 of words are in the 5000 most common words
    56.3 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 25
    Total number of words is 3761
    Total number of unique words is 1549
    34.2 of words are in the 2000 most common words
    50.6 of words are in the 5000 most common words
    57.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 26
    Total number of words is 3828
    Total number of unique words is 1445
    34.4 of words are in the 2000 most common words
    48.9 of words are in the 5000 most common words
    55.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 27
    Total number of words is 3928
    Total number of unique words is 1512
    35.3 of words are in the 2000 most common words
    51.0 of words are in the 5000 most common words
    58.8 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 28
    Total number of words is 3776
    Total number of unique words is 1517
    31.8 of words are in the 2000 most common words
    47.0 of words are in the 5000 most common words
    54.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 29
    Total number of words is 3831
    Total number of unique words is 1486
    34.1 of words are in the 2000 most common words
    48.0 of words are in the 5000 most common words
    56.7 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 30
    Total number of words is 3885
    Total number of unique words is 1307
    36.7 of words are in the 2000 most common words
    52.9 of words are in the 5000 most common words
    61.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 31
    Total number of words is 3869
    Total number of unique words is 1409
    35.2 of words are in the 2000 most common words
    50.1 of words are in the 5000 most common words
    57.9 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 32
    Total number of words is 3858
    Total number of unique words is 1477
    34.3 of words are in the 2000 most common words
    49.8 of words are in the 5000 most common words
    57.5 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 33
    Total number of words is 3838
    Total number of unique words is 1543
    33.0 of words are in the 2000 most common words
    47.8 of words are in the 5000 most common words
    55.4 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 34
    Total number of words is 3930
    Total number of unique words is 1462
    36.0 of words are in the 2000 most common words
    50.1 of words are in the 5000 most common words
    59.2 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.
  • Kristau dotrina-I - 35
    Total number of words is 3408
    Total number of unique words is 1206
    37.8 of words are in the 2000 most common words
    52.1 of words are in the 5000 most common words
    59.6 of words are in the 8000 most common words
    Each bar represents the percentage of words per 1000 most common words.